To Be or Not to Be (1942)

Weet je dat zeker? Volgens mij is dat gewoon Jack Benny hoor.

Ontzettend leuke film, met een geweldig geestig verhaal. De ene scène is leuker dan de ander, geweldige personages (concentration camp Eckhard en zijn Schultz) en fantastische dialogen en oneliners (What he did to Shakespeare we are doing to Polen). Als je ook nog eens de niet te missen politiek boodschap in zijn context plaatst, is het alles bij elkaar een haast perfecte film. Een van de beste ooit. Vette 4,5 sterren. Gaat dit zien!

En het meest opzienbarende is dat die film uit 1942 is.

Precies, hoewel de eersten films met dergelijke thema's al van een paar jaar eerder zijn. Waarom mensen hier een beoordeling van bijvoorbeeld slechts 3,5 sterren aan kwijt kunnen, ontgaat mij.

Het was wel te doen, opzich wel vermakelijk, met enkele leuke scènes. Het begin was erg leuk, ik herkende er zeker kenmerken van The Shop Aroundthe Corner in terug. Toen het een spionagefilm werd, zwakte het ontzettend af. Het werd erg saaitjes allemaal. Of de film baanbrekend was of veel had te betekenen destijds, zal me een zorg zijn. Het gaat uiteindelijk om het eindresultaat en dat is niet meer dan een vijfje waard. 2,5 dus.

Natuurlijk is het een gewaagde film (zeker wanneer het een komedie betreft), maar zo héél opmerkelijk is het ook weer niet dat tijdens WO II films gemaakt werden over film WO II. Uit hetzelfde jaar 1942 komen ook Mrs. Miniver en natuurlijk Casablanca.

Hoe dan ook, To Be or Not to Be is wel aardig her en der met wel een intelligent plot en wat spaarzame glimlachmomenten. "Heil myself" uit het begin vond ik nog eigenlijk het leukste, daarna zwakte het allemaal helaas af. Het geniale kan ik er dan ook niet in zien.

Onlangs werd mij op de set van een Duitse film door de regisseuse verteld dat de allerbeste film van Ernst Lubitsch afkomstig was. Afgelopen week heb ik de film dan ook bekeken en inderdaad To Be Or Not To Be is een meesterwerk en dat zit hem vooral in de zeer originele verhaalstructuur. Een duidelijk doel is er niet; de film is meer een opeenstapeling van gebeurtenissen die als een domino constructie begint te lopen. We vallen van de ene absurde situatie in de andere die door een bijzondere aanloop perfect weet te kloppen en te overtuigen. Het verhaal is gewaagd van toon (Hitler op een plein in Warschau…) en van structuur (onchronologisch!) en ik moet bekennen dat ik het vreemd vind dat hij niet vaker in één adem valt met het scenario van Citizen Kane omdat Lubitsch hier ook noemenswaardig innovatief bezig is. Daarbij komt een gevoel voor scherpe humor en effectieve cinema. Iconische scènes en veelbetekende oneliners (“So they call me Concentration camp Ehrhardt?”) volgen elkaar op in een film die misschien wel net zo gewaagd is als Charlie Chaplin’s The Great Dictator. Hulde aan Ernst Lubtisch voor een absoluut meesterwerk.

Leuke film, soms wat al te koddig a la klucht, maar toch leuke humor, de Duitsers worden weer heerlijk op de hak genomen en da's altijd leuk., verder goed geacteerd.

Een verrukkelijke klucht tegen een grimmige achtergrond. Een heerlijk vlot tempo met een hoop twists en verrassingen, pareltjes van snedige dialogen en een karrevracht aan knipogen. De cast is in topvorm, de kijker de winnaar.

4,5*.

Een erg leuke film. Goede grappen en een knappe vertelstructuur (Hitler in de straten van Warschau). Ik ben geen fan van kluchten (geef mij maar good old slapstick) maar dit is een klasse apart. De leukste WO2-komedie, beter dan The Great Dictator.

PS. De Hamlet-acteur die met zijn hoofd tegen een lamp stoot... Net als in Fanny & Alexander. Een Lubitsch-fan had ik nooit in Bergman gezocht!

