Afgelopen donderdag werden de resultaten bekendgemaakt van de Top 100 Greatest Films of All Time van het door het British Film Museum uitgebrachte maandblad Sight and Sound. Sinds 1952 wordt de tweedelige lijst iedere tien jaar uitgebracht, gebaseerd op de mening van honderden critici en regisseurs. Dit jaar zien de beide lijsten er toch weer anders uit dan in 2012. 

Afgelopen donderdag was het zover: toen verscheen de achtste editie van de Top 100 Greatest Films of All Time van het befaamde tijdschrift Sight en Sound, uitgebracht door het British Film Museum. Iedere tien jaar legt de redactie van het blad de vraag voor aan een grote groep kenners. Dit jaar mochten maar liefst 1.639 deelnemende critici, programmeurs, curatoren, archivarissen en academici en 480 regisseurs en filmmakers hun stemmen doorgeven. Iets wat heeft geresulteerd in twee verschillende lijsten: de Critics' poll en de Directors' poll. 

Deze editie is er een interessante verschuiving te zien in de top 3 van eerstgenoemde poll: Vertigo van Alfred Hitchcock, die vorige editie voor het eerst Citizen Kane van de troon stootte, moest plaats maken voor het minimalistische Jeanne Dielman 23, quai du Commerce, 1080 Bruxelles van Chantal Akerman. Ook in de poll van de regisseurs zien we verandering. Kubricks 2001: A Space Odyssey pakt de koppositie, gevolgd door Citizen Kane, die ook hier vijf edities lang bovenaan stond. Tokyo Story, die vorig jaar won, is gezakt naar de vierde plek, vlak onder The Godfather. 

Top 5 Critics'

Voor de volledige lijst kun je hier terecht.

3.58 (195)

Jeanne Dielman 23,Quai du Commerce 1080 Bruxelles (1975)

Jeanne Dielman, een jonge weduwe, leeft samen met haar zoon Sylvain volgens een wel zeer vast stramien: terwijl de jongen op school zit, zorgt zij op routineuze wijze voor de flat. Elke handeling wordt uitvoerig getoond in al haar beklemmende routine. Naast haar huisvrouwenbestaan houdt zij er echter nog een tweede leven op na: ze ontvangt klanten voor betaalde liefde.

Geregisseerd door: Chantal Akerman
Met onder meer: Delphine Seyrig, Henri Storck en Jan Decorte

Jeanne Dielman, een jonge weduwe, leeft samen met haar zoon Sylvain volgens een wel zeer vast stramien: terwijl de jongen op school zit, zorgt zij op routineuze wijze voor de flat. Elke handeling wordt uitvoerig getoond in al haar beklemmende routine. Naast haar huisvrouwenbestaan houdt zij er echter nog een tweede leven op na: ze ontvangt klanten voor betaalde liefde.

Poeh he. Dat is wel een serieuze zit gebleken. En toch, nooit gedacht dat het kijken naar een huisvrouw die routineus haar huishoudelijke taken doet alsnog zo kijkbaar zou zijn. We zien scenes waarin minutenlang aardappels geschild worden, het bad geschrobt wordt, ze een schnitzel aan het bereiden is, en zo voorts. En eigenlijk leren we bar weinig over Jeanne Dielman - ze is weduwe, ze heeft twee kinderen, de gesprekken en interacties met haar zoon zijn weinig inspirerend, ze verdient wat bij als prostituee. Vooral zien we haar dag in, dag uit dezelfde taken uitvoeren en de schone schijn ophouden, terwijl ze zoals uiteindelijk blijkt helemaal niet goed in haar vel zit. Het is traag, minimalistisch, waarbij elke scene minutenlang duurt en elke routineuze actie op z'n werkelijke snelheid voorbijkomt (ja, ook het afwassen en aardappelen koken). Hier zit ongetwijfeld een hoop feministische bijbedoelingen bij; de huisvrouw die het harde werk uitvoert, die in een keurslijf gevangen zit, en wellicht het huwelijk als prostitutie. Interessant, minimalistisch, pretentieus, benauwend, dat is het allemaal. Ik had toch regelmatig moeite met het tempo, dus ik vind het erg lastig te beoordelen. Maar met een sterk einde rond ik het toch naar boven af. - Woland

