D'Ardennen (2015)

IJzersterke thriller hoewel het daar aanvankelijk niet naar uitzag. Ik had gedacht met een doorsnee Belgisch drama te doen te krijgen waarbij het Vlaamse dialect - dat was af en toe best wel lachen geblazen - vooral opviel. Het laatste half uur daarentegen dat zich in de Ardennen afspeelde was van zeer hoog niveau met een toch wel zeer verrassend einde dat ik absoluut niet zag aankomen. Hilarisch was het moment toen Stef, uitstekend gespeeld door Jan Bijvoet, een verhaal begon op te hangen over kraanvogels . En wat zien we; de twee broers Kenneth en Dave die later worden geconfronteerd met echte kraanvogels . Tja, hoe verzin je het. Hoewel er doorgaans prima geacteerd werd in deze verrassend sterke film van onze zuiderburen gaat de hoofdprijs voor mij toch uit naar Jan Bijvoet, die ook al een geweldige rol neerzette in de film Borgman van Van Warmerdam. En dit ondanks dat we hem toch niet vaak in beeld zagen.

4.5*

Zeer goede film. Erg deprimerende sfeer, donker, angstig, vijandig, koud, kil, etc. De leuke Belgische 'dance' muziek uit de jaren 90 zijn een goede toevoeging. Het verhaal wordt goed vertolkt door de acteurs. Zeer knap gedaan. Geen prettige film, maar dat is juist de bedoeling.

Vertrekkend van een mislukte klus gaan de wegen van Kenny, broer Dave en Sylvie uit elkaar. De één bezint in de gevangenis terwijl de andere twee een relatie aanknopen, nota bene het voormalige lief van zijn broer. Dat dit niet goed kan aflopen, dat weet het kleinste kind. Het is dan ook een hele poos wachten vooraleer dit “geheim” kenbaar wordt gemaakt aan de licht (?) ontvlambare Kenny. Beetje een clichéverhaaltje, maar de uitwerking ervan is best OK.

De grauwheid van het milieu van de personages kwam sterk naar voor. Er hing ook steeds een benauwd sfeertje van wantrouwen en spanning, alsof het op elk moment kon ontploffen. De uitzichtloosheid om via afstompende jobs het leven op de juiste rails en het rechte pad te krijgen, was sterk aanwezig. Het gabberduo lijkt aanvankelijk nauw verbonden te zijn met elkaar, maar verschilt enorm. Kenny, de impulsieve manipulatieve macho tegenover de ietwat meegaande goedbedoelende tamme broer die zelden voor zichzelf kan opkomen. Het wordt er dan nog beter op wanneer Dave medeplichtig wordt en opnieuw meegetrokken wordt naar zijn verleden en ermee wordt gechanteerd door zijn broer. Daarnaast is er aandacht voor de breuk die Sylvie en Dave aangegaan zijn met hun verleden: afkicken, saai leventje, … Kenny daarentegen wil alles bij het oude en kan dit amper appreciëren.

Het einde is inderdaad verrassend en geeft een extra meerwaarde aan de film. Ik zal het niet aankomen, maar was er eigenlijk ook niet mee bezig. Die struisvogels waren misschien wat overbodig, maar de hakmachine levert een fijne flashback op naar Fargo. Verder vielen me de goede acteerprestaties op van Janssens, Perceval, Veerle Baetens, Bijvoet en Van den Begin. Degelijke Vlaamse film, geen topper, maar gewoon OK.

Weer een sterke film van onze zuiderburen. Dat de Belgen rauwe films kunnen maken staat bij mij al vast.

Overval, de ene broer ontsnapt, de andere belandt in de gevangenis, komt vervolgens weer vrij, twee tegenpolen... Dat klinkt al bekend.

De uitwerking is toch wel weer verrassend, en voornamelijk de grauwe kille sfeer helpt daarbij. De complexe Kenneth komt vrij na een mislukte overval die hij samen met zijn broer Dave heeft gepleegd. Dave probeert het te vergeten maar Kenneth daarentegen lijkt nog veel in zijn planning te hebben en wordt het langzaam maar zeker duidelijk dat zijn opsluiting niet veel heeft opgeleverd. Vooral wanneer hij op een dag met een lijk op de proppen komt. Ja, een laatste klus zeggen we zomaar, maar dan wel met een beetje nostalgie op de achtergrond: De Ardennen... Dat herinneringen aan hun kindertijd zou moeten losmaken.

En zo weet de film de kijker continu op het verkeerde spoor te brengen en focussen we voornamelijk op het feit hoe Kenneth, en naderhand ook Dave, tot het uiterste gaan. Ook de subtiele verwijzingen naar Kenneths jeugd zijn erg sterk en misschien ergens wel een beetje herkenbaar. De twist zag ik niet aankomen en herinnerde mij aan Se7en.

