Ben-Hur (1959)

Ben-Hur is één van die klassiekers die je als filmliefhebber gezien moet hebben. Ik heb de film in diverse toplijsten zien opduiken en ook in de winkel heb ik hem meermaals zien liggen, maar ik heb hem altijd vermeden. Het behoorlijke speelduur was daarvan de voornaamste reden. Altijd een mooi dilemma waar ik mee worstel: films met een lang speelduur vind ik meestal het beste, maar het duurt wel altijd even eer ik daadwerkelijk besluit de betreffende film te gaan kijken.

Wederom blijkt dat aarzelen nergens voor nodig te zijn. De film gaat ruim over de drie uur heen, maar ik kan eigenlijk niet zeggen dat ik me verveeld heb. Hoogstens lijkt het in het begin wat langzaam op gang te komen, maar dat is logisch, gezien uitgebreid de tijd wordt genomen om het verhaal te vertellen. Het duurt echter niet lang of Ben-Hur ontpopt zich tot een waar epos.

Wat opvalt zijn de ronduit sublieme decors. De achtergronden zien er meermaals uit alsof ze van de hand van een kunstenaar uit de renaissance zijn. Schilderachtig, maar onwijs mooi en realistisch. Sowieso is er zichtbaar veel aandacht besteed aan de vormgeving van deze film. De prachtige, gedetailleerde kostuums zijn hier ook een voorbeeld van. De film bevat daarnaast overtuigend acteerwerk, van onder meer Charlton Heston en Stephen Boyd, en een mooie film score. Verder is het genieten van een aantal erg gave scènes, waarvan de wagenrace de meest memorabele is. Deze is echt op een geweldige wijze geschoten. Mening moderne Hollywoodfilm kan daar nog een puntje aan zuigen. Ook de omstandigheden op het slavenschip en aansluitend de slag op zee zagen er uitmuntend uit.

Het knappe aan Ben-Hur is, zoals ik al eerder vermeldde, dat het eigenlijk nergens verveelt. Het is een erg lang verhaal en er gebeurt ontzettend veel, maar het is mooi om te zien dat alles ook weer in zekere zin samenhangt. Het is echt één geheel, want ik kan niets noemen dat overbodig op me overkwam. Het is een film waar je rustig de tijd voor moet nemen. Als je dat doet, is het een en al genieten van al het moois dat deze klassieker te bieden heeft.

4*

Grootste film, maar geen heel goede film. Wel één die ik graag eens wilde zien en een lege Paasmaandag is een uitstekende gelegenheid om er eens rustig voor te gaan zitten. Ik kan heel wat kritiek hier op geven (en zal dat ook wel aanstippen) maar toch zijn het de oprechtheid en zelfverzekerdheid van de makers die de film toch het aanzien waard maken. Je ziet dat men serieus is, en je gaat erin mee.

De inhoud is vrij sterk en men neemt daar 3,5 uur de tijd voor. En toch had ik al tijdens de film - en helemaal daarna- het idee slechts de helft gezien te hebben. De vriendschap (en vervolgens vijandschap) tussen Hur en Messala bijvoorbeeld wordt nooit echt goed gebracht. Dat ligt aan twee zaken. Ten eerste wordt er veel te weinig tijd gegeven aan de twee en hun onderlinge relatie. Ze ontmoeten elkaar tweemaal en hebben dan al ruzie. En daarnaast het acteerwerk van Heston dat veel te stijf is. Dat hij zonder humor speelt, dat is prima, maar meer flair had wel gemogen. Hij is eigenlijk nergens geloofwaardig en weet mij als kijker niet mee te nemen. Niet in het begin en nergens verderop, terwijl zijn persoon nu juist zo interessant is. Ergens deed deze film me denken aan het geweldige Lawrence of Arabia. Door de locatie, door de overture en entr'acte, de arabieren die langskomen, de veelal Britse acteurs, de grootsheid en de helblauwe ogen van de hoofdrolspeler. Maar waar Lean en O 'Toole het centrale conflict pakken en daaromheen een epos bouwen, daar is deze Ben-Hur vooral plotgedreven en worden thema's en inhoud daarbij gepakt. Je krijgt dus een film die inhoudelijk nergens overtuigt. Niet in thema's en dus ook niet in de relatie tussen Hur en Messala of in de persoon Hur.

