menu

Astenicheskiy Sindrom (1990)

Alternatieve titels: The Asthenic Syndrome | Астенический Синдром

mijn stem
3,58 (24)
24 stemmen

Sovjet-Unie
Komedie / Drama
153 minuten

geregisseerd door Kira Muratova
met Olga Antonova, Sergei Popov en Natalya Buzko

In het eerste deel van deze film volgen we een vrouw die de dood van haar man niet kan accepteren en dit op agressieve wijze afreageert op haar omgeving. Het tweede, langere deel handelt over een leraar en wannabe schrijver die juist op een extreem apathische manier door het leven slaapwandelt. Beide verhalen tonen de verschillende kanten van het verlammende syndroom dat de hedendaagse samenleving in zijn greep houdt.

zoeken in:
avatar van beavis
5,0
Vervelend, grappig, mooi, lelijk en doordrenkt van treurigheid;
moeilijk om goed te omschrijven, een intellectuelere Harmony Korine komt misschien in de buurt. Meesterwerk dekt de lading ook wel.

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
"Vroeger" kwamen dergelijke films nog in de filmhuizen. Er was toen tijdens glasnost en perestroïka ineens een opleving van (toen) recente Sovjet cinema (zoals deze) en een hele boel uit de oude doos. Altijd hoog op mijn verlanglijst gestaan. Jammer dat er zo weinig van regulier te vinden is. Aleksej Gherman, Kira Muratova dat soort namen. Bijna vergeten inmiddels.

avatar van beavis
5,0
yup, inderdaad de zoveelste ontdekking van een geweldige film via het fansub circuit. Terwijl bootlegs aan de ene kant de gehele industrie om zeep helpen stelt dat zelfde systeem een klein groepje fans ook instaat om parels als deze aan de vergetelheid te onttrekken. Zou hier graag voor naar de bios!! (en het filmmuseum zal em vast, ooit, nog wel eens op het programma zetten, fingers crossed)

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Ik heb nog een uitgave van het Filmmuseum (een boek dus ) over de "bevrijde Sovjet-films", zoals dat heette. Een enorme lijst met veel interessante achtergrond info. Ook een indrukwekkend lijst van titels die toen rondreisde. Sta! Sterf! Verrijs!, ook zo'n titel die me is bijgebleven, zoals deze. Ik heb toen wel dingen gezien, zoals van Yuriy Ilyenko en Aleksandr Askoldov en Aleksandr Sokurov. Het komt ooit ergens wel weer boven water.

avatar van beavis
5,0
Ikzelf wilde deze film zien na aanleiding van de review van Jonathan Rosenbaum (te vinden in zijn geweldige boek Essential Cinema)

... grappig dat in deze film ook commentaar wordt geleverd op het feit dat er zo weinig intresse is voor films van Sokurov, Gherman en Muratova (zelfde soort beklag als Tsai Ming-Liang deed in Goodbye Dragon Inn met zijn lang aangehouden shot van een lege bioscoop)
Tegenwoordig staat Sokurov nog steeds sterk (sterker misschien wel dan toen) maar de rest blijft onbekend

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Het was trouwens een uitgave van het IFFR (heb het even van zolder gehaald). Het Ilyitsj Bastion, ook zo'n titel die toen uitkwam (film is uit 1962) met een titel die is blijven hangen. Het heeft iets mytisch. Zitten ook veel Georgische titels trouwens.

Maar goed Muratova gaat het hier over. Daar was later ook nog wel weer wta van in het NFM te zien. En ook Rotterdam heeft nog wel eens wat van haar werk laten zien. Ik hoop dat Eclipse na Shepitko ook eens oog zal hebben voor andere vergeten meesters en meesteressen.

