Voyage of Time: Life’s Journey (2016)

Voor de volledige recensie: klik.

Een toch wel teleurstellende opsomming van de laatste serie films van Malick (The Tree of Life tot en met Song to Song), alles wat hij met deze films heeft willen vertellen verteld hij nu nog eens dunnetjes over. Nadat de voice-over voor de twintigste keer met hese stem Mother! heeft geroepen en alweer iets zegt met 'love will bind us together', dan weet je het zo ongeveer wel. Ingezoomde antropoligische archiefbeelden wisselen de uitgezoomde kosmische plaatjes af voor de context, maar dit stoort vooral vanwege de slechte videokwaliteit en afwijkend beeldformaat. Wat de bij elkaar geraapte boel overeind houdt zijn een aantal zeer mooie natuurbeelden, macro opnames van mengende vloeistoffen en animaties van de kosmos (ook een hele lelijke trouwens waarin tijd en ruimte zogezegd met elkaar samensmelten).

Eigenlijk is dit qua thematiek en boodschap gewoon de documentaireversie van The Tree of Life, helemaal niks nieuws onder de zon. Hoogste tijd voor Terrence om ons wat nieuws te gaan vertellen met Radegund.

Deze visueel oogverblindende maar erg zweverige en vooral vage documentaire is typisch Malick: een pretentieuze, zinloze prietpraat spuiende voiceover (Cate Blanchett) over betoverende, bijzonder fraai geschoten plaatjes. Het resultaat is nogal onevenwichtig, alhoewel bij vlagen behoorlijk indrukwekkend. Waarschijnlijk beter te pruimen als je het geluid uitzet en je favoriete muziek als soundtrack gebruikt.

Het geen goed teken als ik na 10 minuten al op mijn horloge kijk om vast te stellen hoe lang ik dit nog aan moet zien. De beelden zijn absoluut fraai, al valt het veelal niet mee om authentieke beelden en CGI van elkaar te onderscheiden en dat is niet als compliment bedoeld. De film voltrekt zich in een slakkengang, evenals het pretentieuze pseudo-poëtische geprevel van Cate Blanchett. Hoe vaker ze het had over 'mother', hoe meer ik (louter spreekwoordelijk) wilde roepen om mijn moeder. Als ik de moeite had genomen om vooraf te kijken wie de regisseur was, was ik er waarschijnlijk beter tegen bestand geweest. Sommige mensen vinden het werk van Terrence Malick geweldig, anderen kunnen 't niet uitstaan. Ik behoor duidelijk tot de laatste categorie, al zal dat mij er niet van weerhouden om Rosegund te aanschouwen.

De film doet hetzelfde als wat Malick altijd doet maar ditmaal zo uitdrukkelijk en over the top dat Malick zich met deze film ietwat vergaloppeert: de beelden en poëzie zijn kitsch geworden en z’n mystieke boodschap een gimmick. Toch blijft er nog wel wat authentiek en effectief in deze film die opnieuw het wonder van het leven (of van het zijn überhaupt) tot uitdrukking wil brengen en daarvoor beelden à la een BBC-natuurdocumentaire combineert met mystieke poëzie.

Voor zover Malick slaagt om dat wonder over te brengen brengt hij je als het ware terug naar hoe je bv. als kind met water en zand speelde en je zo het wonder en de kracht van de elementen water en aarde ontdekte of hoe spannend het was toen je het wonder en de kracht van vuur ontdekte (zodat je je kunt voorstellen dat men zich in de 6de eeuw voor Christus afvroeg of alles is ontstaan uit water of uit vuur). Of Malick laat je de sterrenhemel en een supernova zien opdat je je opnieuw bewust wordt hoe eindeloos uitgestrekt het omspansel en onvoorstelbaar machtig de kosmische krachten zijn en dus hoe nietig wij zijn. Alles is een wonder als je je erop concentreert, van een waterdruppel tot een zonnestraal, en Malick wil dat ons laten zien. Eenzelfde mystieke ervaring kunnen overigens psychedelische drugs zeer direct en zeer intens geven zodat er extase ontstaat en bv. de hele wereld en jezelf verdwijnen in die ene waterdruppel waar je naar kijkt (en je bv. urenlang in extase een boom kunt knuffelen).

Deze film is gestructureerd als een ode aan ‘Moeder’, de eeuwige Schepper (‘birth giver’) van alles, maar Malick lijkt hiermee niet te verwijzen naar de transcendente en persoonlijke God van de monotheïstische religies maar naar Moeder Natuur, Brahman uit het hindoeïsme of Schopenhauers Oerwil.

iets beter dan zijn laatste speelfilms, waarschijnlijk omdat Malick zijn kenmerkende stijl ook hier weer trouw handhaaft, en dat deze stijl beter past bij een docu dan bij een film. Soort beeldende poëzie, alleen een manier van poëzie die voor de doorsnee sterveling niet helemaal is te bevatten, waardoor het toch vooral weer een vermoeiende zit word, ondanks de korte speelduur. Met drie sterren wel een voldoende want de beelden zijn prachtig geschoten en heerlijk intens, bijna uniek in hun soort. Maar qua verhaal moet niemand mij vragen wat Malick nou precies wil duiden, zou hij dat zelf trouwens wel weten?

