Grâce à Dieu (2019)

Aangezien kardinaal Philippe Barbarin en Bernard Preynat (nog?) niet zijn veroordeeld voor hun aandeel in het grootschalige seksuele misbruik van verschillende jongetjes en het toedekken daarvan, richt François Ozon zich vooral op de slachtoffers en hoe hun besluit om hun ervaringen openbaar te maken hun leven en dat van hun families beïnvloedt. Hoewel Alexandre Guérin [Melvil Poupaud] een ogenschijnlijk gelukkig leven leidt, is hij de eerste die een aanklacht indient tegen Preynat [Bernard Verley] die hem als kind regelmatig seksueel misbruikte. In eerste instantie lijkt het op niets uit te lopen, mede omdat de zaak verjaard zou zijn, maar het blijkt een katalysator te zijn voor François Debord [Denis Ménochet] om zelf een aanklacht in te dienen en hij is vastberaden door te zetten, in de hoop dat andere slachtoffers - die er ongetwijfeld zijn - daardoor hun stilzwijgen zullen doorbreken.

De eerste 45 minuten zijn moeilijk door te komen, maar zodra Ménochet zijn intrede doet groeit de film uit tot een onthullend portret van mannen die op verschillende manier zijn getekend door hun verleden. De reacties van familieleden zijn genuanceerd en Ozon vervalt dan ook nooit in klassiek melodrama, wat de authenticiteit alleen maar ten goede komt. De film richt zich niet zozeer op de schuldvraag - ook al is Verley indrukwekkend als de (vermeend) pedoseksuele Preynat - maar op de kracht die slachtoffers ontlenen aan het feit dat ze hun ervaringen kunnen delen.

Niet je typische Ozon. Dit is een vertelling van een in Frankrijk beruchte misbruikzaak waar hij zijn karakteristieke filmische trucjes vrijwel compleet achterwege laat. Het heeft daarmee alles in zich om een saai relaas te worden van een uitgemolken onderwerp, maar ik ben toch overwegend positief vanwege de subtiliteit en nuance waarmee Ozon dit brengt. Negatief vond ik wel de lange zit; je merkt dat Ozon vooral niets wil vergeten te vertellen.

Ozon besteedt relatief veel aandacht voor de familiesituaties en relaties van de slachtoffers, en hier viel op dat het vrijwel altijd positieve relaties betreft, enigszins in tegenspraak met het cliché van beschadigde mensen die op latere leeftijd worstelen om goede relaties te onderhouden. De personages zijn zeer gewoon, en Ozon schuwt niet om ook wat grillige trekjes van de karakters te tonen.

Waar ik een haatvolle, beschuldigende film verwachtte richting de kerk (getuige al de cynische titel), bleef gelukkig ook een al te stellig oordeel uit. Ozon toont met veel nuance de verschillende perspectieven binnen en buiten de katholieke gemeenschap. Natuurlijk is duidelijk waar de fouten liggen, maar Ozon brengt dit veel subtieler dan doorgaans gebeurt. Daarmee is de film een eerlijk relaas van een belangrijke misbruikzaak, zonder veel opsmuk of drama, en dat valt te waarderen. Daarom was het ook jammer dat, desondanks, Ozon het niet kon nalaten om de zoon van Alexander zijn vader tegen het einde pathetisch te laten vragen of hij altijd nog in God gelooft. Dat was overbodig.

Een trieste en heftige film. Het verhaal raakte mij. Ik vind het heel goed gespeeld, realistisch en sterk. Mooi uitgewerkt. Hij duurt lang, maar voor mijn gevoel ging hij vrij snel. Eén van de beste films van Ozon, wat mij betreft. 4,5*

Sterke en uitvoerige uiteenzetting van de aanklacht van pedofilie en het niet sanctioneren ervan binnen de Kerk. Berustend op ware gebeurtenissen.

Komt de eerste reactie na 25 jaar van een man die zich vooral verzet tegen de blijvende omgang met kinderen door een priester die destijds hem, als knaap, misbruikte, dan gaan de opvattingen en motiveringen van de anderen toch wel verder: van excuses en bestraffing van de individuen tot expliciete blamage van de ganse Kerk, leider inbegrepen.

Mooie en uiterste natuurlijk vertolkte scènes zijn die van de bijeenkomsten van de betrokken families waarbij tempering van extreme wraakgevoelens wel eens nodig blijkt, wat voor een kleine ontspanning zorgt in dit zwaarwichtig gegeven.

Ozon houdt het overigens sereen en discreet en toch hartverscheurend en hemeltergend. De flasbackscènes zijn correct en sensatieloos.

