12 Years a Slave (2013)

Laat voorop staan dat voor mij deze film niets nieuws wist te brengen van dat wat we al wisten.

Toch is het op een eigen manier een ingrijpend relaas over de vogelvrije Solomon Northup die in ballingschap wordt genomen als slaaf. Er wordt hier niets overgeslagen van wat er in de 19e eeuw plaatsvond. Rassen segregatie, het afnemen van vrijheid, het uit mekaar rukken van gezinnen en de slavenhandel met bijhorende veilingen. Ook het verbod op de import van slaven ging gepaard met enorme waarde stijging van de `eigen` slaven. Ondanks dat zie je de haat van sommige meesters jegens `hun` slaven. Hier zie je op de katoenplantages in Louisiana dat dit gepaard ging met heftige geseling, verkrachtingen en geestelijke kwellingen. Dit alles met geen enkel vooruitzicht op verbetering van omstandigheden, waar dit bij Solomon Northup wel het geval was. Waarschijnlijk een van de weinige die het gelukt is voor de tijd van het abolitionisme.

Ontzettend goed acteerwerk van Chiwetel Ejiofor en in het bijzonder Michael Fassbender! Voor mij biedt de rol van Brad Pitt als de Canadese Bass geen enkele toegevoegde waarde in dit geheel.

Klopt! Nog niet zo lang geleden Django Unchained en The Butler. Lijkt wel een nieuw fenomeen of hype te worden binnen de filmindustrie van deze tijd.

Als je koeien en varkens mag kopen, verkopen, en voor je laten werken, waarom mag dat niet met mensen?

Ik denk niet dat McQueen deze vraag zo expliciet wilde stellen – een hoop andere vragen wel, overigens- maar hij kwam wel in mij op. Het zal de rauwe manier van filmen zijn en de achteloosheid waarmee McQueen de film tot de kijker brengt. Zo was het, lijkt hij te zeggen, en zie maar wat je ermee doet. En ja, uiteraard zal hij zijn mening hebben over slavernij – het feit dat hij deze prent maakte zegt eigenlijk al genoeg- maar gelukkig wordt die mening niet te nadrukkelijk getoond. De slavernij is al erg genoeg, daar hebben we geen bestraffend vingertje van een regisseur voor nodig. Goddank!

McQueen gebruikt voor zijn slavernijfilm een waargebeurd verhaal, een verhaal dat zich uitstekend leent daarvoor door de ietwat unieke insteek en derhalve verwonder je je achteraf dat al niet eerder hier een grote film over is gemaakt. Waarschijnlijk wel door wederom die unieke insteek, want het is uitgerekend een ooit vrije zwarte man die wordt ontvoerd en tot slaaf gemaakt, door veelal boze witte mensen. Je moet maar willen als blank regisseur, als je er al de middelen toe krijgt.

Het is ook vooral de ontmenselijking die McQueen wil tonen. Als vee verkocht worden (even een gebitscontrole), naakt douchen, uitkleden voor de baas om afgeranseld te worden (maar altijd naakt). En zelfs de vriendelijkere slaveneigenaren (Cumberbatch, sterke rol en prima gekozen als wat tegenwicht) zien hen ook niet als volwaardig mens maar als bezit. Bezit waar je goed voor moet zorgen, maar bezit niettemin.

Maar het hoogtepunt van die ontmenselijking is in de beruchte zweepscène - in één lang shot opgenomen, waarbij je dat pas halverwege doorkrijgt, zoals ook Wright eens deed in Atonement. De camera blijft bewegen, we zien een slaaf naakt gemaakt en hard geslagen, en Ejiofor die dat moet doen van zijn baas. Eerst zachtjes, dan harder onder druk. We zien de vertwijfeling, we zien de mens langzaamaan wegglijden uit hem. Ejiofor speelt een heel behoorlijke rol, maar in deze ene scène is hij echt op zijn allerbest. En aan het eind van de film dan, eenmaal vrij, is hij haast geen mens meer maar onderdanig en biedt zijn excuses aan. Excuses die nergens op slaan, maar twaalf jaren slavernij doen wat met een mens. En daarmee is mijn vraag waarmee ik begon ook direct beantwoord.

