Tôkyô Monogatari (1953)

Een erg mooie zwart-wit film uit de jaren vijftig. Het is ren verhaal met een boodschap. Het bevat een fijne sfeer, en de manier waarop het gebracht wordt raakt en ontroert. De acteurs spelen goed en de traagheid is bij deze een pré. Ook het kijkje in Japan/de Japanse cultuur vind ik leuk. Een waardevolle aanschaffing. 4,5*

Een degelijke en interessante film van Ozu die aanzet tot nadenken van hoe we in ons gejaagd leven moeten omgaan met dierbare relaties. Sommigen hebben het niet makkelijk of durven moeilijk hun mening geven tegenover goede vrienden of dichte familieleden wanneer iets hen niet zint of niet past. Ook in deze Tokyo story kijk je naar een ouder koppel dat op bezoek gaat naar hun kinderen in het verre Tokyo. Hoewel ze welkom zijn, worden ze ook ervaren als last. Niet omdat het koppel zelf vervelend is, maar wel omwille van tijdsgebrek of gewoon omdat het verplichte nummertje hen geen voldoening geeft. Er openlijk over communiceren is dan eveneens een brug te ver.

De ontwikkelingen in de film leiden tot betreurenswaardige momenten als kijker. Het is een film over onthaasting en de rush die we vandaag de dag zo goed kennen. Kwantitatieve bezigheden in plaats van kwalitatieve momenten over zaken die er echt toe doen. Ook eventuele pijnlijke gebeurtenissen die nog niet zijn uitgeklaard, kwamen hier even naar boven bij één van de kinderen. Als je dood en begraven bent, is het te laat.

De film geeft een serene poëtische sfeer weer ondersteund met zachte muziek. Beetje traag en één met veel dialogen en sfeerbeelden. Heel erg veel gebeurt er niet, maar de boodschap erachter is des te belangrijker. Mooi!

Tokyo Story

Mooie film over de dagelijkse beslommeringen en problemen van een Japanse familie. Regisseur Yasujirô Ozu legt met Tokyo Story op pijnlijke wijze de relaties tussen de verschillende familieleden bloot, en sommige leden van de Hirayama familie wil je soms wel achter het behang plakken. De laatste familiescene (na de begrafenis van de moeder) is hemeltergend. De film is traag, iets te lang en ook het acteerwerk is soms zeer matig, maar het laatste half uur is schitterend en maakt veel goed. Als de gehele film zo was geweest had er een meesterwerk in gezeten.

Het echtpaar Hirayama reist vanaf het platteland naar Tokyo om hun kinderen op te zoeken. Ze worden niet bepaald met open armen ontvangen. De kinderen zitten er niet op te wachten om veel tijd met hun ouders door te brengen. Alleen een schoondochter, waarvan de echtgenoot al geruime tijd is overleden, lijkt zich om hen te bekommeren. Als vervolgens moeder komt te overlijden, is er ook met name aandacht voor het verdelen van enkele van haar spullen. Op zich een heel degelijk verhaal, diverse elementen zijn uit het leven gegrepen en herkenbaar. Het acteerwerk is ook best degelijk. Het verhaaltempo is echter wel erg traag en de personages hebben weinig diepgang, dus het kon mij nergens echt grijpen.

Ik had de film al eens gezien, wat in een goed gemiddelde bleef steken. Maar zo'n film zinkt nadien nog wat dieper in. Het relaas van een oud koppel uit een dorp dat naar de grote stad komt. Ze zoeken hun kinderen op in de wetenschap dat het leven snel voorbij kan gaan. Ze genieten van de momenten met hun kinderen, maar helaas hebben die niet echt tijd voor hen. Dat compenseren ze dan door hen (in hun ogen) leuke dingen te laten doen en de stad te laten zien. Dat kan ook aangenaam zijn, maar daar komen de ouders niet voor. Ironisch dat net de schoondochter juist wel zoveel tijd maakt om hen te zien. Misschien wel omdat ze op die manier haar liefde kan laten zien voor haar overleden partner. Ze doet dit voor haar man en kan zo herinneringen ophalen.

De moeder laat af en toe vallen dat ze sukkelt met haar gezondheid, maar dat lijkt niemand te horen. En als ze dan zover is dat ze komt te overlijden, zijn de kinderen nog bezig met praktische dingen. Het rouwen is vooral iets dat er bij hoort en 'normaal' is bij mensen van oudere liefde. Echt verdriet is er niet, of toch niet in grote mate.

Een mooi verhaal dat voor sommige filmkijkers wat theatraal aantoont. Maar het is net mooi hoe de camera stil staat bij de beelden. Het wil stilstaan bij het leven, laat de beelden maar spreken. De camera volgt daarmee de ouders waarrond het leven van de kinderen met hun carrière voorbij lijkt te gaan.