3.89 (2089)

Vertigo (1958)

Scottie Ferguson is een voormalig politieagent uit San Francisco die vanwege zijn hoogtevrees met pensioen is. Een oude vriend vraagt hem diens vrouw te volgen vanwege haar zelfmoordneigingen. Nadat hij haar met succes van een sprong in het water heeft gered, raakt hij langzaam maar zeker geobsedeerd door deze prachtige, maar verwarde vrouw.

Geregisseerd door: Alfred Hitchcock
Met onder meer: James Stewart, Kim Novak en Barbara Bel Geddes

Scottie Ferguson is een voormalig politieagent uit San Francisco die vanwege zijn hoogtevrees met pensioen is. Een oude vriend vraagt hem diens vrouw te volgen vanwege haar zelfmoordneigingen. Nadat hij haar met succes van een sprong in het water heeft gered, raakt hij langzaam maar zeker geobsedeerd door deze prachtige, maar verwarde vrouw.

Na meer dan een jaar geleden herzien. Sindsdien heb ik aardig wat Noir's gezien die me stuk voor stuk goed z'n bevallen. En ik was er vrij zeker van dat Vertigo mij beter zou bekoren dan mijn eerste kijkbeurt aangezien ik sinds kort helemaal geïntegreerd ben (dankzij Film Noir) in dit soort detective-verhalen. Ja Stewart is nog steeds niet te pruimen. Ja, Novak acteert nog altijd erbarmelijk. Ja, de scènes tussen Stewart en Geddes zijn immers nietszeggend en ja, het einde is nog altijd een vette anti-climax. Maar de sfeer die Hitchock daartegenover creëert is werkelijk fe-no-me-naal, en af en toe zelfs angstaanjagend. Pas bij herziening valt trouwens op hoe schitterend en groots Hitchock's kleurgebruik wel niet is. - rokkenjager

3.74 (1794)

Citizen Kane (1941)

De mediamagnaat Charles Foster Kane sterft in z'n extravagante landhuis, en spreekt als laatst het woord 'Rosebud' uit. Een journalist probeert er achter te komen wat dit te betekenen had, en begint een speurtocht naar het verleden van Kane. Via flashbacks komen we steeds meer te weten over zijn leven.

Geregisseerd door: Orson Welles
Met onder meer: Orson Welles, Joseph Cotten en Agnes Moorehead

De mediamagnaat Charles Foster Kane sterft in z'n extravagante landhuis, en spreekt als laatst het woord 'Rosebud' uit. Een journalist probeert er achter te komen wat dit te betekenen had, en begint een speurtocht naar het verleden van Kane. Via flashbacks komen we steeds meer te weten over zijn leven.

Een film die toch wel sterk verouderd is. De film is vrij episch en heeft mooie shots, maar het verhaal en acteerwerk is toch gedateerd. Orson Welles (als je van de stijl houdt) doet het best goed als Kane. Ik mis een interessante tegenspeler. Daardoor krijg je veel scènes die weinig interessant zijn. Als concept is het wel goed, zeker voor die tijd. En als je de film voor het eerst bekijkt, ga je nog wel mee in het mysterie van Rosebud. Citizen Kane is geen slechte film, maar teert misschien wel iets te veel op de voormalige heiligverklaring als één van de beste films ooit. - Film Pegasus

3.75 (459)

Tôkyô Monogatari (1953)

Het oudere echtpaar Hirayama reist van het platteland naar Tokio, waar hun kinderen wonen. Daar stuiten zij op onverschilligheid en onwil om tijd met hen door te brengen. Alleen de inmiddels alleenstaande schoondochter Noriko neemt een dag vrij om ze een rondleiding door de stad te geven. De volgende dag sturen de kinderen hun ouders naar een luidruchtige badplaats buiten de stad, waarvan de ouders al snel terugkeren. Voor hun terugkeer naar huis, vindt nog een laatste confrontatie tussen ouders en kinderen plaats.

