4 Luni, 3 Saptamâni si 2 Zile (2007)

Niet het meesterwerkje dat ik dacht dat het was. Wat uiteraard ook niet wil zeggen dat het geen goede film is. Ik heb er alvast van genoten. Nu ja, erg veel te genieten was er wel niet in deze vrij mistroostige rauwe film. Centraal staat het thema van abortus en dat binnen de context van het communistische regime eind jaren tachtig van Ceaucescu. In de lijn van Das Leben der Anderen (2006) heerst er ook een soort bevreemdend en beangstigend sfeertje van de controlerende overheid als was het hier een vrij softe versie ervan.

Het aanzetten tot, het ondergaan of het medeplichtig zijn aan het meewerken tot abortus is bij overheid verboden en wordt bestraft tot gevangenisstraffen tot 10 jaar. Het houdt Bebe, Otilia en Gabriela niet tegen om hun plan tot uitvoer te brengen. Fijn is ook dat de regisseur niet noodzakelijk een moreel standpunt inneemt. Alles is zeer sober gefilmd, zeer statisch ook en bij momenten zelfs iets te lange scènes waarbij ik spontaan moest terugdenken aan Fien Troch's Kid (2012).

De scène bvb aan de feesttafel geeft mooi weer met welk moreel gevoel Otilia kampt. Zij onderging de abortus niet, maar is minstens evenveel betrokken bij het gebeuren. Als hoofdpersonage zie je als kijker alles vanuit haar standpunt. De feesttafel bevestigt dit, maar deze scène is te langdradig en te statisch gefilmd om nog boeiend te zijn. Het is een vrij sobere film tot aan de climax op het einde. Schokkend en confronterend was het bijna. Ik kan wel wat hebben in een film, maar ik kan me best voorstellen dat een ander hier niet goed van is. Er wordt vaak gesproken over abortus, maar het werkelijk zien is toch nog wat anders. Je wordt onmiddellijk met de neus op de feiten gedrukt. Knap welk gevoel Mungiu bij de kijker wenst te leggen, maar in zijn geheel volgt zijn film net niet.

Mooie trage intense film. Het verhaal is zwart droef. Maar de moeite om uit te kijken

Sommigen denken zoals TornadoEF5 eerder schrijft, dat Roemenië aan de andere kant van de wereld ligt, een heel andere cultuur heeft en dan komt men erachter dat het veel lijkt op Nederland. Zelf heb ik er enige jaren rondgezworven, daar een relatie gehad en de cultuur, het leven daar ervaren, het was een eyeopener dat de mensen daar heel veel leken op de mensen uit mijn eigen buurt hier in Nederland.

Het enige wat anders was, is de religie. Ik kom uit het protestante Nederland wat redelijk vrijgevochten is (tenminste ik wel ) en in Roemenië is men vaak (orthodox) Katholiek, soms niet al te streng heb ik meegemaakt maar de rites zitten er wel in en men houdt zich voor de buitenwereld ook goed aan de regels.

Zo ook in deze film, Gabriela is (veel te laat) tot de conclusie gekomen dat zij een abortus wil ondergaan maar probeer dat maar eens in het Roemenië uit 1988. Na 3 maanden zijn de eisen van een aanklager gelijk aan een proces tegen een moordenaar. En Gabriela is helaas veel te laat met haar besluit om de foetus te laten verwijderen door één van de dubieuze beoefenaars die dit uitvoeren.

Deze "operatie" zou in de huidige tijd ongeveer 615,29 euro kosten, toen ik daar was verdiende een lerares aan het Lyceum (professor) ongeveer 150 euro. Dat was begin jaren '90 vorige eeuw.

Dus Gabriela ging een grote schuld aan en wat mij opviel, het vriendje (zoals vaak) was nergens te bekennen.

De film laat goed zien hoe het ging en was in die periode. Men had vrijwel altijd een Dacia als men een auto bezat, vaak woonde men in een flat, 3 kamers waarvan 2 slaapkamers en een woonkeukentje. Erg gezellig als je met 4 mensen in zo'n appartement woonde. (vond ik)

Ook viel mij weer op dat het personeel zich erg onverschillig gedroeg naar klanten toe, je had je werk en na 8 uur arbeid ging je naar huis. Aan klantenservice deed men weinig want het werk was alleen voor het inkomen en men moest jou niet lastig vallen met "gezeur". Het probleem was dat deze mentaliteit in het gehele Oostblok aanwezig was. Ik heb het vrijwel nooit anders ervaren en men kwam er ook voor uit als je er naar vroeg.

Je ziet het ook steeds terug in de film, in het hotel waar het verhaal zich grotendeels afspeelt zie je het mooi terug bij de receptie en de bediening.

