Cutter's Way (1981)

Jeff Bridges speelt een man die liever lui dan moe is en absoluut geen problemen wil, maar tegen wil en dank betrokken raakt bij een mysterie die hij moet oplossen, waarbij hij geassisteerd wordt door een wilde, ietwat gestoorde Vietnamveteraan die snel zijn geweer te voorschijn haalt. Ja, ik weet wat je denkt, maar in dit geval is het geen komedie. Toch durf ik erom te wedden dat de Coens Cutter's Way gezien hebben voor ze The Big Lebowski maakten. Op zich lijken de films niet enorm veel op elkaar, maar kleine elementen bleven me eraan herinneren.

Cutter's Way is echter een sterke film op zichzelf, een zeer pakkend drama, met drie van de beste personages die ik in lange tijd in een film gezien heb. Bone is de kalme rokkenjager die overal voor wegloopt, soms niet helemaal onverstandig, al komt hij laf over. Daar tegenover staat zijn tegenpool Cutter, een maniak die zichzelf als een held ziet, ondanks dat hij een arm, oog en been verloren heeft, constant mensen beledigt, bewust problemen opzoekt en een alcholist is. Hij is waarschijnlijk ook paranoïde. Bone en Cutter zijn niet meteen de meest sympathieke personages die je kunt bedenken, maar ik kon mijn ogen niet van ze afhouden. Dit komt door de ongeloofelijk menselijke manier waarop de acteurs hun rollen neerzetten. De onsympathieke klootzakken worden niet bepaald brave padvinders, maar hun innerlijke problemen worden voelbaar. Ik vraag me af hoe die twee überhaupt in elkaars leven terecht zijn gekomen, zo tegenstrijdig als ze zijn. Het is de kracht van de acteurs om toch de indruk te wekken dat ze een verleden delen, zelfs als verteld de film ons daar niets over. Ondanks dat Heard en zeker Bridges fenomenaal zijn, loopt toch vooral Eichhorn met de film weg. Zij is de vrouw die tussen de twee mannen instaat. Ze lijkt een soort ankerpunt in de film te zijn waaraan de twee hoofdpersonen zich kunnen reflecteren. Haar Mo is net zo verloren en alcholistisch als Cutter, maar niet zo zelfvernietigend en tegelijkertijd gepassioneerder dan Bone, met wie ze verder een bepaalde terughoudendheid deelt. Haar nacht alleen met Bone is het ontroerendste moment van de film. Eichhorn is kortom de ziel van de film.

Het is echt een acteursfilm die het verder ook nog van de dialogen moet hebben. Liefhebbers van audiovisueel geweld zullen hier weinig van waarde vinden en mysteryfreaks komen ook bedrogen uit met het ietwat te weinig uitgewerkte plot. De karakters zal ik echter nooit vergeten en de film is bijzonder intens en aangrijpend dankzij hen. Stel je echter voor dat iemand als Polanski hier de regie had gehad. Dat had net die extra push kunnen geven richting de 4,5* of zelfs 5*. Zulke cijfers zitten in deze film verstopt. Laat dat echter niet teveel als een kritiek klinken, Cutter's Way verdient veel hele dikke sterren.

Aardige thriller/drama waarin het plot zeker ondergeschikt is aan de personages. En dat is hier zeker niet verkeerd, aangezien de personages een stuk interessanter zijn dan het langzaam ontvouwende plot. Maar toch had daar ook nog wat meer potentie in gezeten. Het acteerwerk is zeker goed en vooral John Heard is sterk als de luidruchtige en kreupele veteraan.

Bridges en Heard zijn een prachtig duo en Eichhorn staat er op bijzondere wijze tussenin. Eén oog, één arm en één been; Cutter is een bijzondere gast. Zodra hij één aanwijzing krijgt van z'n vriend Bone promoveert-ie zichzelf direct naar detective. Wat regisseur Ivan Passer vervolgens creëert met deze 'Cutter's Way' is een sfeervol drama, vol met zwarte humor en de nodige emotionele lading. Bijzonder sterk en intrigerend geacteerd. Enige puntje van kritiek is Val, die ineens spoorloos is. Hoe langer ik nadenk over Cutter, hoe indringender en sterker z'n karakter wordt. Eén van de mooiste karakters die ik in tijden zag. Klasse film.

Toen ik deze film decennia geleden voor de eerste (en tot vandaag ook énige) keer zag was ik diep onder de indruk. Jeff Bridges speelt uitstekend onderkoeld en mikt niet op meer belang dan zijn rol heeft, Lisa Eichhorn is ontroerend, de muziek van Jack Nitzsche schept knap sfeer en is tegelijkertijd subtiel ontregelend, de plot is even dwingend als ambigu, en de regie geeft de acteurs alle vrijheid zonder de richting van de film zelf te veronachtzamen. Dat alles maakte echter niet meer dan de helft van de waardering uit voor mij, want boven alles is dit de film van John Heard. In bijna alle films die ik van hem ken speelt hij de onbetrouwbare tegenstrever (zoals in Big en My fellow Americans) of de nietszeggende autoriteit (want wie kent hem niet als de vader uit Home alone ?), maar in deze film grijpt hij de hoofdrol met beide handen aan en geeft hij een onvergetelijk portret van een verbitterde Vietnam-veteraan die plotseling een kans denkt te zien om zijn leven nog een zinvolle wending te geven. Hoewel Jeff Bridges hier de ster is speelt hij duidelijk de tweede viool, want Alex Cutter vormt het hart van deze film. Een briljante hoofdrol voor een acteur die daarna helaas weer werd "gedegradeerd" tot bijrollen. En nee, na vijfentwintig jaar heeft deze film bij herziening nog niets van z'n kracht verloren.

        Zie overigens de recensie op DVDSavant voor een interessante interpretatie die deze film als een moderne versie van Hamlet ziet.

Fraaie karakterstudie annex moordmysterie, alhoewel dat laatste hier wel op een laag pitje staat. De film moet het vooral hebben van de twee uitstekende hoofdrolspelers, met vooral John Heard heel erg goed als getraumatiseerde oorlogsveteraan die zich vastbijt in een moordzaak waar vriend Jeff Bridges als getuige bij betrokken is. Het tempo ligt laag en qua plot gebeurt er niet zo heel veel, maar dialogen en sfeertekening zijn top.

Best even vergeten dat dit een "thriller" is, want de moordzaak is maar van zijdelings belang. Was soms wat vervelend door de vele dialoog maar een cultfilm mag het gerust genoemd worden, omwille van complexe personages in de vorm van een driehoeksverhouding, maar ook van de vreemde voorgeschiedenis rond de productie. Dit is blijkbaar een film die de studio liever niet had gemaakt.

Cutter is een kreupele veteraan die aan de drank zit, en heel koleriek kan zijn als iets hem dwars ligt. Richard Bone is zijn vriend die hem steun biedt in zijn moeilijke situatie en daartussen een vrouw, Mo, die vervreemd is geraakt van Cutter (haar man) nadat de oorlogshandicap hem heeft veranderd. Vooral Heard speelt zijn rol goed als de verbitterde veteraan met zijn complottheorie, maar Cutter's Way is een film die ondanks het een passieproject is, niet veel indruk weet te maken en teleurstellend afloopt.