Geregisseerd door: Yasujirô Ozu
Met onder meer: Chishû Ryû, Chieko Higashiyama en Setsuko Hara

Het oudere echtpaar Hirayama reist van het platteland naar Tokio, waar hun kinderen wonen. Daar stuiten zij op onverschilligheid en onwil om tijd met hen door te brengen. Alleen de inmiddels alleenstaande schoondochter Noriko neemt een dag vrij om ze een rondleiding door de stad te geven. De volgende dag sturen de kinderen hun ouders naar een luidruchtige badplaats buiten de stad, waarvan de ouders al snel terugkeren. Voor hun terugkeer naar huis, vindt nog een laatste confrontatie tussen ouders en kinderen plaats.

Bestaat er een schijnbaar simpeler meesterwerk in de wereldcinema? Traag, lucide, aangrijpend. Het maakt niet uit hoe lang het zal duren voordat ik deze film een derde maal bekijk, want zelfs als dat pas in 2030 gebeurt zal ik me de Mmm…'s en Jaahhh…'s van grootvader weer onmiddellijk herinneren. Resoneert deze film sterker bij wie zelf (oudere) kinderen heeft? - Roger Thornhill

3.71 (987)

Faa Yeung Nin Wa (2000)

In het Hongkong van 1962 worden meneer Chow en mevrouw Chan buren. De eerste toenaderingspogingen tussen hen komen tot stand als ze beseffen dat hun echtgenoten waarschijnlijk een affaire met elkaar hebben. Ze beramen een wraakcomplot en beginnen een relatie met elkaar, die een grote onzekerheid is. Maar kan hun relatie bestaande uit behoefte en verlangen stand houden?

Geregisseerd door: Kar-Wai Wong
Met onder meer: Maggie Cheung, Tony Leung Chiu-wai en Ping Lam Siu

In het Hongkong van 1962 worden meneer Chow en mevrouw Chan buren. De eerste toenaderingspogingen tussen hen komen tot stand als ze beseffen dat hun echtgenoten waarschijnlijk een affaire met elkaar hebben. Ze beramen een wraakcomplot en beginnen een relatie met elkaar, die een grote onzekerheid is. Maar kan hun relatie bestaande uit behoefte en verlangen stand houden?

Prachtige film. Het kleurgebruik, de sfeer, de muziek die zo oneindig weemoedig is, hier werkt het allemaal wel. Vooral de verstilde slowmotionbeelden zijn pure poezie. Ook het verhaal is mooi, het schetst de afstand tussen mensen, de waarachtigheid van gevoelens en het belang van het moment. Minpuntje is het wat rommelige laatste deel, met veel wisselingen in plaats en tijd, uitgedrukt in tussenkopjes. Dat paste voor mij niet zo goed in de atmosfeer. De eindscene is wel weer erg sterk. - eRCee

Top 5 Directors'

Voor de volledige lijst kun je hier terecht.

3.81 (3258)

2001: A Space Odyssey (1968)

Even voor het ontstaan van menselijk leven op aarde ontdekt een groep apen een monoliet. Vier miljoen jaar later wordt een gelijkaardig object ontdekt op de maan dat een signaal uitzendt naar Jupiter. Commandant Bowman en astronaut Poole vertrekken op een speciale missie met het ruimteschip Discovery en de hulp van supercomputer HAL-9000.

Geregisseerd door: Stanley Kubrick
Met onder meer: Keir Dullea, Gary Lockwood en William Sylvester

Even voor het ontstaan van menselijk leven op aarde ontdekt een groep apen een monoliet. Vier miljoen jaar later wordt een gelijkaardig object ontdekt op de maan dat een signaal uitzendt naar Jupiter. Commandant Bowman en astronaut Poole vertrekken op een speciale missie met het ruimteschip Discovery en de hulp van supercomputer HAL-9000.

