Meningen

‘Braaf’, ‘simplistisch’ of niet ‘taboedoorbrekend’ genoeg; met zo'n onderwerp kun je het kennelijk ook nooit goed doen . Sinds wanneer is taboedoorbrekendheid een opzichzelfstaande kwaliteit van een film geworden? En trouwens, wat is hier het taboe dan? Gemengde relaties/huwelijken zijn voor het grote publiek toch allang geen taboe meer?

Ik vind het een sterke film, vooral door het realistische beeld dat het schetst van een conflict waarin ieders motieven binnen de logica van hun eigen overtuiging aannemelijk en invoelbaar zijn. Het ogenschijnlijke ‘happy end’ is ook eigenlijk allesbehalve ‘happy’; Casims ouders ‘verliezen’ immers hun kinderen, waarmee wederom wordt benadrukt dat het een situatie is zonder pijnloze oplossing. Wat ik vooral goed vind, is dat Loach het niet enkel als een cultureel conflict benadert (de relatie van Casim en Roisin bewijst dat), maar ook vooral als generatieconflict (het onbegrip tussen verschillende generaties binnen culturen lijkt immers minstens even groot als het onbegrip tussen culturen of geloofsovertuigingen), en daarmee onderscheid deze film zich qua benadering juist wel van veel andere films met een soortgelijk onderwerp, al zullen er vast wel films zijn die ik over het hoofd heb gezien.

Het gedrag van zijn zus komt niet zozeer voort uit onbegrip voor Roisins cultuur of haar eigen bekrompen tradities, denk ik. Ze handelt vooral uit eigenbelang (haar huwelijk is immers op losse schroeven komen te staan door Roisins komst) en in dat opzicht verschilt ze in ieder geval niet zoveel van de rest van de personages.

Dat Pathé niet de ambitie heeft de Bollywoodfilm serieus aan de (Nederlandse) man te brengen, moge duidelijk zijn; de ondertitels waren slechter dan de gemiddelde ondertitels van internet (en dan heb ik het niet eens over de vertaling, maar over simpele spel- en typfouten). Ik ben geen kenner van Bollywoodfilms, dus ik weet niet in hoeverre deze film nu representatief is, maar afgaande op Don 2 lijkt Bollywood de afgelopen jaren meer naar Hollywood te zijn toegegroeid (mijn enige vergelijkingsmateriaal is een Bollywoodfilm uit de jaren ’80 waar ik de naam niet meer van weet). Of dat positief is, weet ik niet. Ik hoop dat ik wat dat betreft in ieder geval van smaak verschil met Masterbrain, want als dit inderdaad een hoogtepunt in de geschiedenis van de Bollywoodfilm is, ben ik snel uitgekeken.

Noé is ongetwijfeld een getalenteerd filmmaker en geloof mij: ik wilde deze film echt goed vinden, maar het lukte niet. Noé poogt te spelen met vorm, logica en filmische middelen en daarmee af te wijken van het geijkte, maar vervalt uiteindelijk paradoxaal genoeg in clichés en sentimentalisme. Bovendien houd ik simpelweg niet van junkiegezwets over drugs en is ook het acteerwerk van met name Roy gewoon matig. Nee, het begin is sterk (met als hoogtepunt de optiteling; nooit een goed teken), maar al snel wordt duidelijk dat Enter the Void slechts een bad trip is die pas na 161 minuten is uitgewerkt.

Ik neem aan dat je met ‘de basis’ refereert aan het moordmysterie? Wat vind je er precies pover aan? Oke, Thorwald is onachtzaam (al kan hij ook niet weten dat er iemand met een telelens zit mee te gluren), maar hij lijkt me überhaupt geen moordenaar pur sang. Het is een doorsnee man in een ‘normaal’ huwelijk en lijkt zijn vrouw te vermoorden in paniekaanval nadat hij is betrapt. Zijn onkundigheid lijkt me in ieder geval niet onlogisch en makkelijk te verklaren. Ook de knullige confrontatie tussen Jeff en Thorwald is in dat licht niet zo vreemd. Volgens mij vraagt Thorwald in de deuropening nog iets in the trant van ‘what do you want from me?’; niet bepaald typisch voor een vastberaden moordenaar.



