Lazzaro Felice (2018)

Aangename verrassing van Rohrwacher. Le Meraviglie kon me absoluut niet boeien, maar dit is andere koek. Allereerst al het portretteren van de arme boerenbevolking in een geïsoleerde uithoek op het Italiaanse platteland is erg mooi en puur gedaan. Dan het peronage Lazzaro dat in de categorie 'goede idioten' (in positieve zin) geplaatst kan worden - waarmee Rohrwacher zich een Italiaanse neo-realist toont. Ten slotte is het verhaal dat zich zeer verrassend ontwikkelt (en waarover dus weinig meer te zeggen valt hier) erg inventief.

Het enige dat Rohrwacher misschien verweten kan worden is dat de geportretteerde ellende alsmede de kunstmatige polarisatie van goed en kwaad er soms wat dik bovenop ligt. Maar het levert wel een mooie, poëtische prent op.

Poëtische en filosofische parabel die prachtig het contrast tussen kinderlijke onschuld/naïviteit en de uitbuiting door een feodale en neoliberale samenleving verbeeldt. Vooral de kritiek op de laatste is striemend. De boeren zijn misschien wel verlost van het juk van het leenstelsel, maar lijden des te meer onder armoede en egoïsme. Er is geen plaats meer voor onschuld en solidariteit, Lazarro is ontheemd (mooi geïllustreerd door zijn tranen nadat hij een alleenstaande olijfboom omringd door kunstgras opmerkt).
Het gebruik van een 16mm film geeft een korrelig effect, welke het Italiaanse landschap met een warme en nostalgisch gloed overdekt. De erg aanwezig geluidsband (staccato piano, het ruisen van de winden, het geknars van grind, etc.) versterkt het magisch realisme.
Religieuze symboliek is alomtegenwoordig: e.g. verwijzingen naar het leven van Franciscus van Assisi (het pact met de wolf - rode draad door de film, communicatie met dieren en kennis van de natuur, centrale plaats van zon en maan, afwijzing van voedsel en kleding), de herrijzing van Lazzarus, de serenade van Giuseppe (Jozef) aan Mariagrazza, etc.. Ook sneren naar de moderne katholieke kerk (verdwijnen van de muziek uit de kerk) zijn aanwezig.

Ergens in het Italiaanse binnenland is een boerencommune ontsnapt aan het lineaire voortgaan van de tijd. Een draconische markiezin houdt op de kunstmatige piloot een systeem van uitbuiting in stand: er kwam nog niemand langs om de onderdrukte families te vertellen dat de deelpacht al lang is afgeschaft.

(...)

Er was een mythische tijd waarin alleen wolven de koning van de Italiaanse stad konden voeden. Met die gedachte in het achterhoofd is het niet meer dan logisch dat een prachtig wit wezen zich tot de beschermheilige van Lazzaro ontpopt. Op het niveau van het verhaal zijn we het geloofwaardige op dat moment al lang gepasseerd. Op het niveau van de fabel ontstaat hier echter juist een opening: in Rohrwachers wereld kan een simpele ziel een groot bedrog aan de kaak stellen. Grote maatschappelijke constructies (feodalisme, neoliberalisme) worden ontwapend in een filmlandschap dat alleen bloeit voor de onderdrukten. Een sleutelrol is weggelegd voor de helende kracht van muziek: het was Fellini (Le notti di Cabiria) die begreep dat de wonderlijke verschijning van klanken troost en verlichting kon bieden.

volledig

De film is een soort Capharnaüm (2018) - MovieMeter.nl of Dickens-achtig verhaal die zich in Italië afspeelt en bevat ook enige magisch realisme waardoor de film op Fellini’s vroege films lijkt. De film is een felle aanklacht tegen de extreme uitbuiting (moderne slavernij) en grote armoede aan de onderkant van hedendaags Italië waarvan we alle vormen voorbij zien komen, van middeleeuwse feodalisme tot daklozen en uitbuiting van immigranten. De boodschap is echter tegengesteld aan die van Capharnaum want zwaar pessimistisch: de mens gelooft nu eenmaal in ongelijkheid en laat zich makkelijk bang maken zodat de wereld niet anders kan zijn dan er een van ‘dog eat dog’ waarbij iedereen de ander probeert uit te buiten. Zelfs als je een slaaf bevrijd dan weet hij niets anders dan meer ellende te vinden, zodat de afschaffing van de slavernij geen verschil maakt.