Sommige films zijn het waard om terug te kijken, andere moet je terug kijken om ze op hun juiste waarde te schatten. Iedereen heeft zijn eigen interpretatie van Stanley Kubrick's magnum opus '2001: A Space Odyssey'. De regisseur was zo slim om in interviews nimmer iets te vertellen over de diepere betekenis van de film, zodat ook de mogelijkheid open staat dat het allemaal een hoop bullshit is. Maar zelfs als dat het geval is (die kans acht ik verdomd klein overigens) dan is het wel adembenemend mooi vormgegeven. Veel scenes blijven permanent in je geheugen en draag je de rest van je leven met je mee. Dit is kunst. - Sir Djuke

3.74 (1794)

Citizen Kane (1941)

De mediamagnaat Charles Foster Kane sterft in z'n extravagante landhuis, en spreekt als laatst het woord 'Rosebud' uit. Een journalist probeert er achter te komen wat dit te betekenen had, en begint een speurtocht naar het verleden van Kane. Via flashbacks komen we steeds meer te weten over zijn leven.

Geregisseerd door: Orson Welles
Met onder meer: Orson Welles, Joseph Cotten en Agnes Moorehead

De mediamagnaat Charles Foster Kane sterft in z'n extravagante landhuis, en spreekt als laatst het woord 'Rosebud' uit. Een journalist probeert er achter te komen wat dit te betekenen had, en begint een speurtocht naar het verleden van Kane. Via flashbacks komen we steeds meer te weten over zijn leven.

Volgens sommigen de beste film aller tijden. Zeker vanuit technisch en vernieuwend oogpunt kan ik dat predikaat inzien, maar het geniale van van Kane zag ik er niet in. Nu ben ik niet de enige met deze visie, dat is wel opvallend. Maar tegenwoordig zijn filmkijkers veel meer verwend denk ik. Neemt niet weg dat deze overschatte film best oke is en een aantal mooie scenes bevat. Je krimpt zelf ineen wanneer je een driftige Welles als een dolle stier alles overhoop gooit. Ook de cinematografie was ook zeer behoorlijk. Wellicht dat meerdere kijkbeurten de waardering doet toenemen voor deze klassieker. - Vinokourov

4.37 (10571)

The Godfather (1972)

Don Vito Corleone staat aan het hoofd van een maffia familie in New York. Als een gangster van een andere familie besluit drugs te gaan verkopen in heel New York, ontstaan er problemen. Don Vito is tegen de handel in drugs en laat dit ook blijken. Dit leidt tot een poging om hem te vermoorden. Daarna wordt één van Don Vito's adviseurs gekidnapt, om zo z'n zoon te dwingen de drugsverkoop goed te keuren.

Geregisseerd door: Francis Ford Coppola
Met onder meer: Marlon Brando, Al Pacino en James Caan

Don Vito Corleone staat aan het hoofd van een maffia familie in New York. Als een gangster van een andere familie besluit drugs te gaan verkopen in heel New York, ontstaan er problemen. Don Vito is tegen de handel in drugs en laat dit ook blijken. Dit leidt tot een poging om hem te vermoorden. Daarna wordt één van Don Vito's adviseurs gekidnapt, om zo z'n zoon te dwingen de drugsverkoop goed te keuren.

Godfather wordt als een absolute mijlpaal aanzien en heeft als inspiratie gediend voor het misdaadgenre in de daarop volgende decennia. Een familiekroniek over een mafiaclan die zich net na de tweede oorlog afspeelt en waarin de oude Vito stilaan de fakkel doorgeeft aan zijn zoon. Al Pacino speelt vooral geweldig, en verandert van de aaibare benjamin van de familie tot een genadeloos monster. Heel wat sleutelscènes slaan als een bom in : de moordaanslag op de oude Vito, de echtelijke ruzie tussen de zuster van de Corleones en haar man, het hele gebeuren in Sicilië... omdat die zo goed ingepast zijn wordt je er echt stil van... en dan die mooie bedwelmende Italiaanse muziek. Ik zit alvast al te watertanden voor het tweede deel, dat ik nooit eerder heb gezien. - Filmkriebel