Daarnaast zijn vele andere elementen ook niet misplaatst: Dat de broers overduidelijk lonken naar de gabberscene, die scene in de nachtclub, of die absurde kluizenaars in het bos... die horror-momenten daarbij opgeteld... Wat mij betreft is dit gewoon weer zo'n film waar, alweer, de Nederlanders een puntje aan kunnen zuigen met hun vele gebotoxeerde tetterwijven, automatische piloten en historiebibliotheken aan dramafilms.

4,5*

Vond juist het eerste uur matig, vooral erg voor de hand liggend allemaal, zowel narratief als stilistisch. Dat kringgesprek is bijvoorbeeld laaghangend fruit van niet al te verse kwaliteit. Die hoofdpersoon interesseert me ook hoegenaamd niet. Een lamlul die alles in z'n omgeving kapot maakt, wat je vanaf minuut drie ziet aankomen, dat kennen we nu wel toch? Het laatste half uur gaf nog wat schwung aan de film. Dit had misschien kunnen werken als één van de deeltjes in een film als Relatos Salvajes, maar voor een volledige speelfilm is deze prent van Pront eerder pover.

Waar is ons Joyce?

Soms is het toch moeilijk om bij te blijven met de laatste nieuwe films. d'Ardennen was zo'n film die al lange tijd op mijn planning stond, maar het kwam er maar steeds niet van en ondertussen waren we alweer 3 jaar verder. Een nieuwe film voor Robin Pront lijkt nog niet in de startblokken te staan en dan dus eindelijk eens aan zijn debuut begonnen. In ieder geval een leuke wederkennismaking met Jeroen Perceval en Veerle Baetens die ook al uitstekend waren in Tabula Rasa.

Moet wel zeggen dat het op een andere film is uitgedraaid dan ik in eerste instantie had verwacht. Dacht dat dit meer een misdaadfilm ging zijn en dat beide broertjes opnieuw hun gangsterpraktijken gingen oppakken na een verblijf in de gevangenis, maar Pront maakt er eerder een (nogal cliché) aanklacht tegen de re-integratie van gevangenen. Wat volgt is een ietwat voorspelbare film waar we het wel en wee volgen van ietwat disfunctioneel gezin. Dit alles gecombineerd met een vlotte boenk boenk soundtrack (hoewel die pas eigenlijk echt op het einde echt goed binnenkomt met Rigor Mortis van Flesh & Bones) en een fijne visuele stijl. Was oorspronkelijk ook van plan om hier een halfje minder voor te geven, maar het einde geeft toch net dat beetje extra. Zag het in ieder geval niet aankomen en dan komt dit uiteraard nog eens dubbel zo hard binnen.

Ben eigenlijk wel benieuwd in hoeverre dit nog een Michael R. Roskam film is en in hoeverre echt van Pront. Roskam was oorspronkelijk de regisseur, maar fungeerde uiteindelijk enkel als producent. Oorspronkelijk was dit dan ook opnieuw een samenwerking tussen Roskam en Matthias Schoenaerts, maar dat is dus anders uitgedraaid. De rol van Schoenaerts is naar Kevin Janssens gegaan en die doet het in ieder geval uitstekend. Ben nooit zo'n fan geweest van de man, maar dit ligt perfect in zijn straatje. De tandem Perceval / Baetens staat ook netjes overeind en de bijrollen van onder andere Viviane de Muynck als de moeder van de twee broertjes zijn degelijk. Het is echter pas wanneer de film halverwege is dat de echt interessante rollen komen opdraven. Zo vormen Jan Bijvoet en Sam Louwyck een wel erg leuk duo en zorgen ze voor een kanteling die de film nodig had.

Tof debuut, maar je voelt dat er meer in zit. Ben benieuwd in ieder geval wat de toekomstige carrière van Pront ons nog gaat geven. Vreemd dat hij (nog) niet met een nieuw project bezig is, maar liever een regisseur die zijn tijd neemt dan eentje die snel snel op een vorig succes casht. Ach, we zullen wel zien in ieder geval.

3.5*

Nét niet

Hoewel Dárdennen door critici behoorlijk hoog aangeschreven wordt, begrijp ik niet zo goed waar al deze lof vandaan komt. Een twist aan het einde die ik - toegegeven- zelf ook niet aan zag komen, staat niet garant voor een sterke film in zijn geheel. Hiervoor was het verloop van het verdere verhaal te voorspelbaar. Ook bevatte de film typetjes die door een aantal acteurs te dik werden aangezet. Ik doel dan met name op het personage van Peter Van den Begin en dat van Sam Louwyck.

