Portret van een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Eigenlijk een modelcasus, want als Marty één gebrek heeft, dan is het dat hij zich emotioneel nimmer in een ander lijkt te verplaatsen. Josh Safdie brengt het titelpersonage echter bijzonder geraffineerd in kaart. Eerst heeft de toeschouwer nog sympathie voor het nietsontziende branie van een jongeman die zich uit elke situatie lijkt te kunnen lullen. Tegenslag beantwoordt hij met bluf, rampspoed met megalomane brutaliteit – ontegenzeggelijk gefixeerd op een blind geloof in zijn eigen talenten.
Wat eerst een gestage opmars lijkt richting een grandioze finale – het perspectief dat de kijker via Martys eigendunk ingelepeld krijgt – slaat echter langzamerhand om in het volslagen tegendeel: een vrije val waarin het karakter zichzelf almaar dieper in nesten werkt. De apotheose is een dijk van een anticlimax: een legendarische overwinning waarmee hij zijn laatste kansen verspeelt. Het is het ultieme dictaat van zijn pathologie – moeten uitblinken, nimmer capituleren – die hem uiteindelijk tot stilstand brengt: de realisatie van zijn hoogmoed, die ene wedstrijd die zijn hele parcours legitimeert, werpt hem terug op wat hij eigenlijk is, namelijk een sukkelaar die alles en iedereen onderweg verloren is.
Safdie breit er, na deze perfecte metafoor, een hoopvol slot aan: kan Marty toch de ander leren zien, kan hij zich alsnog verplaatsen in een ander wezen, bij de gratie van een confrontatie met zijn eigen nakomeling? Een antwoord komt er niet, maar Marty’s tranen doen toch iets in die richting vermoeden. Wie vooruit denkt, weet dat een dergelijke kentering slechts van korte duur kan zijn, want zijn onvermogen tot empathie is Marty’s aangeboren blinde vlek. Mededogen kan je niet leren, althans niet als jouw psyche er niet voor uitgerust is.
Dit gezegd zijnde, vormen de laatste minuten een ontroerende bekroning (want cinema mag toch al eens een loopje nemen met de realiteit) voor wat een dijk van een film is. Snedig verteld, weergaloos vertolkt en virtuoos balancerend tussen excentrieke humor en latente tragedie. Bij momenten lastig om aan te zien, maar twee en een half uur in het gezelschap van een narcist? Dat kan niet anders dan een beproeving zijn, hoe sappig Safdie dit filmmaal ook serveert…
Niet slecht. Maar ook niet bijster goed. Want weet je, 'October Sky' bevestigt alle verwachtingen die een mens er van kan hebben. Kortom, het is zo'n film die je gezien hebt zonder 'm gezien te hebben. Nee, dat is geen compliment. Voor een nochtans behoorlijk genietbare film. Maar toch: het mag anno 2026 heus wat meer zijn...
3*
Terreur uit terreur geboren. Geen mensen zonder natie, maar beesten wegens geen moraal. De doctrine is perfect: opgenomen worden door een groep uitgespuwden, die elkaar het narratief van gerechtvaardigde wraak doorvertellen. De rest is ideaal behang: het ritualistisch scanderen van leuzen, een ontgroeningscultus, het verzinsel van een beloofd land waar het pad der gruwel blijkbaar heen leidt, de onvoorwaardelijkheid die met lichaam, ziel en genitaliën bezegeld wordt, en uiteindelijk de ontnuchterende conclusie dat er na zoveel liters bloed geen andere weg meer mogelijk is. Of toch?
Het is aan de internationale gemeenschap om deze beesten terug mens te laten worden. Een tweede kans, geboren uit je reinste horror…kan dat? Cary Joji Fukunaga brengt zijn relaas alleszins bloedstollend in beeld: hypnotiserend, nietsontziend, cinematografisch fijn en toch ruw en bloedstollend. Ja, een creatie als geen ander…en maar goed ook, want dit soort intensiteit wil een mens niet dagelijks achter de kiezen krijgen.
Alternatieve titel: F1: The Movie, 26 april, 15:26 uur
Er is iets met de psychologie van race-films. Al te vaak is het alsof ze in eerste versnelling blijven steken. Alsof dit ‘The Fast & The Furious’ uitgave nummer zoveel betreft. Hoewel, naast snelle wagens zijn hier weinig dito meiden te spotten. Zoveel te beter!
Dat flinterdunne laagje biografie dat aan Pitts personage kleeft, de sequens van trauma, dwaling en uiteindelijk herstel, het ophemelen van de quasi transcedenten mythe van het rijden (als vliegen, als vliegen!), het morele rafelrandje onder de vorm van een investeerderswolf in schapenvacht, hoe alleen in het Hollywooduniversum een vaststaande mislukking alsof in totale triomf kan omslaan, et cetera…het smaakt allemaal erg belegen, niet?
Toch is ‘F1’ op zijn manier verdienstelijk. Want jandorie, wat is deze film goed gemaakt! Spannend tot de laatste minuten, ronduit bloedstollend verfilmd, vol geestige cameo’s van de ware sportvedetten en met een heldere analyse over het hoe en het waarom van de zogenaamde tactiek binnen deze sport – allemaal zo verteld dat het als zoete koek naar binnen gaat bij een leek als ondergetekende (hoewel ongetwijfeld op flessen getrokken, maar wat geeft dat in geval van escapisme die een mens even uit de realiteit van alledag haalt?)...
Dus? Vertier zonder meer. ‘F1’ had meer kunnen zijn, maar ook zoveel minder. Daarom: erg genoten van deze bovengemiddelde guilty pleasure…
Het is te begrijpen waarom Guillermo del Toro precies Mary Shelley’s moderne Prometheus wilde ensceneren. In tijden waar goed en kwaad door nudgende algoritmes en via door mediamagnaten opgekochte nieuwskanalen haarfijn worden opgedeeld in de uitersten van het morele spectrum, vormt het een intrigerende denkoefening: waar komt wat verwerpelijk is eigenlijk vandaan?
Het slechte ontstaat ergens uit, wordt ergens uit geboren. Het goede kan dan weer omslaan in het afgrondelijke en afgrijselijke. En zo ligt het discours voor ‘Frankenstein’ open voor een vakkundige regie, waar weinig op af te dingen valt. Prima acteerwerk, esthetische cinematografie, uitgekiende opbouw: aan een Oscarnominatie viel nauwelijks te ontkomen. Toch?
In zoveel voorspelbare kwaliteit ligt ook het manco van deze film besloten: in wezen is er weinig verheffend en al even weinig verrassend aan. Van genoten dus. Zonder meer.
Gebaseerd op waargebeurde feiten? Nou, een verhaal als dit kan je allicht nauwelijks verzinnen. Hoewel, laat ons de gebroeders Coen vooral niet onderschatten. Met personages als een geestig rariteitenkabinet, een bloedstollend narratief dat de regie feilloos naar een perfecte climax voert en een ideale vorm (voor wat betreft cinematografie, score en zelfs de lengte): vakwerk pur sang. Net daarom ook weer niet het onvolprezen meesterwerk dat sommigen er in zien, maar dan nog: grote cinema.
3,5*
