Stroszek (1977)

Werner Herzog voelde zich dermate schuldig dat hij Bruno S. (Schleinstein) de hoofdrol in 'Woyzeck' had afgenomen ten faveure van Klaus Kinski dat hij speciaal voor S. een scenario met veel elementen uit diens echte leven schreef. 'Stroszek' lijkt aanvankelijk een typische Europese film over mensen aan de rand van de samenleving, maar verandert in een alternatieve roadmovie wanneer het verhaal zich verplaatst naar Amerika.

Het laatste half uur is zo overweldigend en desorienterend dat het lang in je hoofd blijft namalen. Het was de film die Joy Division-zanger Ian Curtis keek vlak voor hij zelfmoord pleegde, waarmee ik geen causaal verband wil suggereren, overigens.

Alles is ooit al over deze film gezegd dus hou me maar bij de woorden ‘Meesterwerk”.

Ik werd getipt op deze film omdat Wes Anderson m bij zijn 15 films die m geïnspireerd hebben had staan.

Begrijpelijk want de liefde voor aparte personages spat er vanaf. Iets waar Herzog sowieso in uitblinkt.

Het is een mistroostig maar liefdevol portret van drie ‘lowlives’ die hun miserabele leven in Berlijn in ruilen voor het beloofde land. Wisconsin in dit geval. Daar blijkt het niet veel beter…

Zo is de film een scherpe aanklacht tegen het Amerikaanse systeem waar alles op krediet gekocht kan worden en arbeid nauwelijks loont. Bruno’s monoloog over onzichtbare vernedering is zowel pijnlijk als briljant. Zeker wanneer je beseft dat de beschreven martelpraktijken door de Nazi’s autobiografisch zijn.

Sterke film die ook duidelijk een blauwdruk vormt voor het oeuvre van Harmonie Korine. Ook zo’n cineast met oog voor hetlkeven in de marge van de American Dream.

Dikke 4*

Een komedie zou ik deze Stroszek nu niet meteen noemen, maar eerder een tragisch verhaal over een onbeholpen figuur die samen met een vriendin en zijn buurman iets van zijn leven probeert te maken in Amerika. Al heb ik wel moeten lachen met de veiling van de stacaravan en wanneer Bruno en Scheitz na hun overval gewoon naar de supermarkt aan de overkant van de straat gaan.

Het is vanaf de aankomst van het drietal in Amerika dat de film echt begint los te komen. Aanvankelijk lijkt alles goed te verlopen met de nieuwe baantjes die Bruno en Eva hebben kunnen krijgen, maar uiteindelijk is hun leven niet beter als die in Duitsland. Eva moet zich terug laten prostitueren om aan geld te komen en verlaat ze zelfs Bruno. Ook de stacaravan wordt in beslag genomen, waardoor Bruno en Scheitz helemaal aan de grond zitten. Ik had het wel te doen met de twee mannen die zich op geen enkel moment konden behelpen in het Engels. Op die manier wordt de American Dream door Herzog als een illusie voorgesteld.

Tijdens het kijken had ik ook meer het gevoel dat ik naar een documentaire aan het kijken was dan naar een speelfilm. Ergens zal het ook te maken hebben met het acteerwerk van vooral Bruno S. Want het lijkt zo’n figuur die recht van het straat gehaald is en geen typische acteur is. Ook Scheitz zet een apart maar leuke bijrol neer als de oude buurman van Bruno, evenals Eva als de vriendin van Bruno die als enige kan communiceren in het Engels en daardoor belangrijk is voor de twee mannen.

Ik wist niet op voorhand wat te verwachten van deze Stroszek, maar het is een zeer goede meevaller geworden. Voorlopig houd ik het op een 3.5*, maar het lijkt me zo eentje die bij een volgende kijkbeurt hoger kan eindigen.

3.5*

Als ik die kop weer zie... brr, nee!

Ook nu zat er weer een hele lange tijd tussen sinds ik hem voor het laatst gezien had. Deze film had ik altijd op videoband en in het begin wel een aantal keren gezien. Nu heb ik ook eindelijk een goede digitale versie. De beelden zijn ook mooier dan ooit tevoren. En dat geldt toch eigenlijk ook voor de film. De laatste keer was ik kennelijk iets minder enthousiast. Maar het is toch echt nog steeds een heel bijzondere en gedenkwaardige film met een schrijnend verhaal en af en toe ook schrijnende beelden. Ook wel echt een typische Herzog film, al is het allemaal niet zo groots van opzet als we van hem gewend zijn.