Mooie beelden maken voor mij geen documentaire. Dit is een collage van natuurbeelden. Als je een voice-over hebt, waarom dan van dat pseudo-poëtisch geleuter dat nergens op slaat? Dit is voor liefhebbers van Baraka, maar voor nieuwsgierige, kritische mensen die continu wensen bij te leren en geïnformeerd te worden over wat er te zien is, wijs ik erop dat je dit best kan overslaan. 1*

Moeilijk te beoordelen. Leuke en fijne beelden van de kosmos, van het water, van het leven op aarde. Maar ik vond de beelden weinig samenhangend. Het sprong vaak van de hak op de tak. Een reis door de tijd, kan best zijn, maar er zat geen structuur in de beelden.

Als je dan ook nog afkomt met een nietszeggende en eerder irritante voice-over, dan doet dit meer slecht dan goed. Dan vond Samsara of Koyaanisqatsi een stuk relevanter en duidelijker waarover het ging.

Documentaire heeft een poëtische filosofische ondertoon, beetje hoogdravend, maar dat kwam er niet goed uit. Fijn alvast dat de prachtige beelden me nog enigszins aan het scherm kluisterden.

Jazeker, het is een plaatje, als een collage Aerial screen savers die ik op mijn AppleTV heb.

Ik ben enorm geinteresseerd in de ontstaansgeschiedenis van de aarde en van het leven op aarde en ook in alles over de kosmos.

Toch voelt dit als een schooltelevisie aflevering die in zevenmijlslaarzen alles even aanstipt, maar steeds net te kort om voldoende inhoud te hebben. Alles wat ik verwacht had dat er in te zien zou zijn zit er in, maar letterlijk ook niets meer dan dat. Het is een simpel ABC-tje.

Die inhoud komt alsnog wel van de voice-over, in de IMAX-versie die ik op MUBI zag vertolkt door Brad Pitt.

We krijgen via Brad Pitt wat voor de hand liggende filosofische levensvragen opgediend.

Gelukkig houdt hij zich af en toe stil want de hele documentaire volpraten was ongepast geweest. De beelden spreken vaak voor zich.

Best aardig, maar als je het vergelijkt met een interessant boek over de ontwikkeling van de aarde en de mensheid, is dit een glossy folder daarvan met mooie plaatjes. Er zitten enkele adembenemend mooie shots in, maar al met al is het los zand. Vooral de intro en outtro met het kind toont het Malick stempel. En in de beelden zie je het streven naar perfectie, maar perfectie kan ook wel eens saai zijn.

De magie van onze kosmos en het leven op aarde komt zeker wel over, maar het heeft me eigenlijk niets geleerd. Er had bijvoorbeeld iets in kunnen zitten over Göbekli Tepe, het oudst bekende tempelcomplex ter wereld van circa 11.500 jaar. Of de vroege mens, zoals de Denisovamens in Siberië. Het wordt allemaal heel vaag gehouden. Je ziet wat Aboriginals een struisvogelei eten en een minuut later zit je alweer in een ander fragment.

Vooral van de fragmenten van de dinosaurussen had ik meer verwacht. Die waren tamelijk saai.

Ik heb de IMAX versie gezien (40 minuten). Mogelijk komt e.e.a. allemaal beter tot zijn recht in de 90 minuten versie.

Regisseur Terrence Malick kiest dit keer voor een IMAX-ervaring, waarin zijn geduldige natuurbeelden natuurlijk optimaal tot hun recht kunnen komen. Wie echter bekend is met het werk van Malick kan al van tevoren verwachten dat het geen uiterst informatieve documentaire zal worden en meer een cryptische filmervaring die door Cate Blanchett (op waardeloze wijze) aan elkaar wordt gepraat. Onhandig is dat de zeer scherpe kosmos- en natuurbeelden slordig worden afgewisseld met wazig opgenomen beelden van cultuur en religie, met name omdat ze elkaar niet erg sterk aanvullen op visueel vlak. Daarnaast wordt er in de synopsis omschreven dat Malick onderzoekend werk verricht, maar die indruk wordt voor de kijker amper gewekt. Ondertussen zijn we op het punt aangekomen waarop het lijkt alsof Malick & co gewoon heel erg intellectueel willen overkomen, maar gelukkig gaat dat wel gecombineerd met prachtige beelden die keer op keer weten te verwonderen. Een speelduur van 90 minuten is voor filmbegrippen niet lang, maar deze wegen hier na enige tijd voor mij als kijker wel heel erg zwaar.