Ook moviemeter laat het afweten bij een deel van de genoemde titels trouwens.

avatar van beavis
5,0
Georgische cinema blijft ook uiterate boeiend. Ilyenko staat al lang op mijn verlanglijstje, Paradjanov is cool... heb op dit moment helaas alleen Vedreba op de "te zien" stapel...
en dank voor de tip van Zamri, umri, voskresni!, komt binnenkort ook op die stapel

Wrang, bizar, obsceen, troosteloos, een testament van een samenleving in ontbinding ( USSR 89 ), een curiosum, een meesterwerk, een Drion pil in filmverpakking. Noem het hoe je het noemen wilt. Een suicidale Solondz komt misschien in de buurt. Intigerend is het zeker.
Enfin, de eerste 40 minuten in grisaille tonen ons dat je niet in je eentje sterft maar wel in je eentje leeft, via de figuur van een veertiger die na de begrafenis van haar vent hysterisch wordt en alleen nog maar gegil en gegrom kan voortbrengen. Gepraat wordt er sowieso amper, en net als in de rest van de film komt er geen fatsoenlijke dialoog in voor.
Dit alles wordt op een zwart komische manier gebracht waarbij ook de vrolijke rococo muziek op de achtergrond meehelpt om de vervreemding te versterken.
Dan blijkt dat we naar een film in een film hebben zitten kijken en wordt de protagonist zo'n beetje de antipode van de eerdere protagoniste: een vent van middelbare leeftijd die überhaupt niets meer wil of kan uitbrengen en aan narcolepsie lijdt ( vandaar de titel ), een aandoening met een hier uiteraard hoog metaforisch gehalte.
Dit deel van 90 minuten heeft bijna een soort mozaiek structuur en betreedt allerhande zijpaden waarin we getracteerd worden op bijfiguren die nog weerzinwekkender zijn dan de anti-held zelf.
Wat dacht je van die brave huisvader die zijn kat wil wurgen, of een nijlpaard dat strangers in the night verkracht per trompet. De lelijkheid van al dat volk is verbluffend( behalve van die dansende dochter dan) en hun stompzinnigheid nog meer.
De narcolepsie van Nikolai, een leraar Engels, leidt uiteraard tot situaties die komisch zouden zijn als het allemaal niet zo treurig was, bv voor dood blijven liggen in de ondergrondse terwijl het niemand een hol interesseert.
Ook in de aanstormende generatie lijkt Muratova weinig fiducie te hebben: van het schoolklasje waar Nikolai voor staat wordt je ook niet vrolijk. And yet....kan het koppeltje Masha&Masha misschien als een sprankeltje hoop worden opgevat ? Je zou het bijna gaan denken, maar het slot is onvermijdelijk en onverbiddelijk.
Overigens vreemd dat Muratova op een onverwacht moment er een hart van Nederland sequentie tegen aan gooit waar de humor verdwijnt en alles larmoyant wordt. ONGESCHIKT VOOR GEVOELIGE DIRENVRIENDJES!

avatar van beavis
5,0
pippo il buffone schreef:
Wrang, bizar, obsceen, troosteloos, een testament van een samenleving in ontbinding ( USSR 89 ), een curiosum, een meesterwerk, een Drion pil in filmverpakking. Noem het hoe je het noemen wilt. Een suicidale Solondz komt misschien in de buurt. Intigerend is het zeker.


dat is toch geen parafrase van mijn eigen mini-reviewtje hè?
leuk dat hij jouw ook kon bevallen!

avatar van Spiekercoen
3,5
Een film om vaker te zien. Moerotova schetst een zwarter dan zwart Rusland op ongelooflijke manier.

In een oude Skrien lees ik in een artikel van Jos de Putter:
"Het Asthenisch Syndroom blaast alles op, deconstrueert verhaal, beeld, emotie - tot er een keiharde, buiten zichzelf tredende werkelijkheid overblijft".
Beter zou ik het niet kunnen verwoorden.

Ik moet zeggen dat ik na het zien van de film moeite had alles te plaatsen, vooral het laatste half uur waarin ieder spoor van een plot verdween en bijvoorbeeld de vreselijke beelden van het dierenasiel het scherm vulde.

Ik heb inmiddels een aantal artikelen over de film gelezen en zo de film beter kunnen duiden. Bij een herziening is er zeker plaats voor een verhoging van mijn huidige score.

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Niet alleen de review van Jos de Putter is de moeite. Het kring gesprek met Russische regisseurs (en producenten) tijdens het IFFR waar deze film draaide (naast Muratova was ook Gherman, Proskurina en Arotovich daar) in het artikel erna is ook de moeite. En in een nummer eerder is er een interview met Muratova - dat zeer verhelderend werkt - van tijdens de Berlinale 1990 waar de film in première ging.

