Eshtebak (2016)

Vanaf 3 november in de bioscoop (Amstelfilm)

Volkskrant

Mohamed Diab weet een minimaal uitgangspunt - onbekenden, van verschillende politieke gezindtes, in één arrestantenbusje - uit te werken tot een claustrofobische hellerit. De beklemming en het ongemak worden voelbaar. Het angstzweet trekt over hun lichamen. Laserpennen schijnen door de getraliede ramen en het geluid van stenenregens klinkt op het voertuig.Tussen de verschillende personages beginnen frustraties en woede-uitbarstingen te ontstaan. Maar het grootste gevaar is de wereld die zich buiten het gezichtsveld van de personages plaatsvindt: de soldaten die agressief terugslaan tegen de aanslagen en de dreigingen van demonstranten; de massa's moslimbroeders en anti-leger sympathisanten die zich op het busje storten. 'Eshtebak' (2016) is een tikkeltje schreeuwerig en chaotisch, maar juist daardoor weet regisseur Diab extra hard binnen te komen met onverwachte momenten van verstilling. Het heeft een bevreemdende combinatie van documentair aandoende schokkerigheid met een poëtische esthetiek van de tastbaar wordende stilte voor de storm. Erg beklemmend.

We gaan terug naar de zomer van 2013 na de afzetting van de Egyptische president Morsi en de daarna uitbrekende rellen en betogingen.

Ben je op zoek naar een pakkend verhaal dan moet ik je teleurstellen en laat je deze film maar best voorbijgaan. Het flinterdun verhaal is namelijk neer te pennen op een velletje gerecycleerd papier van een notitieblok.

Maar wat maakt de film van regisseur Mohamed Diab dan wel het bekijken waard? De gehele film is opgenomen in de benauwde, beklemmende metalen ruimte van een gevangenentransport. Wat de man en zijn crew, en in het bijzonder Ahmed Gabr, klaarspelen in deze krappe ruimte is een echt huzarenstukje. Dit deed mij en velen anderen terugdenken aan de film "Levanon" (Lebanon, Samuel Maoz, 2009) die zich volledig afspeelde in de claustrofobische ruimte van een tank. Enkele jaren terug was dit nog de openingsfilm op het MOOOV filmfestival of was het toen nog Cinema Novo?

In het tumult van de rellen neemt de politie iedereen die ze maar te pakken kunnen krijgen op wat leidt tot een transport gevuld met demonstranten van verschillende partijen, journalisten, toevallige omstaanders tot zelfs politieagenten. Eerst blijft de groep rustig maar beetje bij beetje en door de beklemmende hitte ( waarbij je bijna zelf in de bioscoopzaal naar adem zit te happen ) lopen de gemoederen hoog op. Dit leidt soms tot hoogoplopende ruzies, genante situaties maar ook tot droogkomische scènes. Het moment dat de wagen bekogeld wordt met alles wat de demonstranten maar te pakken kunnen krijgen is indrukwekkend. Dan hebben we het nog niet over de lasers gehad!!

Bijzonder knappe film en een regisseur om van nabij op te volgen.

De film doet het schijnbaar internationaal ook goed: Cannes Festival: Egypt Scores Majority of Awards of the ‘Arab Critics Awards’ | Egyptian Streets - egyptianstreets.com

Ik vraag mij eigenlijk af of deze film al een distributeur heeft voor België of Nederland en voorzien van Nederlandstalige ondertiteling wat een vereiste is om de film te kunnen aanraden bij de filmclub in de buurt.

Na het indrukwekkende 678 (2010) over seksuele intimidatie in de moslimwereld komt regisseur Diab opnieuw met een heftige film, nu over de spanningen tussen de fanatieke voor- en tegenstanders van de Moslim Broederschap in Egypte en het gewelddadig ingrijpen van de politie, die “gemakshalve” alles en iedereen rücksichtslos over één kam scheert.

