The Spy Who Came In from the Cold (1965)

Geen actie of heroïek. Doortrapt is hier het sleutelwoord. Wat nog start met het simpele gegeven van het elimineren van een tegenstander, resulteert uiteindelijk in een kijkje onder de pet van een spion die zichzelf tegenkomt in het grote spel van misleiding en desinformatie. Sterk gespeeld door Burton, van wie je nooit helemaal zeker weet of de mens of de professional Leamas aan het woord is. Klinisch camerawerk en een ingetogen score leveren in toenemende mate een ijzig, so(m)ber sfeertje op, zoals ook de film in toenemende mate intrigeert.

Geinig hoe de contacten keer op keer door hun superieur te kijk worden gezet, totdat Leamas dan eindelijk tegenstanders van hetzelfde kaliber met een extraatje krijgt. Oskar Werner is geweldig op dreef als de nogal flamboyante Fiedler van Joodse komaf en Peter van Eyck is zo'n kop die helemaal aan het profiel van enge waakhond met nazi verleden voldoet. Het rolletje van de wel erg naïeve Nan Perry wordt wel wat onderbelicht en het lijkt tijdens het tribunaaltje even uit te draaien op een poppenkast, maar het slotstuk is er eentje om in te lijsten.

John Le Carré-verfilming uit 1965 met Richard Burton in de hoofdrol!

Koude oorlog, spionnen, dubbel-agenten en een ingewikkeld plan om door Burton als overloper naar de DDR te sturen daar de geheime dienst in tweespalt te storten.

En dat ritje naar de DDR gaat ook nog via ons eigen Nederland....Richard Burton op Schiphol!

Spionagefilm, zoals je 'm wel vaker gemaakt had willen zien worden. Nota bene van een Amerikaanse regisseur die vooral bekendheid genoot vanwege zijn films met Paul Newman. Grimmig, naakt, gevoelens van overgeleverd zijn, speelbal zijn. Beter dan Tinker Tailor Soldier Spy die ik wat lorrig vond. Het bijtende cynisme van Burton doet het 'm hier. Om een dranklustige te spelen, hoefde hij niet veel moeite te doen. Het zwart-wit van de film weerspiegelt het grauw-grijze Engeland dat nog de bevrijding door de Beatles en Stones moest meemaken. Vaak in dit soort films zit het kijkersgenot 'm in de presentatie van het tijdsbeeld; de scene in de kruidenierszaak waar Leamas (Burton) op de pof pleeg te kopen is priceless. Paar scenes zijn ook in NL geschoten. De onsterfelijkste scene zit aan het eind; de film lijkt in wezen één lange aanloop naar dat moment. Weg alle illusie. Overigens zou de dubbele bodem in het onschadelijk maken van een tegenstander ook in een andere film terugkomen met Burton, nl. Where Eagles Dare, dat drie jaar na deze zou uitkomen.

IJzersterke spionagethriller, gebaseerd op het beroemde gelijknamige boek dat ex-geheim agent John Le Carré op het hoogtepunt van de Koude Oorlog schreef. Regisseur Martin Ritt volgt het boek vrij nauwkeurig en met Burton, Bloom, Werner en Van Eyck heeft hij de ideale cast om het verhaal over (contra)spionage, dubbelagenten en complotten over het voetlicht te brengen. Mogelijk de beste film in zijn genre.

Spreken is zilver, zwijgen is goud

Zeer solide spionagethriller met een knap in elkaar gezet plot. Dit moet één van de ultieme spionagefilms zijn : de sfeer kwam dreigend over. Een spion wordt namelijk ingezet om een bepaalde rol te spelen, maar dat betekent bijlange niet dat hij een overzicht heeft over het hele schaakbord. Hij neemt dan ook grote risico's en zonder het zelf te weten, wordt hij misschien zelf gemanipuleerd . De film neemt in het begin nogal wat tijd om alles op zijn plaats te zetten. Burton speelt zijn gespeelde rol als aan lager wal geraakte alcolohicus vol overtuiging. Ook Oscar Werners bijdrage is vermeldenswaardig. Maar wat is dit knappe laatste half uur toch heerlijk!

Weetje : de baas van Leamas, Control en zijn rechterhand George Smiley zagen we onlangs nog terug in Tinker Tailor Soldier Spy, gespeeld door John Hurt en Gary Oldman

Martin Ritt, in de periode van de McCarthy-communistenjacht, reeds aangewezen voor sterk linkse ideeën, brengt hier, naar het boek van John Le Carré, een film over spionage tijdens de Koude Oorlog.

Geen spectaculaire actiescènes maar eerder een menselijke benadering van het onwezenlijke van het spionagewerk, de broosheid van de afspraken die er worden gemaakt, de onbetrouwbaarheid tot de lafheid van met wie je in aanraking komt...

Niet zo eenvoudig om volgen maar wel interessant, natuurlijk.

Richard Burton is geschikt voor dergelijke rol en acteert dan ook heel goed (Zou hij whisky op de set gedronken hebben ?) en Peter Van Eyck is zeker ook goed gecast. Claire Bloom - voor het eerst gezien in Chaplin's "Limelight" (1952) en voor het laatst in "The King's Speech" (2010) ! - is wel goed, maar lijkt mij toch geen perfecte partner voor een Burton.

Nu heb ik sinds ik Who's Afraid of Virginia Woolf? zag veel respect voor Richard Burton, maar deze vertolking staat op gelijke voet.

Eveneens in mooi zwart-wit geschoten - wellicht de hoogtij dagen van zwart-wit en de bijbehorende verlichting. Een hoop stills zouden het ook prima doen als foto.

Voeg daar een goed en onvoorspelbaar plot aan toe, en je hebt een goede film te pakken. Voor nu 3,5* maar ik wil ‘m zeker nog eens zien.

Complexe, in sfeervol zwartwit geschoten koude oorlog-thriller over een uitgebluste britse spion (Richard Burton) die een vreemde laatste missie accepteert. Traag en met een overdaad aan dialoog, maar Burton is eersteklas in de hoofdrol en de subtiel uitgewerkte plot weet voortdurend te verrassen.

Spionagefilms zullen waarschijnlijk nooit echt iets voor mij worden. Meestal wordt er geprobeerd om de kijker de hele speelduur lang bezig te houden met een complex plotje en is het meeste daarvan na een paar dagen al vergeten.

Ook hier steekt het plot complex in elkaar, maar het is alvast boeiend genoeg voor de hele speelduur waarbij Leamas een pion op een schaakbord is die alle richtingen uit kan. Toch zal dit hele verhaaltje binnenkort bij mij voor een groot stuk uit het geheugen zijn. Daarvoor is het allemaal niet memorabel genoeg.

Daarom heb ik me toch vooral bezig gehouden met alles er rond. Richard Burton zet hier een heel erg sterke prestatie neer. Met zijn doorleefde indruk en zijn erg cynische houding geeft hij een stevige impuls aan de film. De film ziet er ook stijlvol uit die prachtige in zwart-wit is geschoten.

3*