Hermosa Juventud (2014)

Is Jaime Rosales de meest onderschatte en ten onrechte onderbelichte regisseur van de 21ste eeuw? Het zou zomaar kunnen. Het is vreemd dat hij niet de status geniet van een Carlos Reygadas of Miguel Gomes. Wellicht omdat Spanje op filmgebied niet meer zo hot is?

Naar eigen zeggen heeft Rosales Hermosa juventud - met zijn ironische titel - toegankelijker proberen te maken dan zijn vorige films. Toegankelijker dan Sueño y silencio is het zeker, maar aan de twee reacties hier op MovieMeter te zien gelukkig niet toegankelijk genoeg voor het grote publiek. Daarvoor kijken we geen Rosales. De basis mag dan een redelijk standaard Eurocrisis worsteling zijn, de uitwerking is tegelijk een realistisch portret met veel subtiele details en nuances en een poëtische sfeerschets. Ook wel een beproefd recept inmiddels, maar weinigen bezitten denk ik het filmische talent van Rosales. Soort terloopsheid zonder al te veel aan urgentie hoeven in te leveren, als dat niet te wazig klinkt. Ook hier kan hij het niet laten om met de vorm te spelen en toont hij bijvoorbeeld hele periodes middels smartphone snapshots. Dat is niet alleen spielerei of louter een gimmick, want het biedt ook een interessante perspectiefwisseling en een reflectie op de huidige communicatie en zelfs op het medium film.

Wat Rosales minder doet is dat hij soms wat geforceerd het heden aanhaalt, bijvoorbeeld door een gesprek over Google te tonen. Het einde zal misschien ook enkele diepe zuchten opleveren. Naast dat je het al eerder redelijk ziet aankomen, is het een tikkeltje gemakzuchtig te noemen. In combinatie met de titel zou je het (naast ironisch) ook pessimistisch kunnen noemen, maar door het voorgaande wordt denk ik meer een transitie gesuggereerd, een tijdelijke noodzaak. Net zoals de pornofilm een eenmalige aangelegenheid was. Natalie en Carlos bevinden zich in het schemergebied tussen jeugd en volwassenheid en zien zich gespiegeld aan de economische staat van hun land. En oh ja, die typische Duitser in de slotscène is overigens wel heerlijk fout, alsmede zij natuurlijk

Het meesterwerk van Rosales verwacht ik nog wel eens tegen te komen. Sueño y silencio kwam bij momenten dicht in de buurt, maar was ook taai op andere momenten. Wel eentje die wellicht herziening vereist. La soledad en Tiro en la Cabeza heb ik sowieso nog te gaan. De hoop op een Spaanse Post tenebras lux of Aquele querido mês de agosto heb ik nog niet opgegeven.

Oh en deze is voor Naomi Watts wellicht leuk eens te zien, ondanks dat de regisseur een Catalaan is

Naar deze film had ik toch stiekem wel uitgekeken, met name vanwege het verhaal, al weet ik nu dat het verhaal juist niet een sterk punt is van deze regisseur. Ik hoopte dat ik me aan de zijde van McSavah (en een waslijst aan critici) kon aansluiten met lovende commentaren over deze film, maar helaas. Een tijd geleden was ik begonnen aan La Soledad, de film waarmee de regisseur bekendheid verwierf en enkele Goya's binnenhaalde. Daarmee won die film van toppers als Las 13 Rosas en El Orfanato, moet dus wel goed zijn. Helaas kwam ik niet verder dan 30 minuten, al wil ik die nog steeds wel een keer afkijken. Met de "split screen" wist hij met die film de critici voor zich te winnen, leuke gimmick maar het maakte me niet laaiend enthousiast, en in tegenstelling tot de lovende critici heb ik het gevoel dat split screens nou niet bepaald origineel zijn. Bij deze film hoefde ik overigens pas na 50 minuten een pauze in te lassen, deze is in die zin inderdaad een stuk toegankelijker . Tegelijkertijd wel jammer dat het toegankelijke vooral denk ik te zoeken is in 'light' geweld en vrouwelijk naakt, dat heeft eerlijk gezegd geen toegevoegde waarde als dit kwaliteitscinema moet voorstellen.

Met Hermosa Juventud heeft Jaime Rosales ook dit jaar voor de Goya's een nominatie in de wacht gesleept, Ingrid García Jonsson is genomineerd voor de beste beginnende actrice. Op zich speelt ze inderdaad sterk, al is haar rol dusdanig naturel dat het mij weinig over haar acteerprestaties zegt.