Mijn verwachtingen waren vooraf niet al te hoog, omdat kluchten en alles wat enigszins met toneel te maken heeft, meestal niet helemaal mijn soort humor is. To Be or Not to Be wist mij echter positief te verrassen. Sterker nog, het is gewoon een ontzettend leuke film, vlot geschreven met diverse twists, scherp en het verveelt eigenlijk geen moment.

De film begint gelijk erg goed en scherp en houdt dat niveau gewoon constant vast. Hitler was nog nooit zo leuk. Heil Myself! en trouwens ook best knap dat zulke schrikbarende gebeurtenissen op zo’n vrolijke natuurlijke luchtige wijze verteld worden. Erg grappig ook hoe af en toe flink de spot met de Duitsers gedreven wordt. Het acteerwerk is prima en het tempo van de film is vlot en snel en past precies bij een verhaal als deze. Regisseur Ernst Lubitsch verdient een dikke pluim voor een film als deze, zeker gezien de tijd waarin deze film gemaakt is.

4,0*

To Be or Not to Be is wel degelijk een opmerkelijk geval. Patriottistische, heldhaftige drama's werden er in 1942 inderdaad veel gemaakt, maar dat was dan ook de meest veilige manier om de oorlog te benaderen. Buiten de nazi's om zou niemand beledigt kunnen worden door Casablanca. To Be or Not to Be is een totaal ander geval. Ik vond de humor bij vlagen opvallend anarchistisch en zelfs zwartgallig. Chaplins The Great Dictator was natuurlijk eerder en misschien daarom nog gewaagder, maar persoonlijk vind ik To Be or Not to Be nog een stuk venijniger dan Chaplins film. Er is al eens hier gevraagd of je rekening moet houden met de tijd en de omstandigheden waarin deze komedie is gemaakt. Voor mij maakt het zeker verschil. Niet omdat ik nou zo'n geschiedenisfan ben, maar vooral omdat de ervaring van de film erdoor verandert. In plaats van een vermakelijke klucht komt er ook ineens een laag spanning om de hoek kijken bij de meer gewaagde grappen. Geen spanning als in een thriller, maar meer zo een die komt kijken bij het vertellen van een grap die je niet mag maken.

Het eerste kwartier behoren sowieso tot de meest grappige die ik ooit in een film gezien heb, eens te meer omdat ik iets veel bravers verwacht had. We zijn nog nauwelijks begonnen of Hitler marcheert al in zijn eentje door Warschau. Briljante opening. En dan die scène in het SS-kantoor, met die jongen van de Hitler-jügend, gevolgd door Hitlers binnenkomst met de opmerking "Heil myself" (op zich al een leuke grap, maar vooral de houding en stem van de acteur zijn hilarisch). En dan natuurlijk de onthulling dat het om een theatervoorstelling ging, met Carole Lombard die in een nette jurk een scène wil spelen in een concentratiekamp. Allemaal perfect gedaan en een geweldige manier om de film meteen op z'n kop te krijgen.

Helaas verliest de film daarna ietwat aan vaart. Het spionnenplot wordt opgezet en helaas koos men ervoor om dit zo droog mogelijk te brengen, met nauwelijks humor. Dus we zitten 20 minuten naar expositie te kijken, die ietwat tegenvalt na zo'n briljante opening. Zodra Lombard en Benny echter weer de hoofdrollen overnemen van die ietwat charismaloze piloot vind de film zijn humor terug en blijft het tot het einde briljant en grappig (met een speech uit The Merchant of Venice als een mooi serieus moment). Het is nogal een klucht, vol met vermommingen, maar ik heb het zelden zo leuk gedaan zien worden, vooral omdat de nazi's er wel erg lullig mee afgebeeld worden. Anderzijds is het opvallend hoe menselijk die dokter gebracht wordt. Eigenlijk is hij een van de grootste vijanden in de film, dus ik zou eerder zo'n smerige rat verwachten zoals gewoonlijk in oorlogsfilms uit de jaren '40. Dat Lubitsch er een vrij normale man van heeft gemaakt is net zo gewaagd als de grappen, al is het eerlijker, omdat Lubitsch zich lijkt te beseffen dat nazi's niet alleen in psychopaten schuilen.