De hele film speelt zich af binnen een arrestantenwagen! Het indringende camerawerk en de knappe montage creëert een unheimische, claustrofobische sfeer, waarin emoties en tegenstellingen torenhoog oplopen. Een heel aparte, soms beklemmende kijkervaring.

Diab was zelf intensief betrokken bij de Egyptische revolutie. Dit is pas zijn tweede film. Ik hoop dat er nog meer zullen volgen.

Film die zich afspeelt vanuit een politietruck volgestouwd met opgepakte al dan niet demonstranten en die toch wel overtuigend verduidelijkt hoe verschillende politieke opvattingen kunnen leiden naar extreem fanatisme en van daaruit naar waanzin waarbij de uiteindelijke drama's niet te overzien zijn.

Een krachttoer van de crew om dit te bolwerken en daarbij een sfeer- en emotievol beeld te brengen van hoe het er aan toe ging binnen en buiten de wagen en hoe steeds maar meer problemen en conflicten opduiken. Het is tenslotte ook erg menselijk, want de verhitte hoofden vinden ook de tijd om na te denken en het is een mooie signifikante scène wanneer, nadat er ééntje de grapjas uithing, ze tot het besef lijken te komen hoe dwaas ze eigenlijk waren en zijn. Helaas is het de hysterie van het geweld die de bovenhand haalt...

Mooie en bijzondere film, die terecht in aamerking kwam voor de Certain Regard Prijs in Cannes.

Interessant gegeven met interessante uitvoering, maar mijn god wat een stel heethoofdige proleten in dat busje. Ik mag toch hopen dat dit uitvergroot is en geen werkelijke reflectie van de Egyptische maatschappij Alleen de journalisten en de jongen met het Fuck This Shit t-shirt waren enigszins normaal functionerende mensen te noemen. Doordat ik de mensen zo irritant vond blijft het hangen op 3,0*

Clash dompelt je vanaf minuut één onder in een zinderende, beklemmende chaos en laat je niet meer ontsnappen. Je krijgt het gevoel dat je de opstand - toch een belangrijk stukje wereldgeschiedenis - ‘live’ meemaakt. Dat is zonder meer een straffe prestatie.

Grootse cinema zou ik het evenwel niet noemen. Sure, bepaalde taferelen ogen zeer spectaculair, maar je merkt wel dat de middelen beperkt waren. Het oogt soms wat cheap. De makers kijken ook niet op een cliché meer of minder: de gezellige dikkerd, de moedige verpleegster, de macho’s die ruziën over de eer van hun familie, de ontluikende “verboden” liefde tussen de seculiere jongen en het vrome meisje … Check, check, check & check.

Hoe dan ook een fijne verrassing. 3,5*

Egypte, ben er twee keer geweest. Wat een vreselijk land. Geen stad zo lelijk en onaantrekkelijk als Cairo. Sowieso zijn de meeste Islamitische landen een puinhoop. De stompzinnige dogma’s in combinatie met de laag opgeleide bevolking met een overdosis aan temperament is een rampzalige cocktail voor instabiele en achterlijke samenleving.

Regisseur Diab weet dit mooi te vangen in de achterbak van een politiebusje. Het is knap hoe hij dit anderhalf uur spannend houdt en veel thema’s de revue laat passeren. De nachtelijke opnames met alle lasers zijn ook nog eens erg mooi. Maar verder heb ik helemaal niks met dat volk en hun problemen. Daarom liet het me uiteindelijk ook enigszins koud wat er met hen gebeurde.

3,5

Interessant uitgangspunt, maar uiteindelijk waren het voor mij allemaal uitwisselbare leden van een achterlijke cultuur. Alleen de journalist had mijn sympathie.

Beklemmende en claustrofobische film over burgers met tegenstrijdige politieke mening die in een politiebusje opgesloten worden. De film doet erg documentaire aan en geeft een onbehaaglijk gevoel van de angst en spanning die heerst in het busje. De dichte camerabeelden laten je de intensiteit en onzekerheid voelen van de personages, zeker wanneer de film verder vordert.