Een film om gezien te hebben.

Na een aarzelend, weinig zeggend begin ontwikkelt zich een verhaal dat alsmaar boeiender wordt. François Ozon richt zich primair op de slachtoffers van het misbruik. Hij laat die groep geleidelijk aan uitdijen en verplaatst daarbij steeds de focus van de film naar de nieuwkomer met de nodige aandacht voor diens omgeving en achtergrond. Knap gedaan.

De film oogt als een docudrama en is daarmee naar mijn gevoel een beetje een buitenbeentje binnen het oeuvre van Ozon. Dat laat onverlet dat het in mijn ogen een van de betere films van Ozon is, maar dat kan ook te maken hebben met het schrijnende onderwerp.

Grâce à Dieu gemist in de bioscoop, dus deze stond al eventjes op mijn lijstje. Het onderwerp is klaar en duidelijk. Dit is een intrieste film over seksueel misbruik en het toedekken ervan binnen de kerkelijke middens. Op zekere hoogte bekeek ik dit met veel verbazing en ongeloof. Wellicht door het religieuze kader en het diepe geloof heb ik toch de indruk dat deze geestelijken "anders" worden bekeken en beoordeeld dan de actieve pedofiel als buurman, oom of willekeurige burger. Alsof het allemaal minder erg is. Frappant om ook tijdens de film te moeten vaststellen dat dergelijke feiten bij momenten geminimaliseerd worden of dat processen tegen hét instituut jarenlang aanslepen met beroepen en zelfs dreigen te verjaren in sommige gevallen.

Sterke film waarbij Ozon gevoelige paden betreedt, want dit proces is nog steeds aan de gang. De meest recente uitspraken zijn zelfs onbevattelijk te noemen (zonder de details van het onderzoek te kennen). Ozon behoedt zich mooi van sensatie en tracht een sereen portret te brengen van enkele slachtoffers; mooi ook hoe hij een aantal eenvoudige flashbacks in het plot verweeft. De focus ligt bij een drietal mannen die in het verleden misbruikt zijn tijdens een jeugdkamp. Elke man heeft zijn eigen persoonlijkheid en leven gecreëerd. Mooi ook hoe ze de strijd aangaan tegen het misbruik, maar men ook daar grondig kan verschillen van opinie. De één is nog steeds erg gelovig terwijl een andere zich laat ontdopen. En is het dan de bedoeling om dat aan de grote klok te hangen bij de media?

Ozon schotelt zo een aantal morele dilemma's voor die de kijker aan het denken zet. Zo simpel en eenvoudig is het allemaal niet. De boodschap brengen is één ding, hoé je ze brengt is nog véél belangrijker. Gelijk hebben of gelijk krijgen, vooral dat laatste is soms de zware weg die afgelegd moet worden door de slachtoffers ... Knap!

Mij boeide het wel, al moet je van films houden die zwaar beladen zijn van dialoog. De film volgt drie mannen die in hun jeugd misbruikt geweest zijn door een pedofiele priester tijdens scoutsvakanties. Alexandre brengt de bal aan het rollen en neemt geen tevredenheid met een door de kerk georganiseerde reconciliatie. De tweede, François, wil geen oude koeien uit de sloot meer halen maar richt daarna toch een actiegroep op wanneer hij verneemt dat de priester nog steeds met kinderen in contact staat. De derde, Emmanuel, is het zwaarst misbruikt geweest en lijdt aan epileptische aanvallen en zegt een moeilijke seksuele ontwikkeling te hebben doorgemaakt . Door hun initiatief komen steeds meer getuigenissen aan de oppervlakte wat het misbruik op een hoger niveau brengt. Ook de kerk, die de feiten altijd heeft gebagatelliseerd, raakt in het vizier. Maar zullen ze erin slagen om alsnog gerechtigheid te bekomen, wetende dat de feiten mogelijks verjaard zijn?

Je zou kunnen stellen : waarom pas dertig jaar later een proces aanspannen? Ik hoor dat ook vaak van bekenden in dergelijke rechtszaken, maar de film legt terecht de vinger op de wonde; het gevoel om er alleen voor te staan met zijn eigen schaamte en pijn zorgt voor een houding van machteloosheid en inertie. Wanneer Emmanuel zijn opluchting bekend maakt aan François dat de zaak op een solidaire manier aangepakt wordt, begrijp je goed de stilte waarin ze jarenlang geleefd hebben.

Een goede film, maar wel een doorbijter, zeker in het eerste half uur. Ik zou deze niet aanraden aan mensen die problemen hebben om twee uur lang geconcentreerd naar dialogen te luisteren. Gebaseerd op reële feiten.