Er is echter een transcendent licht, belichaamd door de heilige die waarachtig goed is en de ander slechts wil helpen in plaats van gebruiken. Dat is de jongen Lazzaro in de film waarvan de naam (net als de titel Capharnaum dat deed) uiteraard naar de Bijbel verwijst: in de Bijbel is er een Lazarus die bedelt en een Lazarus die door Jezus uit de dood wordt opgewekt en Lazzaro van de film lijkt naar beide te verwijzen. Dat de jongen Lazzaro anders is en niet van deze wereld wordt ook benadrukt doordat hij geen ouders zou hebben, niemand weet waar hij vandaan komt en hij niet ouder wordt waardoor hij eeuwig zijn jeugdige engelengezicht behoudt. Maar zulke goedheid en zuivere onschuld – die bij Lazzaro wel grenst aan de naïviteit van een idioot – is dus niet van deze wereld en de wereld heeft dan ook geen plaats voor Lazzaro (in die zin lijkt de film op The Green Mile (1999) - MovieMeter.nl). Tegenover de glimlach van Zain in Capharnaum staat de traan van Lazzaro in Lazzaro Felice.

De film is alleraardigst maar in vergelijking met Capharnaum doet voor mij de fabelvorm van de film wat afbreuk aan Lazzaro Felice: waar Capharnaum een volwassen film over kinderen is, is Lazzaro Felice bijna een jeugdfilm over volwassenen.

Lazzaro [Adriano Tardiolo] is een vriendelijke, behulpzame jonge boer in een dorpje waar de Marchesa Alfonsina De Luna [Nicoletta Braschi] de touwtjes stevig in handen heeft en de bevolking uitbuit. Een bijzondere vriendschap met Tancredi [Luka Chikovani] heeft een bijzondere uitwerking: wanneer Lazzaro terecht komt in de grote stad, blijken de vroegere inwoners van zijn geboorteplaats niet alleen te zijn verhuisd, maar ook stukken ouder te zijn geworden. Dat een totaal onveranderde Lazzaro ineens voor hun neus staat doet hen vermoeden dat er iets bijzonders met hem aan de hand is.

Lazzaro is een ééndimensionaal karakter en voor de overige karakters kun je nauwelijks enige sympathie opwekken in dit drama met licht-komische, maar zwaar religieuze ondertonen tot aan het ronduit dwaze einde. Die gebrekkige karakteriseringen in een flinterdun en niet al te boeiend verhaal maken dit tot een langdradige en zo nu en dan slaapverwekkende zit.

Imposante parabel over uitbuiting en standsverschillen in verleden en heden, gezien door de ogen van een simpele ziel. Ik vond het eerste deel over de feodale verhoudingen in het verleden indrukwekkender dan het hedendaagse tweede deel, mede vanwege de schitterende natuuropnamen van Midden-Italië.

Een erg mooie, maatschappijkritische film van Alice Rohrwacher (de jongere zuster van Alba R., die in deze film de hedendaagse Antonia speelt).

Wat een saaie film. Ga niet!

Mijn favoriete film van het jaar tot nu toe. Ik ging erheen zonder enige voorkennis en dat raad ik iedereen aan. Dat het qua sfeer teruggrijpt op de hoogtijdagen van de Italiaanse cinema en een magisch realistisch tintje heeft is genoeg; meer kun je beter niet weten.

Het eerste uur vond ik op zich mooi, maar toch vrij saai. Het gissen naar de tijd waarin het speelde was een leuke bezigheid. De jaren dertig, dacht ik eerst. Toen kwamen de brommer (jaren '50?) die telmachine (jaren '70, schat ik), de walkman (jaren '80) en het nummer Dreams van onze eigen 2 Brothers on the 4th Floor (jaren '90).

De omslag kwam toen Lazzaro van de berg kukelde. Totaal onverwacht kwam dat; wie laat zijn hoofdpersoon nou halverwege de film sterven? Na zijn wederopstanding was het nog steeds gissen. Hoe lang was hij weggeweest? Dat huis was overwoekerd. Duurt dat tien jaar? Hij bleek zo'n 25 jaar weg te zijn geweest. Zijn terugkeer vond ik geweldig. Die onvoorwaardelijke goedheid die hij heel de film al over zich had drong nu pas echt tot mij door. Wat een heerlijke man.

Verder was het allemaal zeer schrijnend natuurlijk. Dat die gasten na hun redding nog altijd onderop de ladder stonden. Even het schandaal van de week en daarna door iedereen vergeten. Dat ze zelf weer misbruik maakten van Lazzaro, ook zoiets. En ondertussen enorm opkeken tegen de hogere klassen. Al hun spaargeld opmaakten aan dure bonbonnetjes. Ja, dit is mij er eentje.