Dit is dan het grote meesterwerk van Ozu, maar ik vond dit eigenlijk zijn minste. Veel meer draaiend om plot en ideeën dan om de personages, terwijl juist zijn andere films veel meer om leuke kleine herkenbare momentjes zo genietbaar zijn. Ook mocht de thematiek toen iets belerends hebben, ik zie nu eigenlijk geen hele bijzondere dingen in de relaties tussen de ouders en hun volwassen kinderen. Verder wel enkele aardige scènes van Tokyo, maar er zitten te weinig memorabele scènes in. Maar goed, wel een Ozu en zijn kwaliteiten zijn groot genoeg om hier minstens een prima film van te maken. Alleen dus wel een tegenvaller, gezien ik veel meer verwachtte. Net aan 3,5*.

Ingetogen, menselijk, een tijdsbeeld en een veelbelovend mooi moment tussen oma en kleinzoon op de heuvel. Verder kon het me maar tot op een bescheiden hoogte ontroeren, waardoor het klokkijken nooit ver weg was.

Heel fijne film. Rustgevend en sereen, een rake boodschap en universele thematiek, droevig, maar met momenten ook erg grappig en leuk. Een resem aan gevoelens en emoties komen voorbij, maar Ozu zet nooit in op gemakkelijk sentiment of een overdadige aanwezigheid van gevoel. Het is in ieder geval geen opzichtig belerende film, hoewel de boodschap op het einde niettemin duidelijk is. Die sereniteit speelt daar ook een rol in; Tokyo Story is rustig en opbouwend van aard, en kabbelt eigenlijk de gehele speelduur wat vooruit. Het is met momenten contemplatief en reflexief van aard, waardoor er ook veel bij de kijker zelf komt te liggen. Je wordt niet bepaald bij je handje genomen, en mag het eigenlijk allemaal zelf een beetje uitdokteren; hoe de familierelaties exact in elkaar steken, de geschiedenis van iedereen: het wordt op den duur wel duidelijk, maar het wordt niet voor je uitgespeld. Die rust in het geheel brengt ook enkele poëtische scènes met zich mee; dat moment tussen de grootmoeder en haar kleinkind op de heuvel was prachtig, maar ook de scène dat de grootouders aan het uitkijken zijn over de zee bijvoorbeeld. Meer van dat soort momenten, waar de beeldtaal in principe voor zichzelf spreekt en er voor de rest niets gezegd wordt of gebeurt, hadden er van mij op zich nog iets meer in mogen zitten. Want over het algemeen is het ook wel een film die fel inzet op dialogen en verhaal. De dialoogscènes voelen soms wat onnaturel, maar het is natuurlijk ook een product van z'n tijd. Maar over het algemeen kan ik daar zeker niets slechts over zeggen, en had de film me ook ten allen tijde mee. In die stillere, 'het beeld spreekt voor zichzelf'-momenten vond ik Ozu's regie gewoonweg subliem en nog beter uit de verf komen dan in de praatscènes. Maar ik ben aan het zeuren.

De acteurs wisten de emotie in het verhaal op een sterke en subtiele manier te onderstrepen. Chishu Ryu, de acteur van de grootvader, vond ik ontzettend sterk spel leveren. Die scènes op café met zijn oude vrienden, en dan de momenten daarna waarin hij dronken bij zijn dochter aankomt, waren subliem en ook best grappig/lichthartig. Maar ook op het einde na de dood van zijn vrouw, terwijl de hele familie samenzit, was hij heel goed. De rest van de cast deed een klein beetje voor hem onder, vond ik persoonlijk, op Higashiyama (de actrice van de grootmoeder) na wellicht. Maar niet veel, en iedereen bracht hun personage geloofwaardig tot leven.

Het is denk ik echt wel een film om nog eens een keer te kijken, want veel zaken zijn nog niet per se op de juiste plek gevallen bij mij. Maar qua gevoel en ervaring is het zonder twijfel een 4* voor mij.

Tôkyô Monogatari is toch een film met een zekere status, maar het heeft me allesbehalve weten te overtuigen. Het is de tweede film van Ozu die ik gezien heb na Banshun en we krijgen ook hier een erg saai familiedrama te zien. Een ouder echtpaar gaat op bezoek bij hun kinderen in Tokyo, maar niemand heeft echt tijd om met hun bezig te zijn. Enkel de vrouw van hun overleden zoon lijkt nog wat tijd voor hun vrij te willen maken. Bij hun terugkeer naar huis wordt de moeder ziekt en komt nadien te overlijden, maar op geen enkel moment ben ik echt ontroerd geraakt door de gebeurtenissen. Ik kan me moeilijk inleven in dit soort van Aziatische films waarbij de acteurs altijd wat glimlachen en knikken. Het lijkt alsof ze niets anders kunnen en na verloop van tijd wordt het wel vrij eentonig en vervelend. Ik denk dat ik dit soort films toch voor een poos aan de kant ga houden.

1.5*