Never Rarely Sometimes Always (2020)

Meer van verwacht.

Vreemd genoeg bij het kijken van deze film moest ik telkens denken aan Palindromes van Todd Solondz. Daar zit het onderwerp abortus ook in, telkens dacht ik, die wil ik eigenlijk graag weer eens herzien. Het is denk ik de Solondz die ik mis bij dit soort arthouse drama's.

Het mist net wat zelfrelativering en humor die ook wat evenwicht kunnen geven aan de kijkervaring. Het is niet dat een film zonder nooit goed kunnen zijn, maar deze film is daardoor eigenlijk wat simpel. Je kijkt naar een meisje dat googled naar een abortuskliniek, er dan met haar nichtje naar NYC gaan, waar ze redelijk ok wordt geholpen, ze komen even in wat geld nood, en ze gaan weer naar huis. Nu zullen de fans zeggen, ho ho, er zitten allemaal details in over haar gevoel en over hoe mannen zijn (vond dit laatste nogal on the nose) etc. en die details zag ik wel, maar ik vond het niet sterk genoeg om hier echt meer in te zien. Het wil mij zowel qua soundscape, qua beeld en qua verhaal nooit meer geven dan een document over een meisje dat abortus pleegt.

Scene met de vragenlijst was wel aardig. En je zou denken dat het aardig acteerwerk is, anderzijds denk ik toch dat dit een makkelijke rol is. Je hoeft amper een andere emotie te tonen. Dat is ook wel wat ik denk over deze hele film. Het hoeft nooit een ander gezicht te laten zien. Waardoor je target audience ook net teveel krijgt wat het wil. Het schuurt nooit.

2.5 sterren.

Een sober, ingetogen drama over twee enigszins naïeve tieners, die naar New York trekken op zoek naar een kliniek, waar een van hen een abortus kan ondergaan. Dat brengt veel meer haken en ogen met zich mee dan waarop zij gerekend hadden.

Het eerlijke verhaal lijkt uit het leven gegrepen. De film wordt allengs beter door de toenemende onderhuidse spanning. De tamelijk zwijgzame relatie tussen de twee meiden is zonder meer aangrijpend. Hoogtepunt van de film vond ik het intakegesprek waarnaar de titel verwijst. Een alleszins opmerkelijk debuut van Sidney Flanigan.

Koekebakker wijst terecht op de parallellen met 4 Luni, 3 Săptămîni şi 2 Zile uit 2007, al is die Roemeense film nog net iets beter. Maar ook dit is sowieso een mooie film die gaandeweg helemaal in je kruipt en daarom een breed publiek verdient.

Never Rarely Sometimes Always schetst een portret over twee tieners die duidelijk de wereld nog moeten ontdekken. Ik vond het een soort van reis in onwetendheid en het thema abortus daarbij niet zo bijster intelligent. Het thema abortus in dit stadium verdient mijns inziens meer aandacht. Het is niet zomaar iets. Beetje apart dit allemaal. Niettemin houd ik wel van films die veelal tot de verbeelding laten en waarin niet alleen maar moet worden gepraat om de tijd te vullen.

De film is traag en er gebeurt praktisch niets, zodat de film lang nogal saai is een tamme pro-abortusfilm lijkt, maar gaandeweg wordt duidelijk dat de film het niet moet hebben van spanning of twisten en dat de film niet eens (alleen) over abortus gaat: de film maakt veel meer op subtiele wijze indruk door de vriendschap van de twee meisjes en wat er in hun leven moet zijn gebeurd waarbij de film op indringende wijze een nogal manhatende boodschap brengt dat elke man een hufter is en het leven van meisjes moeilijk en gevaarlijk is. Mij intrigeerde vooral de vriendschap tussen de meisjes: waarom offert het knappe meisje zich helemaal op voor haar vriendin die zelf nogal bitchy doet tegen haar redster? De film vertelt heel weinig maar uiteindelijk maakt dat de film des te intrigerender waarbij de film evengoed gevoelig laat zien hoe voor vrouwen het bezit van hun eigen lichaam niet vanzelfsprekend is.

17-jarig meisje [Sidney Flanagan] vraagt zich af of ze abortus moet plegen. Haar nicht [Talia Ryder] vergezeld haar tijdens een reis naar New York waar ze wél abortus kan laten plegen en uiteindelijk maakt ze een keuze. Flappie de Clown weet meer spanning en emotie uit de vraag: "Zal ik het doen, of zal ik het niet doen?" dan de kleurloze Flanagan en er is geen enkele chemie tussen haar en Ryder.

