Melancholia (2008)

Mooie tekst hierboven.

Ik hoop dat deze op het IFFR komt. Wel goed slapen van te voren

Ja, ga eens kijken of ik hier een dag voor vrij kan maken. Heremias toentertijd gemist, achteraf vind ik dat toch wel jammer.

Ik ga het hier ook even zeggen. Als het je niet lukt om de totale lengte te zien van deze film is het toch de moeite waard om een gedeelte ervan te kijken. Het vertellen van een verhaal krijgt een hele andere dimensie bij Lav Diaz. Heel anders dan bijvoorbeeld Bela Tarr. Het gaat meer om het onderweg zijn, het beleven van het moment, dan het toewerken naar een oplossing. Hoewel daar uiteraard het verhaal wel op gebaseerd is want Heremias bv. heeft een heel kernachtig plot. Maar omdat het plot zo duidelijk is kun je ook makkelijk de film in gedeeltes kijken en stukken van de film missen. Dus je kan makkelijk even roken of eten tussendoor. Zo werkte het voor mij tenminste bij Heremias, want ik kan geen 9 uur op mijn gat zitten. De gehele speelduur zien is natuurlijk het beste. maar als het je interesseerd moet je hem niet skippen omdat je 9 uur te lang vind.

Ik ga denk ik eerst het laatste gedeelte kijken, ik heb er vandaag tijd voor, en de rest bij de volgende vertoning.

Als je het plotje hierboven leest, kun je inderdaad stukken missen. Indien niet gelezen, wordt het toch verrekte moeilijk de film te volgen als je nicotine-verslaafd bent of aan de diarree bent. Gelukkig heb ik van beide problemen geen last, en had ik het plotje niet bestudeerd en heb ik de 7,5 uur (met toch 2 pauzes van een kwartier) geheel uitgezeten. Geen straf, alhoewel er van een verwacht 'meesterwerk' of 'onbeschrijflijke ervaring' geen sprake was.

De traagheid leidt zelden tot verveling, wel de zogenaamde experimentele tussenstukjes die naar mijn mening niks toevoegden. Wellicht dat deze een mijmerende zit wisten te doorbreken, 'wakker blijven' waarschuwingen. Ik kon er niks mee.

Angeli Bayani speelt overigens de sterren van de hemel.

Melancholia bevat momenten die je raken, maar de film in z'n totaliteit heeft toch missers.

Emotionele armoede:

Zojuist terug van m'n eerste film van het IFFR in Groningen en ik dacht: laat ik het spits afbijten met die regisseur met z'n lange films. Eerdere ervaringen met lange films zijn over het algemeen positief gevallen, dus de verwachtingen waren enigszins hoog. En voor dat ik verder ga: eerlijk is eerlijk, ik heb een kleine 2 uur gemist vanwege eten koken en belangrijke andere zaken die, omdat de film tegenviel, ik maar tijdens de film geregeld heb.

Kort samengevat was dit een flinke tegenvaller. En daarbij kan ik weinig punten aanleveren die mij positief stemden. Het meest irritante vond ik de geluidsband, die veel te hard was, waardoor menig geluid overstuurde, wat pijn deed aan m'n oren. Daarbij kwam dat de geluiden in de jungle me deden denken aan m'n eigen wake-up light met vogelgeluidjes. Het camerawerk was buitengewoon saai en ongeïnspireerd. De positionering was weinig boeiend, de camera is vooral statisch, wat bij mij het gevoel geeft van een regisseur en/of cameraman die niet goed weet wat hij met het apparaat aan moet. De kadrering van de shots was ook jammerlijk amateuristisch. Veelal totaalbeelden en een paar keer een onbegrijpelijke close-up van bijvoorbeeld wat dansende mensen. De rijders, voor zover ze erin zaten zijn volgens mij in een dronken periode gefilmd. De film is geschoten met een digitale camera, wat op zich niet erg is, ware het niet dat de lichtman z'n werk niet goed heeft uitgevoerd. Het acteerwerk was zo-zo, maar het lijkt me lastig normaal te blijven doen als er minutenlang een camera op je gericht staat. Het verhaal en de ontwikkeling daarvan hebben me geen moment geboeid en de montage wou ik maar laten voor wat het vooral niet is. De hele film door had ik het idee dat de filmmaker - verstoken van welk talent ook - zijn plekje wil vestigen door een eigen stijl te laten zien, lees: beelden onnodig lang aanhouden. Daarbij was het ook nog slechts zelden een mooi beeld. De eerste 4 uur heb ik welgeteld 3 mooie scènes gezien, veel te pover. En het ging me uiteindelijk irriteren, die nodeloze traagte die werkelijk niets toevoegd. Geen enkele bezieling opgemerkt, in welk beeld ook. Daarbij het fletse acteerwerk, die personages neerzetten waar ik echt 0,0 binding of invoeling mee kreeg, wederom door het gebrek aan emotie in de film.