Dit is dus een fantastische komedie. Benny en Lombard zijn perfect in de hoofdrollen. De dialogen zijn gedenkwaardig en de situaties worden goed uitgebuit. Eigenlijk heeft criticus David Thomson het 't beste gezegd: "In some total conflict, if one side is making To Be or Not to Be in the middle of a war and the other is not - you know which side to root for."
4,5*

Op zondag 28 november 2010 van 14.10 tot 15.50 op Een (TV)

Shit, gemist...

Een erg leuke film maar ik vind qua WO2 komedie film The great dictator net wat leuker.

Wel hier werd er ook sterk geacteerd en verhaal lijn was leuk.

De grappen waren ook goed.

3,5 ster

Gelukkig op laten nemen door een vriend, want halverwege het kijken vanmiddag kreeg ik telefoon.

Maar vroeger heb ik de film wel al meerdere malen gezien.

Blijft een topper voor mij.

Het zou me niet verbazen mocht Tarantino deze film ook al hebben bekeken

To Be or Not to Be - Stagevu: Your View

Donkerwoud, In goede kwaliteit in zijn geheel te bekijken.

Lubitsch-klassieker zomaar op zondagmiddag op de Belg!
Mooi want deze hadden we nog nooit gezien.
Blijkt best een hele aardige komedie over Poolse toneelgroep die in het verzet gaat en al hun acteertalent in de strijd werpen om door te gaan voor Duitse spionnen, de Gestapo en zelfs Adolf Hitler!
In ieder geval weten we nu zo ongeveer waar de plot voor "Inglourious Basterds" vandaan komt en geweldig idee dat deze film in 1942 in de bioscopen draaide.
We Germans do the concentrating - the Polish the camping..
Iets minder venijnig dan Chaplin's "The Great Dictator".

Ik moest ook meteen aan Inglourious Basterds denken en vermoedde even dat ze Hitler op het einde gingen trachten te vermoorden.

Erg leuke film, eigenlijk sterk genoten tijdens het kijken maar dit type film heeft het altijd moeilijk om me écht te charmeren en door te stoten naar de 4*/5*-regionen. Terwijl zowat alles goed op zijn plaats zit: een leuk verhaal met veel wendingen, goed acteerwerk én goede grappen (wat voor films uit die tijd eerder een uitzondering is wat mij betreft). Zeer geslaagde komedie, en hij strandt nét op een zuchtje van de 4*.


3,5*

Erg sprankelende komedie in de beginne met humor, plezierige zinspelingen en een volgbaar plot. Persoons- en gedaanteverwisselingen alom, knap en schalks maar naar het einde toe wordt het wel wat veel en lichtjes geforceerd.

Een korrel zout over de achtergrond en dan is het best verteerbaar.

"Bless 'em all" had ik in jaren niet meer gehoord en wat is Robert Stack (razend populair destijds in de TV-reeks "The Untouchables") priljong, zeg.

Studio-film, toneelachtig maar, na 70 jaar, nog best genietbaar.

Het wordt al te vaak gezegd over klassieke komedies, maar To Be or Not to Be is werkelijk op geen enkel vlak gedateerd. De snedige dialogen, perfecte timing, intonatie en acteerprestaties in het algemeen zijn uitmuntend en ver voorop hun tijd. Verhaaltechnisch ongelofelijk sterk gestructureerd, met veel hilarische wendingen en zonder dode momenten. Daar kan Tarantino met zijn onsamenhangend fiasco Inglourious Basterds nog wat van leren. De plot kent ook genoeg suspense en dramatiek, maar het zijn vooral de kluchtige scènes en heerlijke one-liners die bijblijven.

"So, they call me concentration camp Ehrhardt?"

Inmiddels in een bioscoopzaal gezien, maar desondanks bedankt!

En hij stelde me allesbehalve teleur, een recensie volgt later.

Sommige klassieke komedies verliezen niks van hun waarde met het verstrijken van de tijd, en To be or not to be kan zeker tot die groep films gerekend worden. Bijna zeventig jaar oud en nog steeds even hilarisch als het toentertijd was. De tijdloosheid komt met name omdat het nog steeds een tikkeltje risky is om hard en onbedaarlijk te lachen om zoiets groots als de Tweede Wereldoorlog. Deze film zit echter vol met sterke grappen die balanceren op het randje van de goede smaak. Maar zoals het een goede komedie betaamt gaat het nooit de grens van het onbetamelijke over.

