Meshi (1951)

Meshi is een film over de sleur die in een huwelijk is gekomen na een jaar of vijf, het gevoel van "is dit alles?", het verlangen naar meer, naar actie, naar vroeger, naar anders. Dit wordt getriggerd door de komst van een nichtje. Het nichtje is jonger, impulsief, vrij en trekt ook nog de aandacht van Michiyo's man ook. Maar ook Michiyo zelf snuffelt af en toe aan het leven buiten de sleur van huishoudelijke handelingen en een man die na een lange dag werken neerploft en zegt dat hij honger heeft.

Dan volgt via een reis naar Tokyo een soort van zelfonderzoek. Ze wordt geconfronteerd met meningen van anderen (die haar onder druk zetten om vooral terug te gaan naar haar man). Een overeenkomst met Ozu vind ik dat beide films hebben gemaakt over acceptatie van het onafwendbare en vooral het voortschrijden van de tijd. Michiyo wordt ook geconfronteerd dat het Tokyo van toen er ook niet meer is. dat herinneringen, zelfs al zou ze er weer gaan wonen, niet op herhaling gaan en dat het leven nergens een makkie wordt.

Het einde is heel makkelijk op te vatten als een anti-feministisch stand-by-your-man-einde, maar er is toch echt meer aan de hand. Michiyo accepteert wat ze heeft of capituleert misschien wel, schikt zich naar een soort lot, niet eens zozeer omdat dat haar gelukkig zal maken, maar omdat dat haar lot misschien wel is en vechten ertegen nog zwaarder is dan het accepteren. Het einde heeft een bittere ondertoon. Al is haar man best een prima kerel. Een beetje saai, maar wel iemand op die je kan vertrouwen. Maar of hij haar ooit gelukkig maakt is de vraag.

Fijne subtiele film van een boeiende regisseur. Visueel wat minder verfijnd dat When a Woman Ascends the Stairs, maar onmiskenbaar met een eigen stijl. En films met Setsuko Hara hebben altijd wat extra's. Prachtige vrouw en geweldige actrice.

4.0*

Eerste van de drie Mikio Naruse die ik voor deze week gepland heb.

Mooi drama dat extra meerwaarde krijgt door de beelden van Japan enkele jaren na de tweede wereldoorlog. Aardig ook dat de levens van de hoofdpersonen ook niet veel afwijken van hun Amerikaanse of Europeese tegenhangers. Schijnbaar zijn het soort huwelijks/sleur-problemen behoorlijk universeel.

Toch waarschijnlijk voornamelijk geschikt voor mensen die ook wat hebben met het werk van Ozu.

Ik ben het hier wel mee eens. Het einde was een beetje een afknapper, ik had iets interessanters gehoopt. Al moet ik toegeven dat ik die bittere ondertoon waar Starbright Boy over spreekt zelf niet echt in de eindscène ontdekt had, maar wel in zie hoe dat zo werkt. Maakt de film wellicht geschikt voor een herziening ooit.

Querelle heeft ook gelijk dat het allemaal wat toegankelijker is dan Ozu. Misschien omdat ik net binnen een week tijd ook een film van Ozu zag, maar Naruse is veel lichter verteerbaar en eigenlijk ook wat minder diepgravend dan die andere grootmeester. Heel erg is dat niet, want Meshi is een goed gemaakt drama, met een aantal mooie scènes. De buitenscènes vielen ook extra op. Mooie straat- en stadsbeelden. Geeft het een extra sfeertje.

Het geheime wapen is echter Setsuko Hara. Ze viel me al op in de twee Ozufilms die ik zag, maar in deze film bewijst ze nog maar eens haar diepgang als actrice. Hoort echt tot de beste. Ken Uehara deed het ook goed als haar man. Na de feministische openingsvoice-over had ik een klootzakkenrol verwacht, maar ik bleek toch een beetje medelijden te krijgen met helaas wat suffige goedzak. Ik ben het wel met NKyou eens overigens dat de acteerstijl vrij westers is. Zelfs de acteurs in Kurosawafilms vind ik meer oosters acteren. Viel me eigenlijk al direct op in deze film hoe groot het verschil in acteerstijl is in vergelijking met bijvoorbeeld Ozu. Alleen heb ik er in tegenstelling tot NKyou geen problemen mee verder.

