Phantasm (1979)

Heel tof. Deed me denken aan Halloween (1978) (buitenbelichting, main theme muziek, slasher-elementen) en Suspiria (1977) (de rest van de soundtrack, binnenshuis architectuur, schaduwspel). Maar ik ben de eerste om toe te geven dat ik vooral thuis ben in modernere horror en dat mijn referentiekader wat betreft klassiekers niet zo groot is. In ieder geval altijd fijn om in de eerste minuut al tieten en slasher-elementen te zien...

Mja, dan praat ik vooral over de eerste 30 minuten. Wat er daarna allemaal gebeurd kan ik niet zo snel plaatsen, al vermoed ik dat iemand als Guillermo de Toro en misschien zelfs Alex de la Iglesia hier wel door zijn beïnvloedt. Al is het niet zo clownesk en meer gewoon vreemd en nachtmerrie-achtig. Het soort eigenzinnige weirdness dat ik niet kan uitleggen: vreemde creature designs, rare kills en bizar campy gore. Je moet wel tegen een enigszins b-film esthetiek kunnen, om het even netjes te benoemen. Verder is hier niet zo veel zinnigs over te zeggen. Te rommelig, te weinig verhalend, een film die je moet ervaren om te snappen.

Ik heb het waarschijnlijk wel eens eerder verteld: ik kwam voor het eerst in aanraking met Coscarelli doordat hij het voorwoord deed bij The Complete Drive-In by Joe R. Lansdale — Reviews, Discussion, Bookclubs, Lists - goodreads.com (gelezen in EPUB, wie de uiterst zeldzame hardcover heeft kan me PMen met een prijskaartje, haha), eveneens een uiterst geschifte omnibus door een creatieve schrijver. De vriendschap tussen de heren is dus te begrijpen en ik kan het iedereen aanraden om te lezen.

Op naar deel 2, BOY!

Dat de film gemaakt is met een minimaal budget, is overduidelijk te zien. Tiener Mike Pearson (Michael Baldwin) en zijn broer Jody (Bill Thornbury) acteren erg slecht. Het is dan ook diens vriend de ijscoman Reggie (Reggie Banister) en het buitenaardse wezen, simpelweg The Tall Man genoemd (Angus Scrimm) dat de film op acteergebied nog enigszins het aankijken waard was. Ook is de film erg rommelig; scene stoppen soms abrupt, bestaan soms maar uit enkele beelden of sluiten domweg niet aan op het voorgaande. Dat de film ondanks al die tekortkomingen toch de moeite waard is, komt vooral door het volkomen bizarre verhaal. Een verhaal dat in 1979 toch buitengewoon bijzonder was Dit komt omdat het eerste horrorfilm was die sciencefictionelementen bevatte. Tel hierbij op de heerlijk catchy muziek, alhoewel simpel, is deze verrassend doeltreffend. Ook de vele onverwachte verhaalwendingen en intermezzo’s maken de film boeiend genoeg. De praktische effecten (waaronder één erg vette kill ) zijn veelal ingenieus bedacht en zien er ook zo veel jaren later nog verdraaid goed uit. Regisseur Don Coscarelli toont verder soms mooie surrealistische beelden. Dat maakt van deze eerste Phantasm een klassieker!

Een oempa-loempa fabriek.

Het spannende begin met het mysterieuze gedoe rond het lijkenhuis wordt eigenlijk door de intrede van de zwevende zilveren bollen direct teniet gedaan. Het sci-fi effect had wat mij betreft dus echt niet gehoeven.
De soundtrack is echter heel sterk, Halloweenachtig, en de scènes in het mortuarium met de marmeren muren zijn in zijn kilheid best creepy. Leuke twist ook wel op het einde.

Dit moet ik ook zien. Perongeluk de theme song opgelegd, nog nooit van gehoord, maar alleen al die theme song is geniaal.

Aardige film, maar eens met joolstein: het is ontzettend rommelig, en in tegenstelling tot hem kwam ik daardoor moeilijk in het verhaal omdat ik het gevoel had dat ik wat miste. Lag dus niet aan mij. Ik hoop van harte dat de vervolgfilms sterker zijn en dus ook deze film complementeren. Niet onaardig, maar ook zeker niet de knaller die ik had gehoopt.