3.75 (459)

Tôkyô Monogatari (1953)

Het oudere echtpaar Hirayama reist van het platteland naar Tokio, waar hun kinderen wonen. Daar stuiten zij op onverschilligheid en onwil om tijd met hen door te brengen. Alleen de inmiddels alleenstaande schoondochter Noriko neemt een dag vrij om ze een rondleiding door de stad te geven. De volgende dag sturen de kinderen hun ouders naar een luidruchtige badplaats buiten de stad, waarvan de ouders al snel terugkeren. Voor hun terugkeer naar huis, vindt nog een laatste confrontatie tussen ouders en kinderen plaats.

Geregisseerd door: Yasujirô Ozu
Met onder meer: Chishû Ryû, Chieko Higashiyama en Setsuko Hara

Het oudere echtpaar Hirayama reist van het platteland naar Tokio, waar hun kinderen wonen. Daar stuiten zij op onverschilligheid en onwil om tijd met hen door te brengen. Alleen de inmiddels alleenstaande schoondochter Noriko neemt een dag vrij om ze een rondleiding door de stad te geven. De volgende dag sturen de kinderen hun ouders naar een luidruchtige badplaats buiten de stad, waarvan de ouders al snel terugkeren. Voor hun terugkeer naar huis, vindt nog een laatste confrontatie tussen ouders en kinderen plaats.

Sublieme eenvoud in dit menselijk drama van ouder worden en er niet echt meer bijhoren, van kwetsende priotiteiten stellen en pijn doen zonder het te beseffen of als dusdanig te erkennen en van ontgoocheling in wat je aanbidt... Het wordt allemaal gebracht in dit Oosters meesterwerk dat, naar ik kon vaststellen, uitsluitend met vaste camera werd opgenomen. Het blijft dus erg rustig in de handeling maar, vreemd genoeg, het verscherpt de aandacht. Acteerwerk is af, zekerlijk van de drie bijzonderste personges, maar ook van Haruko Sugimura, de dochter die sterke accenten legt op het gebeuren. - Movsin

3.58 (195)

Jeanne Dielman 23,Quai du Commerce 1080 Bruxelles (1975)

Jeanne Dielman, een jonge weduwe, leeft samen met haar zoon Sylvain volgens een wel zeer vast stramien: terwijl de jongen op school zit, zorgt zij op routineuze wijze voor de flat. Elke handeling wordt uitvoerig getoond in al haar beklemmende routine. Naast haar huisvrouwenbestaan houdt zij er echter nog een tweede leven op na: ze ontvangt klanten voor betaalde liefde.

Geregisseerd door: Chantal Akerman
Met onder meer: Delphine Seyrig, Henri Storck en Jan Decorte

Jeanne Dielman, een jonge weduwe, leeft samen met haar zoon Sylvain volgens een wel zeer vast stramien: terwijl de jongen op school zit, zorgt zij op routineuze wijze voor de flat. Elke handeling wordt uitvoerig getoond in al haar beklemmende routine. Naast haar huisvrouwenbestaan houdt zij er echter nog een tweede leven op na: ze ontvangt klanten voor betaalde liefde.

Bijzonder en apart, dat zeker. Aan de ene kant fascinerend en verrassend dat dit eigenlijk geen enkel moment saai werd. Want weduwe Jeanne Dielman werkt haar huishoudelijke klusjes rustig af en regisseur Akerman laat dit de kijker zien door middel van alleen maar statische shots. Het tempo zit er niet in. En Akerman bewijst dat dat ook absoluut niet hoeft. Heb met interesse zitten kijken naar alledaagse handelingen van moeder Jeanne en haar zoon die na school z'n bord leeg (de soep in ieder geval) komt eten. En ondanks dat het einde toch wel redelijk aan kwam, deed het geheel me niet zoveel als gehoopt. Wat overblijft is een unieke film die ik zeker kan waarderen. Verder dan een goede voldoende kom ik echter niet, voor nu. - Leland Palmer