Ik denk dat met een beetje montage het verhaal makkelijk in 90 minuten had kunnen worden vertelt. Wellicht dat het dan nog enigszins een enerverend drama had kunnen zijn.

Wat was dan wel positief vraag je je misschien af? Wel, het feit dat ik in de statische shots in de jungle allerlei gezichten meende te zien in de tropische planten. Dit maakte het tweede deel van de film een stuk draaglijker.

Ik zal morgen bij het ontwaken net doen of ik 6,5 uur in de bios heb gezeten bij Lav Diaz in plaats van heerlijk heb geslapen!

hahaha!

450 minuten. Klinkt nu al als enorme pretentieuze rommel. Heeft de beste man ooit van een editor gehoord?

Film met veel mooie en wat mindere stukken, maar de algehele tendens en dynamiek van de film zorgde ervoor dat ik acht uur lang (niet eens zo eigenlijk) fijn heb zitten kijken naar een vaak erg naturel magisch realisme, dat hier en daar - binnen de context van de film - misschien iets te gestileerd en dramatisch wordt.

Aanwezige connecties van Diaz (Filipijnse mensenrechten activisten) hielden naderhand nog een betoog, waar ze de film mijns inzien iets teveel context toebedeelde. Vond juist het feit dat ik veel scenes en thema's nu net niet kon plaatsen erg fijn. Goed bedoeld, maar toch een beetje een dooddoener..

(Langere review volgt wellicht wanneer hij wat is gezakt.)

Ik kreeg een beetje een nare smaak in mijn mond van die mensenrechten activisten die na afloop een behoorlijk jankerig betoog hielden over de misstanden in de Fillipijnen terwijl het toch vooral om de film zou moeten gaan die mijns inziens veel meer was dan een pamflet, beetje jammer. In een andere context ga ik er helemaal in mee. Maar nu stoorde het me mateloos. Jammer dat Lav Diaz er zelf niet was. Hij was net terug naar de Fillipijnen hoorde ik.

Zoals verwacht had ik best moeite de gehele lengte vol te houden. Ik bekijk zo'n film toch liever in stukjes. Maar dat gaat wat lastig omdat Diaz' films niet op DVD verkrijgbaar zijn en niet vaak vertoond worden. Daardoor wat stukjes gemist omdat ik moest roken of eten, maar niet veel gemist.

De eerste helft was prachtig, helemaal zoals ik verwacht had. De introdukties van de personages, van wie je nog heel lang niks weet heeft iets absurds en door de lengte en het statische camerawerk ga je er helemaal in mee.

De eerste experimentele scene waar Mug het volgens mij overheeft vond ik geweldig en hakte er echt in. De tweede vond ik vooral te lang duren omdat het een hele lawaaierige scene was. (voor een minuutje trof het wel de goede toon, maar daarna begonnen mijn oren zeer te doen).

Vanaf dat moment begint de film helaas wel een beetje in te zakken. De Jungle scenes zitten mooie momenten tussen maar duren veels te lang.

Het verhaal vond ik mooi, maar had wel wat oneffenheden en was soms best lastig te volgen.

Ondanks de kritische punten heb ik toch genoeg van deze film genoten en zou ik hem graag nog een keer willen zien.

Ja ik heb dat ook gezien, één keer was het zelfs zo duidelijk, dat ik me afvroeg of ze dat bewust zo gedaan hadden.

Vandaag eindelijk Melancholia ontvangen op DVD, verdeeld over vier schijven. De kwaliteit van wat ik zag is 'kijkbaar'. Deze zomer maar eens opzetten. Ben er nog niet over uit of ik hem achter elkaar of verspreidt over twee dagen ga kijken.

Uiteindelijk achter elkaar gekeken met steeds tussen iedere DISC een pauze. Een aantal opmerkingen voordat ik na bed ga.