3,0*

De jongere horrorliefhebbers onder ons zouden zich eens moeten wagen aan originele slashers uit de tijdperken jaren 70-80 en 90. Dan zouden ze zich achter de oren krabben met al die remakes. Ik wil niet alle remakes af kraken, maar algemeen ga ik voor de originele. Dit is de 1e van een 5 delige filmreeks met steeds de 3 zelfde acteurs in de hoofdrollen. Alle films vind ik ijzersterk verteld en verfilmd. De eerste 3 delen zijn cult. Het laatste deel Phantasm Ravager uit 2016 is nog niet ingevoerd in Moviemeter.

Redelijke film waarin een jongen een man er van verdenkt grafschender te zijn. Verhaaltechnisch is het allemaal nogal rommelig en mede hierdoor is het wat langdradig. Hier en daar behoorlijk sfeervol in beeld gebracht met ook een prima soundtrack. Het interieur van het 'uitvaartcentrum' vormt een mooi decor. Een nipte 3.0 sterren.

You play a good game boy, but the game is finished. Now you die

Phantasm (1979) is een mooie originele film die mede geïnspireerd is op dromen van regisseur, scriptschrijver en producer Don Cascarelli. Kenneth V Jones komt mooi over in verschillende shots maar verder wordt er matig geacteerd. De film moet het hebben van de bizarre shots, originele decors, een aardige orgelsoundtrack en mysterieuze gebeurtenissen. Het deed me soms wat aan David Lynch denken, die ook bekend staat om zijn dromerige films. Ook zie je in bepaalde shots dat de regisseur Kubrick(s camerawerk) bestudeerd heeft (dit zegt hij ook in een interview). Al loopt het verhaal niet geweldig soepel, heb ik me wel geamuseerd.

Beetje warrig.

Het jammere aan Phantasm is dat de opbouw vaak een stuk beter is dan de payoff. De film weet best een degelijk een sfeertje op te bouwen, met dank aan sfeervolle locaties en redelijk aparte decors. Ook het camerawerk wil op die momenten best meewerken.

Maar de horror zelf is erg knullig. Effecten zien er pover uit, props zijn mager en het bloed lijkt wel vingerverf. Ofwel had de horror ook wat beter/serieuzer gemoeten, ofwel had het allemaal een stukje sappiger gemogen, met wat meer 80s kitsch er doorheen. Maar da's lastig voor een film uit de 70s natuurlijk.

Acteerwerk is ook niet geweldig, maar daar valt dan nog wel doorheen te kijken. Editing en plot zijn verder ook redelijk losjes, maar ook dat wist me niet echt te storen. Het is eerder dat de film steeds weer roofbouw pleegt op de sfeer die redelijk zorgvuldig opgebouwd werd. Gemiste kans.

2.0*

Doorgaans geloof ik je wel op je woord, maar dit lijkt me toch een rare quote. Alien is al uit hetzelfde jaar, maar twee jaar eerder was er toch ook al Demon Seed? Of de Body Snatcher films? Sowieso is het sci-fi gedeelte hier wel érg miniem, zou het zelfs eerder onder fantasy scharen.

Tja het was vermoedelijk een stukje dat ik met teveel enthousiasme heb geschreven. Maar deze film kwam net iets eerder uit (januari versus mei) dan Alien (wel de betere ) Wat Demon Seed betreft, daar ging het niet om een buitenaards wezen, en de opzet van film speelt zich meer als een thriller. Tja en om eerlijk te zijn de Body Snatchers-films was ik vergeten...

Mwa.

Traag gebeuren dit, en weer een film waar ik een ander soort film van had verwacht. Ik dacht eerst een soort grote fantasybende te gaan zien maar dan verpakt in een horrorsausje. Toen zag ik echter het budget zelf en wist ik dat ik die verwachtingen weer in kon trekken.

Wat we nu te zien krijgen heeft wel zijn momentjes, maar toch flink geremd door het budget. Toch weet regisseur Coscarelli nog een hoop leuks voor elkaar te krijgen. Vooral in de finale krijgen we enkele scenes die er op visueel gebied verrassend goed uitzien qua look. Dat zijn van die momentjes die je in dit soort films niet al te vaak tegenkomt.

