Baarìa (2009)

Baaria is een ode van de regisseur aan zijn geboorteplaats op Sicilië en daarmee waarschijnlijk vol met persoonlijke herinneringen.

Jammer genoeg had hij zich beter daarop kunnen focussen (zoals bvb een Amarcord) dan dit nogal weinig bijzondere coming-of-age drama.

Het probleem van de film is dat het namelijk teveel herinnert aan andere Italiaanse vergelijkbare films.

Zo is het echt een typisch Italiaanse geschiedenisvertelling dus buiten het gebruikelijke coming-of-age drama van kind-school-ouders begrijpen-verliefd-trouwen-kinderen-werk etc. is er ook weer de alomtegenwoordige boeren vs landeigenaren - fascisten - oorlog- communisten etc. verhaallijn.

Het kan aan mij liggen maar dat heb ik echt iets te vaak gezien in Italiaanse films.

Het is jammer want Tornatore is natuurlijk niet de minste en het is duidelijk een flink project dat er tot in de puntjes verzorgd uitziet.

Maar een iets originelere aanpak was wel fijn geweest.

Voordeel is dat de film bij vlagen ook wel de nodige humor heeft (Accatti i dollari!! . zo droog. ) .

Beetje wisselend gevoel dus bij deze film.

Tsja tsja tsja...

... tsja...

Bij Ilk Ask (2006) schreef ik ooit: Ik vraag me af hoe lang Turkse regisseurs nog inspiratie denken te kunnen putten uit Cinema Paradiso; begint een beetje vermoeiend te worden al dat melodrama met een zwoel Egeïsch (Mediterraan) tintje.

Dat zou ik net zo goed ook bij deze film kunnen plaatsen, met de ironische noot dat het hier om de regisseur van Cinema Paradiso gaat. En het komt nu bij me op dat ik er destijds bij Maléna eigenlijk ook een gelijksoortig verzadigingsgevoel aan over hield. Het komt me allemaal zo simplistisch over: ga op zoek naar een wat pittoresque Mediterraans dorpje, cast wat schattige jongetjes en een dame die zo uit de Pirelli-kalender lijkt te zijn weggelopen, nonstop bombastische muziek op de achtergrond, wat coming-of-age-drama en politiek erbij en klaar is Giuseppe.

Nee, de film werkte voor mij niet. Het werkte eerder op mijn zenuwen, vooral in het begin. Ten eerste was het alsof iemand de fastforward-knop ingedrukt hield - zo snel volgden de scènes elkaar op. Ten tweede irriteerden de onophoudelijke, bombastische muziek (ook al ging het hier om Morricone) en het geschreeuw van de personages, waar geen einde aan leek te komen, me mateloos. Ten derde was het een behoorlijk zwak, geforceerd scenario. Het ging blijkbaar de hele tijd om politiek, maar veel kreeg je er ook niet van te zien: waarschijnlijk bedoeld als fastfood-politieke geschiedenis voor de apolitieke jeugd van tegenwoordig. Zoiets. O, het ging ook over armoede, maar vreemd genoeg ontbrak het de familie nooit aan eten, luxegoederen en een vrij behoorlijke villa. Humor was overigens ook ver te zoeken.

Hoezeer ik ook gekant ben tegen het "het was allemaal maar een droom"-concept, deed de plottwist op het einde me verrassend genoeg wél wat. Om de een of andere reden was het ontroerend om te ervaren dat een heel leven voor mijn ogen voorbij was geflitst, terwijl dat hele leven blijkbaar nog moet aanvangen. 'Vergangelijkheid' kwam bij me op als thema van de film en dat deed me realiseren dat Tornatore goede bedoelingen had, maar de uitwerking uiteindelijk veel te wensen overlaat.

2* voor een lichtgewicht-Fellinietje (en dat stiekem vooral dankzij Sicilië dat toch altijd wel geweldig mooi blijft).

Mooi Italiaans familiekroniek zoals er absoluut al meer gemaakt zijn. Prachtig en met liefde gefilmd door Guiseppe Tornatore, mooie muziek en ook de veranderingen in het stadje qua aankleding ziet er goed uit en roept een nostalgisch gevoel op. Helaas ligt het tempo van de film veel te hoog en de jaren vliegen letterlijk voorbij. Vele korte scenes volgen elkaar in rap tempo op (vooral het begin is nogal chaotisch), waardoor er emotioneel gezien een afstand blijft.

Een leuke film die het vooral moet hebben van zijn warme sfeer. Het leven van Peppino en Mannina wordt wat mij betreft te fragmentarisch neergezet waardoor ik moeite had om een binding te krijgen met deze karakters.

De vele karakters en scène's (veelal overdreven maar toch leuk)maakten me vaak aan het lachen of zorgden minstens voor een glimlach. Bijvoorbeeld de scène waarin de oma van Mannina omkomt van de armoede maar te trots is om dit toe te geven aan haar omgeving, en het moment dat de vader van Peppino op zijn sterfbed ligt en het halve dorp uitloopt om te vragen of hij de groeten in de hemel wilt doen aan jantje, pietje, klaasje etc en de scène waarin een man bij de apotheek komt vragen om een middel om hem van kant te maken. Het zijn allemaal losse fragmenten die heel overdreven zijn weergegeven maar ik moest er toch ontzettend om lachen.

De film duurde mij wat te lang. Het laatste drie kwartier had ik moeite om mijn aandacht erbij te houden. En de scène's volgden elkaar soms te snel op waardoor ik sowieso moeite had om een binding te krijgen met het verhaal en de personage's. Maar desondanks heb ik me zeker vermaakt tijdens het kijken.