En die relatie moet dus het hart van de film zijn, en hoe geweldige sommige scènes ook zijn, dat komt nooit meer goed als die centrale relatie niet goed wordt weergegeven. Ook de scènes in Rome zijn wel erg karig terwijl Hur daar blijkbaar wel een ontwikkeling heeft doorgemaakt en een tijd heeft doorgebracht. En dat slot rond Christus' kruisiging past er wat mij betreft helemaal niet bij. De film lijkt daar nooit heen te gaan en aan het eind is het mij nog niet duidelijk wat men nu wil zeggen. Hur de jood is een christen geworden? Allicht, maar wat heeft die drie uur daarvoor er dan mee te maken? En waarom überhaupt?

Maar uiteindelijk vermaakt de film wel. Het duurt ruim 215 minuten, inclusief minutenlange overture en entre'acte, maar verveelt nooit. Geen scènes duurt te lang, geen onnodig moment zit erin en je hebt het idee nog ruim anderhalf uur te missen. De decors (zij het soms overduidelijk uit de studio) zijn indrukwekkend net als de massaliteit, iets dat nog altijd veel meer indruk maakt dan al dat cgi-geweld van tegenwoordig (al heeft dat ook weer zijn voordelen). De muziek is prima zij het niet memorabel en het ziet er allemaal verrassend fris en modern uit, al is het ook niet zo dat er echt geweldig camerawerk in zit. Ja, rond de wagenrace en dan vooral bij het opkomen van de paarden, dan ineens glijdt en beweegt de camera wel mooi en geeft dat een bepaalde grandeur aan het geheel. Maar verder is het vooral degelijk. Buiten dat is de race zelf wel echt een huzarenstukje en is ook nu anno 2016 nog steeds erg overtuigend. Ook de scènes bij de galeischepen of de parades in Rome of Jeruzalem zijn niet minder dan spectaculair en raken mij wel.

Al met al heb ik me best zo Tweede Paasdag weten te vermaken, maar als film als geheel heeft het geen indruk achtergelaten. 3,0*.

Als je aan een willekeurige filmliefhebber vraagt 5 echte klassiekers te noemen is de kans groot dat Ben Hur daarbij zit. Hollywood op zijn best: groots en meeslepend. Toch ben ik niet onverdeeld enthousiast- ik vond met name de religieuze boodschap die in het verhaal verweven zit wat afleiden van het interessante deel, de vriendschap (en vijandschap) tussen Ben Hur en Messala. Zoals hierboven al goed verwoord wordt die niet echt goed uitgewerkt, ik had liever meer Messala en Ben Hur gezien en wat minder Ben Hur op zoek naar zijn moeder en zus. Toen Messala stierf was ik dan ook oprecht verbaasd dat er nog een kleine 3 kwartier te gaan was.

Het einde dat de twee vrouwen wonderbaarlijk genazen vond ik eerlijk gezegd ook erg ongeloofwaardig. Een al te letterlijk wonder had deze film m.i. niet nodig.

Tenslotte toch nog wat over de paardenrace die door iedereen (terecht) wordt geroemd: die is toch wel echt spectaculair. Wel af en toe wat versnelde beelden maar erg indrukwekkend- moet al helemaal sensationeel geweest zijn toen hij in de bioscoop draaide bijna 60 jaar geleden.

Iconisch.

Waarbij de race natuurlijk al helemaal de titel meest iconische filmscene ooit verdient - wie heeft 'm niet ooit eens gezien, of wie kent niet de verwijzing van de wielen van de valsspelende Messala. Geniaal qua concept, en enorm meeslepend in beeld gebracht - en met enorme durf, vakmanschap en enorme inzet van echte paarden en echt mensen, in onvoorstelbaar grote decors, en niks uit de computer. Kom daar tegenwoordig nog eens om.

En al even geniaal is het verhaal - een verkorte en versimpelde versie van het boek van Lew Wallace, een enorme bestseller indertijd, en zelfs door de toenmalige paus gezegend. Niet verwonderlijk, want het brengt het verhaal van Ben-Hur verweven met dat van Jezus op een bijzonder sterke en meeslepende manier - en zelfs zo dat ik als overtuigde agnost me er niet aan erger, maar juist de neiging heb om rondom Pasen precies deze film te willen zien. Wellicht omdat naast het christelijke deel van het verhaal andere symboliek een misschien nog grotere rol speelt - eer, trouw, onrecht, en de leegheid van wraak. Toch gaat het natuurlijk in eerste aanzet over de bijbel - en niet om de relatie tussen Ben-Hur en Messala, dat is maar bijzaak om het 'echte' verhaal aan op te hangen.

In de cast is het natuurlijk vooral Charlton Heston die de aandacht trekt. Geen onbekende in het genre, en met zijn wat rare bakkes wellicht precies goed gecast om het nogal onverzettelijke karakter van Ben-Hur in te vullen. Nogal beperkt als acteur waarschijnlijk, maar er wordt ook niet precies een heel groot beroep op diepgaande method acting gedaan, het karakter van Ben-Hur blijft tenslotte nogal plat. Gewoon even de held spelen, en dat kon de man echt wel.