Dat er veel tijd en liefde in deze productie zit werd mij al snel duidelijk. Het camerawerk is solide, er komen een aantal mooie shots voorbij en met name Kevin Janssens komt zeer geloofwaardig over in zijn rol. Het grootste probleem wat hier speelt is dat je vanaf minuut 1 al weet waar dit ongeveer heen zal gaan en in grote lijnen komt die verwachting ook uit. Een dieptepunt vond ik de aanwezigheid van de boswachter die overduidelijk alleen maar even opdook om het verhaal verder op stoom te brengen. Door hem al snel om te brengen door middel van inmiddels een van de grootste clichés uit de filmgeschiedenis zorgde dit niet bepaald voor een stevigere landing van de rest van de verhaallijn. Dan kun je als regisseur vervolgens nog wel origineel proberen te doen door een groep struisvogels even kortstondig oproer te komen laten maken, dit neemt niet alle andere voorspelbaarheid van de rest van het verhaal weg.

Ondanks een enkele creatieve toevoeging en een verrassende ontknoping voelt Dárdennen in zijn geheel niet onderscheidend genoeg aan om echt te landen en een blijvende indruk achter te laten.

2,5*

Goed.

Robin Pront slaagt er redelijk goed in om een wat rauw drama te portretteren. Vooral ook knap dat hij de Kevin Janssens'en van deze wereld op hun sterkte uitspeelt. In het geval van Janssens is dat een marginaal en het is voor een keertje eens een goede rol van hem. Ook Jeroen Perceval speelt prima. Meestal ben ik een heel stuk minder overtuigd van Vlaams acteerwerk.

Verder een lekker sfeertje. Het tweede deel van de film verplaatst zich naar de Ardennen en dat wordt goed uitgespeeld, zelfs door wat rare personages. Meestal irriteren die mij maar hier niet. Het twistje is niet heel erg verrassend, maar doet uiteindelijk wel gewoon z'n werk.

3,5

Let there be house! De soundtrack, met klinkende namen als Yves Deruyter en Robert Armani, zal een feest van herkenning zijn voor wie vroeger keten zoals de Cherry Moon afschuimde. Deze 'scene' bracht een welkome akeligheid in ons leven die we met de jaren helaas compleet verloren zijn, maw een periode die het documenteren waard is. Pront heeft bijgevolg een soort van cultuurhistorische voeling, wat op zich al uitzonderlijk is voor een Belgisch regisseur. Hoewel het universum dat hij schetst even steriel en artificieel is als dat van zijn confraters, zie ik hier en daar toch een sprankeltje hoop. Hij lijkt toch een oprechte antropologische interesse te vertonen in zijn sujetten: Kevin Janssens die altijd gewapend met een blik Jupiler rondloopt, ook Veerle Baetens is echt overtuigend vermomd als trashy Linkeroeverse godin. Langs de andere kant is het geheel onduidelijk in welke tijd deze film zich zou moeten afspelen. De muziekkeuze is echt early nineties, maar langs de andere kant loopt iedereen met GSM rond. Misschien is het een bedoeld anachronisme, maar op mij kwam het meer over alsof Pront wou suggereren dat de personages in hun glorietijd 'blijven hangen' zijn - wat natuurlijk te absurd voor woorden is. Marginalen hebben immers geen nostalgie en leven louter in het 'nu'. Daarom zijn ze marginaal. Naar het einde ontspoort de film helaas in de zoveelste zwart-komische grand guignol troep met één of andere travestiet en een liedje van Adamo, hoe kon het ook anders. Sinds C'est Arrivé Près de Chez Vous heeft de Belgische auteurscinema altijd de neiging om lekker 'cult' te doen. Buitenlanders die België enkel vanuit festivalcinema (hipsteriditioten zoals Du Welz) kennen, moeten zich echt voorstellen dat alle Belgen stoïcijnse, bebaarde geweldenaars zijn en ons landje, een eindeloze strook van lintbebouwing en gezapig verkavelingshedonisme, een soort unheimlich, mistig Germaans woud is. Maar eigenlijk is Vlaanderen één van de minst beboste regio's ter wereld. Het nummer in de eind credits 'Rigor Mortis' drukt enorm goed een gevoel van acute, verwarrende, paradoxale afhankelijkheid uit dat men wel eens gewaar kan worden tijdens een moment van (al dan niet drugsgerelateerde) escalatie (I love you... although you're dead). Om heel eerlijk te zijn vind ik de videoclip (geregisseerd door Wout en Regi) cinematografisch veel interessanter dan D'Ardennen, omdat Wout en Regi itt Pront niet proberen te appelleren aan 'goede smaak' of 'fijnzinnigheid' of 'BIFFF edginess en gewoon ongegeneerd discotheekpathos oproepen. Dat Pront deze clip maar aandachtig bekijkt voor het vormgeven van zijn aankomende Zillion verfilming.