De film laat dus een mooi tijdsbeeld zien hoe het vaak was in het Oostblok, een prima verhaal met een uitstekende set met goed acterende acteurs. Het verhaal komt iets traag op gang maar daardoor leer je de meisjes ook iets beter kennen. Mooi dat men studenten gebruikt in het verhaal (ze hadden ook een jonge vrouw kunnen nemen met haar vriendin).

Een ruime 8!

Gisteravond met deze 4 maanden, 3 weken en 2 dagen op de Roemeense toer, en daarmee ook zowaar de eerste keer dat ik een Roemeense film zie. Ik vond deze bij de kringloop waar het cijfergemiddelde mij voldoende motiveerde om de film mee te nemen en te proberen. Toch hoeft dat niet automatisch een voltreffer in te houden...

Het verhaal is maar al te duidelijk tijdens de nadagen van de Roemeense dictatuur, waar de twee dames Otilia en Gabi zich op een gevaarlijk pad begeven met abortus iets dat in de getoonde troosteloos, armoedig en grauw wereld, die Roemenië op dat moment heet, ook nog niet echt een sinecure blijkt te zijn. Want temidden van een warige Gabi, een mislukte reservering en een achterdochtige koene ridder, alhoewel koen, is het toch Otilia die de boel bijelkaar houdt en de dingen regelt. En dat terwijl voor Otilia zelf ook nog enkele persoonlijke dingen spelen.

Het zijn vooral die laatste dingen, de persoonlijke dingen van Otilia, die mij niet zo bekoren en een beetje ongrijpbaar blijven. Rond de abortus slaagt de film er juist in om een bepaalde pijnlijkheid en ongemakkelijkheid te vangen die absoluut sterk te noemen is. Dit samen met een bepaalde jaren '80 aankleding en de reeds genoemde grauwe en treurig aandoende sfeer heeft de film al heel wat, net als de zogenaamde koene ridder met zijn 'voorwaarde'. Het tekent de mens in het algemeen met al zijn vooroordelen, betweterigheid, neerbuigendheid en in het geval van de koene ridder ook nog eens in staat om overal een slaatje uit te kunnen slaan. Walgelijk eigenlijk. Daarnaast staan ongetwijfeld keuzes, gedurfde keuzes, in een dergelijke totalitaire staat centraal als onderwerp.

Maar een homerun is 4 maanden 3 weken en 2 dagen toch zeker niet en vooral vanwege de relationele besognes van Otilia die ook nog onder de aandacht komen. Want hoe kan ze haar vriendin nu in de steek laten? Oké, de gesprekken aan tafel zijn kennelijk nodig om de verschillen in klassen en bij behorende neerbuigendheid te tonen, een bepaalde verdeeldheid in het jaren '80 Roemenië, maar toch...dit ging over een abortus? Afijn, tegen die tijd heb ik het wel al een beetje gehad met 4 maanden 3 weken en 2 dagen waarin ongetwijfeld sterk geacteerd wordt en een bepaalde authenticiteit gevangen wordt, maar de film mij vooral ook stroef, heel stroef, overkomt. En heel eerlijk heb ik eigenlijk vanaf de eerste tot de laatste minuut niets met deze film. Een voldoende voor de moeite wat mij betreft.

Deze 4 Luni, 3 Saptamâni si 2 Zile is geen film die je moet gaan zien als je met een goed gevoel uit een film wilt komen. Ik heb nog niet al te veel Oostblok films gezien, maar ze slagen er meestal in om een erg realistische en grauwe film te maken over een zwaar onderwerp en dat is hier niet anders.

De opbouw naar het deel in het hotel is weinig bijzonders, maar eens Gabita in het hotel de keuze moet maken om de abortus te laten doorgaan, ontstaat er wel een erg intense spanning tussen Gabita, Otilla en de 'dokter'. De scène met het etentje bij de familie van Otilla's vriend is toch ook bijzonder. Op zich gebeurt er net veel meer dan wat praatjes over koetjes en kalfjes, maar wetende wat er allemaal gebeurd is, geeft dit een erg benauwd en ongemakkelijk gevoel dat je daar als kijker ook helemaal niet aanwezig wil zijn. Dat we op het einde de foetus te zien krijgen, had voor mij niet gehoeven. De blik van Otilla verraadde al genoeg dat dit een gruwelijk beeld is.

Die Otilla wordt overigens erg sterk neergezet door Anamaria Marinca. Ze komt erg sympathiek over door haar volledig weg te cijferen om haar vriendin te helpen bij haar abortus. Het contrast met Gabita kan niet groter zijn, want zij komt erg egocentrisch over. Zeker de eindscène waarbij ze aan tafel zitten nadat Otilla de foetus gedumpt had, gaf een erg ongemakkelijk gevoel naar Otilla toe.

Grauwe en realistische film die toch even blijft nazinderen. Misschien moet ik toch vaker op zoek gaan naar een Oostblok film.

3.5*