Verder eigenlijk weinig bekende namen in de cast. Wel een heel grote cast - 50000 acteurs en extra's, en 365 rollen met tekst. Absurd veel voor de begrippen van nu... en een leuk slim trucje dat Wyler er in gevlochten heeft om het onderscheid te maken, de Romeinen waren meest Britse acteurs, terwijl de Joodse rollen door Amerikanen gespeeld werden. Waarmee je onbewust via een subtiel verschil in accent de sympathie aan de goede kant zou moeten krijgen, als je dat uit het verhaal al niet zou opdoen.

Verder is alles eigenlijk over the top groot, meeslepend groots en voor de huidige begrippen overdreven. De arena waar de race speelt is opgenomen in een set die door duizend man gebouwd is - en daar hadden ze een jaar voor nodig. Er zijn 200 kamelen en 2500 paarden gebruikt. Het budget was toendertijd het grootste ooit - en de marketingcampagne was bijna even duur. En de speelduur is al even groots, met meer dan drie en een half uur. Toch voelt het nergens aan als langdradig, en als je de samenvatting het boek er bij pakt blijkt er zelfs nog behoorlijk wat uit het verhaal gesnoeid te zijn.

Sowieso is dit soort productie nu haast ondenkbaar, de grootsheid van de visie die uit veel van de epische films uit de jaren 50 tot jaren 70 sprak is gesneuveld onder risicoavers management en economische belangen. Spijtig. Het record van 11 Oscars voor een enkele film zal ook wel niet worden gebroken.

Wow, dit had ik niet verwacht.

Het hoofdpersonage van de film lijkt Juda Ben-Hur te zijn. Dat blijft ook zo tot het laatste half uur, want dan krijgen we het - voor velen overbodige - gedeelte met Jezus Christus. Daar wordt echter al snel duidelijk dat niet Juda Ben-Hur het hoofdpersonage is, maar wel Christus zelf.

Juda Ben-Hur is de hele film op zoek naar verlossing voor het onrecht dat hem aangedaan is. “Revenge and hatred keeps me alive”. Wraak nemen op z’n vijand zal het slechte gevoel bij hem weg nemen.

Maar dan blijkt dat het slechte gevoel geen gevolg is van het onrecht dat hem aangedaan is, maar een gevolg is van de haat en wraak die hij koestert. Haat en wraak leiden niet tot verlossing, enkel het pad van Christus doet dat. Het pad van vergeving en liefde.

Op een gegeven moment krijgt hij z’n kans op wraak. Hij daagt z’n vijand uit, en die komt daarbij om het leven. Verlossing zou je denken? Hij blijft echter een verbitterd en wraaklustig man, en dat straalt af op z’n omgeving.
In eerste instantie wil Juda ook niet weten van verlossing, maar wanneer hij later in Christus de man herkent die hem jaren tevoren van uitdroging behoedde is hij toch nieuwsgierig.
Wanneer hij Christus op het kruis ziet sterven beseft hij dat het ook anders kan. Jezus stierf voor onze zonden. Geloven in z’n bloed dat voor ons werd vergoten - duidelijk zichtbaar op het einde van de film - is het pad naar de verlossing.

Juda gaf dat op het einde ook te kennen: “And I felt His voice take the sword out of my hands”

In de scenes met Christus is Zijn gelaat niet te zien. Een uitstekende keuze, want dat zet die scenes net enorm veel kracht bij. De beste scene van de film is diegene waar Christus Juda te drinken geeft.
Ik snap nu ook waarom moslims het gelaat van hun Profeet niet afgebeeld willen zien.

Ondanks de zware lading toch geen volle score. Het genezen van de melaatsen had voor mij niet gehoeven. Dat sluit het verhaal een beetje in mineur af. Ook het hele liefdesverhaaltje was niet echt nodig, maar het stoorde ook niet echt. (En geloof mij, ik stoor mij snel aan zulks )
Maar dat weegt natuurlijk allemaal niet op tegenover de 220 minuten klasse.

Want de film is ook goed aangekleed. Sommige massascenes zijn echt indrukwekkend. Je moet echt eens goed letten op de details.
De soundtrack is ook prachtig. “Parade of the Charioteers” mag zich gerust meten met de beste stukjes filmmuziek ooit gemaakt.
Alles bijeen een zeer sterke film.