Al met al een alleraardigst melodrama, maar niet degene in het genre die mij het meest geraakt heeft.

3,5*

Goede film over een vrouw die geconfronteerd wordt met de dagelijkse sleur van het leven. Volgens mij leven nog steeds veel Japanse vrouwen volgens hun vaste rol. Mannen werken en komen laat thuis, de vrouw doet het huishouden en zorgt voor de kinderen.

3.5*

Mooie film inderdaad. Naruse is een beetje de wat onbekendere broer van bijvoorbeeld Ozu en Mizoguchi. De handvol films die ik tot nu toe van die twee filmmakers zag, maakte toch wat meer indruk.

Naruse is wat uitleggeriger dan twee genoemden zo lijkt het. In de eerste scene kreeg ik bij het zien van de repeterende handelingen van Michiyo direct al een melancholisch gevoel ten gevolg van een overduidelijk sleur. Nadat Naruse dat in het kort vrij effectief duidelijk had gemaakt, ging er een voice-over overheen om dat nog eens precies zo uit te leggen. Ook waren er blikken van aantrekkingskracht van het paar naar anderen dan elkaar. Jammer dat er daarna nog eens een personage moet vragen of ze zich niet voelen aangetrokken tot die buitenstaander. Alsof Naruse bang was dat het nog niet duidelijk was of zo. Ook het hele personage van het nichtje dat 180 graden anders is dan Michiyo is weinig subtiel.

Maar verder is dit een erg sterke film. Je moet altijd opletten dat zo’n film over de dagelijkse sleur, zelf ook niet saai wordt. Hoewel ik even moeite had mijn plekje te vinden tijdens de film, lukte dat uiteindelijk vrij moeiteloos. De film is dan ook gewoon een kleine 50 jaar eerder dan American Beauty of zo. Niet dat ik dacht dat het onderwerp niet eerder zou zijn behandeld, maar het is wel opvallend dat deze film eigenlijk net zo meedogenloos is, maar dan op een heel andere manier. Ik had zelfs een Groundhog Day deja vu gevoel. De mensen die de film zagen weten wat ik bedoel. Vond ik een van de krachtigste scenes uit de film, hoewel het er ook in die scene iets te dik bovenop lag.

Dat einde is inderdaad een discussie op zich waard. De film is gebaseerd op een onaf boek van Hayashi. In andere woorden, de scriptschrijvers moesten er zelf een eind aan breien. Gevolg was dat ze het niet eens werden en dat de een boos de schrijftafel verliet (hulde aan de boekjes van Eureka). Het is niet (echt) een happy end. Hooguit een compromis, ook naar de kijker toe. Ze heeft aan het eind iets van, het is goed zo. Er zijn dan ook genoeg mensen die slechter af zijn (die vrouw met haar zoontje in Tokio), iedereen is jaloers op haar gedurende de hele speelduur en er staan genoeg vrouwen klaar om haar plaats in te nemen. Uiteindelijk heeft het personage niets gewonnen en is ze waar ze begon. De sleur gaat door. Over een half jaar is Michiyo weer terug bij af. Het is een tijdelijke oplossing die voor het hoofdpersonage waarschijnlijk geen geluk zal brengen.

3,75 sterren. Ik wil Stephan73 graag bedanken omdat ie de Narusebox voor een belachelijk lage prijs van de hand heeft gedaan, anders had mijn eerste Naruse nog wel even geduurd.

Zoals in de andere films van Naruse, die ik totnogtoe gezien heb, focust het verhaal zich op een vertwijfelde vrouw op zoek naar genegenheid òf een uitweg uit de sleur van haar liefdeloze bestaan.

Ik vind het altijd een genot om te kijken naar het innemende acteerwerk van Setsuko Hara, in mijn ogen de onvolprezen ster van de Japanse cinema een half eeuw geleden (samen met Hideko Takamine).

Het zal wellicht hopeloos ouderwets klinken, maar naar mijn bescheiden mening ontbeert de huidige filmpopulatie met een overdaad aan eendagsvliegen —op een paar uitzonderingen na— de gedegen en geschakeerde routine van toen, ook in Japan.