Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.
#61 – The Lighthouse (2019)
De opening van The Lighthouse is briljant. Begeleid door een onheilspellende swell tone, die wat mij betreft veel beter werkt dan het bombastische geweld dat we bij Nolan gewend zijn, ploegt een schip zich door de mist. Twee mannen staan zwijgend op de voorplecht, op weg naar een duistere toekomst. In de verte klinkt de misthoorn van de vuurtoren.
Een film in karakteristiek zwart-wit, met een claustrofobisch, bijna vierkant beeldkader. Het waait er altijd, de mannen hebben indrukwekkende snorren en baarden, laten scheten en spreken spaarzaam in archaïsch Engels met elkaar. Welkom in de wereld van Robert Eggers.
Vervolgens worden we getrakteerd op een bijna twee uur durende machtsstrijd tussen Willem Dafoe als de oude vuurtorenwachter en Robert Pattinson als zijn jonge assistent. Twee acteurs van grote klasse die werkelijk alles uit de kast halen. Dafoe is fantastisch als de autoritaire zeebonk die Pattinson voortdurend kleineert, terwijl die laatste langzaam bezwijkt onder de vernederingen, het isolement en zijn eigen schuldgevoel.
Wat begint als een strijd om de macht, verandert gaandeweg in een nachtmerrie waarin de werkelijkheid het aflegt tegen de waanzin. Gevoed door drank en demonen vervallen beide mannen in een hallucinant delirium waarin ze, allebei verslaafd aan het licht, volledig opgaan, uiteindelijk verdwalen en ten onder gaan.
Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.
#60 – Megalopolis
Megalopolis kon niet bepaald op de waardering van pers en publiek rekenen. Niet zo vreemd, want Coppola heeft een behoorlijk experimentele film afgeleverd die de kijker bewust uitdaagt . Dat begint al met de introductie, waarin wordt aangekondigd dat we naar een fabel gaan kijken. Opmerkelijk, want de hoofdrollen worden toch echt door mensen vertolkt. Al gedragen die zich regelmatig als beesten, gedreven door primaire instincten als hebzucht, seks en macht.
Wat daarbij ook niet helpt, is dat de opening nogal vervreemdend is. Eerst zien we architect Cesar Catilina het verkeer onder hem stilzetten, in een decor dat er opzettelijk wat vreemd uitziet. Vervolgens belanden we op het stadhuis, waar een bijeenkomst plaatsvindt vol theatrale overdrijving. Het voelt allemaal eerder als toneel dan als film.
En dat is precies de bedoeling. Coppola wil film en theater met elkaar vermengen om zo met vorm te experimenteren. Hij laat daarbij zo ongeveer alle filmische technieken en stijlen van de afgelopen honderd jaar de revue passeren. Van levende standbeelden en miniaturen tot theatrale belichting en splitscreens. Het ene moment kijk je naar een klassieke Hollywoodproductie, het volgende naar experimenteel theater of een surrealistische droom. Bovendien lardeert hij de film met klassieke citaten, Shakespeareaanse teksten en personages.
Megalopolis is dan ook geen film die gemakkelijk wegkijkt. Maar wie zich ervoor openstelt en meegaat in het absurdisme, de improvisaties en het vervreemdende, fantasierijke universum van Coppola, wordt getrakteerd op een overweldigende bioscoopervaring. Een film vol fantastische scènes, schitterende fotografie en een prachtig verhaal over de keuzes die wij als mensen kunnen maken.
De hoogtepunten zijn nauwelijks te tellen. Het extravagante huwelijk in Madison Square Garden, het uitzinnige circus en de hallucinerende trip van Cesar behoren tot de meest indrukwekkende scènes. Vooral die laatste is een visueel spektakel, waarbij ik me afvraag of Coppola met zijn kleurrijke belichting een ode wilde brengen aan L’Enfer, de nooit voltooide film van Henri-Georges Clouzot.
Ook geweldig is het lange, ononderbroken shot waarin Cesar op zijn kantoor voor het eerst Julia ontmoet, de dochter van zijn grote nemesis. Een heerlijke, speelse ontmoeting waarin de acteurs alle ruimte krijgen om met elkaar te spelen.