Een bijzonder spirituele ervaring.
4,5

Het grootste spektakelepos van het oude Hollywood volgt vier leeftijdsgenoten met een verschillende achtergrond: de Judeeër Judah Ben-Hur, de Romein Massala, de geboren slavin Esther en de Galileeër Jezus. Het werd gemaakt met de technieken van die tijd: compositiebeelden met geschilderde achtergrond, sets in de Cinecittà, duizenden figuranten. De zeeslag ziet er nep uit, maar de wagenrace blijft adembenemend. Spectaculair is hoe Charlton Heston voorwaarts uit z'n wagentje geslingerd wordt en er terug in klimt. Naar verluidt stond dat niet in het script. Het is mooi gemonteerd, met de reacties van het publiek, waaronder prefect Pontius Pilatus.

Judah en Messala waren jeugdvrienden, maar onder de Romeinse bezetting kiezen ze het tegenovergestelde kamp. Er zit een homoseksuele ondertoon in hun verhouding. Je ziet hen met blote schouders en atletisch bovenlichaam. Ze kijken elkaar diep in de ogen. Het speerwerpen bij hun eerste ontmoeting kun je freudiaans interpreteren, net als de penetratie tijdens de wagenrace. Hun haat-liefdeverhouding staat centraal.

In zo'n historisch drama schemeren hedendaagse opvattingen door, zoals het afkeuren van slavernij en antisemitisme. De religieuze boodschap zal er bij een modern publiek moeilijker in gaan. Er worden letterlijk melaatsen genezen. Daarnaast is er echter de diepere boodschap van geweldloosheid. Judah is aanvankelijk op wraak uit, maar komt tot de conclusie dat zachte macht en vergiffenis krachtiger zijn.

Esther, gespeeld door de Israëlische Haya Harareet, staat symbool voor zuiverheid. Dat wordt benadrukt door het licht op haar gezicht te laten vallen. De tegenstelling tussen goed en kwaad wordt weergegeven door licht en donker. Het is niet toevallig dat Judah met witte paarden rijdt en Messala met zwarte.

De muziek van Miklós Rózsa roept afwisselend een heroïsche en een romantische sfeer op. Er zit ook een oriëntaals element in. Een terugkerend motief klinkt elke keer wanneer Christus in beeld komt, of althans zijn achterhoofd.

Beslist één van de beste films ooit gemaakt! Charlton Heston is perfect voor deze rol. Ik heb Ben-Hur in de cinema mogen aanschouwen en dit was toch een film om nooit meer te vergeten. Ik leefde helemaal mee met het avontuur. Het moment waarop niemand minder dan Jezus Christus hem vol medeleven water aanbiedt gaf mij gewoon kippenvel!

Ben-Hur is een film met vele lagen. Zowel een theatraal drama als een blockbuster avant la lêttre. Een actiefilm en een christelijk verhaal. Een film vol romantiek, drama en actie. Ben-Hur is de beste film over Christus zonder Christus zelf centraal te zetten. De sterkte van het verhaal en net omdat dit de rode draad is van de film, ben ik wat terughoudend naar andere verfilmingen van dit verhaal.

We volgen Ben-Hur in Judea, ten tijde van Jezus en het verzet van de joden tegen de Romeinen. Op verschillende momenten komt Jezus ook mee in beeld, telkens met de link naar het verhaal van Ben-Hur. Maar de man is niet zomaar een achtergrondfiguur, maar ook cruciaal voor het verhaal. Ben-Hur is net als Jezus een jood die zich verzet tegen de Romeinen. Ben-Hur wordt vooral gezien als medeplichtige, alhoewel hij zich eerst niet bezig hield met het actieve verzet. Maar hij is wel solidair en wenst geen partij te kiezen, waardoor hij in de ogen van z'n Romeinse vriend Messala even schuldig is.

Het leven van Juda Ben Hur staat in teken van wraak. Niet alleen door de straf die Messala hem opgelegd heeft, maar vooral om dat zijn moeder en zus mee gestraft zijn en misschien wel dood. Het verhaal van Jezus is hierin belangrijk. Na het overlijden van Messala beseft hij dat de dood van zijn vijand niets heeft opgelost. Wraak is dus geen oplossing, maar wel geloof. Het geloof dat God voor gerechtigheid zorgt. Als Jezus sterft, neemt hij de zonden van de mensen tot zich en dus ook van Ben Hur die op wraak uit was. Waardoor zijn moeder en zus weer gezond zijn. Na de dood van Jezus is Ben Hur bekeert tot christen.


