Verdwijnen (2017)

"Ze heeft slecht nieuws", zo staat in de synopsis. Meer vertellen zou het eerste uur van de film volledig overbodig maken, want het duurt een half uur voordat ze het überhaupt aan iemand vertelt en pas in minuut 55 breekt ze het nieuws bij haar moeder en haar broertje. Tja, die vinden dat slechte nieuws natuurlijk niet zo leuk en een sentimenteel, voorspelbaar tranendal is het gevolg en leidt tot een melodramatisch einde met een knipoog naar Lawrence Of Arabia. Die vergelijking onderstreept echter alleen maar de abominabele kwaliteit van het scenario, want dit verhaal had gemakkelijk in 10 minuten afgewerkt kunnen worden. Helaas moeten we zien hoe Roos speelt in de sneeuw, bedenkelijk naar buiten kijkt tijdens een autorit, meegaat op de arreslee, piano speelt met haar moeder, vist in een wak, van gil gaat, een naakte duik neemt in een ander wak, en haar broertje in de sauna aan haar tieten laat zitten. Vervolgens gaat het gezin gezamenlijk huilen als een wolf en zijn er shots van een wolfshond wiens tong uit de bek hangt van het trekken van de arreslee.

Het bovenstaande zou je een spoiler kunnen noemen, omdat er verder werkelijk he-le-maal niets te beleven valt in dit tergend langzame, slaapverwekkende tranendal.

Als je alles wilt zeggen moet je niet teveel spreken. Koole begrijpt minimalisme: hij laat z'n acteurs (Lodeizen is weergaloos...) kleine stukjes informatie weggeven, maar legt de kern van de film in de dingen die je alleen kunt zien, opmerken. Kunt horen in het verbijsterende soundscape. Verdwijnen geeft je (letterlijk) film-ruimte en emotionele ruimte om precies die dingen te voelen die nu juist een keer niet in het script verpakt zitten.

Boudewijn Koole verschaft weinig uitleg, maar wat een lange aanloop leek naar het bekend maken van het slechte nieuws, zit toch vol met plaatjes van natuur en dier en metaforen, verwijzend naar het behoud of verlies van het leven. Ook de scènes met opnames van onwaarneembare geluiden lijken niet overbodig.

De harde relatie tussen moeder en dochter steunt vooral op de acteerprestaties van beide vrouwen met zonder twijfel Rifka Lodeizen in een prachtrol.

Innemend slot, dat zoals andere momenten uit de film, de kijker zelf tot besluiten noopt.

Ook visueel ideeënrijk en genietbaar.

SLECHT! Oh wat een tijdsverspilling. Echt oersaai, slaapverwekkend en totaal geen actie of drama te bespeuren. Ik viel echt in slaap. Het enige moment dat er even wat gebeurde, was toen ze ruzie kreeg met d'r moeder en toen ze vertelde dat ze doodging. Maar zelfs dat wist geen gevoelde snaar te raken. Vreselijk. Ik ga ook niet beginnen aan Beyond Sleep, dat zal pas echt slapen zijn hahaha
Ps. het eind was super vaag. Begreep er niks van. Zij liep gewoon weg? En dan? En die moeder dan? Wat gebeurde daar mee, want waarom zoomden ze in op die honden? Zoals ik al zei, begreep er niks van. En ook haar allerlaatste zin die ze zegt, kan iemand (die het script kent) het voor mij herhalen? Haha ONVERSTAANBAAR slecht. Stom gemompel altijd met die NL films

Wij zijn dol op Noorwegen, komen er al lang en elk jaar, behalve in coronatijd, spreken de taal en deze film nu twee keer gezien.

Er zijn aspecten die me totaal niet overtuigen: Rifka Lodeizen die naakt in het ijswater duikt in de winter:

levensgevaarlijk en een kwelling, absoluut ongezond. Ze doet het zelf, geen stand-in vanaf een afstand, dat is niet te harden. Zelfs geoefende ijszwemmers doen het nooit zo, weten we uit goede bron.

Een moeder die als wondertalent als jong meisje alleen maar op internaten heeft gezeten (vandaar haar ijskoude, nare omgangsvormen, haar gevoelsleven alleen maar in die piano gestopt..) en zo meer.

Ze vertelt het haar dochter als was het de eerste keer, maar zoiets weet je toch van je moeder?!

Het uitstellen van het gesprek, de ziekte, duurt tergend lang.

De beelden zijn prachtig, waarschijnlijk in het zuiden of midden van het land gefilmd, vanwege het heldere licht in de winter. Het jongetje Bengt met zijn fascinatie voor geluiden, is een gouden vondst,

maar het geeft ook zijn isolement aan, want ook met hem heeft de moeder weinig contact.

De overeenkomst dus met grote halfzus.

De hangende ijspegels aan de rotswand, elk met zijn eigen toon, is van een ijle schoonheid.

Verdwijnen is niet de film die het moet hebben van zijn ellenlange dialogen of gesprekken. De personages identificeren zich een beetje met de natuur: ondoorgrondelijk, afstandelijk, leeg en stil. Ook de relatie tussen moeder en dochter (Roos) is zoals de Noorse temperatuur: koud, ter hoogte van het vriespunt (en nog ver eronder).

Anders is de relatie tussen Roos en haar halfbroertje. Beetje bizar zelfs om vast te stellen dat naaktheid helemaal geen taboe blijkt. Hoewel er op emotioneel vlak ook daar weinig te verwachten valt, is de band tussen hen toch innig en er één van vertrouwen en begrip.

Het zijn dan ook de natuur en omgeving die extra cachette geven aan de film. De sneeuw, de bergen, het water en de ijspegels. Alleen dat is onvoldoende om een film te dragen. Het leed dat Roos draagt komt bijgevolg ook te weinig tot uiting. Niet slecht, goed voor mij, maar ik begrijp dat de film het gemiddelde van 3,0* niet haalt.

Een vrouw keert terug naar Noorwegen. Naar haar moeder en broertje. En ze heeft wat ernstigs te vertellen. Rifka Lodeizen hoort inmiddels echt tot mijn favoriete actrices. En ook in deze film maakt ze dat weer helemaal waar. Erg mooi geacteerd en een verhaal dat ook mooi opbouwt. De entourage van het witte Noorwegen is niet echt belangrijk voor het verhaal, maar het geeft wel hele mooie plaatjes. En dat is mooi meegenomen. Gezien op tv.