Bird (1988)

Eastwood is wel goed in dergelijke films. Sterke drama's met een underdog en dit geval een grote portie jazz. Of liever be-bop met Charlie Parker. De biopic duurt 161 minuten en dat is best lang. Ik weet niet welk publiek Eastwood wil bereiken, al denk ik dat hij het vooral voor zichzelf gedaan heeft. Ik mis een beetje de overtuigingsrol van de regisseur die z'n publiek warm wil krijgen voor de artiest in de picture. Versta me niet verkeerd, Charlie Parker is een geweldige muzikant. Maar de film zal enkel liefhebbers amuseren en geen nieuwe fans trekken. Wat andere muzikale biopics soms wel lukt. En dan duurt de lange film wel te lang voor wat hij wil doen, een drama brengen van het leven van een verslaafde muzikant...

Goeie film over het leven van de beroemde saxofonist Charlie 'Bird' Parker. Alhoewel er aardig wat jazz te horen valt, concentreert deze biopic toch meer op de drugsverslaving waarmee deze talentvolle muzikant worstelt. Genoeg mooie scenes, maar de film is ook een beetje langdradig en lang. Forest Whitaker zet een prima titelrol neer, maar Diane Venora als zijn vrouw mag zeker niet onvermeld blijven.

Een portret van Charlie Parker. Een excentriek genie. Zijn excessieve levensstijl wordt door Clint Eastwood in melancholische beelden gevat. Smoezelige jazzclubs en rokerige kroegen. Voor de neonverlichte gevels zijn klantenlokkers geestdriftig in de weer. Cadillacs golven arrogant door het straatbeeld. Er is muziek. Het bruist. Volg de klanken van de Bebop. Binnen is de massa rumoerig. Binnen wordt muziekgeschiedenis geschreven. De naam is Charlie Parker.

Parker‘s leven staat in het teken van obsessieve verlangens. Drugs en alcohol zijn de vaste begeleiders op zijn furieuze weg naar eeuwige roem. De camera cirkelt om hem heen en probeert door zijn verlangens heen te breken en zijn genie te vatten. Prachtig camerawerk dat in vloeiende samenhang optrekt met de waanzinnige klank van de saxofoon. De film is een samenspel tussen muziek, beeld en verhaal. Een pulserend ritmisch geheel dat nadrukkelijk naar de ondergang toewerkt van een muzikale grootheid. Fantastisch gespeeld door Forest Whitaker.

De film laat zien hoe Parker wordt gedreven door de zucht naar muziek en de zucht naar drugs. De film laat weinig licht door. Eastwood gaat bepaald niet voorbij aan de duistere schaduwen die aan Parker‘s wezen kleven. Heftig en vol felle emotie toont de film hoe zijn verlangens Parker uitputten en hem naar een uitzichtloze duisternis slepen vol inktzwarte en suïcidale gedachten.

Niet alles is donker. De film heeft ook aandacht voor geanimeerde interactie met een grootheid als Dizzy Gillespie en de stimulerende werking daarvan op de diepte van Parker's muziek. Nog een graadje lichter zijn de hilarische scènes tijdens een toernee door het Zuiden van de VS. Maar zelfs onder de frivolere onderdelen van de film sluimert de dreiging van het duister. Het duister dat onlosmakelijk aan Parker is verbonden.

Bird was een buitenstaander. Een onbegrepen genie. Een egoïstisch mens. Maar ook een fantastische muzikant en het onsterfelijke stijlicoon van de Bebop. De film is een eerlijk eerbetoon aan een kleurrijke jazzlegende en zijn onnavolgbare muziek. Prachtig.

Met grote interesse aangeschaft in een actie met klassiekers, en niet alleen had ik hier wel erg zin aan vanwege de muziek, tevens verwachte ik ook wel het nodige van deze Eastwood. Maar het moet meteen gezegd dat het er geen moment voor mij uitkwam, noch dat de film mij heel erg boeide.