Die vrijheid is de sleutel tot Coppola’s manier van werken. En juist dat zorgde tijdens de productie voor de nodige botsingen met de crew.
Wat dat betreft is Megalopolis misschien wel net zo persoonlijk en vernieuwend als David Lynch’ Inland Empire. Maar waar Lynch het met een paar miljoen dollar en eenvoudige digitale videocamera’s moest doen, trakteerde Coppola zichzelf op een budget van meer dan honderd miljoen dollar. Bovendien stonden hem de enorme studiofaciliteiten ter beschikking waar normaal gesproken Marvel-films werden opgenomen.
Dat bleek niet bepaald een gelukkig huwelijk. De crews daar waren gewend aan producties waarbij alles vooraf tot in de kleinste details vastligt. Coppola wilde juist improviseren, experimenteren en tijdens het draaien nieuwe ideeën ontwikkelen. In de ogen van de crew was dat geldverspilling. In Coppola’s artistieke wereld is het juist essentieel om creativiteit alle ruimte te geven.
Een mooi voorbeeld daarvan is het decor van de bijeenkomst op het stadhuis. Coppola was niet tevreden omdat hij wilde dat de loopplanken veel meer zouden schudden en bewegen. De crew stelde echter veiligheid boven zijn artistieke wensen. Het illustreert hoezeer Coppola hier tegen de conventies van de moderne filmindustrie ingaat.
Ook de kritiek op de zogenaamde lelijke CGI vind ik merkwaardig. Coppola probeerde juist zo veel mogelijk gebruik te maken van praktische effecten en technieken die al tientallen jaren bestaan. De bewegende standbeelden zijn bijvoorbeeld echte mensen, de auto’s soms miniaturen en zelfs de bijzondere transparante jurk is een fysiek kostuum met talloze elektronische onderdelen en lichtjes. Juist die mengeling van technieken geeft Megalopolis zijn volstrekt eigen uiterlijk.
En dan die fantastische cast!
Shia LaBeouf is voor mij een van de absolute uitblinkers als Clodio, het volkomen losgeslagen neefje van miljardair Hamilton Crassus. Een pervers, manipulatief figuur die zijn handen nauwelijks van zijn nichtjes kan afhouden en uitsluitend geïnteresseerd is in geld, macht en zijn eigen positie. LaBeouf gaat volledig over de top, maar past daarmee perfect in Coppola’s universum.
Aubrey Plaza is al even fantastisch als Wow Platinum. Alleen die naam al! Een heerlijke verschijning die seks, ambitie en opportunisme moeiteloos met elkaar combineert. En ook Jon Voight is heerlijk getypecast als de steenrijke, rechtse miljardair.
Wat door het commerciële fiasco helaas ook nauwelijks aandacht heeft gekregen, is de muziek. En dat is ontzettend jammer, want Osvaldo Golijov heeft een waanzinnige soundtrack afgeleverd, vol prachtige orkestrale composities die de film nog grootser en meeslepender maken.
Uiteindelijk is Megalopolis veel meer dan een verzameling bizarre scènes en visuele experimenten. Onder al die extravagantie schuilt een bijzonder rijk verhaal dat op vrijwel alle fronten commentaar levert op onze huidige samenleving. Macht, nepnieuws, politiegeweld, het ondermijnen van instituties, hebzucht tegenover duurzaamheid, links tegenover rechts en idealisme tegenover conservatisme. Coppola verwerkt het allemaal in een moderne fabel over een beschaving die zichzelf dreigt te vernietigen.
Maar bovenal gaat de film over de toekomst. Over de vraag of we blijven vasthouden aan bestaande machtsstructuren en oude denkbeelden, of bereid zijn onze verbeelding te gebruiken om een betere wereld te creëren.
En juist daarin schuilt de tragiek van de ontvangst van Megalopolis. Veel mensen lijken al voordat ze de film hebben gezien te hebben besloten dat het niets is. Terwijl de film nu juist oproept om jezelf open te stellen voor nieuwe ideeën, andere perspectieven en nieuwe vormen.
