Een wel erg atypische mix tussen tragedie en komedie, deze ‘Anora’. Sean Baker brengt het hele relaas in beeld zoals Ivan het leven ervaart: als een langgerekt feest, waar pas een einde aan komt als pa en ma de rekening komen vereffenen – oeps!
Het narratief komt neer op een klassieke tweestrijd tussen David en Goliath, waarbij het grote kapitaal een eigen werkelijkheid creëert waar de modale mens geen verweer tegen kent. Toch heeft Ani al verloren nog voor ze ontdekt dat niemand met haar wensen rekening zal houden: het feit dat ze gelooft in het fata morgana van Ivans puberale en geseksualiseerde voorstelling van liefde, is typerend voor haar sociale positie. Haar wensdroom van een beter leven is haar achilleshiel, een tere en zere plek waarvan ze zich aan het slot ineens bewust lijkt te worden.
Ani probeert finaal via haar oude gewoonten (met de erotische taal van haar lichaam) uitdrukking te geven aan zoiets oorspronkelijk als genegenheid, maar dat authentieke gevoel is ze in de loop van haar nog prille leven al kwijtgeraakt. Met haar lijf kan ze geen toewijding meer uitdrukken, al helemaal niet omdat Ivan haar het meest fragiele menselijke bezit afhandig heeft gemaakt: het geloof in onvoorwaardelijkheid, in puurheid, in iemand die voorbij sociale structuren en morele bezwaren heen kijkt om lief te hebben.
Ani’s uiteindelijke tranen zijn niet alleen de waterlanders van een uit elkaar gespatte zeepbel, een gehuil om onherroepelijk verlies, niet alleen gesnik omdat het bestaan zo oneerlijk is, maar ook en misschien nog het meest van alles: gejammer dat uitdrukt dat haar niets meer rest, dat zij nergens meer voor te leven heeft…al kunnen de armen van Igor, die Ani wel ziet zoals zij is, daar misschien verandering in brengen. Ondanks de alomtegenwoordige ellende: een hoopvolle noot?
En dan…Ivan, zeg maar De Verschrikkelijke: een verwende snotaap die nimmer tot de volwassenheid is doorgedrongen, omdat hij nooit rekenschap hoefde af te leggen voor zijn daden. Het zijn paradoxaal genoeg zijn furieuze ouders die verantwoordelijk zijn voor de gewetenloze nietsnut die hij geworden is, en willens nillens houden ze zijn amorele en infantiele attitude in stand. Ook hij is slachtoffer, want product van een jetset die opvoeding uitbesteedt, en door uit te blinken in afwezigheid geen idee heeft van hoe veilige hechting er precies zou moeten of kunnen uitzien. Tegelijk is hij uiteraard dader, het verlengstuk van een ongelimiteerd kapitalisme dat de begrippen goed en kwaad niet kent, kortom een wezen waar niets menselijks van te verwachten valt.
Met de glimlach portretteert Baker hoe Anora en Ivan, elk aan het andere uiteinde van het maatschappelijke spectrum, ten val komen. En aan het slot? Er blijkt niets veranderd, wat de dramatische teneur extra onderstreept. Mooi is dat de regie dit allemaal vanuit een quasi lichtvoetige, soms gênant hilarische en toch authentiek aangrijpende toon laat zien en voelen. Misschien geen verdiende Oscarwinnaar – ‘Anora’ als speciale hybride die nou ook weer niet overrompelt – doch een eigenzinnige en absoluut kijkenswaardige film.
Een onhandige raamvertelling (waarvan het nut onduidelijk blijft, tenzij de liefhebbers van Timon en Pumba koste wat het kost bediend moesten worden), wansmakelijke liedjes en een al te voorspelbaar verhaal: er valt weinig te beleven aan ‘Mufasa: The Lion King’.
Wou Barry Jenkins dit verhaal heus vertellen omdat het nog maar eens het Hollywoodiaans cliché van verbindend leiderschap herkauwt? Dat smaakt als een ongemakkelijk excuus voor kitscherig geflirt met Disney-nostalgie. Voilà!