01. Veel, heel veel regen. Van miezerige druppeltjes tot flinke plenspartijen. Maar ook veel wind.

02. Kom ik direct bij het tweede punt aan. Filmtechnisch ziet het er geregeld erg amateuristisch uit. Voor en achter de camera. Bij meerdere shots zie je de druppels regen op de lens vallen. En omdat de shots langer duren dan normaal drogen ze ook geregeld op. Lijkt me niet helemaal de bedoeling.

03. Maar er zitten wel meer 'amateuristisch' fouten in. Lichtbronnen die half in beeld komen. Het geluid dat niet lekker is afgemonteerd. Sommige scènes beginnen heel hard waarna die na een aantal tellen worden gecorrigeerd om die vervolgens na zoveel secondes weer te herstellen. En in de gehele film en dan vooral de scènes in de natuur (bos / zee / platteland) is er best veel wind. Maar daar lijkt de camera niet goed mee overweg te kunnen waardoor je er veel kunstmatige toestanden op de geluidsband voor terugkrijgt.

04. In tegenstelling wat het IFFR beweert is de hele film in zwart-wit. Het is geschoten op een goedkope digitale camera dus als er onderbelichting plaatsvindt zoals in veel nachtscènes in het dorp of het oerwoud dan wordt het beeld heel korrelig. Een soort van ruis. Een grijze mist treed op. Als je daar gevoelig voor bent kan dat problemen opleveren. Dan raad ik je aan om vanaf Siglo Ng Pagluluwal / Century of Birthing in het oeuvre te duiken van Lav Diaz. Ervoor wordt het niet beter.

05. Lav Diaz houdt van de statische camera. Met meestal shots waar de acteurs in de verte langzaamaan naar de camera lopen. Maar in deze film en vooral in de eerste twee uur zitten er opvallend veel uit de hand geschoten scènes. Zoals wanneer we de non volgen. Vond dat er heel houterig en lelijk uitzien. In dat opzicht vond ik de laatste twee uur in het oerwoud een stuk mooier door zijn statigheid.

06. In veel dialoog geschreven scènes vond ik het acteerwerk niet heel overtuigend. Als de acteurs niet spreken spelen ze heel klein en naturel maar als ze eenmaal tekst gaan oplepelen dan krijgt het iets groots en theatraal. Staat een beetje haaks en schuurt een beetje. Zo zit er een bepaalde huilpartij in de film die totaal niet werkt en wordt dan ook nog eens heel lang aangehouden.

07. Het verhaal wordt volgens mij niet chronologisch verteld. Er zijn drie verhaallijnen maar de laatste in het oerwoud met de drie soldaten bevindt zich qua 'tijd' ruim voor de eerste twee. Toch wel a-typisch voor Lav Diaz die juist heel rechtlijnig te werk gaat.

08. De film is geschoten, gemonteerd, geschreven en geregisseerd door Lav Diaz.

09. Aantal opmerkelijk namen op de aftiteling: Jet Leyco, Gertjan Zuilhof en Marco Mueller om eens wat te noemen.

Bwah, Siglo Ng Pagluluwal (2011) is nogal wisselend van kwaliteit. Soms aardig HD materiaal en dan weer nauwelijks aan te zien. Qua geluid is het helemaal een ramp. Ebolusyon ng Isang Pamilyang Pilipino (2004) is technisch gezien ook prima te doen met ook niet-digitaal geschoten materiaal en ik dacht vrij stabiel qua geluid.

Ik heb me doorheen disc 1 gewurmd en ik zit nu niet meteen te wachten op de resterende drie schijven. Even afwachten of ik hier nog mee verder wil. Ik heb te weinig moois, boeiends gezien..

Neem mijn woorden terug na het zien en horen van From What Is Before.

Melancholia heeft momenteel het record voor mij om de langste film te zijn die ik zag, al tel ik dan van serie naar film omgezette dingen als Berlin-Alexanderplatz niet mee. Zag deze in één zit (met korte pauzes tussen iedere disc). Het was te doen, maar je wordt er toch wat murw van na een tijdje.

Gelukkig was het wel een boeiende film, ondanks dat het tempo nauwelijks lager had kunnen zijn. In feite is het een verhaal over revolutionairen lang nadat de revolutie gefaald heeft. Best een interessant uitgangspunt en het verlangen van een tijd waarin de passie voor verandering nog leefden, evenals de herinneringen en blijvende schade van het verleden worden ontroerend verteld, soms zelfs aangrijpend. Ik zou niet zeggen dat dit een film is waar je zomaar even weg kunt gaan om te eten of iets dergelijks, want er wordt wel degelijk iets opgebouwd en er zit veel nuance en detail in de vertelling. Dit is meer narratieve cinema dan ik verwacht had zelfs. Het is alleen slechts enorm lange en langzame cinema. Het effect doet wat aan roman denken wellicht, al lees ik nooit een boek 7 en een half uur aan een stuk.