Het waargebeurde verhaal van de Franse priester Bernard Preynat die jarenlang kinderen misbruikte. Waarop de kerk niets deed en de hele zaak verzwegen werd. Geen alleenstaand geval, maar deze zaak zorgde voor veel opschudding in de media vanwege de rol van kardinaal Barbarin en het Vaticaan. In België was er de gelijkaardige zaak rond bisschop Roger Vangheluwe. Maar er zijn zoveel meer gelijkaardige gevallen.

De film zoekt niet de sensatie op of enkel de gruwel van de feiten. Maar alle aandacht naar de slachtoffers. Om aan te tonen hoe zij hier onder geleden hebben, waarom het moeilijk is om er over te praten, hoe verschillend de slachtoffers zijn, en hoe belangrijk het voor hen is voor gerechtigheid te krijgen, ook al zijn de meeste zaken ondertussen verjaard (volgens justitie).

Een film die de sensatie wil vermijden, valt snel terug op het narratieve. Maar door de slachtoffers hun tijd te geven en de feiten duidelijk voor te stellen, maakt de film juist de nodige indruk. Het is geen grootse film geworden die visueel uitblinkt of gaat lopen met acteerprijzen, maar ik denk dat het wel een belangrijke film is. Een verhaal dat moet verteld worden met het nodige respect. Waarin de slachtoffers centraal staan en niet de daders. Een genuanceerd beeld waarin de Kerk niet per se slecht wordt afgeschilderd, maar wel de pedofiele priesters en de rol van veel hoogstaande figuren binnen die Kerk. Een verschil tussen religie en geloof, al doen de feiten dat geloof sterk wankelen en het vertrouwen voor velen in die Kerk opgeven.

Uitstekende film over een man die als kind seksueel is misbruikt door een priester en stappen onderneemt. Gebaseerd op een waargebeurd verhaal dat ten tijde dat de film uitkwam, nog niet afgelopen was. De film laat goed zien hoe het balletje begint te rollen en hoe er door de kerk, justitie, ouders en familie mee wordt omgegaan. Zeker voor François Ozon is de benadering nogal rechttoe rechtaan, maar dat werkt wel hier.

Deze film bekeken en vond het wel een aanrader. Natuurlijk geen tof onderwerp, maar vond het wel mooi gebracht.

De cast deed het prima en kwam overtuigd over.

De film duurt wel lang, maar vervelen deed het eigenlijk niet. Jammer dat ze dit soort films moeten maken, maar toch is het nodig.

Een boeiende film die me emotioneerde. Zeer sterk acteerwerk vooral van het slachtoffer met epileptische aanvallen.

Film die ik twee weken geleden soort van ontdekte op MovieMeter, hoe ik precies bij Grace á Dieu terecht kwam weet ik niet meer, mogelijk via een andere gebruiker of de regisseur. Blij verrast was ik dan ook dat ik door de NPO op mijn wenken bediend werd overigens met de verwachting een film als Doubt of Spotlight te treffen, films die mij erg liggen.

Traag maar realistisch gaat Grace á Dieu van start, met Alexandre die voor de verandering eens iemand is die ondanks het misbruik knap is neergekomen. Zoals zo vaak met misbruik en verkrachting blijkt maar weer dat de bijkomende schade altijd groter is dan gedacht ondanks dat het zorgvuldig weggestopt is of gebagatelliseerd wordt. Het is als een ontsteking die groeit en groeit, kracht verzameld en onhoudbaar uitbarst in al zijn vuiligheid. Interessant die beginfase waar Alexandre op geheel eigen wijze contact zoekt en zijn stem wil laten horen, toch stroopt het tempo en empathie voor mij behoorlijk wanneer zijn pogingen stranden in oeverloze en saaie voorgelezen correspondentie met de kardinaal en Maire. Leidend uiteraard tot de volgende stap maar niet echt interessant in mijn beleving. De film lijkt tot dan ingetogen en subtiel maar glipt qua interesse regelmatig weg.

Beter is de volgende fase met Emanuell en Francois die aanzienlijk meer schade hebben, minder te verliezen hebben en de strijd aan willen gaan tot en met oorlog aan toe. Samen met het relaas van deze knapen en alle sociale problemen daarboven op, en niet te vergeten de verwijten of schuldgevoelens binnen de families, lijkt zich rond de kerk, de kardinaal en Preynat een steeds grotere schandvlek te vormen van doofpot, vriendjespolitiek en botte ontkenning. Het probleem was klaarblijkelijk lang bekend, Preynat doet zich voor als slachtoffer en toont in de face off met Emanuel dat de man eigenlijk gewoon niet spoort. Wat mankeert die vent? Het is een ronduit schandaal dat er niets ondernomen wordt, sterker, het lijkt wel of Preynat in bescherming genomen wordt. Waarom wordt deze man niet aangepakt? Het is het instituut dat al geruime tijd onder vuur ligt en in die zin aan de kaak gesteld wordt als iets dat zichzelf beschermd en zijn vuiligheid binnen houdt. Maar of het probleem zich daar mee oplost blijft de vraag.