Heerlijke klucht, een van de allerbeste komedies ooit. Opnieuw een juweeltje van regisseur Ernst Lubitsch, de man achter een handvol meesterwerken. Ongelooflijk eigenlijk dat hij in die donkere tijden zo’n luchtige, uitermate grappige film wist te maken over zo’n serieus onderwerp.

Niet onvermeld mag blijven de prachtige, perfecte cast met geweldige rollen van Jack Benny, Carole Lombard en Sig Ruman (hilarisch als Captain Ehrhardt). Een schitterende film, die 70 jaar na dato op geen enkel vlak slijtage vertoont. Heel jammer dat zulke komedies heden ten dage niet meer gemaakt worden.

Tragisch dat Lombard de film zelf nooit gezien heeft, omdat zij in januari 1942 om het leven kwam bij een vliegtuigongeluk, één maand voor de première.

Persoonlijk vind ik Carole Lombard een van de beste Hollywood comédiennes, o.a. in My Man Godfrey (1936). Het valt helaas niet mee om haar films te pakken te krijgen, maar het goede nieuws is dat in december 2011 een geheel gerestaureerde versie van Nothing Sacred (1937) op Blu-Ray wordt uitgebracht. Ik kijk er nu al naar uit.

Vond hem vermakelijk, maar ook weer niet steen goed. Gewoon een prima tussendoortje.

Ik moet snakedoc bijvallen, ook ik was niet zo blown away als zovelen hier. Geen kluchtfan. Historisch zeker interessant, quite quotable, Lombard is leuk en sexy maar de verveling sloeg toch wat toe op een gegeven moment.

Tragisch van Lombard, erg zonde!

Deze combinatie van melodrama, romantiek en scherpe zwarte komedie is waarschijnlijk een van de grootste kluchten (snel, bitter en ondeugend) uit de filmgeschiedenis. Het script, gebaseerd op scherpe politieke en maatschappelijke waarnemingen, was werkelijk hilarisch, de satire was anti nazi en de woordgrappen (rond het spelen van een rol en verkeerde persoonlijkheden) waren gedurfd, geslepen, gekruid, zonder enig respect.

De voorloper van 'Allo 'Allo. Het begint vrij goed met de nodige humor. Maar de film is niet zomaar de slapstick uit Hollywood, maar ook een ware oorlogsfilm. Het zakt even in als de serieuzere toon ingezet wordt. Het is wennen aan die overstap, maar al snel wordt het een goeie mix van spanning en humor. Een film uit 1942 dat in volle oorlog werd gemaakt. Niet evident, want Hitler was wel bekend, maar de verwijzing naar de concentratiekampen (waar de meeste slachtoffers vooral eind van de oorlog vielen) is voor Amerikanen minder evidentie. Dit zal denkelijk wel gevoelig hebben gelegen in zijn tijd, en de jaren kort na de oorlog. Ook al is het een regelrechte satire op het nazi-regime. Toch mist dit de charme van bvb The Great Dictator die op een subtiele manier nog veel verder gaat. Maar men had wel een goed beeld op het nazi-regime en speelt daar sterk op in.

Knappe film dus, misschien niet de beste, maar wel opvallend in zijn genre. Jammer van actrice Carole Lombard die nog voor het einde van de productie in een vliegtuigongeval om het leven kwam. Had haar nog wel meer aan het werk willen zien.

Mijn 1e Ernst Lubitsch film nog maar, deze 'To Be or Not to Be'. Wel een bijzonder aangename kennismaking. Schitterende film. Heb me tijdens het kijken bij vlagen echt zitten verbazen hoe ontzettend leuk dit eigenlijk wel niet was. Wát een humor. De film raast in een heerlijk rap tempo voorbij.

Die Hitler wordt echt fantastisch neergezet hier. Droge gast. De opening als-ie in z'n uppie door de stad loopt is onbetaalbaar, net als z'n ''Heil Myself'' quote daarna. Verder gewoon een prachtig avontuur met een leuke groep acteurs, waarvan Jack Benny voorop loopt. Heb erg genoten van deze klassieker.