McQueen vertelt dat alles in een heerlijk kabbelend verteltempo. Nergens schiet hij uit de bocht, geeft de meeste scènes exact de juiste lengte en weet altijd net genoeg shots te geven om zijn punt zeer duidelijk te maken. Zowel als verhalenverteller als regisseur van scènes is hij dus met griffel geslaagd. Denk aan de scène waarin Ejiofor aan een koord bungelt. Hij houdt de camera op één punt en blijft dat shot aanhouden tot je langzaamaan de achtergrond, de mensen, weer in beweging ziet komen. Het leven gaat door. Dat is knap en bijzonder pijnlijk om te zien. Ook die eerste afranseling, van onderaf en in één take. Allemaal heel goede ideeën, en ook nog eens goed uitgewerkt.

Daarnaast barst de film van heel mooie plaatjes, in een schitterend kleurenpalet met veel vuige tinten van groen, blauw en grijs. En je merkt dat McQueen vol ideeën zat, of dat nu een dichtslaande deur is vlak voor de camera met een arm diagonaal door beeld (mooi shot) of dat schitterend shot door de radaren van de radarboot. En sommige beelden zijn gewoon heel fraai. Alleen al al die wilgentakken, zeker dat haast modernistische schilderij in enkel geel en zwart. Het is dat Cuarón iets geweldigs deed met 3D, anders was de Oscar wel vergeven. Ook de muziek is sterk. Vaak stemmig, soms krachtig (die toeter steeds!) en verontrustend, maar altijd ondersteunend voor de beelden. Het sterkst zijn nog de gezongen stukken door de slaven die hun hart en ziel erin liggen. Bij de begrafenis bijvoorbeeld, waarin die zang steeds harder klinkt in weer één lang ononderbroken shot.

Maar de film is niet perfect. Niet elke acteur is evengoed, de rol van Brad Pitt stond me tegen (niet de rol an sich, maar vooral het bekende hoofd dat zich even mag tonen), de dialoog is soms echt tenenkrommend uitleggerig en kinderlijk -“slaven zijn mijn eigendom” en meer van dat soort dooddoeners die ik iemand in het echte leven niet snel zie gebruiken- en bovenal, wat ik met de vorige films van McQueen ook had: het is niet de som der delen. Er is heel veel moois te zien, heel veel kwaliteit, maar steeds weer glijdt de aandacht een beetje weg en weet de film nooit helemaal onder de huid te kruipen. Wellicht omdat de film te gestileerd is? Met te veel aandacht voor de onderdelen. Het zou zomaar kunnen. Ook de rol van Fassbender kon ik niet echt hebben, te karikaturaal naar mijn mening, al is het wel zijn klasse daar nog iets menselijks van te maken. Elke keer als die priemende ogen ziet, dan weet je wat hij is.

Uiteindelijk is de film dan geen meesterwerk. Het is een goede film met soms briljante scènes en vooral schitterende losse elementen, maar met net te weinig kracht en net te veel kleine beetjes die tegenstaan. Toch dik 4,0*.

Het is een verpletterende film (direct, meedogenloos en pijnlijk), dit pakkende en aangrijpende slavendrama over het donkere hoofdstuk uit de Amerikaanse (en onze) geschiedenis. De ontluisterende werkelijkheid van de slavernij wordt onverbloemd getoond. Zonder terughoudendheid laat de regisseur de onmenselijke behandeling zien, zowel psychisch als lichamelijk, en de gesel-, folter- en mishandelingsscènes gaan je door merg en been. Zelfs de beelden op de achtergrond spreken voortdurend boekdelen. Steve McQueen had de beschikking over een ijzersterke cast en Chiwetel Ejiofor is briljant: hij speelt gecontroleerd en laat op het juiste moment zijn gevoel en tranen zien. Als kijker is zijn onzekerheid (van de hoofdpersoon) voelbaar. Michael Fassbender zet een weerzinwekkende plantage-eigenaar neer. Kortom een intense en zeer belangrijke productie die ik niet snel zal vergeten.