Lav Diaz beweegt de camera nauwelijks en bijna iedere scène bestaat uit slechts één shot, die dus meestal geheel statisch is en ver op afstand staat. Dat er weinig beweging in zit is op zich jammer (bij Satantango hielp het om steeds iets te zien te hebben), maar aangezien Lav Diaz, die zelf het camerawerk verrichte), allesbehalve een vaste hand heeft is het misschien maar beter dat de camera meestal vast op statief staat. De momenten met camerabeweging waren namelijk de zwakste, door het irritante geschud ervan. Hij heeft wel een oog voor compositie, dus de statische shots zijn wel boeiend genoeg. Het geluid was ook slecht. Duidelijk voornamelijk alleen met de camera opgenomen zonder nabewerking, zodat alles wat dicht bij de camera staat het meest hoorbaar is. Aangezien de acteurs zich vaak juist op een grote afstand bevinden zijn ze moeilijk te verstaan. Het merendeel is ondertiteld, dus het is te volgen, maar zodra de personages ineens even Engels spreken is het nauwelijks te doen.

Deze moet het vooral van het sterke verhaal en gewoon erg goede scènes hebben, evenals het enorm sterke spel van hoofdactrice Angeli Bayani. Vooral het eerste deel, waarin het hoofdtrio een ander rol aanneemt zijn boeiend. Helaas wordt het uiteindelijk ook hier net niet briljant. De junglescènes moeten waarschijnlijk de langzame tocht naar een onvermijdelijk eind uitbeelden, waarbij de sloomheid zowel verveling als angst moeten overbrengen. Kan zijn, het blijft toch een herhaling van dezelfde soort shots en momenten voor bijna twee uur lang en aangezien wat er gebeurt allang eerder verteld was voegde het maar weinig toe. Als een vijf uur durende film gefocust op de personages die de revolutie hebben overleefd vond ik het sterker en origineler. De laatste twee uur hadden zelfs geschrapt kunnen worden. Dat schrijf ik ook niet vaak, overigens.

Een meesterwerk is dit niet en gezien de lengte is dit eigenlijk extra jammer. Je wil haast een beloning hebben voor zo'n zit, maar Lav Diaz levert dat niet. Sterk en gedenkwaardig is het wel, dus ik hoop dat een andere film van hem wel echt levert.
3,5*

Wat een afgrijselijke plotbeschrijving overigens, met ook nog veel spoilers. Even aanpassen.

Lijkt me sterk dat het schokkerige camerawerk door een onvaste hand van Lav Diaz is ontstaan zonder die intentie te hebben. Gewoon een stijlmiddel en wat mij betreft een hele fijne. Als hij zou willen (en de financiering het toelaat) zou hij met betere apparatuur ook andere (stijlvolle) shots kunnen maken, zoals we in Norte, Hangganan ng Kasaysayan (2013) al zagen (oh wacht in die film is iemand anders de cinematograaf, maar blijft wel staan dat het mij een bewuste stijlkeuze lijkt).

Het Engels waar ze soms op overschakelen is dacht ik prima te verstaan, maar kan me vergissen. Ben het wel met je eens dat de junglesequentie het zwakste gedeelte van de film is. Ook daar word je nog regelmatig beloond, maar het is net te monotoon om de lengte te kunnen verantwoorden. Gelukkig eindigen we weer in het heden in de stad.

Maar alleen de tracking shots hadden het. Waarom de hele film statisch doen en dan uitgerekend als een personage over straat gevolgd wordt ineens enorm te beginnen met schokken. Erg consistent met de rest van de stijl is het niet en zo belangrijk of specifiek interessant zijn die scènes niet om ineens een onvaste hand als bewuste keuze te verantwoorden. Daarbij lijkt het gewoon op standaard handcameraproblemen. Als Diaz op andere momenten ook zo met de camera zou schudden zou ik geloven dat het een bewuste keuze is, maar nu is het alleen in shots waarin hij geen andere keuze heeft dan de camera te bewegen.

Ze spreken goed Engels, maar de geluidsopname is gewoon slecht. Dat zou voor iedere film gelden die alleen direct geluid opneemt met de camera en verder niet, wat ook meteen de reden is dat dit nooit zo gedaan wordt. Ik kon het meestal wel verstaan, maar je moet je oren scherpen om de stemmen uit de omgevingsgeluiden te filteren.