Toch een fikse tegenvaller, wat vooral te wijten valt aan het fragmentarische karakter van de film. De film springt van de ene naar de andere scene zonder veel diepgang en zodoende walst Tornatore ook door de gehele jeugd van Peppino heen. Verder een hoop personages waarvan ik geen idee had wat ze nou in de film deden, aangezien je nooit genoeg tijd krijgt om je te sympathiseren met 1 van de personages in de film. Zodoende komt eigenlijk de hele gang van zaken bijzonder geforceerd over en dat haalt eigenlijk de lol uit de film. Ook ligt de focus teveel op de verkeerde levensperiode van Peppino, zo duurde het verhaal van de volwassen Peppino en de politiek veel te lang in vergelijking met de jeugd. Ook het politieke gedeelte sprak me nauwelijks aan, juist omdat daar ook totaal geen diepang in zit.

Dan probeert Tornatore het op het einde nog goed te maken met een soort van twistje, maar die kwam wat mij betreft te laat om mij nog van gedachten te doen veranderen. Daarnaast geloof ik niet dat een kind van een volwassen leven kan dromen en dan ook nog is zo lang en gedetailleerd.

Verder ziet het er visueel allemaal wel weer prachtig uit, de zanderige omgevingen i.c.m. de helderblauwe lucht doen je hart versmelten en de vrolijkheid die de acteurs nog proberen te krijgen in de film komt af en toe ook wel over. Daarnaast was dat mannetje op de markt dat Dollars bleef aanbieden erg grappig.

2* voor de moeite, maar de volgende keer verwacht ik wel een vloeiender lopend verhaal. Dit kon echt niet en al helemaal niet 2,5 uur lang.

2*

Tornatore vertoond kluchtgedrag.

Bijna alleen maar debiele personages, met gekke, schreeuwerige stemmetjes, waardoor je totaal geen feeling krijgt met ze (al zijn er uitzonderingen, zoals Francesco Scianna - vind hem een goede kop hebben). Een enorm slechte dubbing weer, waar Tornatore een patent op lijkt te hebben. Veel kolderieke situaties die niet grappig zijn, omdat ze slecht zijn uitgewerkt. En ga zo maar door.

Dit zijn dan ook meteen de twee pluspunten van de film. De muziek van Morricone is werkelijk fantastisch en de beelden van de Italiaanse schoonheid mogen er zeker zijn. Helaas werd die pracht met hoge regelmaat plots afgekapt door een nieuwe scène. Sowieso had ik het gevoel dat scènes nog lang niet voorbij waren, terwijl zich een nieuwe aanmeldde, in een ellenlange wachtrij van popelende scènes.

Het begin en het einde zijn prachtig, zeker als Morricone zijn violen laat janken. Daar tussenin veel politiek geblèr, dat totaal oninteressant gebracht wordt en er valt eigenlijk geen touw aan vast te knopen. De film duurt ook veel te lang - het horloge mag ongeveer net zoveel blikken verwachten als het beeldscherm. Een film om in fases te bekijken, het liefst gesmeerd over meerdere dagen (in mijn geval zelfs over een paar weken).

Verder veel te fragmentarisch, waardoor er vrijwel geen feeling bestaat voor de personages of voor het verhaal zelf, of voor wat dan ook. Tornatore ontpopt zich toch wel tot een matige verhalenverteller (wat ik tot nu toe gezien heb). Hij zal zelf waarschijnlijk de allergrootste fan van Baaria zijn. Bij hem zullen er herinneringen naar boven komen, die bij veel scènes nodig lijken te zijn.

Dan kan je achternaam beginnen met Tor, scoren doet Tornatore niet met deze prent. Ik kan inmiddels concluderen dat ik geen fan van de regisseur zal worden. Wel van Morricone. Nog maar even nagenieten van de muziek dan maar, en deze film snel vergeten.

Muziek: 1 *

Beelden: 1*

Dan nog een kleine 0,5* erbij voor de rest, maakt een magere 2,5*

Omdat ik over twee weken naar Sicilie kon ik het niet weerstaan om deze film te kopen. Het zou *de* film van de afgelopen jaren zijn. Al met al kan ik concluderen dat het een goede film is maar ook niet meer dan dat. Visueel zeer sterk met een waanzinnig mooie, goed acterende hoofdrolspeelster. Ook de andere acteurs deden hun werk heel behoorlijk. (maar hoewel ze op de hoes genoemd staat heb ik Bellucci maar in één scene
- en dan ook nog van veraf - gezien). De Siciliaanse sfeer wordt mooi neergezet.

Het verhaal vond ik redelijk, al is het niet origineel om meerdere generatiesdoor de jaren heen te volgen (heb zojuist La Meglio Gioventu gezien). Het was echter wel erg fragementarisch en op de hak en tak springend. De eerste drie kwartier kon ik er geen touw aan vast knopen. Daarna ging het beter, omdat de film toch wel om Peppino draait.

Minimaal de 4de keer dat Tornatore zo'n film maakt en het concept was al niet bijzonder origineel toen ie ermee begon. Vreemd dat ie ondanks zijn ervaring en de persoonlijke setting zo'n onevenwichtige en gefragmenteerde film maakt. Baaria is vreemd van toon en probeert het luchtig te houden, terwijl dat niet altijd past. Mede door de opzet en toon is het een niet zo'n bijzonder tussendoortje, ondanks de grote production value en de tijdsspanne waarin allerlei bekende thema's voorbij komen. Film wordt enigszins gered door leuke bijrollen en sterke scènes.