Naast die religieuze thematiek is Ben Hur ook een blockbuster met epische scènes. Het is groots en William Wyler maakt van de film een ware klassieker. Je vergeet dat dit ook een remake is, hij maakt van de 1959 een 'originele' film. Buiten de zeeslag, die ondertussen gedateerd is, zijn de andere scènes nog even indrukwekkend. De galei, de wagenrenwedstrijd, de lijdensweg van Jezus, ... Maar ook de wat kleinere scènes. Het is allemaal heerlijk om te zien.

Met recht een topfilm, dat iets moet inboeten door enkele momenten die helaas verouderd zijn.

“Your eyes are full of hate, forty-one. That's good. Hate keeps a man alive. It gives him strength.”

Wat vooral opvalt aan Ben-Hur is de grootsheid van de film. Het verhaal, de indrukwekkende sets, de lange speelduur etc. William Wyler laat er geen gras over groeien en neemt de tijd om het verhaal van Judah Ben-Hur zo goed mogelijk te verfilmen. De bekendste scene is natuurlijk de paardenrace, en het is een scene die ongelooflijk veel werk, tijd en geld heeft gekost. Dat is er wel aan af te zien, en het is een scene die indruk blijft maken.

Heston is een uitstekende hoofdrolspeler en ondanks dat de lange speelduur zich op sommige momenten wel wreekt, zorgt Heston ervoor dat Judah Ben-Hur een interessant figuur blijft om te volgen. Over het einde is al veel gezegd en geschreven, en door de symboliek en Bijbelse allegorie zal dit altijd wel zo blijven. Iedereen kan er in ieder geval zijn eigen interpretatie aan geven.

In haar jonge jaren had mijn moeder twee voorkeuren in de bioscoop : ze was dol op historische spektakelfilms, en ze had een hekel aan Charlton Heston.
        Die twee smaken gingen niet samen.
        Toen deze film eind jaren 60 een re-release in de bioscoop kreeg wilde mijn moeder hem toch nogmaals zien, en ik mocht mee. Ik herinner me dat ik ook een mooi uitgevoerd programmaboekje op A4-formaat van een pagina of 30 kreeg met informatie over de film, de ontstaansgeschiedenis en de cast, maar (zeg ik knarsetandend) dat boekje heb ik helaas niet meer.
        Van alle sword-and-sandal-spectacles uit de jaren 50 en 60 is Ben Hur de succesvolste (nog altijd nummer 14 op het lijstje van meest succesvolle films aller tijden in Amerika na inflatiecorrectie, één plaats boven bijvoorbeeld Avatar) en samen met Cecil B. DeMille's The ten commandments (ook al met Heston) misschien ook wel de beroemdste, hoewel qua reputatie inmiddels vermoedelijk voorbijgestreefd door Stanley Kubricks Spartacus.
        Een mega-onderneming resulterend in een film van extreme lengte die echter nergens aan de greep van de zeer ervaren regisseur ontglipt en daardoor eigenlijk de volle speelduur blijft boeien. Ongelooflijke sets en kostuums, kraakhelder camerawerk, krachtige dramatische muziek (hoewel er noch tijdens de eigenlijke wagenrace noch tijdens Messala's sterfscène verrassend genoeg ook maar één noot te horen is!), en een heerlijke rol van Hugh Griffith als de gewiekste sjeik Ildirim (die scène in de sportschool!), hoewel hij eigenlijk vrij weinig speeltijd krijgt en zijn rol niet echt een "resolution" of een eindpunt heeft. Ook de rest van de cast doet het uitstekend, met de even intense als knappe Stephen Boyd voorop, maar Charlton Heston is niet per definitie een genot om naar te kijken : zijn gekunstelde verbetenheid op momenten van zogenaamde woede of verbittering is niet altijd even overtuigend (het zal wel iets met mijn DNA te maken hebben). Ook de evidente maquettes bij de zeeslag en de matige achtergrondprojectie van de schepen op zee bij de scène met Heston en Jack Hawkins op het vlot doen wat knullig aan, zeker nu de DVD uit 2000 zo'n superbe en scherpe transfer bevat, maar daar stoor ik me verder niet aan. Al met al is dit een klassieker die na bijna 60 jaar nog opmerkelijk fris en strak aanvoelt.
        Als jongetje heb ik dit verhaal ook gelezen in de vorm van een Illustrated Classics-strip (wèl bewaard, nummer 78, prijs 90 cent of 12 frank), en het plaatje waarop de twee leproze en als mummies in windselen gewikkelde vrouwen achteruit deinzen (in die strip zelfs in een cel met een verzegelde deur) staat me nog altijd scherp voor de geest. Een gruwel die ik toch steeds opnieuw moest bekijken, net zoals je een pijnlijke kies toch steeds opnieuw éven met je tong moet beroeren. Ook in deze film heeft dat gegeven een grote visuele en emotionele impact.