Het dramatische hoogtepunt, voor zover je daarvan kan spreken, is wanneer Autumn voorafgaand aan de behandeling tijdens een vraaggesprek een aantal vragen over haar seksualiteit moet beantwoorden met "Never, Rarely, Sometimes, Always", maar - zoals de vragensteller benadrukt - het maakt niet zoveel uit wat ze zegt. Autumn ontwijkt moeilijk vragen net zo gemakkelijk als scenarist/regisseur Eliza Hittman. In plaats daarvan laat ze haar hoofdpersonen in de bus zitten en semi-doelloos door New York wandelen Hittman laat gemakshalve ook even in het midden wie de vader is en hoewel Autumn wel een boek over de rechten van de vader doorbladert, speelt die geen enkele rol.

Het simplistische einde getuigt van een stuitende naïviteit over één van de meest complexe ethische vraagstukken. Hittman schijnt hier 8 jaar mee bezig te zijn geweest, maar heeft die tijd duidelijk niet gebruikt om te kijken naar 4 Luni, 3 Saptamâni si 2 Zile (2007) of Lake of Fire (2006).

Wisselend. De momenten van het meisje rond haar abortus zijn sterk, vooral dat langere interview in de kliniek waar de emoties los komen. Goed geacteerd, rauw en eerlijk en hier had de volledige aandacht naartoe gemogen. De rest eromheen is matig. Sowieso die hele trieste sfeer van armoede en achterstand, hoe ze in New York moeilijk overleven, dat gedoe met die jongen, elke man überhaupt als potentiële verkrachter. Zo wordt niet alleen de aandacht weggetrokken van de hoofdzaak, het is allemaal wel erg zwaarmoedig en van dat typische arthousemateriaal. 2,5*.

Hittman weet met Never Rarely Sometimes Always een rauwe en realistische film te maken. Het kleurenpalet van de film helpt enorm om de film een authentiek gevoel te geven. Wel fijn om een film als dit in het digitale geweld van tegenwoordig terug te vinden. Daarnaast spelen de meisjes in de hoofdrol hun personages erg naturel, mede dankzij het slimme script. Laat de meisjes gewoon hun werk doen en prop de film niet vol met onnodig lange dialogen die niet realistisch zijn. Je ziet heel vaak dialogen waar geschoolde filosofen nog jaloers op zouden zijn. Nee, dit zijn gewoon twee jonge meiden die op een gedwongen road trip moeten en gewoon met elkaar communiceren. Ik kan zulke nuances wel waarderen. Er zitten een aantal sterke scenes in, waar uiteraard het interview de meeste indruk maakt. Stille wateren, diepe gronden is iets wat me vooral beklijft bij deze scene, maar ook bij de gehele film verder. Ik heb achteraf weinig kritiek op de film, want het pakt een probleem als dit op een delicate manier aan. Het enige waar Hittman wel mee de fout in gaat is de enorm zwartgallige visie op het stadsleven. Ja, de meisjes komen uit een klein dorpje. Maar de grote stad waar alles mogelijk is, lijkt wel de grootste hel op aarde. Op elke hoek lurkt er een man die wel een potentiële verkrachter zou kunnen zijn. Ik denk niet dat een iets minder creepy weergave van NY de film minder impact had gegeven.

Desalniettemin toch een van de betere films die ik de laatste tijd heb gezien.

3,5*

Uitstekende film waarin een tienermeisje naar een andere staat reist om daar een abortie te ondergaan. Het hele proces rondom de abortus wordt uitvoerig in beeld gebracht. De camera blijft dicht op de huid van het hoofdpersonage, wat dit een redelijk indringend portret oplevert met ook een paar aangrijpende momenten. Nergens gaat het over de top en het naturelle acteerwerk is hier zeker ook debet aan.

Eliza Hittman schetst een portret van een 17-jarig meisje dat ongepland zwanger wordt en kiest voor abortus. Er moet geen bijkomende drama bij, geen ouwe relaties of ouders die zich er mee moeien. Het gaat over Autumn zelf. De val bij films over zo'n thema, is dat het een brede discussie wordt met voor- en tegenstanders, ruzie met de ouders, meningsverschil met een partner, conservatieve kritieken, progressieve slogans, ... Door die dingen weg te laten gaat het over de tienermoeder zelf. Met haar Skylar als steunpilaar die haar nicht zonder meer steunt, zonder verdere vragen te stellen.

De film neemt haar tijd waardoor alle vraagtekens van Autumn naar voor komen. Het is gelukkig geen zwart-wit verhaal of een film dat een statement wil maken. Het gaat over de strijd die veel tieners helaas meemaken. Schrik om er over te vertellen, niet weten wat te doen, twijfels over de toekomst. De onbeantwoorde vragen in deze film zijn ook gewoon onbeantwoord in het leven.

Een indringende film, zeer mooi gebracht. Werd ik toch af en toe even stil van.