Lang getwijfeld of ik deze film wilde zien, maar toen hij zondag voor het laatst draaide in het filmhuis vlakbij, besloot ik de kans niet aan mij voorbij te laten gaan, en daar heb ik geen spijt van. Zowel qua beeld als qua verhaal vind ik de film prachtig. Ik vind Adriano Tardiolo erg goed gecast als Lazzaro. Hij heeft zo'n rustige, bijzondere en dromerige uitstraling. Deze film voelde voor mij als een aangename droom waarin ik ruim twee uur wegzonk. Een sprookje. Poëzie. Het sleepte mij al gauw mee. Wonderlijk en wonderschoon. 4,5*

Lazzaro IS goedheid, waarvan wordt geprofiteerd en mee gespot en... dit ten alle tijde.
Heel mooie film die niet alleen als een soort parabel het verhaal brengt van een doodbrave ziel die uiteindelijk moet vaststellen niet te thuis te horen in een maatschappij vol leugen, bedrog en gebrek aan medeleven. De maatschappij die hij kent is er nochtans ene van onwetendheid en uitzichtloze armoetoestanden, die ook zelf wordt uitgebuit (het ronselen van werkvolk aan panieklonen aan de fabriekspoort)
Schitterende opbouw, met wonderbaarlijke wendingen. Om vele reden boeiend en cinematografisch (natuurbeelden en cameravondsten) te waarderen.
Geslaagde casting voor de dromerige figuur van Lazzaro.

Alice Rohrwacher verweeft magische en realistische elementen. Het idee kwam van een nieuwsbericht uit de jaren '90. Op een landgoed werkten arbeiders nog als lijfeigenene, onwetend dat de mezzadria of deelpacht al sinds 1982 afgeschaft was. Zij leefden nog in het feodale tijdperk, zonder contact met de moderne wereld. .

Het fictieve landgoed heet Inviolata, wat onbeschadigd, onbedorven betekent. Deze naam kan op de plaats slaan, maar ook op het karakter van het hoofdpersonage. Lazzaro is naïef, een harde werker die steeds bereid is iedereen te helpen en in niemand iets kwaads ziet. Hij heeft een bijzondere band met de natuur. Hij weet alles over planten en heeft contact met een wolf. Zijn naam deelt hij met de bijbelse Lazarus, die eveneens opstond uit de dood. Wanneer hij een kwarteeuw later ontwaakt, is hij net als Doornroosje geen dag ouder geworden. Het tweede deel speelt zich af in een moderne stad. De voormalige landarbeiders leven als schooiers, en krijgen zowaar heimwee naar de oude tijd. Alba Rohrwacher, de zus van de regisseur, kan perfect doorgaan voor de tieneractrice uit het eerste deel die ouder geworden is.

Er zitten mooie, panoramische beelden in van de natuur van Lazio. De stadsgedeelten zijn in Milaan en Turijn opgenomen. De maan komt herhaaldelijk in beeld, verwijzend naar markiezin De Luna. Het geluid van de wind en de huilende wolf is op een bijzondere manier gebruikt. Uit de muziekdoos van de markiezin komt het melodietje Casta Diva van Bellini. In het tweede deel verkopen ze dat artefact voor een schamel bedrag. De voor- en nadelen van de oude en de moderne levensstijl worden op een fantasierijke manier behandeld.

Aangename film van Rohrwacher, met veel herkenbare ingrediënten uit Le Meraviglie, die ik nog iets beter vind. Vooral de transformatie van het verhaal vanaf halverwege is wederom opmerkelijk. De goedhartige Lazzaro, die als heilige wordt geportretteerd, is een aandoenlijke hoofdpersoon. Toch is dit geen nieuw thema, dergelijke personages zijn al vaker ten tonele gevoerd (het meest bekend is waarschijnlijk vorst Mysjkin uit Dostojewski's De idioot, maar er zijn er vele, bij Von Trier, Dreyer, Herzog kom je ze ook tegen). Daarbij vind ik dat Rohrwacher het wel erg expliciet maakt en dat zorgt er tegelijk voor dat het nogal bedacht overkomt. Dat gedoe met die wolf, die bank, in mijn ogen is het allemaal ietwat gekunsteld. Gelukkig wordt er veel goedgemaakt met de orgelklanken aan het einde, het moment dat ze die kerk binnenstappen geeft kippenvel. Een fijne film dus, maar wel een met verschillende manco's.