De film zelf is even ongrijpbaar als fabelachtig opgebouwd. Ik verdenk Muratova ervan alles precies te hebben gescript, al zouden dit ook een samenvatting van 15uur film kunnen zijn. Zoals de interviews en gesprekken met Muratova aangeven is Rusland en de Russisiche volksaard niet beter te vangen dan deze collage van ruzies, ontluistering, mensonterende toestanden en gelukkig ook hoop, liefde en genegenheid.

Muratova leek nooit zo op Tarkovskiy en Sokurov als in deze film, al is het noemen van alleen de namen van Talking Heads en Frank Sinatra (die beide in de ze film voorkomen) al voldoende om aan te geven dat het Muratova's universum uniek is. Want dit is zowel Russisch (Oblomov bijvoorbeeld) als een greep uit het leven.

Uniek en vermoeiend. O ja en de actrice deed me in het begin denken aan Gena Rowlands - dat kan ook geen kwaad

avatar van wibro
3,5
Niet makkelijk uit te leggen film waarbij ik toch enigszins moest denken aan de film Gruz 200 uit 2007 van Aleksey Balabanov die een uitermate zwart beeld gaf van die zogenaamde communistische heilstaat. Van die heilstaat blijft in deze film ook niet veel over. Leerlingen die vechten met hun leraar, slaande en schoppende dames, dochter die dansend op de muziek van de Talking Heads vecht met haar vader, jongens en meiden die zich als levend kunstwerk naakt lieten vertonen en nog veel meer. Volgens de Sowjet heilstaat hoorde dat allemaal thuis in het decadente kapitalistische westen. Bijzonder was die dieronterende scène in het honden asiel, waar de treurigheid uit de blikken van de verwaarloosde honden van afdroop. Stonden zij symbool voor al die treurige mensen in die lelijke en vreugdeloze Sowjet heilstaat. Je zou het haast wel zeggen. Geen vrolijk filmpje dus deze film van Muratova die wel komische momenten bevatte maar die je toch nauwelijks een komedie kan noemen.

3,5*

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Uit de interviews met Muratova begrijp ik dat de Russen dit wel komisch zullen vinden - hoewel herkenbaar is het iemand anders' ellende. En ze vinden sowieso deze chaotische benadering (noem het structuur) 'normaler' als dat wij hem ervaren.

avatar van McSavah
3,0
Die film in de film vond ik briljant, het gedeelte daarnaar was slikken vanwege de doffe matte kleuren. Inhoudelijk wel sterk, vaak droogkomisch, maar dat was echt een enorme turn-off. Hopelijk kan ik deze nog een keer in betere kwaliteit aanschouwen, want kleur heeft volgens mij sneller onder matige kwaliteit te leiden dan sepia.

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Ik heb eigenlijk geen idee of je je veel moet voorstellen van het kleurgebruik van Muratova en vergelijkbare Russ(inn)en, zoals Svetlana Proskurina en zo. Ik bedenk me nu dat alle andere Muratova films die ik zag zwart/wit waren. Ook de twee meer recente die ik zag (Tuner en Tsjechovs Motifs). Dus ik waag dat te betwijfelen - maar kan het niet hard maken. Ik heb deze destijds in de filmhuizen gemist dus heb het waarschijnlijk met dezelfde bron gedaan als jij (flets, morsig en uitgebeend).

avatar van McSavah
3,0
Vond het daarom ook lastig in te schatten in hoeverre het aan de film zelf te wijten is. De andere film die ik van Muratova zag is A Long Goodbye, en die is inderdaad ook in zwart/wit. Ben eigenlijk alleen nog echt benieuwd naar Brief Encounters. Die recente films van haar schrikken me toch wat af.

avatar van McSavah
3,0
Schoot me vanmiddag even te binnen, maar deze film doet me eigenlijk heel erg denken aan Giliap (1975). Zowel in de sobere cinematografie, het lamlendige tempo, de kurkdroge humor, als de (apathische) toestand van de hoofdpersonages. Giliap zorgde ook voor een nogal down-stemming (en dat op oudejaarsdag ). Dat was bij deze dacht ik niet zo het geval door het absurdistische gehalte, al blijft wel dat beide nogal een treurig beeld schetsen. De hoopgevende zaken worden in beide films op het einde ook tenietgedaan geloof ik. MR heeft Giliap ook gezien, dus benieuwd of hij ook zulke sterke overeenkomsten ziet. En nu voel ik een verhoging van AS aankomen