Ik weet Lav Diaz's stilistische intenties ook niet, maar alles bij elkaar genomen wijst alles erop dat het een enorm goedkope productie was en hij het moest doen met de beperkte middelen die hij had, wat dus leidt tot schokkerig camerawerk en slecht geluid. Op zich niet zo vreemd dat hij niet een grote sponsor kon vinden voor een zware, politieke film van zeven en een half uur. Daarbij vind ik het ook geen onoverkomelijk probleem; het valt gewoon op.

Maar ik weet zeker dat het intentioneel is en vind het juist wel erg sterk werken. Waarom zou je statisch camerawerk niet met schokkend camerawerk kunnen afwisselen? Het is heel makkelijk om minder te schudden, daar hoef je echt geen gelauwerd cinematograaf voor zijn. Het zijn overigens ook geen tracking shots maar handheld opnamen. En natuurlijk schokken hier alleen de shots waar de camera beweegt en niet wanneer ze op een statief zijn gezet, dat lijkt me nogal wiedes.

Ik bedoel "tracking" hier niet in de zin van "on tracks", maar dat ze personen "tracken", volgen dus. Dat het handheld is was wel duidelijk. Diaz gebruikt hier beweging van de camera echt bij grote uitzondering en dat is alleen als hij iemand volgt die een lange afstand aflegt die niet in één statisch shot vastgelegd kan worden. Echter, die momenten zijn nooit echt belangrijker, aangrijpender of meer bijzonder dan de andere, dus een verandering van compleet strak camerawerk naar enorm heen en weer schudden lijkt me hier een beetje misplaatst. Een draai van honderdtachtig graden in stijl omdat een non een weggetje afloopt? Het lijkt me stug. Daarbij verschilt het per persoon hoe makkelijk het is om een vaste hand te hebben met een handheld. Ik heb genoeg mensen gezien die het beeld niet strak kunnen houden al zou hun leven er vanaf hangen. Ook compenseren goedkope camera's weinig voor het geschud. Je zegt dat je zeker weet dat het losse handwerk een bewuste intentie is, maar waar baseer je dat op?

Ik wil er ook geen te groot drama van maken. Lav Diaz gebruikt enorm weinig camerabewegingen hier en ik snap ook best dat dit waarschijnlijk op een extreem laag budget gemaakt moest worden, wat onder andere de goedkope camera, het gebrek aan geluidsbewerking en zelfs de afwezigheid van een echte cameraman zou verklaren (al is dat enigszins speculatie van mijn kant). Er zijn wel meer goede films gemaakt met zulke beperkte middelen en Diaz haalt alleen al een hoop uit statische shots. Voor het grootste deel werkt hij handig om de beperkingen heen.

The One Ring

Blijkbaar zijn er verschillende definities van een tracking shot. Dacht dat handheld daar niet onder viel, maar je kan het inderdaad ook anders interpreteren. Zelf zou ik de term niet gebruiken voor handheld, om zo vervaging te voorkomen.

Ik zeg ook niet dat iedereen een camera strak kan houden, ik zeg dat het niveau van schokkerigheid hier dusdanig is dat het een stilistisch effect is te noemen en dat Diaz makkelijk de camera minder schokkerig had kunnen hanteren (en daarmee bedoel ik dus niet helemaal strak!). Of Diaz kon het niks schelen en deed lekker nonchalant met de camera Maar ik meen me te herinneren dat er een stilistisch patroon in zat. Omdat ik meer films van Lav Diaz heb gezien weet ik dat hij vaker statische shots afwisselt met handheldopnames en in de films waar hij tevens cinematograaf is toont hij daar dacht ik ook aan prima mee om te kunnen gaan. Maar ik ben sowieso wel fan van ruw camerawerk, dus daar zouden we ook in kunnen verschillen

Het is inderdaad maar een kleinigheidje, maar als nieuwbakken Lav Diaz fanboy moet ik hem soms verdedigen.

Nee, ik hou er geregeld ook van, al ben ik blij dat het hier niet zeven en een half uur lang zo ging

Maar serieus, ik ben iemand die toch graag vaak een correlatie ziet van vorm en inhoud en die ruwe handheld shots gaven mij dat gevoel niet. Echter, zoals gezegd wil ik dit probleem verder niet opblazen en wellicht valt het meer op zijn plaats als ik meer films van Diaz zie.