Shoah (1985)

De gesprekken met de ooggetuigen zijn indrukwekkend zoals bijvoorbeeld het gesprek met een poolse boer die op de vraag of hij het erg vond dat de poolse joden het dorp uit werden gejaagd met een lach op zn gezicht zegt dat het hem eigenlijk niet zoveel kon schelen. Of het bezoek aan een oud SS'er, die 30 jaar later ergens in een bar biertjes staat te tappen en doet alsof hij aan acuut geheugenverlies leidt nadat Lanzmann hem confronteert. Interessante docu als het onderwerp je aanspreekt anders een erg lange zit....

10 uur? Dit MOET wel de langste film ooit zijn!

Het is een docu...

Niet gezien, maar lijkt mij eigenlijk niet zo'n goede film. Ik houd ook niet zo van documentaires.

Erg indrukwekkend.

Wat voor mij het unieke aan deze documentaire is is het feit dat de geïnterviewden het bij dichtbij hebben meegemaakt.

Nu zijn er op dit moment nog steeds mensen die het hebben meegemaakt, maar omdat in deze docu mensen worden geïnterviewd zijn die rond de 50 zijn, en het als 20'er hebben meegemaakt maakt het voor mij iets wat ik nog nooit heb gezien.

Ik meen mij te herinneren dat er ook dorpelingen geïnterviewd werden die het niet heel erg leken te vinden dat de welvarende Joden uit de dorpen werden weggenomen zodat zij hun grote huizen konden overnemen.

Vandaag de dag kan je zoiets natuurlijk niet laten merken.

In 2 woorden samengevat: authentiek & indrukwekkend

4,5*

Wat een prachtig document.

Gekeken tijdens de geschiedenis lessen.

Shoah,

Gekregen voor mijn verjaardag en daarom afgelopen week gelijk gekeken.

4 dagen achter elkaar elke dag een DVD-tje, al lukte het me nog niet om die in één ruk uit te kijken.

Shoah is aangrijpend en probeert dik negen uur lang te raken met de meest verschrikkelijke verhalen over de holocaust. De vraag is dan natuurlijk of dit de makers is gelukt en of het negen uur voldoende afwisseling en nieuw materiaal biedt om geboeid te blijven. Helaas was dit voor mij niet het geval. Het was teveel van het zelfde. Zowel beeld als gesprekken vielen enorm veel in herhaling en de manier van vragen door Claude Lanzmann werd al snel erg vermoeiend door de trage manier waarop hij dit vaak deedt.

Voorbeeld:

Vraag: Kwam men via dit spoort het concentratie kamp binnen?

Antwoord: Ja dat klopt hier kwam men binnen.

Vraag: Dus dit spoor, en niet die daar achter?

Antwoord: Nee dit voorste spoort!

Vraag: Hoe weet u zo zeker dat het dit spoor was?

Antwoord: Ja dat zagen we vanuit onze huiskamer

Vraag: Dus er bestaat niet een kans dat het dat spoor daar achter was

Antwoord: Nee dat spoor kan het haast niet geweest zijn

Vraag: Dus u weet het niet honderd procent zeker dat het dat spoor was?

Etc. Etc. Etc.

Zo krijg je negen uur aan film wel vol natuurlijk. Ook het vertalen van vragen doormiddel van de tolk, voornamelijk in het begin, kwam de film niet echt ten goede. Hierdoor liep alles nog meer vertraging op.

En nog een ander groot nadeel was het ontbreken van plaats, persoon en functie aanduidingen. Je moest vaak zelf uitzoeken wie er aan het spreken was en wat hij of zij met het hele gebeuren te maken had. Een klein regeltje tekst met informatie had wat uitkomst geboden, maar helaas wordt hier geen gebruik van gemaakt, op de laatste DVD na!

Vond ik er dan helemaal niks aan? Nee dat was absoluut niet het geval. Er zaten een paar zeer aangrijpende en emotionele momenten tussen die een nog duidelijker beeld konden scheppen van dat wat daar destijds allemaal gebeurd is. Vooral de verhalen van de kapper en de man die in het crematorium werkte hebben mij enorm geraakt.

Ik ben me er ook absoluut bewust van dat dit een zeer belangrijk historisch document is, maar helaas was het in ieder geval voor mij onmogelijk om deze documentaire 9 uur lang geboeid uit te kijken.

Daarom helaas een teleurstellende 2,5!