Ik zat me even in te lezen over de film en er schijnt twee jaar terug een tweedelige miniserie gemaakt te zijn met iets minder speeltijd want zo stond er in het artikel het was niet meer van deze tijd dat men 3,5 uur ergens voor moest zitten en dat waren de mensen van nu dan ook niet meer gewend. Bullshit denk ik dan een goede lange film verveeld niet als hij goed is, dat is een typische benadering van de consument van tegenwoordig, het moet mooi, gemakkelijk en snel.

De film, de film begint dan eigenlijk meteen met een gevoel voor mij dat een film op een gegeven moment geen film meer is maar een beleving. De grootsheid, de decors, al die figuranten...wat een beleving. Maar dan toch stagneert het gevoel van de film voor mij een beetje na zo'n drie kwartier. De hele aanloop naar het galei en daarna richting de strijd met de wagens is mij net wat te lang. Er zit weinig vaart in, zover je over zo'n film/monument kan/mag spreken over vaart. En daarna wordt het voor mij wat een afwisseling tussen nieuwsgierigheid en uit 'willen' kijken maar niet omdat ik het nu zo'n bijster boeiende film vind. De acteurs doen absoluut hun best, het ziet er allemaal prachtig uit, de galei en arena scene zijn qua spanning en spektakel fenomenaal maar verder kan het verhaal niet heel lang mijn aandacht beet houden.


Mooi een keer gezien te hebben maar helaas houd het daar dan wel mee op.

Ben Hur is een geweldig en tijdloos epos die na 60 jaar de tijd erg goed heeft doorstaan. Ik zag de meest recente versie uit 2016 nog niet, maar komt hoogstwaarschijnlijk nog niet in de buurt van het meesterwerk van William Wyler. Vooral tijdens jeugdjaren Ben Hur grijsgedraaid omdat ook mijn grootmoeder er gek van was. Elk jaar rond Pasen was het wel zover. Die bijbelse interpretatie en verschijningen van Jezus geven toch iets aparts als mooi subplot in de heroïek van de persoon Juda Ben Hur.

Wat wel vaker voorkwam bij de sandalenfilms in die tijd is het heroïsche bombastische trompetgeschal dat geweldig is om aan te horen. Maar het camerawerk, montage, cinematografie en het grootse decor en aankleding moet er nauwelijks voor onderdoen. De grandeur van Romeinse Rijk in al zijn facetten wanneer Ben Hur wordt binnengeleid door de consul is machtig. De drie en een half uur durende film verveelt geen moment. Elke scène is nuttig. Neem nu het personage van Jezus. Hij komt nooit met zijn gezicht in beeld, maar Wyler maakt er een mytisch figuur van met een geweldige uitstraling alleen al door het feit hoe men hem vol ontzag en verwondering aankijkt (zoals De Romeinse soldaat of Ben Hur zelf).

Ben Hur draait rond de emoties haat, vergeving, opoffering, hoop, lijden en liefde. Haat is hetgeen Ben Hur drijft. Haat wordt bestreden met haat, maar kan enkel overwonnen worden met liefde en vergeving. Zo worden de twee grote verhalen in de film uiterst geslaagd met elkaar verweven. Ben Hur als een soort stoer evenbeeld van Jezus Christus.

De knapste scène blijft ongetwijfeld de strijdwagenscène. Keer op keer blijf ik vol spanning de race volgen. Geweldige actie en ongemeen spannend met die draaiende kartelmessen. Ook de scènes op zee op de galeischepen met het ritmische geklop van de slavendrijver, blijven steeds een indruk op mij nalaten. Een film om altijd te koesteren. Elf oscars, alstublieft!

Deze film weer opnieuw gezien en voor de zoveelste keer (nu op blu-ray). Zag hem in de jaren 60 en 70 al 13 keer in de bioscoop. Zou hem nog wel eens op groot scherm willen zien, de laatste keer was in 1979 en daarna nooit meer de kans gehad, maar dat geld voor meer grote films die al ruim 40 jaar niet meer in de bioscoop te zien zijn. Ben-Hur is en blijft voor mij een top film.