Heel fijne film inderdaad, ik volg vooral Thomas83 in zijn review.

Al is de thematiek misschien te vergelijken met 4 Luni, 3 Saptamâni si 2 Zile, de benadering is toch heel anders (hoewel ik die laatste nog wel iets hoger waardeer). Ik durf ook te beweren dat het een heel andere impact heeft als zo'n film uit Roemenië of de VS komt, omdat we bij de eerste al zeer negatieve vooroordelen hebben (over de zorg en overheid etc), en bij de laatste nog altijd de illusie dat het onderdeel uitmaakt van de 'Westerse' beschaving... (kom er maar in ). Bovendien is alle complexiteit en moeilijkheid eromheen universeel, hoe goed de zorg eromheen verder ook geregeld is (bijv. verzekering, logistiek, de sociale/morele druk, en alle gevolgen voor de sociale omgeving waar ook Autumn weer naar moet terugkeren). Dat geldt net zo goed in West-Europa, met de meest liberale wetgeving op dit gebied. De film zet de vraag rond legaliteit van abortus eigenlijk enigszins buitenspel als irrelevant (maar een basisbehoefte), omdat die kwestie hier slechts een eerste horde is waar vele andere op volgen.

Hoe dan ook, Never, Rarely, Sometimes, Always is een prachtig ingetogen film, ontdaan van allerlei filmisch drama, die vooral aandacht besteedt aan de karakters en emoties. En daarin slaagt Hittman geweldig. De twee meisjes zijn beide erg intrigerend, en op zeker moment begon ik Skylar (de nicht) zelfs interessanter te vinden dan Autumn, wiens problemen (ook al weten we het fijne er niet van) en bijgevolg haar constant depressieve gemoed redelijk duidelijk zijn.

Bij Skylar verraste haar onvoorwaardelijke steun, zonder vragen te stellen. Misschien een tikkeltje ongeloofwaardig? Of kunnen we het erop houden dat ze als Autumns nichtje waarschijnlijk meer weet dan aan de kijker is verteld? Datzelfde kan ook gelden voor de vraag wat ze precies allemaal doet om het geld van de jongen te krijgen, want ook dat lijkt wat aan de verbeelding te worden overgelaten.

De goedheid en mildheid van de personages rondom Autumn (behalve thuis) staat, bewust, in schril contrast met de karikaturale klootzakken in haar omgeving, maar is voor mij het grootste vraagteken qua geloofwaardigheid en filmische intenties. De jongen in New York lijkt enerzijds de grote uitzondering te zijn, maar ook zijn intenties zijn niet helemaal duidelijk. Ik ben niet helemaal overtuigd of begrijp niet precies wat Hittman hiermee wil, de mannen zijn in haar film hoe dan ook niet bepaald genuanceerd uitgewerkt.

Ik ben geneigd om dit vooral te zien als een filmisch statement. Met name de warmte van de hulpverleners (en Skylar), en ook de jongen die geen vragen stelt, toont denk ik wat Hittman wil zeggen over de onvermoede last die mensen met zich meedragen, het onvermogen om ons in de ander te verplaatsen, en als gevolg de noodzaak om emoties en keuzes van anderen te accepteren en ze vooral te steunen met warmte. (En waarschijnlijk dat de wereld en de abortuswetgeving in de VS kut is, maar dat terzijde en wie aanstoot neemt kan daar via pm graag (genuanceerd) contact over opnemen )

Tot slot kan ik zeker de titelscene niet onvermeld laten (met Koekebakker), die komt absoluut binnen en de titel is prachtig gekozen.

Fijne film dus. En zo tegen het einde van dit jaar kan ik constateren dat vrouwen rulen in de films uit 2020.

De kracht van de eenvoud. De titelscene is met name heel mooi. En Skylar, dat is modern heldendom.

Knappe deprimerende film over een tienerzwangerschap en de overweging om een abortus uit te voeren. Wat volgt is een soort gedeeltelijke road movie van het mistroostige Pennsylvania naar New York omdat daar de wetgeving rond abortus minder streng is. Ook New York zelf laat zich niet van zijn meest toeristische kant zien. Vervallen gebouwen, vuile straten, aftandse metro(stellen) ...

Sterke film in die zin dat er een aantal erg sterke scènes passeren. Zo was de scène waar de filmtitel passeert erg tekenend voor het gevoel van Autumn en de omstandigheden waarin het seksuele contact plaatsvond. Het feit dat niet in detail werd getreden of waarbij de vragen nauwelijks beantwoord en zelfs ontweken werden, waren zo sterk en tekenend dat cinema soms niet meer nodig heeft dan dat.