Wel een vette nieuwe poster dit:

Shoah Poster #2 - Internet Movie Poster Awards Gallery - impawards.com

Jammer dat er altijd stomme quotes op een poster moeten.

Idd, had bij deze poster niet gemogen

Die quote maakt me nog niet zoveel uit, ik vind het teveel een thriller/mystery-poster. Als een spannende oorlogsfilm met wat duistere trekjes. Shoah heeft daarmee niets te maken...

Het is lastig om tijd vrij te maken voor een film van deze tijdsduur. Daarnaast moet ik eerlijk bekennen dat ik geen bijzondere interesse heb in het onderwerp wat centraal staat, en mijn kennis beperkt blijft tot enige geschiedenislessen en uiteraard verschillende films. Maar nu dan toch eindelijk deze film mogen zien. Mijn verwachtingen waren vooraf gebaseerd op de documentaire Nuit en brouillard van Resnais. Ik kwam er al snel achter dat deze film daar niet mee te vergelijken is.

Shaoh bestaat uit een groot aantal interviews. Hierdoor bekijkt Lanzmann het onderwerp vanuit verschillende perspectieven. De interviews worden met elkaar verbonden met beelden uit de gebieden, zoals ze in de jaren 80 zijn. Er komen dus geen archiefbeelden in deze film voor. Het grote aantal interviews is wat mij betreft een goede methode om de kijker een goed beeld over te brengen van de situatie tijdens de oorlog. Het grote nadeel van deze methode is dat niet alle interviews even interessant zijn. Met name in de eerste helft van de film zijn de interviews nogal eentonig en voorspelbaar. Vooral het aantal interviews is hierbij het struikelblok.

Een omslagpunt wordt bereikt bij het meest indrukwekkende interview in de documentaire, namelijk die met de kapper. De emotie die dit interview weet op te wekken is werkelijk ongekend. De interviews die hierop volgen kunnen mij heel erg boeien en zijn op bepaalde momenten ook behoorlijk schokkend. Met de tijdsduur had ik verder weinig moeite, al moet ik bekennen dat ik de film in een aantal delen verdeeld heb.

Meer problemen had ik met de regisseur, Claude Lanzmann. Respect voor deze persoon heb ik zeker, vooral doordat het samenstellen van deze documentaire een groot van zijn leven heeft gekost. Maar zijn aanwezigheid in de film vind ik soms iets te opzichtig. Zijn vragen zijn niet bepaald subtiel, en vooral erop gericht om bepaald gruwelheden uit de mond van de geïnterviewde personen te krijgen. Wel geeft Lanzmann de geïnterviewde personen voldoende de ruimte om hun verhaal te doen. Zelden onderbreekt hij het verhaal, wat soms een succes is maar soms ook niet. Dit verklaart dan ook de lengte van de film.

566 min... What the buck?

Je moet er even voor zitten, maar voor mij is Shoah zeker de moeite waard vooral omdat er met ooggetuigen werd gesproken. Ik heb zelf ook een oorlog meegemaakt waar buren tegenover mekaar kwamen te staan, en sommigen slachtoffer en andere oorlogsmisdadiger waren, en het sterkste aan deze documentaire vind ik dan ook dat hij de mensen voor de camera haalt die hun buren hebben zien lijden en niets hebben gedaan eigenlijk. Mooi is ook dat dit niet ''te'' lang na de oorlog werd opgenomen, dus men wist ook niet van politiek correcte antwoorden leek het wel.

Ik ben wel curieus welke oorlog dat was (Desnoods PM)? Ik vind dat razend interessante materie.

In Vlaanderen hadden we eind jaren 70 al de documentaire-reeks van de TV-maker Maurice de Wilde. Die is een beetje in dezelfde stijl als deze docu.

Voorbeeldje: YouTube - Maurice De Wilde - De Oostfronters - 1 (De man vanaf 4:59 is in de jaren '80 nog senator en parlementslid geweest, en zal in oktober 2012 op hoogbejaarde leeftijd nog opkomen voor de gemeenteraadsverkiezingen een dorp verder dan waar ik woon)

Sommige delen van die docu-reeks deden wel wat stof op waaien. Het deel waar men dieper in ging op de (mis)daden van de groep rond Tony Van Dyck, die op verzetslui jaagde , maar evengoed het deel waar de (mis)daden van het verzet besproken werden (waar ook vaak onschuldigen bij omkwamen).