Een ongeëvenaarde klassieker. Blijft indrukwekkend op alle vlak. De decors en de fotografie zijn van het mooiste dat ik heb gezien, zeker in films van die jaren. De belangrijke mijlpalen uit het leven van Jezus zitten ook goed ingeworteld en deze lopen evenwijdig met het lot van de Joodse prins die eveneens een lijdensweg moet doorstaan. Zowel Heston als Boyd spelen hun rollen als gezworen vijanden vol overtuiging. De spanning wasemt uit hun scènes samen. En dan is er natuurlijk de paardenrace, één van de meest bombastische actiescènes ooit. Had Ben-Hur al lang niet meer gezien maar deze epische avonturenfilm heeft niks aan kwaliteit ingeboet moet ik vaststellen. Zonder meer één van de beste films ooit gemaakt.

William Wyler heeft me al 2 keer erg aangenaam weten te verrassen met Roman Holiday en The Best Years of Our Lives. Ben-Hur stond niet meteen erg hoog op mijn to-see lijstje (misschien had de lange speelduur ermee te maken), maar gezien de goede ervaringen met Wyler heb ik deze een snellere kans gegeven.

En het is best een indrukwekkende film geworden op vlak van decors. Visueel ziet het er adembenemend uit waardoor ik de volle speelduur in het verhaal werd meegezogen. Vooral de scènes op het schip en de paardenrace steken erboven uit, maar de hele aankleding van de film, de vele figuranten,...het maakt het allemaal erg episch.

Over het verhaal ben ik ook wel enthousiast. Het verraad van Messala, de lijdensweg van Judah als slaaf, de wraak die hij neemt,.. het wordt allemaal erg meeslepend gebracht en het kon mij erg boeien. Enkel het laatste deel met de lijdensweg van Jezus voelt overbodig aan en de happy-end waarbij de moeder en zus van Judah miraculeus genezen van de lepra voelt vreemd aan. Zonder het laatste deel zat er zeker een half puntje meer in.

4*

Daar is ie dan eindelijk op 4k met Dolby Atmos. En hij kwam precies binnen op Goede Vrijdag. Toeval bestaat niet. Bol.com kon 'm niet meer leveren dus heb ik snel even moeten schakelen. De grote zwarte banden zijn gebleven en op 1 of 2 skips na is het beeld echt een stap vooruit ten aanzien van de toch al prima uitziende transfer op blu ray. Maar hij is nu veel minder verzadigd. Strakker mooier en rood is rood. Wat vooral opvalt is het geluid. Misschien zelfs iets te nadrukkelijk aanwezig maar wel erg mooi. Sowieso gecharmeerd van deze klassieke muziek. Heb de film weer in 1 ruk uitgekeken. Jammer genoeg leeft er niemand meer van. Esther gespeeld door Haya Harareet overleed 2021. Pracht vrouw geboren in voormalig Palestina Haifi. Ben ik trouwens nog een x geweest maar dat terzijde.

Film 5.0

Beeld 4K 5,0

Geluid Dolby Atmos 5,0

Extra's 5,0

‘Vader, vergeef het ze. Ze weten niet wat ze doen.’

Ik zag deze film voor het eerst als 15 jarige knaap op de middelbare school tijdens geschiedenis les, verspreidt over 5 lesuren. De leraar zette hem zo en dan op pauze voor tekst en uitleg, mooie tijd was dat. Tevens ben ik op een Christelijke basisschool opgegroeid, en hebben de bijbelverhalen mij altijd geïntrigeerd.

Nu herzien op de nieuwe 4K uitgave met Dolby Vision&Atmos, verspreid over 2 discs, zodat ze genoeg ruimte hebben om te ademen. Prachtige transfer die nu al contender is voor top 10 beste 4K’s 2026. De kleuren spatten van het scherm, maar ook het geluid klinkt indrukwekkend voor zo’n oude film.

Een verhaal over vriendschap, verraad, liefde, wraak en vergiffenis dat zich afspeelt in het Romeinse Rijk omstreeks het begin van de Christelijke jaartelling. Charlton Heston zet zowel op lichamelijk als moreel vlak een krachtige vertolking neer als Judah Ben-Hur, de Joodse edelman die tot slaaf wordt gemaakt door de Romeinen. Parallel aan het verhaal van Ben-Hur loopt dat van Jezus Christus, wat begint met de geboorte. Gedurende het verhaal zien we profetische ontmoetingen met Jezus, waarbij zijn gezicht niet in beeld komt. Slimme zet van de makers, omdat dit deze scenes een extra mystieke kracht bijzet. Eindigt uiteraard met de kruisiging op de berg van Golgotha, ook wel bekend als de Calvarieberg (schedelplaats).

Qua cast speelt Stephen Boyd natuurlijk ook sterk als de machtsbeluste Romeinse tribuun. Hugh Griffith als de Arabierse sjeik Ilderim die met Ben-Hur samenspant tegen Messala. De scene in de tent met de vier witte paarden (mijn kinderen) blijft ook zo prachtig. En natuurlijk de knappe Haya Harareet als Esther, de dochter van Ben-Hurs rentmeester.