Charlie 'Bird' Parker en het bekende verhaal van het deksel gegooid door Jo Jones, een verhaal dat ook verschillende keren in Whiplash voorbij komt. Het is volgens Fletcher in diezelfde Whiplash een reden om vervolgens als een bezetene te gaan oefenen. Ik kan me toch niet aan het idee onttrekken dat de nog jonge en kwetsbaar geest van Parker daar een knauw kreeg die de rest van zijn leven als een soort droogrot in zijn geest nestelde en hem ontvankelijk maakte voor drugs. Her maakte hem tot wat hij was zowel in de negatieve als positieve zin, het beste in zichzelf naar boven halende maar altijd de angst dat het niet goed genoeg wass. En dat is wat we te zien krijgen. Net als enkele weken terug gaat mijn gedachten uit naar Jim Morrison en Kurt Cobain, en andermaal zie ik parallellen rond een bepaalde bewijzingssdrang, genialiteit, maar ook iets ongrijpbaars. Moeilijk voor hun omgeving,maar wellicht het moeilijkste voor zichzelf.

We zien in die zin een fragiele en gekweld man die het steeds moeilijkere krijgt naarmate de jaren verstrijken. Is het niet de drugs die lonkt, dan wel de drank. Afspraken zijn bijna niet te maken met de wazige Bird en meerdere keren zit hij in een inrichting, de eerste keer omdat hij niet aan drugs kon komen, en probeert verschillende keren zelfmoord te plegen. Het enige dat Bird wil en kan is op het podium staan en op zijn 'toeter' blazen, het zijn de momenten waarop hij alles lijkt te kunnen vergeten, maar ja, je moet ook weer eens van dat podium af. Behalve dat is Bird ook het typische verhaal van een artiest in de problemen. De verdiensten zijn niet goed genoeg en er zijn verkeerde mensen en verkeerde keuzes. De donkere en regenachtige sfeer doet de rest en Bird is daarmee een film waarvan je spontaan depressief zou worden als je al niet bipolaire zou zijn zoals waarschijnlijk in het geval van Bird zelf.

Whitaker is natuurlijk uitstekend, en wat heeft die man reeds een cv bij elkaar gespeeld. Sterk is ook zeker Diane Venora en de donkere sombere sfeer is uitstekend. De muziek...ach ja, de muziek. Wat een fraaie stukken muziek krijgen we toch te horen, werkelijk heerlijk! Je zou haast zeggen, wat kan er nog misgaan? Ja, veel dus. Want wat een bloedeloze strafexpeditie maakt Eastwood van de meeste scènes. Dialogen die eindeloos doormodderen of simpelweg nergens over gaan, scènes die of onnodig aanvoelen of simpelweg te lang zijn, een speelduur van meer dan tweeëneenhalf uur, en talloze karakters die amper iets toevoegen. Het wil maar niet boeien op enkele momenten na en wat is dat jammer, want een verhaal als dit verdient toch beter.

Poeh....dit viel heel erg tegen en het is dat ik, ondanks dat me het nergens in de greep krijgt, wel de nodige kwaliteit zie. Her is daarom dat ik de film niet een onvoldoende geef en voorlopig nog in de collectie houd voor een herkijk. Maar eigenlijk kon ik hier helemaal niets mee.

I found this new way of extending the chord changes so it was like - a whole new song. And it still fit.

Ik heb nooit echt iets gekund met de jazz van Charlie Parker, maar met deze uitleg begin ik er tenminste iets van te begrijpen. Niet dat ik het ineens mooi vind, dat is nog een hele stap verder. Alleen maar het eerste stukje van begrip.

Dat maakt de film wel tot een lange zit. Voor toen best knap en gedurfd dat de saxofoon die je hoort de originele opnames van Parker zelf zijn met een band eronder gemixt. Duidelijk dat deze film voor Clint een labour of love was, een duidelijker antwoord dan dat op de vraag 'voor wie heeft Clint deze film gemaakt' is niet nodig. En wellicht zou hij blij zijn te weten dat de muziek van zijn held door deze film net iets bekender geworden is.

Whitaker krijgt terecht lof voor zijn rol, en eigenlijk zijn alle acteurs goed bezig. De regie van Clint is ook voortreffelijk - en zoals altijd soliede maar ook weinig verrassend. En hij legt het drama er goed op, de scene waarbij Bird terugkomt op zijn oude stek en 'Buster Franklin' ziet spelen is gewoon ronduit schrijnend.

De uitsmijter tijdens de aftiteling, 'Parker's Mood' komt overigens wel bij me aan. Leuk getruc met de maat en de melodie - waarmee ik wellicht weer terug ben bij waar ik mee begon.