De 'kracht' van deze film zit net als bij La Soledad in de gimmicks, webcam, smartphone en een camera om porno op te nemen worden gebruikt om de film anders te maken. Leuke gimmicks, maar niet genoeg om mij te overtuigen, ik vind het opzichtelijk gebruik ervan eerder een zwaktebod. De echte kracht (en die is er wel) zit vooral in het cameragebruik, Rosales weet een aantal zeer fraaie shots te maken. Het camerawerk en het deprimerende deed me denken aan Deux Jours, Une Nuit, maar als geheel lang niet zo goed als die film.

Jammer genoeg is de rest zwak. Daarmee concludeer ik dat Jaime Rosales wel met een camera om kan gaan, maar dat is iets anders dan een goede film maken. Ongetwijfeld zegt dat iets over mij aangezien alle critici laaiend enthousiast zijn, mij stelt het teleur. Want naast het camerawerk is er iets waar de critici over zwijgen, namelijk het slechte geluid, de slechte articulatie, de onverstaanbare dialogen. Ondertiteling kan dat natuuurlijk verhullen, maar ook als je Spaans verstaat heb je bij deze film ondertiteling nodig. En dat is onaanvaardbaar bij een goede regisseur. Naast fraai camerawerk is het ook leuk als de beelden zelf ook fraai zijn, ik mis scènes met mooie lichtinval, met schaduwen, met prachtige beelden. Prima camerawerk, maar de rest...?

Ook inhoudelijk laat de film te wensen over. De film schijnt realistisch te zijn, en als je de critici mag geloven beeldt het de uitzichtloosheid uit van de Spaanse jeugd waar ze niet aan ontkomen. Helaas zie ik er weinig realisme in, het wordt actueel gemaakt met het gebruik van gadgets uit het heden zoals smartphones en webcams, en met gesprekken over google. Maar tegelijkertijd zien we hoe de hoofdrolspeelster een CD jat om die met de discman te beluisteren, kennelijk was de regisseur niet bekend met het bestaan van MP3, downloads en MP3-spelers.

Voor wie niet bekend is met de Spaanse crisis kan de film aanvankelijk inderdaad realistisch overkomen, al kun je je met een beetje gezond verstand wel afvragen of de Spaanse jeugd echt wel zo xenofoob is, steelt, neergestoken wordt, mensen in elkaar slaat voor geld, uitzichtloos van geboorte is, en naar Duitsland emigreert om pornofilms te maken. Ook het krijgen van kinderen klopt weinig van, Spanje kent tegenwoordig juist een van de laagste geboortecijfers ter wereld.

Ik kreeg een beetje de indruk dat de beelden nogal politiek gekleurd zijn, het toont hoe vooral regerend rechts Spanje de 'losers' van de crisis graag ziet, namelijk als voorbestemde criminele nietsnutten die niet onder hun lot uitkomen, zich voortplanten, en emigreren om het voor hen hoogst haalbare te bereiken, een baan als porno-acteur in B-porno's. Een nogal vertekend en weinig realistsich beeld. Daar mis ik ook de weerbaarheid van de jeugd, de inventiviteit en doorzettingsvermogen om uit de crisis te komen, en vooral de waardigheid waarmee ze de crisis ondergaan, zonder in de criminaliteit of het pornocircuit te belanden.

Er zitten ook fraaie en herkenbare stukken in, zoals het met de auto op stap gaan naar een afgelegen industrieterrein i.p.v. naar het uitgaanscentrum. Iets overigens dat wel typisch Spaans is en niets met de crisis te maken heeft. Ook de gesprekken na het "google"-verhaal waren sterk. Het einde ontspoort helaas door ons even in 360º het naakte lichaam van de hoofdrolspeelster te tonen, nergens voor nodig. Jammer genoeg is de film veel te onregelmatig, met enkele goede, maar ook enkele hele slechte stukken.

Jaime Rosales heeft me helaas niet weten te overtuigen. Hij kan schetsen, maar kan hij ook schilderen?

Een magere 1,5*, richting 1*

Realistisch aandoende film, door de stijl en de inhoud, over een Spaans stel dat worstelt met het leven. De uitzichtloosheid van hun situatie wordt goed weergegeven. Het gebruik van social media is aardig gedaan maar al met al vind ik de film nogal traag en saai.

Het einde heb ik wel een beetje aan zien komen.

Voorlopig de laatste van mijn Rosales blokje. En dit is niet zijn beste film, maar ook weer niet zoveel minder. Gaat vooral over een koppel in een maatschappij in crisis die de noodzakelijke skills en mogelijkheden niet hebben om daar uit te komen. In alles wat net wat minder trefzeker dan zijn beste films. Hij dringt wat minder ver door in zijn personages hier.