De film velt ook geen oordeel en laat vele vragen en antwoorden open. Ook dat is de kracht van de film. De focus ligt ook volledig op het personage Autumn met haar twijfels, zorgen en angsten. Die gedragingen zijn sterk af te lezen van haar (close-up) gezicht en worden extra versterkt door de deprimerende omgeving en egocentrische samenleving. Sterk!

Een film heeft niet persé behoefte aan een dramatische climax of een verrassend en denderend moment om mooi te zijn. Bewijze deze "Never, rarely...". Kijker krijgt ruim de tijd om beide meisjes te observeren, de situatie waarin ze zich bevinden, hun gedragingen, karakters, ambities en onderlinge relatie.

Ook dat kan boeiend zijn.

Fijn acteerwerk.

Regisseur en schrijver Eliza Hittman volgt in haar film een jonge vrouw die een pijnlijke en zenuwslopende ervaring beleeft die voortkomt uit de beslissing om uit zelfbeschikking te handelen. De 17-jarige Autumn (Sidney Flanigan) leeft in het landelijke Pennsylvania en is ongewenst zwanger. In Pennsylvania is een abortus lastig en dus gaat ze samen met haar nichtje Skyler (Talia Ryder) naar New York om aldaar de medische zorg te krijgen die ze nodig heeft. Hittman maakt een coming of age-drama met roadmovie elementen waarin ze een situatie neerzet die vrouwen en meisjes die een dergelijk ingreep ondergaan, meemaken.

In de eerste minuten van de film dringt een neerslachtige sfeer de film binnen. De film opent met een optreden van Autumn die op een schoolfeest een lied ten gehore brengt. Alleen op het toneel zingt zij haar lied. Ze straalt eenzaamheid en kwetsbaarheid uit. Haar stem breekt als haar medescholieren de spot met haar drijven. Tranen wellen op, maar dapper zingt zij door. De scène maakt duidelijk dat er iets goed mis is. Dat er dieper leed suddert. Het valt echter niemand op. Haar ouders zijn te zeer bezig met hun eigen sores. Haar klasgenoten behandelen haar sowieso neerbuigend. Haar baas in de supermarkt waar ze werkt, bezit geen enkele vorm van mededogen. Ze is op zichzelf aangewezen.

De film laat een melancholische uitputtingslag zien. Negatieve ervaringen met het mannelijke geslacht en kleine tegenslagen die Autumn en Skyler meemaken drukken spijtige afhankelijkheid en beperking van de keuzevrijheid uit. Veelzeggend is in dat opzicht de neuspiercing die Autumn bij zichzelf zet. De handeling ziet er pijnlijk uit, maar is nodig omdat het de enige mogelijke manier is om het gevoel terug te krijgen dat ze baas is over haar leven en haar eigen lichaam. Een ontroernede en confronterende scène. De begeleidende muziek vlecht zich intussen bijna geruisloos de sfeer binnen en versterkt die.

De filmt ademt somberheid. Autumn wordt omhuld met indringende eenzaamheid en zwaarmoedigheid. Het kleurgebruik bevestigt dat nog eens. De kleuren zijn bepaald niet expressief, maar vertonen een grauwheid en matheid die aansluit bij de zwaarmoedigheid. Autumn is alleen en haar leed is onzichtbaar voor haar omgeving. Haar nichtje Skyler is de enige persoon die aanvoelt dat Autumn hulp nodig heeft. Hittman plaatst de beide hoofdpersonages vervolgens in een atmosfeer die behalve somber ook heel benauwend werkt. Autumn en Skyler praten amper met elkaar en gedragen zich ten opzichte van elkaar gereserveerd, ingetogen, bijna emotieloos. Van veel hartelijkheid tussen beiden lijkt geen sprake te zijn. Dat die indruk niet juist is, laat de camera zien. Die registreert de subtiliteiten die verraden dat de affectie er wel is. Een veelzeggende blik. Een minieme aanraking. De tekenen zijn subtiel en ontroerend. Nog niet genoemd is het acteerwerk dat bepalend is voor inleving en geloofwaardigheid. Sydney Flanigan en Talia Ryder acteren geweldig. Ik had geen enkele moeite me in te leven.

De titel van de film keert terug in een vraaggesprek dat Autumn in de abortuskliniek heeft. Het is een gesprek dat niet alleen Autumn maar ook de kijker emotioneert. Het is een ingetogen scène en daardoor een krachtige scène. Ingetogenheid tekent de film. De film laat de reis en de geschiedenis eromheen zien zonder opzichtig op de traan te spelen. Zonder opdringerig te wijzen ook. Naar schuldigen, naar slechteriken. De film observeert slechts. Uiteraard is niets objectief en sijpelt de visie van de schrijver natuurlijk door, maar Hittman maakt van de film geen tendentieus pamflet. De film is geen gemakzuchtige tranentrekker. Never Rarely Sometines Always is een goede film.