Dat maakt Megalopolis voor mij ook zo’n heerlijke film om keer op keer opnieuw te bekijken. Er valt eindeloos veel in te ontdekken. In de decors, de achtergronden, de bizarre beelden, gevatte dialogen en de vele verwijzingen naar de geschiedenis van film, theater en de klassieke oudheid. Het is een film om in te verdwalen en je telkens opnieuw door te laten verrassen.
Ik ben ervan overtuigd dat Megalopolis zijn publiek uiteindelijk nog gaat vinden. Het zou me niets verbazen als de film over dertig of veertig jaar als een klassieker wordt beschouwd.
Ik kijk dan ook enorm uit naar Coppola’s aangekondigde director’s cut, Megalopolis Unbound, die naar verluidt nog vreemder en experimenteler zal worden. Laat maar komen!
Een meesterwerk. En wat mij betreft een van de allerbeste films van deze eeuw.
Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.
#59 – Streets of Fire (1984)
Toen Streets of Fire uitkwam, had ik het geluk de film maar liefst twee keer in de bioscoop te kunnen zien. Ik had ook de soundtrack op vinyl en het cassettebandje draaide de hele dag door in mijn ghettoblaster. Ik ben dol op muziekfilms en Streets of Fire is wat mij betreft een van de allerbeste. Een lekker vlot spektakel.
Dat komt natuurlijk voor een belangrijk deel door de fantastische muziek. Jim Steinman, de man achter de grootste successen van Meat Loaf, schreef twee geweldige nummers voor Ellen Aim and the Attackers. Diane Lane is fantastisch als de zangeres Ellen Aim, al mocht ze tot haar eigen teleurstelling de nummers niet zelf inzingen. Maar ook de rest van de soundtrack is om van te smullen, met heerlijke rock-’n-roll, opzwepende songs en de geweldige bluesgitaar van Ry Cooder.
Walter Hill creëert met Streets of Fire een volstrekt eigen universum waarin de jaren vijftig en tachtig op een heerlijke manier door elkaar lopen. Neonlichten, stoom, natte straten vol reflecties, leren jacks, motorbendes en een flinke dosis jaren tachtig-kitsch en bijbehorende kapsels. Alles is even sfeervol en stijlvol vormgegeven en bovendien razendsnel gemonteerd.
Het verhaal is lekker simpel. Rockzangeres Ellen Aim wordt ontvoerd door een motorbende, waarna haar ex, Tom Cody (Michael Paré), terugkeert om haar te bevrijden. Paré is de perfecte zwijgzame antiheld, terwijl een jonge Willem Dafoe een geweldige bad guy neerzet.
Walter Hill regisseert het allemaal met een enorme flair. Hij is wat mij betreft nog altijd een onderschatte regisseur, iemand die als geen ander weet hoe je met beelden, muziek, montage en een minimum aan dialoog een verhaal kunt vertellen. Streets of Fire is daarvan misschien wel het ultieme voorbeeld.
Een film vol muziek, actie, kleurrijke personages en een heerlijke artdirection. Een feest voor oog en oor, waarin werkelijk alles draait om stijl, ritme en energie.
Negentig minuten pure fun en voor mij zonder twijfel een van de absolute hoogtepunten van de jaren tachtig. Een film die nooit gaat vervelen.
Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.
#58 – One Battle After Another
Er staan meerdere films van Paul Thomas Anderson in mijn top 111, maar One Battle After Another vind ik toch een van zijn allerbeste. Sterker nog, de film groeit bij iedere kijkbeurt.
Dat begint al met de geweldige muziek van Jonny Greenwood, die zowel paranoia als melancholie en spanning in zich heeft. Een soundtrack die de film voortdurend voortstuwt en de onrust nog eens extra aanwakkert.
One Battle After Another weet op een geweldige manier de huidige politieke situatie in Amerika te vangen. Een hopeloos verdeeld land, een samenleving vol uitersten en extremisten die elkaar nooit zullen vinden. En daardoor zal het altijd one battle after another blijven. Wat dat betreft ben ik blij dat we in Nederland het poldermodel hebben.