Acteerwerk is verder niet al te bijzonder, maar Baldwin lijkt het nog wel te proberen. Het is van een hoop crewleden wel erg beperkt, en ook Scrimm vond ik verder niet al te bijzonder. Aparte verschijning inderdaad, maar niet een verschijning waarvan ik heel bang ga worden. Hoe vaak hij zijn wenkbrauwen ook optrekt.

Verder zit er af en toe een leuk sfeertje in, maar toch is deze film wat aan de saaie en trage kant. Het eerste gedeelte bestaat vooral uit een kinderlijke mysteryfilm met enkele sfeervolle momentjes. In het tweede deel van de film haalt het iets meer uit qua horror maar ook niet altijd op de meest interessante manier.

Bombastisch opgezet gezien het budget en voor zijn beperkte middelen hier en daar erg indrukwekkend, maar niet echt heel boeiend. Slotfase vond ik maar flauw en de villain niet zo bijzonder. Phantasm is een titel waarvan je een hoop fantasie zou verwachten, maar dat komt er niet echt van. Het mist zeker op horror en fantasy gebied wat creativiteit, maar ik denk ook vooral budget. Leuk voor een keertje, maar absoluut geen film die ik nog een keer ga bekijken.

Mijn God, wat was me dit? Een jaren 80 kitsch horror/SF. Een beetje Dr.Who met een Halloween-soundtrack. Een warrig verhaal en pover uitgewerkte SE's. Het enige positieve was dat ik echt een flashback beleefde terug naar de jaren 80 toen ik meermaals een Video-box in het weekend huurde met een stapel VHS-tapes

2.5*

Sfeervol filmpje met een krankzinnig plot en een bizarre mix van genres. Het werkt heel goed in Phantasm. Vergeleken met andere horror films van eind jaren 70/jaren 80, zien de effecten er nog prima uit. Het acteerwerk is een genot om naar te kijken. Iedereen lijkt er enorm veel plezier the hebben in deze vreemde film over een begrafenis ondernemer met zijn vliegende ballen.

Als liefhebber van vinyl soundtracks heb ik de Phantasm soundtrack van Waxwork Records (uitgebracht in 2024) in huis gehaald. De meest uitgebreide release ooit als triple album met prachtig artwork en een booklet. De kleur van het vinyl is de kleur van de metalen bal. De klaphoes is min of meer een collage van scenes uit de film. Beluister de muziek en bekijk de hoes om het opnieuw te beleven. Ook de labels van de platen zelf bevatten leuke details die verwijzen naar bepaalde scenes (de afgehakte vinger, het vliegende ding).

De film had ik nog niet gezien dus dat moest dan eerst nog maar eens gebeuren. Hij heeft een bepaalde reputatie - voor sommigen een cultfilm - wat ook verklaart waarom de soundtrack zo’n behandeling krijgt bij Waxwork Records. Voor mij kan hij echter zeker niet tippen aan de grote horror classics van de seventies. Qua sfeer en (gebrek aan) samenhang doet hij me meer denken aan een Lucio Fulci light dan aan de Amerikaanse film. Het is zeker en vast entertainend en het straalt charme uit, maar spannend wordt het nauwelijks. Daarvoor komt het allemaal wat vergezocht over.

De muziek klinkt als een kruising tussen Goblin en Carpenter. Fijn zo. Ben zeer tevreden met mijn vinyl aankoop van een soundtrack die veruit de film overstijgt. Soms kan dat gebeuren. De muziek is zeer bepalend voor de sfeer en trekt mijn waardering van de film zeker nog een stukje omhoog.

Wel, hier kon ik niets mee. Phantasm heeft overal een degelijke rating dus mijn verwachtingen lagen best hoog. Ik werd verrast toen ik merkte dat dit een kinderlijke poging tot horror is. Kinderen als protagonist zijn vaker wel een hekelpunt bij mij aangezien de dreiging automatisch minder is. Niemand wil een kind in al té groot gevaar brengen, laat staan dat een kind zou sterven in een film. Het ligt gevoelig bij het publiek dus men blijft het safe spelen.

Ook is het hele verhaaltje weinig soeps. Dwergen, slaven en de uiteindelijke uitleg van wat er allemaal aan het gebeuren is werd helemaal van de pot gerukt. Het zal nooit mijn ding zijn, vrees ik.

2*