Bij momenten erg chaotisch, maar dat was misschien net het opzet. Helemaal creepy wordt het als er een leger betogers op je afkomt. Men beseft al gauw dat je je daar nauwelijks kan uitpraten en tegenliep voelt men zich verbonden met de andere gedetineerden in het busje.

De personages zijn misschien nogal stereotiep, maar dat stoorde me niet zeer. Montage en camerawerk ondanks de chaos zeker op niveau.

Leuk uitgangspunt. Redelijk gedaan. Helaas niet allemaal te volgen vanwege t Arabisch. Maar de moeite waard.

Overigens toont t wel de waanzin aan van strijd over geloof etc icm simpele zielen. Als dit beetje realistische kijk was vrees ik ervoor...

De film heb ik kunnen zien via "stremio" met Nederlandse ondertiteling.

Of de film in de bioscopen en filmhuizen is geweest is mij onduidelijk.

Mooie film met iets te veel demonstratie lawaai maar daar gaat de film ook over.

Demonstranten van velerlei origine moeten het samen uit zien te houden als ze zijn gearresteerd door militairen en politiemensen.

Een prima verhaal met voor ons onbekende acteurs die het goed deden.

Een 7!

De film heeft naar mijn weten geen release gehad. Heb ik kunnen zien op het MOOOV filmfestival of was het nog onder hun oude benaming. (Cinema Novo). Intussen heb ik deze prachtige film al in mijn persoonlijke collectie op blu-ray.

De demonstraties bieden een boeiende context en het busje als enige locatie is een interessant uitgangspunt, maar toch is de uitvoering niet echt geslaagd. Soms te theatraal, soms juist weer te braaf.

De opstand tegen de Egyptische president Morsi in 2013 vormt de achtergrond voor deze intelligente, boeiende thriller. In de chaos besluit de Mobiele Brigade willekeurig mensen op te pakken en op te sluiten in een gevangenistruck. Terwijl de chauffeur [Walid Abdulghani] zich een weg door de woedende menigte en de gewapende strijdkrachten te banen, groeit de onderlinge spanning tussen de arrestanten die elkaar vanwege hun verschillende achtergronden niet willen vertrouwen. Dat verandert wanneer de groep zich realiseert dat ze elkaar nodig hebben om deze nacht te overleven. Sterke variant op Alfred Hitchcocks Lifeboat heeft als voordeel dat Diab via de ramen kan laten zien en horen wat zich op straat afspeelt (waaronder vele laserstralen die bedoeld zijn op de strijdkrachten te desoriënteren) waardoor hij de spanning van begin tot einde vasthoudt.

Massale protesten in Egypte leidden in juli 2013 tot een staatsgreep tegen president Morsi. Regisseur Mohamed Diab brengt deze spanningen terug naar een kleine ruimte met metalen wanden oftewel een politiebusje. De regisseur wil een "neutrale" weergave van het conflict in Egypte geven. Helaas stopt, na de veelbelovende start, al elke vorm van spanning. De gevangenen zuchten in de politiebus in de hitte van het stedelijke Caïro, iedereen doet zijn argumentatieve zegje en er is veel geschreeuw, geroep en veel is over-dramatisering. Alle personages hebben zo hun eigen verhaal en motieven maar die zijn niet voldoende uitgewerkt. Er zijn om de vijf minuten ruzies, wat gewoonweg irritant was om naar te kijken. De hele verdere film voelt dus vooral repetitief. Er zijn nog geen handvol memorabele scènes, de rest is inwisselbaar. Misschien komt het doordat ik niet genoeg weet over de Egyptische opstand van 2013 maar ik heb de film ervaren als eentonig en niet als spannend (gekeken voor de Movie world challenge in mijn uppie)