Dit is mijn 8e film die ik 5 sterren geef.

N.B. Ik kan me voorstellen dat een groep mensen het gehad heeft met het fenomeen "zwarte piet".

Echt een hele goeie film dit. Ik had er nog helemaal niks over gehoord of gelezen voor ik er naar keek en had er ook geen verwachtingen van maar wat een heftige film zeg. Heb de laatste tijd al meer van dit soort films gezien zoals o.a Django, en onlangs The Butler maar "12 Years A Slave" vind ik persoonlijk toch beter dan The Butler. Ik wist ook niet dat Brad Pitt iets met deze film te doen had, ik zag het pas tegen het eind van de film toen hij in beeld kwam en buiten dat hij er in mee speelt heeft hij de film ook mede geproduced als ik me niet vergis. Hoe dan ook vind ik het een film die je gezien moet hebben.

Ondanks dat deze films beiden hetzelfde thema behandelen, vind ik ze moeilijk te vergelijken. Op basis van welke gegevens kan men eigenlijk onderscheid maken lijkt mij dan de vraag.

Deze film raakt me. Beste filmdrama in jaren. Geweldig acteerwerk/ En dan te bedenken dat het waar gebeurd is. Wat voor monsters van mensen leven er op deze planeet?

Ik zeg dat ik deze beter vind dan The Butler, dat is toch niet zo moeilijk dacht ik, wel dan?

Dan maak je dus kennelijk onderscheid. Op basis van wat maak je die dan was de vraag? Hele simpele vraag waarbij ik toch best benieuwd ben naar een antwoord.

Deze film heeft je anders doen kijken tegen de 'zwarte pieten' discussie?

Nee niet direct. Ik heb vrienden uit Suriname die "hem" als zeer discriminerend ervaren en ik moest daar bij het zien van de film aan denken. Het wordt denk ik tijd voor een kleurenfestival. Wat is er tegen rood, blauw, roze, geel, oranje, groen etc. Maakt het gebeuren er enkel feestelijker op.

Wel heeft het verhaal me (geschiedkundig) voor de zoveelste keer met de neus op de feiten gedrukt.

Ontzettend lang uitgekeken naar deze film maar jammer genoeg en dat was te verwachten gaat McQueen wel de conventionelere kant op. Weinig vervreemdende scenes die ik hier en daar wel had verwacht en veel minder durf dan in zijn vorige twee films.

Het is een film die je raakt en wanneer je een kloppend hart in je lijf hebt kan dat ook niet anders. Ik wil niet zeggen dat het een manipulerende film is maar het is wel het soort film waarbij je zelf onmogelijk iets anders kan doen na afloop dan zeggen dat het vroeger wel ontzettend verschrikkelijk was voor de zwarte mens maar dat weten we allemaal wel en volgens mij heeft deze film weinig nieuws getoond en naar mijn belief ging het er vroeger nog wel veel erger aan toe. Ik had alleen verwacht dat de manier van filmen van McQueen daar nog wel wat meer verandering in ging brengen maar op de mooie cinematografie en hier en daar rauwe scenes na viel het wat mij betreft allemaal mee.

Een van de laatste scenes deed me ook denken aan een scene uit Manderlay van Lars von Trier. Met wat mij betreft precies dezelfde insteek en beter uitgevoerd, iemand die dit kan beamen?

Het acteerwerk is zoals gezegd echt verbluffend goed en ben door bijna iedereen wel verrast: Dano, Ejiofor en een ontzettend intense Fassbender. Het is stijlvol gefilmd en het is een emotionele rit waardoor je jezelf een beetje slecht gaat voelen of over de mensheid of over hoe het er vroeger aan toeging maar voor de rest brengt het wat mij betreft helemaal niets nieuws wat ik jammer vind, had iets extra's verwacht van McQueen.