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Mijn Giliap herinneringen zijn spaarzaam. Zag de film ruim 12 jaar terug tijdens IFFR . Was er toen niet van onder de indruk. Die andere twee Andersson films toen maakten veel meer indruk. Ik heb tijdens het kijken naar Het Asthenisch Syndroom geen Roy Andersson associaties gehad; en andersom: als ik aan Giliap denk komt als eerste Kubricks Barry Lyndon in mij op vanwege de kleuren en de donkerte. Maar dat staat hier verder buiten.
McSavah schreef:
En nu voel ik een verhoging van AS aankomen

Bij jou dan zeker?

avatar van McSavah
3,0
Bij mij inderdaad. Een halfje erbij waarschijnlijk, wat ook mijn oorspronkelijke stem was.

Barry Lyndon heb ik nog niet gezien, maar wel een verrassende vergelijking. Is cinematografisch toch een stuk uitbundiger?

avatar van Sanvean
3,5
Erg vreemde film inderdaad. Kan hem totaal nergens mee vergelijken. Mag inderdaad wel een curiosum genoemd worden (zoals hierboven al is vermeld). Bizar, tragisch, zo heel soms toch wel een beetje komisch; eigenlijk gewoon een uniek universum.

Duo Masha & Masha is in de klas erg grappig, en deed me nog even glimlachen. De dansende dochter met witte broek biedt verder zo ongeveer het enige sprankje hoop in deze verder vieze, grauwe troosteloze realiteit.

Er gebeurd verder zo veel maar toch ook weer niet; het zijn slechts slices of life, interessante inkijkjes in de kleine leventjes van anonieme figuren.
Volgens mij is dit zo'n film waarvan ik me jaren later weinig specifiek kan herinneren (geen scène's of personages), maar waarvan het meer de algehele sfeer is die toch op de een of andere manier zal beklijven.

Cinematografisch niet echt bijzonder, inhoudelijk des te meer. Bijzondere film!

avatar van starbright boy
4,0
starbright boy (moderator)
Alles is al wel zo'n beetje gezegd. Geen makkelijke kost, maar ontzettend bijzonder. Niet voor niets uit 1989 lijkt me, toen de Sovjet Unie uit elkaar viel en er nog geen alternatief was. Een onnavolgbare opbouw, veel humor, maar ook een enorme troosteloosheid en doordrenkt met verdriet. Een achtbaanrit aan emoties. Een film die soms naar je toekomt en je dan weer wegduwt. Even verwerken.

4.0*

avatar van niethie
2,0
Meh snap het enthousiasme hier niet zo eigenlijk, uberhaupt niet voor Muratova's films in het algemeen. Niet dat ze nu zoveel aandacht krijgt, in tegendeel, maar in 9 van de 10 gevallen zijn de meningen toch wel unaniem positief. Vaak frustreert me dat en maakt het een bepaalde onzekerheid in me los. In het ergste geval trek ik zelfs mijn ''filmkenner'' zijn in twijfel: wat mis ik, ben ik hier wel intelligent genoeg voor etc? Belachelijk eigenlijk aangezien ik een gevoelsmens ben en dit soort films uiteindelijk toch altijd beoordeel op wat ze in me los maken en niet op wat de rest ervan vind en in dit geval was dat toch bijzonder weinig. Ik heb nog steeds geen idee wat die vreemde mevrouw me nou precies wilde zeggen met deze 2,5 uur durende onsamenhangende (spuuglelijke) beeldenstroom. Interessant in haar tijdsgeest misschien, maar verder? Ik zag vooral een hoop aanzet tot comic relief, dit werkte al bijna net zovaak op m'n zenuwen als dat ik erom moest lachen. Toegeven, als het voorviel dan was het ook wel hard: die scene met die downie en twee hoertjes. Emotioneel deed het me echter maar weinig. Rauw noemen ze dat dan. Nu moet ik wel zeggen dat het in voorganger Among Grey Stones (die ik een dag eerder zag) allemaal nog een graadje erger was, dit leek tenminste af en toe nog ergens heen te gaan. Toch zou ik dit niet zo 1,2,3 met iets kunnen vergelijken. Iemand, ik noem maar geen namen, noemde dit eens in een adem met het evenals obscure Noisy Requiem, niet totaal onbegrijpelijk maar waar die film me van minuut 1 meesleepte, fascinereerde en de tragiek van zijn exentrieke personages tot op het bot deed voelen taste ik hier toch een beetje in het duister. (2*)