De geweldige en passende soundtrack van componist Miklós Rózsa die sfeer- en spanning verhogend werkt. Het bombastisch trompetgeschal opent al tijdens de bijna 5min durende ouverture. We krijgen een close-up te zien van het beroemde schilderij “De schepping van Adam” dat geschilderd is door Michelangelo. Let ook tijdens de scene op de gallei waar de muziek op het ritme meegaat van de drums van de slavendrijver, zo gaaf gedaan.

Dan heb ik het nog geeneens gehad over de spectaculaire opzet en visuele grootsheid met gigantische sets, duizenden figuranten en nóg meer schitterende kostuums. Tot slot natuurlijk de spectaculaire 20min durende strijdwagen race in Circus Maximus, wat een stukje cinema!

Tijdloos historisch epos die iedere filmliefhebber minimaal één gezien moet hebben. Een film die zelfs na ruim 65 jaar nog steeds indruk maakt!

Net als meerdere mensen hier heb ook ik deze film op 4K aangeschaft en rond het Paasweekend bekeken.

Klassieke spektakelfilm uit eind jaren '50 die nog steeds indruk maakt, zeker haarscherp op 4K.

Heston is fantastisch in hoofdrol en Boyd is perfect gecast als aanvankelijk zijn vroegere beste vriend, maar als snel zijn rivaal en aartsvijand. De scene waarin ze elkaar naar jaren weer terug zien en langzaam maar zeker de blijheid en vriendschap over gaat in woede en verachting is een sterk staaltje van acteren en regie van Wyler.

Film is vooral bekend en beroemd door twee actie scenes, de zeeslag en de paardenrace.

De eerste vond ik altijd tegenvallen en de overzicht scenes deden mij te veel schaalmodelachtig aan en aan die mening is ook nu nog niets veranderd. Ook in deze opgepoetste versie, of juist dáárdoor, lijkt het nóg onechter.

De bijna tien minuten lang durende paardenrace echter heeft nog niets van zijn glans verloren en is werkelijk nagelbijtend spannend! Je wéét dat Heston en Boyd niet écht de gehele race zelf hebben uitgevoerd, maar tijdens het kijken weet men door gebruik te maken van o.a. stuntmannen, versneld beeld, achtergrondprojectie en later toegevoegde close-ups van de acteurs, tóch de illusie te wekken dat ze wél degelijk zelf aan de race deelnemen. Al kijkend zou ik bijna zweren dat het bijna allemaal echt is, al weet ik wel beter. Geweldig gedaan en nog steeds onovertroffen.

Sterke art direction, prachtige fotografie en een uitmuntende -en mogelijk zijn beste- muzikale score van Miklós Rózsa.

Het verhaal van Jezus door geheel de film heen had voor mij niet perse gehoeven, maar gezien het bronmateriaal én omdat het erg mooi is gedaan, stoort mij het verder niet. Film doet ondanks de lange speelduur niet langdradig aan, al hoewel ergens in het midden had het misschien ietsje vlotter gekund en het einde doet mij iedere keer echt wel wat, ik heb de film dan ook nog nooit met droge ogen uit kunnen kijken.

Dit blijft een heel goed gemaakte, zeer stijlvolle, prachtige spektakelfilm, die nog steeds blijft boeien en vermaken.

Een dikke negen, ofwel, 4,5 ster.

Bij vlagen een zeer indrukwekkende productie die voor deze tijdsperiode de grote schaal positief omarmt. Regisseur William Wyler brengt het echter met een voorspelbare lengte die zich wel tot 212 minuten weet te rekken, maar waarin zeker niet iedere minuut telt. Ben-Hur is op z'n best eenmaal de actiescènes op het doek staan, denk aan legendarische stukken zoals de belegering op het water of de iconische race. De dialoogscènes tussen de personages zijn aanzienlijk zwakker, zeker omdat een boel van de gescripte zinnen nogal geforceerd en gemaakt ogen. Op dramatisch vlak wil Ben-Hur ook niet echt aanslaan, ondanks een meer dan aardige hoofdrol van Charlton Heston. Af en toe ogen de decors en achtergronden ook een beetje nep, maar gelukkig staat de algemene kwaliteit nog goed overeind. Ik moet alleen bekennen dat ik me met deze lengte geregeld een beetje heb zitten vervelen, zeker omdat er een aantal keren gewoon bitterweinig aan de hand is. De voorkeur ligt wat mij betreft dan ook zeker bij Spartacus.