De film is een verzameling heerlijk uitvergrote personages, met aan de ene kant de doorgedraaide kolonel Steven J. Lockjaw en aan de andere kant de links-extremistische revolutionairen. Daartussen zit de stonede Bob (Leonardo DiCaprio) gevangen, die eigenlijk maar één ding wil: zijn dochter veilig opvoeden en zijn verleden achter zich laten. Maar dat verleden blijft hem achtervolgen. Letterlijk.
Wanneer Lockjaw hem opnieuw op het spoor komt, volgt een heerlijke aaneenschakeling van chaotische scènes vol paranoia, absurdisme en humor. Anderson weet de spanning voortdurend op te voeren zonder de absurditeit uit het oog te verliezen. En ondertussen is het ook nog eens een ontroerend verhaal over een vader die alles over heeft voor zijn dochter.
De autoachtervolging aan het einde, over die eindeloos golvende wegen, is pure filmkunst. Met een minimum aan middelen creëert Anderson een maximum aan spanning. Alleen al die scene maakt duidelijk wat een geweldige filmmaker hij is.
Een waanzinnige film die zowel politiek geëngageerd als buitengewoon vermakelijk is. En die bij iedere kijkbeurt alleen maar beter wordt. Ook de boodschap dat extremisme nergens toe leidt en dat pas wanneer partijen samen komen er kans op een mooie toekomst is, wordt steeds duidelijker.
Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.
#57 – Inland Empire
Lynch’ Inland Empire is een intrigerende film waarin ik al meermaals verdwaald ben. Maar nu toch maar eens kijken of ik er chocola van kan maken.
De film begint als een soort hoorspel, met een plaat die wordt afgespeeld.
We zien een man en een vrouw, van wie de gezichten niet zichtbaar zijn. Ze bedrijven de liefde in een hotelkamer ergens in het voormalige Oostblok. Even later kijkt de vrouw televisie en huilt.
Op tv is de sitcom Rabbits te zien, een absurdistische comedyshow met een geheel eigen manier van communiceren over bedrog en geheimen.
Zo worden we getransporteerd naar een verhaal dat waarschijnlijk een projectie van haar eigen belevingswereld is.
We belanden in Hollywood, waar een buurvrouw zich komt voorstellen aan actrice Nikki Grace (Laura Dern). Het bezoek van de nogal verschrikte vrouw is buitengewoon ongemakkelijk en zit vol insinuaties over vertrouwen, bedreigingen en vreemdgaan.
Dan volgt een vrij coherent gedeelte over de repetities voor een nieuwe Hollywoodfilm, een remake van een Poolse film. Maar ook hier zit vrijwel iedere scène weer vol ongemakkelijke, cryptische aanwijzingen die je constant op het puntje van je stoel houden. Ook al heb je geen idee waar het heen gaat. Misschien juist vooral daardoor.
Het dreigement van Nikki’s echtgenoot, een Poolse advocaat, tegenover haar tegenspeler in de film is werkelijk briljant en bijzonder dreigend. Maar het heeft geen effect, want uiteindelijk gaat Nikki toch vreemd met haar tegenspeler. Ze wordt betrapt en vanaf dat moment belandt ze in een ander leven.
Dat is ook het moment waarop de naald weer over de plaat gaat en we terugkeren naar de prostituee in het voormalige Oostblok.
In haar nieuwe leven, of is het de film, woont Nikki met haar man in een achterbuurt. Ze zijn nu meer trailer trash en duidelijk een flink stuk op de maatschappelijke ladder afgedaald.
Vanaf dat moment wordt de film steeds fragmentarischer en lopen filmopnames, herinneringen, haar nieuwe leven, nachtmerries en de sitcom Rabbits voortdurend door elkaar heen. Een mengeling van geweld, prostitutie, onderdrukking, trauma en vrouwen die terugvechten.