Ook zit er een bepaalde hypocrisie in de film en dat is dat Soloman na 12 jaar weer een vrij man is (geen spoiler, zie titel) dat al die andere slaven gewoon nog steeds slaaf zijn en daar ook gewoon werken tot hun dood. Mijn sympathie gaat dan veel meer uit naar Patsy, die op het einde daar gewoon achterblijft en de hele tijd tussen Fassbender en zijn vrouw zit. De vrije zwarte man proeft het leven van een slaaf voor 12 jaar maar proeft net zo goed het goede leven maar die andere slaven zijn voor de rest van hun leven een slaaf en er zal helemaal niets positiefs in hun leven komen. Dus je zou wellicht op het einde kunnen denken dat Solomon op een bepaalde manier belangrijker was dan de andere slaven en verpakt in een soort heroïsch verhaal waarbij een man alles wordt afgepakt en hij gaat 12 jaar door een hel en dan als hij het uitzit wordt hij weer verenigd met zijn familie. Ik had het liever abstracter gezien en zelfs niet eens het positieve einde.

Welk gedeelte van "ik vind het een betere film" begrijp je niet?

Is dat nou echt zo moeilijk. Of moet ik dat tot in de kleinste details aan je uit gaan leggen? Nou dat gaat niet gebeuren.

Ik neem aan dat jij toch ook voorkeur kent bij films , of niet? Nou dan zijn we er.

En daarbij, waarom zou ik geen onderscheid mogen maken?

Ik snap wat je zegt en dacht hier precies hetzelfde. Waarschijnlijk is de enige reden, dat het scenario geschreven is op basis van de autobiografie van Solomon Northup.

Jammer dat sommige mensen niet in staat zijn simpelweg antwoord te geven. Deo Volente!

Het is een autobiografische verfilming en het is waarschijnlijk op die manier afgelopen en hoewel het de waarheid is voelt het te vertrouwd en als een Hollywoodfilm aan. Voor mij voelt het aan alsof Soloman op een bepaalde manier belangrijker is dan de andere zwarte mensen wat ik niet echt kan waarderen. Maar het hele verhaal van de hoofdpersoon voelt aan alsof ik het al ooit heb gezien op een bepaalde manier en dat het minder speciaal is en aan de andere kant kende ik Soloman niet en ben ik daar nu wel bekend mee en de film is wel behoorlijk intens en daardoor zal ik hem ook niet (snel) vergeten. Maar het lijkt wel alsof het meer om een persoon draait dan om het hele gebeuren.

Sterker nog kreeg ik in de film het gevoel dat Solomon Northup zichzelf ook verheven voelde t.o.v. zijn mede slaven.

Ik kan niet precies zeggen in hoeverre dit te maken heeft met de wens van McQueen om het uit willen beelden van de angst en overlevingsdrang ten tijde van de slavernij?

Er wordt i.i.g. wel duidelijk stilgestaan bij het feit dat Solomon Northup het niet kan bevatten dat hij als vogelvrij persoon met zijn reputatie zomaar tot slaaf wordt gemuteerd.

Sterven voor je principes of slikken om te overleven? Bijna een onmenselijke mentaliteitskwestie waar toch een keuze in wordt gemaakt. Dit zie je ook duidelijk in beeld gebracht in de film Mandingo.

Toch werd Solomon Northup na zijn ballingschap actief in het abolitionisme, en is dit weer de keerzijde van het verhaal.

Maar het te vertrouwde en hoge Hollywood gehalte waar jij over spreekt werd mij ook duidelijk bij het zien van deze film.

Om die reden kwam ik met mijn punten ook niet verder dan 3.5 *.

Download gerelateerde discussie verwijderd, tevens ook wat berichten over de lay-out.

Wat een prachtige, ontroerende film. Echt oscarwaardig. Ik heb genoten van dit meesterwerk.

Daarom voor mij 5 sterren.

Dat weet ik, en die zijn er nauwelijks, dus vandaar de opmerking. Alleen wat heel kort door de bocht, en inderdaad, onbegrijpelijk als je niet zelf de tekst hebt geschreven Snap je opmerking dus wel.

Op momenten een onprettige film om naar te kijken.

Klopt! Het onderwerp en de beelden waarmee dat tot uitdrukking wordt gebracht, zijn niet altijd prettig om te zien.