avatar van Mug
3,0
Mug
Wellicht dat 'verbazing' het beste woord is om deze film te omschrijven. Het is in feite een spuuglelijke film vol narigheid en rare, excentrieke kwibussen dat je niet meer weet of je nu moet lachen of huilen. Het werd lachen (bijgestaand door een baby in de zaal). Als Muratova op het laatst bepaalt dat het eigenlijk huilen moet zijn door een minutenlange scene op het scherm te toveren vol zielige, uitgemergelde hondjes, dan gaat het eigenlijk wel mis. Blijkbaar intellectueel gesnotter of zo.

Curieus. En zet stiekem toch aan meer van Muratova te zien. Want volgens mij is het wijsvingertje van haar niet in iedere film prominent aanwezig. Indien wel, verlicht mij en houd mij tegen.

avatar van Mochizuki Rokuro
4,5
Mug schreef:
(bijgestaand door een baby in de zaal).

Ook een baby in de zaal Dat hadden we bij deze Muratova ook...: Melodiya Dlya Sharmanki (2009)

Muratova en een wijsvingertje? Dat komt mij niet bekend voor... Zou die hondenscène ook niet zo willen uitleggen. Verbazing, narigheid. Klopt. Maar het is lachen en huilen. Sovjet Unie 1989, verplaats je even naar die tijd als je in een willekeurige Sovjet stad had rondgelopen daar. Of je nu binnen of buiten het asiel liep. Er was openheid of niet.

Of dat een wijsvingertje is weet ik niet. Ik denk dat Muratova zich ook gewoon verbaasde om wat ze om zich heen zag.

avatar van starbright boy
4,0
starbright boy (moderator)
We kunnen de conclusie trekken dat er in Rotterdam iemand rondliep die veel Muratova's wilde zien maar geen oppas had, want ik had de baby bij Tri Istorii (1997) .

avatar van Spetie
2,0
Zware kost dit, dat moge duidelijk zijn, waarbij je jezelf even tweeënhalf uur goed moet focussen om alles goed mee te krijgen, zo merkte ik bij mezelf.

Het eerste verhaal over de vrouw die haar woede over de dood van haar man op alles en iedereen afreageert wordt in zwart-wit verteld. Ik vond dit verhaal nog best interessant, met prima acteerwerk van de hoofdrolspeelster en een verhaal die duidelijk kritiek wil uiten op de samenleving van die tijd. Het duurt alleen niet zo heel lang, want na een minuut of veertig is het al voorbij en wordt aangevangen met het tweede en veel langere verhaal.

Dit tweede verhaal is in kleur geschoten en kent juist een hoofdrolspeler, die bij alles en nog wat zomaar in slaap kan vallen. Ook hier is er duidelijk kritiek op de samenleving, al vond ik de manier waarop het hier verteld wordt uiteindelijk toch een stuk minder boeiend dan het eerste verhaal. Het kostte me hier duidelijk veel meer moeite om me te focussen en wat er allemaal ook gebeurde, het bleef allemaal een nogal ver van mijn bed verhaal. Nu weten de meeste andere Sovjet cineasten het vaak allemaal nog wel boeiend te maken door een fijne cinematografie, maar ook daar ben ik hier totaal niet onder de indruk van. Ik vond het bij vlagen zelfs nogal lelijk.

Achteraf kan ik wel concluderen dat dit een unieke film is, die zich moeilijk laat vergelijken met iets anders. Muratova is een regisseuse met een sterke eigenzinnige visie, al ben ik op dit moment daar nog niet van overtuigd. Misschien dat een andere film van haar, mij daar in de toekomst anders over zal laten denken. Maar dat zien we tegen die tijd dan wel weer.

2,0*

avatar van BlueJudaskiss
Op 19 december te zien bij WORM!

Gast
geplaatst: vandaag om 21:23 uur

geplaatst: vandaag om 21:23 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.