Wanneer je je puur blind staart op het moordmysterie kan ik begrijpen dat de film tegenvalt, maar in essentie draait de film daar ook niet om denk ik (o.a. gezien het feit dat de eindscene zich focust op de relatie tussen Jeff en Lisa i.p.v. de afwikkeling van de moordzaak; iets waar – als het mysterie centraal had gestaan – waarschijnlijk wel de nadruk op had gelegen). De film is bovenal een studie naar voyeurisme en de relatie tussen Jeff en Lisa of breder genomen: relaties/huwelijken in het algemeen. De opvattingen over voyeurisme zijn misschien gedateerd en ik had die hele expliciete morele vraag ook liever achterwege gelaten gezien, maar het uitgangspunt is interessant: man heeft moeite zich bloot te geven,wordt vervolgens door omstandigheden min of meer gedwongen geconfronteerd met zijn eigen relatie (het is nu eenmaal een fotograaf: die luisteren niet; die kijken) en komt, middels een letterlijke raamvertelling vol niet altijd even subtiele parallellen met zijn eigen situatie, weer dichter bij zijn vriendin te staan. Weliswaar met een gebroken been erbij, maar een gebroken hart minder. Voor geïnteresseerden: lees ‘The Well-Made Film’van John Fawell voor een uitgebreide analyse. Ik denk eerder dat het moordmysterie ‘de opvulling’ is, niet andersom (al denk ik dat je helemaal niet in termen van ‘opvulling’ moet denken).

Naast casual filmliefhebber ben ik ook een fervent tennisliefhebber. Jammer genoeg niet gezegend met overmatig talent en niet beschikkend over een al te grote sportende vriendengroep, ben ik jaren lang veroordeeld geweest tot dezelfde tegenstander. Eentje mét talent. Al mijn Spartaanse trainingen en psychologische trucjes ten spijt was die etter simpelweg niet te verslaan. Tot voor kort. Ik verzekerde mezelf er namelijk van dat mijn dag ooit zou komen en dat de kansberekening mij hierin gelijk gaf. En toen was die dag daar; de dag waarin ik de eerste set gebruikelijk kansloos verloor en ook de tweede set weer volgens het boekje leek af te werken, bekroop me het gevoel dat dit wellicht die ene dag zou kunnen zijn (al was dat gevoel me wel vaker bekropen) en ja hoor: ik kreeg gelijk en won . Of het geschreven stond? Wie zal het zeggen. Als het al zo zou zijn, stond het ieder geval in hetzelfde boek waar ook mijn eindeloze lijst aan kansloze mislukkingen geregistreerd stond. En als die ene treffer slechts een uitschieter was tussen alle missers, wat was de waarde er dan van? Daar moest ik gisteravond opeens aan denken tijdens Slumdog Millionair. Jammer vind ik wel dat SM de zelfgestelde vraag (is it written?) uiteindelijk probleemloos beantwoordt (met 'B: it is written'), waardoor die vraag dan weer wat overbodig wordt. Bovendien is het een gemakkelijk antwoord dat voorbij gaat aan alle mislukkingen die ook tot datzelfde antwoord behoren, maar goed; storend is het niet echt, en bovendien heeft SM veel meer te bieden. Vooral als ‘feel-good movie’ heel goed geslaagd, met mooie beelden, een leuke soundtrack en een mooie chick.

Denk je? Die hele vertelstructuur vind ik juist een ontzettende meerwaarde bieden. Dat tv-programma bindt juist alle losse fragmenten uit Jamals leven betekenisvol aan elkaar. Zonder dat tv-programma blijft er slechts een doorsnee krottenwijkfilm over, vind ik.