Voor mij gaat Inland Empire uiteindelijk over de innerlijke belevingswereld van de Poolse vrouw en de verschillende vormen van trauma die ze heeft opgelopen nadat ze vreemdging. Ze wordt gestraft voor haar seksualiteit en raakt aan lagerwal. Dat komt terug in alle drie de lagen: het oorspronkelijke verhaal, de remake en haar eigen leven.
Dat ze uiteindelijk in de film door een schroevendraaier in haar buik om het leven komt, is in dat opzicht ook veelzeggend.
Uiteindelijk is Inland Empire een ondoorgrondelijke film die geen helder verhaal probeert te vertellen, maar eerder communiceert als poëzie. Met indringende beelden, een geweldige sfeer en een mozaïek aan scènes die een logica volgen die waarschijnlijk alleen voor Lynch volledig duidelijk is.
Ik vind het een van de allerbeste films ooit gemaakt, juist omdat Lynch op een volstrekt eigen wijze een overtuigende wereld neerzet die bij mij eigenlijk veel beter binnenkomt dan de meeste directe vertellingen. Verhalen die door hun logica en zekere voorspelbaarheid uiteindelijk toch minder spannend zijn.
En Laura Dern is fantastisch. Ongelooflijk dat ze voor deze rol geen Oscar heeft gewonnen. Sterker nog, ze werd niet eens genomineerd.
Uiteindelijk rekent Nikki/Sue af met haar demonische belager en brengt ze daarmee, als een soort alter ego, rust bij de vrouw in het voormalige Oostblok.
En misschien is Inland Empire op die manier ook wel een film over film zelf. Over hoe film, of in dit geval televisie, troost kan bieden en kan helpen bij het verwerken van trauma’s.
Alternatieve titel: De Man Die Verdwijnen Moest, afgelopen vrijdag om 22:24 uur
111 grootse en obscure meesterwerken
Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.
#56 – North by Northwest
North by Northwest was de eerste film van Hitchcock die me ervan overtuigde dat hij een groot regisseur was. Een enorm spannende en vermakelijke thriller die ons dwars door Amerika voert en overduidelijk als inspiratiebron heeft gediend voor de latere James Bond-films.
Dat begint al met de geweldige openingscredits van Saul Bass, begeleid door de opzwepende muziek van Bernard Herrmann. Een fantastische combinatie die meteen de toon zet.
En dan die prachtige Technicolor-kleuren, die in 4K nog beter tot hun recht komen. Hitchcock draaide de film in VistaVision, een formaat dat tegenwoordig weer een kleine comeback beleeft, onder andere met The Brutalist en One Battle After Another. Het levert schitterende, haarscherpe beelden op die ook bijna zeventig jaar later nog indruk maken.
Hitchcock mist in de openingsscene in zijn gebruikelijke cameo meteen de bus. Hebben we dat ook weer gehad.
Cary Grant speelt een gladde reclameman die door een ongelukkig toeval voor een geheimzinnige spion wordt aangezien. Vanaf dat moment belandt hij in een krankzinnig avontuur waarin niemand is wie hij lijkt en hij voortdurend achter de feiten aanloopt. Grant is geknipt voor deze rol. Charmant, gevat en zelfs in de meest absurde situaties nauwelijks uit het veld te slaan.
De opbouw is heerlijk, al vind ik de kennismaking met de mysterieuze blondine in de trein naar huidige maatstaven wat traag. Misschien zorgde dat in de jaren vijftig nog voor rode oortjes, maar James Bond heeft ons inmiddels geleerd dat je dames een stuk sneller in bed kunt krijgen…
Gelukkig schakelt Hitchcock daarna weer een paar versnellingen hoger. De film zit vol inmiddels klassieke scènes. De briljante confrontatie met het vliegtuig midden in een verlaten landbouwgebied, de hilarische veiling en natuurlijk de adembenemende finale op Mount Rushmore.
Vooral die scène met het vliegtuig laat zien hoe geniaal Hitchcock spanning kon opbouwen. Een eindeloze, lege vlakte, nauwelijks dialoog, geen dreigende muziek en eigenlijk helemaal niets om bang voor te zijn. Totdat er ineens wel iets gebeurt. Pure cinema.