Lazzaro Felice

Intrigerend. In het begin wist ik nog niet echt waar regisseur Alice Rohrwacher heen wilde met zijn film, maar na een tijdje werd ik helemaal meegesleept in het leven van de goedaardige en bijna kinderlijk onschuldige Lazzaro. Fantastisch geacteerd door Tardiolo.

De film is spiritueel, filosofisch en maatschappijkritisch, en het is schrijnend om te zien hoe Lazzaro door zijn goedheid steeds weer het gemakkelijke slachtoffer is. En wordt gebruikt en misbruikt door de mensen om hem heen. Maar het is ook wel inspirerend om te zien dat Lazzaro altijd klaar staat voor zijn medemens, en zonder vooroordelen andere mensen tegemoet treedt. Mensen zullen er allemaal religieuze ondertonen in zien, maar ik zie er ook gewoon graag een boodschap in van Rohrwacher om wat aardiger voor elkaar te zijn. Hoe clichématig dat ook mag klinken. Lazzaro Felice als film is gelukkig verre van clichématig.

Ik ben iets minder lovend dan de meesten hier. Lazzaro Felice gaat over een soort dorpsgek - een simpele ziel - die in alles het positieve ziet en altijd bereid is een handje toe te steken. Alleen ziet hij niet in dat hiervan geprofiteerd wordt en hij zoch steeds voor zijn kar laat spannen. Vanuit deze standpunten ogen zijn medebewoners van het piepkleine tabaksdorpje weinig sympathiek. Het dorpje is in de tijd blijven stilstaan. De bewoners fungeren als ouderwetse lijfeigenen voor de markiezin die hen economisch uitbuit.

Tardiolo zet een prachtige rol neer als de kinderlijke Lazzaro. Alleen al voor deze prestatie en de mooie beelden van het heuvelachtige landelijke Italië krijgt deze film een voldoende. Het script zelf vond ik wat vergezicht en nietszeggend. Zijn Lazarusprojectie kon ik moeilijk kaderen en aan zijn ingesteldheid wijzigde ook niet veel, integendeel. Ik volg IH88 in zijn boodschap over de film om mensen te helpen en positief in het leven te staan. Niet slecht, maar ook niet goed. Goed om eens gezien te hebben, maar dat is het dan ook.

En ik kan het gemiddelde nóg verder naar beneden halen en dat dóe ik ook!

Als je 40 meter naar beneden flikkert ben je toch gwoon dood? Of niet dan? Duh huh

Dus dit kan himmel nie !

Welk tijdperk is de hele film ? 1994 ?

Er komt namelijk op maar liefst 3 totaal verschillende momenten het lied ‘Dreams’ van ‘2 Brothers on the 4th Floor featuring Des’Ray & D-Rock voorbij en die is van 1994 !

Lekker puh !

Intrigerend genoeg om te blijven kijken, maar uiteindelijk toch een tegenvaller. Ik las sprookje en mooie Italiaanse beelden, maar ik kreeg daar weinig van mee. Wellicht ben ik ook wat verwend als fervent Italië ganger. Het tijdreizen heb ik ook gemist. Wellicht was dat de val die Lazzaro maakte en hij sciencefiction-achtig in een andere tijd viel? Wellicht dat Donnie Vallermee dit ook niet meekreeg. Verder zeker bijzondere scenes, noem ze theatraal en ook boeiend geschoten beelden. Een dikke 5 van mij vanwege de kunst om mij nieuwsgierig te houden naar het verloop van het verhaal.

Tja mooie beelden van het Italiaanse landschap en het contrast met het leven zoals voorheen op het platteland en tegenwoordig in de stad is interessant gedaan. Toch vind ik de film vrij saai, misschien vooral door de vlakke, eendimensionale protagonist Lazarus.

Geen aanrader dit.

Mijn tweede Rohrwacher na La Chimera.

Ze lijkt 'n fascinatie te hebben voor mysterieuze jongemannen die onder eenvoudige omstandigheden buiten de samenleving leven en een bijzondere dood sterven. Qua thema, sfeer, inhoud en uitwerking een kopie van La Chimera, zeker niet slecht maar ik krijg nu enigszins de indruk dat 't 'n one-trick pony betreft?

Sfeer en stijl ligt wel in mijn straatje dus op naar de volgende Rohrwacher, ben benieuwd.