Grace á Dieu vormt een fraai beeld van een aantal slachtoffers die de schaamte voorbij zijn een een heuse actiegroep oprichten. Ontstellend en ontroerend zijn toch de verhalen, het leed en de bijkomende schade van de slachtoffers, iets dat me toch regelmatig naar de keel grijpt. Onthutsend is de rol van de kerk die liever de kop in het zand steekt. De acteerprestaties zij uitstekend, de soundtrack is prachtig, de kerken zijn fantastische decors en In die zin wordt dit zware drama op een fraaie ingetogen en subtiele wijze gebracht. Toch weet de film mij niet helemaal te vangen en dat komt vooral door het begin met de eerder genoemde correspondentie. Desondanks is Grace á Dieu toch een fraai drama te noemen.

Deze film was ongeveer een jaar geleden op tv en toen hadden we hem opgenomen. Hij stond nog op de harde schijf en zou binnenkort dus verlopen. Maar het onderwerp van de film stond me erg tegen. Ik had eigenlijk geen zin om een film over kindermisbruik door de kerk te gaan zien. Toen mijn vrouw zei dat de film van Francois Ozon was, wist ze me toch te overtuigen om hem op de valreep dus nog te bekijken. Ozon maakt over het algemeen immers mooie films. En dat is deze dus ook. Het blijft een vervelend en wanstaltig onderwerp, maar het levert wel een aantal mooie en aangrijpende scenes op. Er wordt ook uitstekend geacteerd. Toch ondanks die aangrijpende scenes en het mooie acteerwerk wist de film me ook niet echt te raken. Hij bleef toch wat te afstandelijk en teveel gefocust op het voor de rechter krijgen van de dader en het in de doofpot stoppen door de kerk. En dat is nou juist het wat minder boeiende onderdeel van het verhaal. Ach, waarschijnlijk is het toch vooral niet mijn soort film, al is het dus wel een goede film. Knap detail aan de film is bijvoorbeeld ook dat de film drie keer van hoofdpersoon verandert, zonder dat je daar direct van bewust bent. Drie slachtoffers die hun verhaal doen en waar je dan ineens denkt; maar hij was toch net de hoofdpersoon?

Sterk, sober drama over een enorm misbruikschandaal in Frankrijk. Een lange zit, maar door de tijd te nemen wordt je als kijker echt meegevoerd in het hele proces. Het acteerwerk van de drie hoofdrolspelers is subliem. Bij Emmanuel had ik wel het gevoel dat het slecht met hem zou zou aflopen, en het moment dat hij foto's van zijn intieme delen toonde aan zijn geschokte advocaat was wel even een wtf-moment. Ik vond de meetings ook sterk gefilmd, het was inderdaad soms bijna documentaire-achtig. Ook complimenten voor de acteur die Preynat speelde, die zijn personage een bepaalde gelaagdheid meegeeft. Niet de slechtheid zelve, maar wel arrogant, in zijn eigen ogen geen slecht man. Tekenend hoe hij zijn inmiddels volwassen slachtoffers bejegent- als een man die geen idee heeft van wat hij op zijn geweten heeft.

De positie van de ooit almachtige katholieke kerk is door ontkerkelijking, maar ook zeker door dit soort schandalen steeds brozer geworden. Slachtoffers spreken zich steeds meer uit, maar de bodem van de beerput is ongetwijfeld nog lang niet in zicht- alleen al het feit dat dader-priesters vaak op missie werden gezonden naar Latijns Amerika, Afrika, Azië, waar ze buiten het zicht waren, is een teken aan de wand. Wat dat betreft heeft de kerkleiding structureel enorm gefaald, door niet in te grijpen, en terecht dat naast de feitelijke dader ook degenen die het wegmoffelden worden aangeklaagd.

Helaas heeft Barbarin nooit hoeven boeten- zijn ontslag werd zelfs geweigerd door de Paus, wat alleen maar aangeeft dat de rot nog steeds diep zit in dat instituut. Preynat heeft uiteindelijk wel vastgezeten voor zijn misdaden en is kort na zijn vrijlating overleden.