North by Northwest blijft een fijne film die grotendeels de tand des tijds heeft doorstaan en de blauwdruk leverde voor de avontuurlijke spionage film.
Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.
#55 – The Player
Had ik al gezegd dat ik dol ben op films over het maken van films? The Player is daar een prachtig voorbeeld van. Een film die Hollywood eind jaren tachtig genadeloos op de hak neemt.
Dat begint al met het briljante openingsshot, waarin tientallen andere films worden aangehaald en creativiteit van de studio is teruggebracht tot het combineren van een paar bestaande films tot iets nieuws. Niet langer zijn de creatievelingen aan de macht, maar de managers. En dan zal de volgende stap naar beneden nog volgen, als in de jaren 2000 de accountants het uiteindelijk voor het zeggen krijgen….
Het is bovendien een geweldig who’s who van Hollywood. In vrijwel iedere scène duiken bekende gezichten op, die soms zichzelf spelen en soms een van de personages uit de wereld van Altman vertolken. Heerlijk is ook hoe werkelijk alles wat er in de echte wereld gebeurt aan films wordt gerelateerd. Een eigenschap waar ik zelf ook weleens last van heb.
Tim Robbins is ook geweldig als de zelfingenomen, narcistische studio-executive, die aanvankelijk zo overtuigd is van zijn eigen positie dat hij zich nauwelijks bedreigd voelt, maar langzaam bekruipt de paranoia hem. Dit gevoel wordt ook heerlijk aangewakkerd door de onrustige score van Thomas Newman. Ik ben daar dol op.
Maar het knapste is misschien wel het ingenieuze script. Het verhaal volgt zelf voortdurend de regels van Hollywood, terwijl het tegelijkertijd commentaar levert op diezelfde regels. Overal hangen filmposters die op de een of andere manier verwijzen naar wat zich in de scènes afspeelt. Zo zit The Player eigenlijk in elkaar als een soort prisma: vanuit iedere hoek zie je weer een ander perspectief op het overkoepelende thema.
Uiteindelijk is The Player dus vooral briljant geschreven. En juist daarin schuilt de mooiste ironie: de film maakt zelf het punt dat je de schrijver niet kunt vermoorden. Die is essentieel, want alles is gescript. Zelfs de werkelijkheid lijkt zich hier aan de wetten van Hollywood te onderwerpen. Totdat het eind de hele boel weer op z’n kop zet.
En daarmee vormt The Player ook nog eens een perfecte double bill met Adaptation.
Twee films die niet alleen over het maken van films gaan, maar ook voortdurend spelen met de regels.
Aardige film over een programma dat kennelijk echt heeft bestaan. Ik vind het jammer dat er voor een videolook is gekozen, want hoewel het een aantal sfeervolle beelden oplevert, heeft het ook wat goedkoops.
Daarnaast vind ik het jammer dat ze alle drie de hoofdpersonen van een backstory willen voorzien. Het gevolg daarvan is dat het allemaal te oppervlakking blijft.
Alternatieve titel: Mario Puzo's The Godfather: Part II, 1 november, 21:46 uur
111 grootse en obscure meesterwerken
Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.
#53 – The Godfather Part II
In dit tweede deel gaat Coppola dieper in de geschiedenis van de familie Corleone. We beginnen in Sicilië, waar de jonge Vito Corleone naar Amerika vlucht nadat zijn vader, broer en moeder door de lokale maffiabaas zijn vermoord.
Met veel oog voor sfeer en detail, en natuurlijk de prachtige muziek schetst Coppola vervolgens de aankomst en het leven van de vele immigranten in Amerika aan het begin van de vorige eeuw. Het is grappig hoe Vito’s aankomst in New York ergens overeenkomsten vertoont met Scarface, die andere geweldige gangsterfilm die later nog aan bod komt.
