Dayereh (2000)

Humane film, die toch niet heel erg boeit. Sterkste aan de film is de manier waarop de gevolgde vrouwen worden laten zien alsof het een alledaagse dag is in Iran, wat het realisme ten goede komt. Maar het werkelijk drama is wat onopvallend gebracht, terwijl al de vrouwen verkeren in tergend moeilijke situaties. De film wist mij hierdoor niet enorm te raken. 3 sterren

Dat laatste niet aangezien de film verboden was in eigen land, maar de arm van de Iraanse regering (en ook de Chinese, zie mensen als You Le en in mindere mate Jia Zhang Ke) reikt gewoon niet zo ver dat ze kunnen voorkomen dat een film van een buiten Iran redelijk bekend filmmaker in het buitenland vertoond wordt.

Sterke film vond ik trouwens. Het hyperrealisme en het bijna terloops aanstippen van allerlei problemen werkte erg goed. Panahi schetst bijna een ondergronds netwerk van vrouwen die al eens in aanraking geweest zijn met de politie en elkaar nodig hebben voor steun. Fraaie openingsscene.

4.0*

Deze vrouwenfilm laat in de vorm van een estafettevertelling zien hoe zwak de positie van vrouwen is in Iran. Voor het minste of geringste, zoals het roken van een sigaret in het openbaar, kunnen ze in de gevangenis belanden. Een realistische film met een paar heftige scènes, maar eerder interessant dan echt boeiend.

Deze maatschappijkritische film uit Iran viel lichtelijk tegen. Verschillende problematische verhaallijnen worden achter elkaar uitgerold, waarin telkens het zware bestaan van de Iraanse vrouw centraal staat. Van het ene probleemgeval kabbelt de film voort naar een andere vrouw, die weer andere problemen heeft. Het gaat hier dan om issues als zwangerschap zonder gehuwd te zijn, stiekem roken of gevangenschap.

Op zich heeft het interessante en zware thematiek, maar heel hoogstaand vond ik de film niet. Uiteindelijk kreeg ik het gevoel dat ik naar veel van hetzelfde zat te kijken. Daarnaast was het ook dat alles heel sober is gefilmd, waardoor het zelfs saai begon te worden. De manier waarop A Separation een beeld van de Iraanse maatschappij laat zien (die leek me ook meer alledaags) plus daarbij ook een lastige probleemsituatie, spreekt me dan ook veel meer aan.

Iran heeft een aantal talentvolle filmmakers. Kiarostami is wellicht de bekendste, maar Panahi heeft ook erg veel potentie, terwijl iemand als Farhadi vooral recent erg goed aan de weg weet te timmeren. Ze hebben een overkomst en dat is dat ze uit een land komen, die zeer intolerant is.

Het maakt films maken hierdoor aan de ene kant lastig, maar levert wel dankbare en interessante onderwerpen op, waarbij vooral de positie van de vrouw regelmatig aan bod komt. Zo ook hier. Ik vond het van begin tot einde boeiend, mooi gefilmd en vooral uitermate realistisch overkomen.

Het beeld van de vrouwen die steun bij elkaar zoeken is zelfs lichtelijk aangrijpend te noemen. Als je als vrouw geboren wordt in Iran heb je best wel een rotleven, ik kan niet anders zeggen. Gelukkig dat er van dit soort filmmakers bestaan, zodat andere mensen ook eens kunnen zien hoe het leven daar is.

4,0*

Wederom een interessant uitgangspunt van Panahi die hier de positie en de rechten van de vrouw in Iran tracht te belichten. Het beeld dat geschetst wordt is niet geheel verrassend vrij penibel. Panahi verhaalt dit beeld in een soort documentaire-achtige stijl waarbij een plot of samenhangend geheel wat ontbreekt.

Daar tegenover staat de kwaliteit die Panahi aflevert met erg concrete voorbeelden, de één al absurder dan de ander. Het was dan ook de openingsscène die me het meest raakte wanneer een familie ontgoocheld is wanneer niet een zoon, maar een dochter wordt geboren. Panahi biedt met zijn film een kijk op het Iraanse venster.

Voor mij voelt het te episodisch aan. Het is heel moeilijk om je in te leven met de personages wanneer ons bewust weinig verteld wordt, en wanneer de hele film drift van de ene vrouw naar de andere vrouw met problemen zonder we daar eigenlijk heel veel over te weten komen. Verder leunt het voor mij ook te dicht bij miseriecinema met een gebrek aan nuance. En dan helpt het niet dat het te vaag of afstandelijk is. Sommige van deze vrouwen maken toch ook wel bedenkelijke keuzes zoals het achterlaten van dat kind zonder dat de film ons duidelijk vertelt waarom. Of de vrouw die een abortus wil plegen wanneer het al vier maanden is, iets wat ook strafbaar is in westerse landen trouwens. Het maakt het moeilijk om je in te leven met de personages en om die reden faalt voor mij de film dan ook omdat het niet slaagt in de boodschap die het wilt meegeven ook mee te geven.