Van deze docu heb ik al flarden gezien op youtube. Probleem is dat de hele docu net te lang is om te bekijken. Als je iedere avond een uurtje kijkt ben je 2 weken bezig.

Heb dit docu-film in 2 dagen uitgekeken!

Geschiedenis om nooit te vergeten!

Zeer aangrijpend en goed uitgewerkt door regisseur!

De meest "horrified" vond ik de interview met SS-Unterscharführer Franz Suchomel.

Op een vraag "Hoe werkte de moord techniek?"

Antwoordde hij op de einde (na een uitgebreide reconstructie)

...und die menschen branden sehr gut!

interview met suchomel / go...

Ja, dus denk ik meteen aan Satantango.

Mensen die klagen over de lengte moeten blij zijn dat Lanzmann niet meer materiaal gebruikt heeft in de uiteindelijke docu, in totaal is er ongeveer 250 uur aan beeldmateriaal opgenomen!

Er is een blu-ray versie aangekondigd door Criterion: 'linkje'

Een bij vlagen erg indrukwekkende documentaire over de Holocaust. Het is gewoon beestachtig wat er destijds met de Joden is gebeurd. Regisseur Claude Lanzmann vond dit ook en besteedde diverse jaren, om deze fascinerende documentaire tot stand te brengen.

Ik vond het vooral opvallend dat de documentaire tot stand is gekomen zonder ook maar één keer gebruik te maken van archiefbeelden. Lanzmann reist naar diverse plaatsen en schetst op een sobere manier de verhalen van hoe het er destijds aan toe is gegaan. Zonder beelden uit het verleden te tonen, wordt Shoah echter ook erg indrukwekkend, doordat de interviewden vaak erg gedetailleerd kunnen vertellen hoe alles er aan toe is gegaan. De meeste interviews zijn goed, maar vooral het stuk met Franz Suchomel, waarin hij verteld over de manier van werken in het vernietigingskamp Treblinka, deed me af en toe echt koude rillingen bezorgen.

In de tweede helft worden de interviews wat afwisselender. Wel moet ik zeggen, dat de ene geïnterviewde boeiender informatie heeft te vertellen, dan de andere. Soms zakt Shoah hierdoor iets in, maar voor een film met deze gigantische lengte is dat overigens geen schande. De speelduur vond ik ook niet zo’n heel groot probleem. Ik heb Shoah in drie delen gekeken, maar puur en alleen, omdat het anders gewoonweg niet in te plannen was. Lanzmann heeft in ieder geval iets unieks gemaakt, dat zeker voor mensen die erg geïnteresseerd zijn in alles, wat met de Tweede Wereldoorlog en de Jodenvervolging te maken heeft, een absolute aanrader is.

Een knap stukje inkijk in een stukje zeer duistere geschiedenis dus.

4,0*

Tweede herziening!!!

De eerste 2 lagen wel heel dicht bij elkaar....de eerste uitzending op de Nederlandse TV en heel vlak daarna opnieuw bij de geschiedenisles...en nu bijna 30 jaar weer.

En er is behoorlijk wat blijven hangen....

Briljant idee van Lanzmann om 40 jaar na WO2 de ooggetuigen van de shoah aan het woord te laten....de mensen die de kampen, de gaskamers, de transporten, de getto's hebben gezien en over de ongelooflijke gruweldaden vertellen....daarnaast zien we de schuldige landschappen waar soms nog maar weinig te zien is (Treblinka) en soms nog een gedeelte staat (Auschwitz).

Over 3 weken uitgesmeerd omdat het geen lichte kost is.

Lanzmann weet 35 tot 40 jaar na de oorlog getuigen dusdanig te interviewen, dat ze tot in detail deze verschrikkelijke holocaust blootleggen. Het is duidelijk te zien dat de getuigen graag aan de documentaire meewerken. Ik vond het beangstigend hoe deze uitroeiing zo efficiënt werd opgezet, dat het in enkele jaren tot zoveel slachtoffers heeft kunnen lijden.

Tot wat een mens in staat kan zijn, is niet te bevatten.

Het is toegeven aan de kracht van het onvoorstelbare . Laat je eigen gedachtes maar een beeld vormen aan de hand van deze verhalen van ooggetuigen.

Ik wil, als ik zo vrij mag zijn, een moment in acht nemen en deze reactie uitroepen tot de 'Allersufste, Allermeest-misplaatste reactie op het internet aller tijden' vanwege de unieke combinatie tussen filmkeuze en onwetendheid. Indrukwekkend.