In plaats van het verhaal lineair te vertellen, schakelt Coppola gedurende de hele film heen en weer tussen de opkomst van de jonge Vito en het latere imperium onder leiding van zijn zoon Michael. Dat geeft Coppola de gelegenheid om ook hier weer te openen met een groot familiefeest vol zang, dans en handen schudden. Alleen is het nu Michael die als Don Corleone binnen de zaken regelt.
Bij de meetings is het binnen minder donker dan in het eerste deel. De ramen zijn niet langer met lamellen bedekt en je kunt gewoon naar buiten kijken. Een mooie bevestiging dat de familie zich steeds verder richting de bovenwereld opwerkt. In plaats van maffiabazen worden nu senatoren ontvangen.
Maar dat geldt niet voor alle zaken. De volgende gasten worden gewoon weer in het duister ontvangen. De familie is nog steeds op twee fronten actief. Een ontwikkeling die even later nog eens wordt bevestigd in het gesprek tussen Kay en Michael op de dansvloer.
De film borduurt voort op de stijl van het eerste deel, maar pakt groter uit. Meer locaties, grotere scènes en verschillende tijdsbeelden. Toch blijft Coppola trouw aan zijn vertelstijl, waarbij intieme gesprekken worden afgewisseld met grote setpieces. Vooral de val van Cuba is een indrukwekkende sequence.
Tegelijkertijd wordt het verhaal steeds donkerder. Waar we in het verleden zien hoe Vito een familie en een imperium opbouwt, zien we in het heden hoe Michael diezelfde familie langzaam verliest.
Een van de laatste belangrijke gesprekken vindt plaats met zijn zus Connie in het boathouse. Een plek waar zelfs geen ramen meer zijn. De buitenwereld is volledig verdwenen. Uiteindelijk wordt de hele familie door de duisternis opgeslokt.
Alternatieve titel: Mario Puzo's The Godfather, 1 november, 13:47 uur
111 grootse en obscure meesterwerken
Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.
#52 – The Godfather
The Godfather begint groots. In een zwaar onderbelichte kamer wordt meteen duidelijk gemaakt hoe deze wereld werkt. Loyaliteit is belangrijker dan geld. Eenmaal in zijn web kom je er nooit meer uit.
Dan snijdt Coppola naar buiten. Daar is het feest, daar schijnt de zon. Op de meest eenvoudige manier wordt zo het verschil tussen de binnen- en buitenkant van de maffia neergezet. Buiten viert de familie feest en interesseert het niemand dat de politie de nummerborden van de gasten noteert. Binnen worden ondertussen zaken gedaan.
Het komen en gaan van maffiabazen die Don Corleone allemaal komen feliciteren, afgewisseld met het vrolijke huwelijksfeest buiten, maakt die opening briljant. En eigenlijk speelt Coppola de hele film door met dat contrast tussen licht en duisternis.
Dat zie je vooral terug bij Michael Corleone, die langzaam maar zeker de duisternis in verdwijnt, en Kay Adams, die juist steeds meer ontdekt wat er achter de zonnige buitenkant van de familie schuilgaat. Het mooie is dat The Godfather die thema’s niet alleen via het verhaal vertelt, maar vooral ook via het beeld. De zaken worden gedaan door silhouetten in het tegenlicht, bij de familie is het licht en is iedereen goed te zien.
En dan Marlon Brando. Die is echt briljant en volkomen geloofwaardig als Don Corleone. Geen Italiaanse druktemaker, maar een rustige patriarch die nauwelijks zijn stem hoeft te verheffen om duidelijk te maken wie de macht heeft.
Het huwelijksfeest culmineert uiteindelijk in een van de sterkste momenten van de opening: de dans tussen Don Corleone en zijn dochter. Hij in het zwart, zij in het wit. Duisternis en onschuld, misdaad en familie, dansend met elkaar. Eigenlijk de hele film gevangen in één beeld.
En dan is daar natuurlijk de beroemde scène met de filmproducent. Die is zo goed geregisseerd dat hij, zelfs als je exact weet wat er gaat gebeuren, nog steeds ontzettend spannend en choquerend is.
Verder is er inmiddels wel genoeg geschreven over The Godfather.