Vind die scène waar die man aan een touw hangt wel een beetje to much. Om nou 4.30 minuten over te toen duurde voor mij te lang want er gebeurde niks, brengt totaal geen waarde met zich mee.

Na "Amistad" opnieuw een uiterst bikkelharde en confronterende slavenfilm.

Ookal weet je wat je als kijker zo ongeveer te wachten staat weet deze " 12 Years a Slave" je gaan de weg steeds meer mee te slepen in het dramatische en waargebeurde verhaal van Solomon Northup die van de ene op de dag zijn muzikantenleven verruilt voor een slaven bestaan. Er is een hoop aandacht besteedt aan deze film en dat zie je terug.

De beelden zien er authentiek en sfeervol uit en je waant je ook echt in de jaren 1850.

Er wordt uitzonderlijk goed geacteerd en met name hoofdrolspeler Chiwetel Ejiofor is enorm overtuigend als Solomon. De rol van Brad Pitt valt te verwaarlozen maar hij heeft dan weer een behoorlijk aandeel gehad in het tot stand komen van dit drama. De beelden zijn soms huiveringwekkend en op een aantal momenten zelfs gruwelijk maar het geeft wel de film het akelig realistische tintje waardoor ik denk dat we hier best wel eens met een Oscar waardige

kanshebber te maken hebben.

5*

Ontroerend, mooi en schokkend. Dat zijn de woorden die mij bijblijven na het zien van deze film. Het acteerwerk is schitterend, het tilt de film, die zijn rustigere momenten kent, naar een hoger niveau. De dialogen zijn sterk en de acteurs lijken goed op elkaar ingespeeld. Solomon, voor mij een grote onbekende, kan absoluut een dergelijk zware hoofdrol als deze dragen. Samen met Fassbender, die altijd goed lijkt te spelen, stelen zij de show.

Hoewel ik me het overgrote deel van de film af hebt gevraagd wanneer Pitt ten tonele zou verschijnen, ben ik niet teleurgesteld in zijn (kleine) rol. Ik vond de scènes met hem wel iets hebben. Iets eerlijks, puur.

Het thema is natuurlijk schikbarend en ik kon dan ook niet anders dan af en toe mijn blik afwenden, want het is zó realistisch in beeld gebracht dat het lijkt alsof je er echt bij bent. Heel indrukwekkend en intens.

Schokkend. Wat hebben wij het dan toch maar goed zeg.

Vond deze film wel meevallen eigenlijk was verre van spannend je wist al snel dat hij weer met zijn familie herenigd zou worden. Acteerwerk was goed maar niet vernieuwend origineel of dergelijk. Ze hebben eigenlijk gewoon een film gemaakt over hoe de zwarte mede mens slecht behandeld werd vroeger en waarin ze de nadruk hebben gelegd op de pijngrens. Om er nou een oscar voor uit te geven, NEEE. Als deze film 2 jaar eerder werd uitgebracht hoorde je er haast niemand over.

Allemachtig zeg ... je weet dat dit gebaseerd is op Northup's eigen (levens)biografie en niet een verfilming is van de laatste Dan Brown?

Niet dat ik 't ermee eens mee, maar waarom zou deze film twee jaar geleden anders ontvangen zijn?

ja dat weet ik , niet iedereen heeft zijn boek gelezen he. voor mij was het alleen maar wachten totdat hij weer thuis zou komen.

Trouwens als ze een boek van ''Dan Brown'' zouden verfilmen, zouden ze niet beginnen met het laatste deel maar het eerste.

omdat dit topic toen niet zovaak in een jaar was verfilmd (42,The Butler, djangoo enz)

Dat is dan weer niet helemaal waar.

Het is wel opvallend inderdaad dat er ineens zoveel films komen over slavernij of met de racismekwestie, in Nederland ook al met Hoe Duur was de Suiker. Daar zou eens iemand onderzoek naar moeten doen, want het gebeurt vaker dat zomaar zonder direct aanwijsbare reden (of die is er wel, onderzoek moet dat uitwijzen) een bepaald onderwerp in vele films voorkomt.