Bijna driekwart van de documentaire gezien en ik heb het voor voorlopig opgegeven. Die laatste paar uur haal ik over een tijdje wel een keer in. Anderszijds heb ik ongeveer zes uren gezien. Het is natuurlijk een beetje taboe om kritisch te zijn op een beroemde documentaire dat ook nog eens over zo'n gevoelig onderwerp gaat. Lanzmann mag dan wel een aantal sterke anekdotes peuteren uit zijn gesprekspartners en de cameraman schiet een paar magistrale plaatjes (onder andere de man op de poster, helemaal wanneer hij zijn hand voor zijn keel haalt), maar er zitten heel wat maren aan deze prent.

Want waarom moet dit allemaal zo godsgruwelijk lang duren? Lang stilstaan bij een bepaalde locatie is logisch, maar men had gerust driekwart mogen weg-editten. Lanzmann is dan ook een ongelooflijk beroerde vragensteller. Je ziet soms gewoon de irritatie bij mensen wanneer Lanzmann blijft doorzagen over bepaalde details. Het is niet erg om een vraag te herhalen, wanneer je iets niet goed begrepen hebt, maar soms tot vijf keer toe dezelfde vraag stellen is gewoon dom. Daarnaast lijkt Lanzmann verdacht veel op een sensatiebeluste roddeljournalist. Hoe hij Polen probeerde te verleiden tot het doen van antisemitische uitspraken neigde naar het misselijkmakende.

Erg informatief is de documentaire ook weer niet. Natuurlijk probeert deze vooral op je gevoel te spelen. Het treuren maakt alleen snel plaats voor het indutten. Een gemiddelde documentaire op Discovery is in een klein uur vele malen informatiever dan Shoah. Wie zit er nog te wachten op de derde (en vele andere) mensen die uitleggen hoeveel treinwagons er per aankomst leeggeladen werden? De traagheid, de vele herhalingen maken van Shoah een slaapverwekkende vertoning, terwijl de film best wat memorabele momenten heeft. Het meeste wat je hoort, weet je wel met een beetje voorkennis. Ook mis ik de plaatsaanduidingen en achtergronden. Leuk hoor, een bos, kamp of dorp, maar zonder naam en achtergrond schiet het natuurlijk niet op. Van de mensen die geïnterviewd zijn, krijgen we niet meer dan de naam te weten. Over hun rol in de holocaust kunnen we tijdens het interview gaan raden.Shoah mag dan wel veelvuldig bejubeld zijn, maar ik vind het vooral een gemiste kans.

Zeer indrukwekkende documentaire, voor mij zeer aangrijpend in beeld gebracht. Ik vind dat iedereen die geintereseerd is in de tweede wereldoorlog deze documentaire dan ook moet zien.

Vooral de interviews met overlevenden en kamp bewaarders blijven mij bij.

Tja dit is een 'must see' voor iedereen die in WW2 is geïnteresseerd, de Shoah bekeken door ogen van niet Joden, door ooggetuigen en door boeren die in de omgeving woonden...

Een meer dan indringend monument..

Eens. Die légendárische still van de man en de trein. Dat had natuurlijk sober gelaten moeten worden.

Tja.. die 'catchy' quotes op een filmposter. Het is van deze tijd. Niet mijn ding. Overigens, als Marcel Ophüls zichzelf (nederig) op de borst klopt, weet hij dat er nog een betere documentaire is over het onderwerp. Hoe dan ook, jammer dat dit soort 'partnerships' vaak geënt zijn op commerciële doeleinden.

Vanavond (28 april) de 'making of' gezien, erg indrukwekkend, waarin de regisseur verteld voor welke opdracht hij zich gesteld voelde, de omstandigheden en zijn persoonlijke gesteldheid tijdens het draaien en de montage, en de periode daarna.

Een opname met een ex-SS'er liep verkeerd af, nadat deze lucht kreeg van een verborgen camera, met gevolg het ziekenhuis.

De scene van de 'kapper' is een bijzonder verhaal, omdat de kapper aanvankelijk zijn verhaal vertelde alsof hij het niet zelf had meegemaakt. Door eindeloos doorvragen op zijn gevoelens en zich excuseren voor de lastige vragen, kwamen de emoties los en raakte het verhaal pas de gevoelens die er toe deden.

Morgen wordt de hele film nog eens vertoond.