Da Hong Deng Long Gao Gao Gua (1991)

Echt een geweldige film van Zhang. Ik durfde nog even twijfelen tussen Flodder in Amerika en deze, en gelukkig heb ik de waanzin niet gehad om voor die andere film te gaan

Dit drama over het concubinaat en de eeuwenoude tradities errond is sterk gebracht en werpt het licht over wat zich anders achter gesloten muren afspeelt. Daarom is het ook een erg boeiende film die me nergens heeft verveeld. Binnen het huis van de edelman tekent zich een sterke hiërarchie af, waar de concubines met elkaar concurreren om de gunsten van de meester. Het baren van een nakomeling, het liefst mannelijk, is de ultieme beloning voor hen. Dan staan ze bijzonder hoog in aanzien en daar draait het om : sociale standing, want de concubines zijn zelf meestal afkomstig uit verarmde families. Het bestaan van de dienstmeisjes hebben nauwelijks betekenis en hebben nog het meest mee van slavernij. Het lijdt verder geen twijfel dat de vrouwen evenzeer eigendom zijn van hun meester, en dat het breken van de huisregels ook voor hen verschrikkelijke gevolgen kan hebben.

Zhang weet het allemaal erg sterk te brengen : het voorbijgaan van de seizoenen, de gesloten wereld binnen de muren van een groot landhuis, de rode lantaarns die opgehangen worden, het geklik van de voetmassages, de lakeien die het huis runnen en daarbovenop de venijnige en schijnheilige omgang tussen de vrouwen. Het is allemaal visueel tiptop in orde en blijft aangenaam hangen. Een film die je moet gezien hebben.

Goede Zhang.

Zhang is 1 van de weinige Aziatische regisseurs van wie ik zijn huidige filmcarrière wel kan waarderen. Dit is pas de derde film die ik van hem zie, maar dat Aziatische films op solide voldoendes uitkomen komt niet vaak voor bij mij. Het is in het algemeen mijn cinema niet. Deze film keek ik dan ook puur voor de top 250.

Zhang is op visueel gebied een erg kundig regisseur. Dat laat hij hier wederom weer zien. Ik ben van Zhang een beetje gewend dat kleur zijn trademark is, hier is het allemaal wat meer ingetogen. Desondanks weet Zhang hier en daar de kleuren weer voortreffelijk op het scherm te portretteren.

Maar het blijft hier ook niet enkel bij de kleuren. Er is visueel veel moois te ontdekken hier. Van de mooie, gedetailleerde kamers naar de knappe camerastandpunten. Het ziet er allemaal tip-top uit. De muziek is mooi, en niet de bombastisch of te veel gebruikt. De kamers zijn mooi ingericht en de details zijn rijkelijk aanwezig.

Qua verhaal is het allemaal wat voorspelbaarder, maar het valt niet al te veel op gelukkig. Zhang volgt niet te onkundig de lijntjes en verbloemt de clichés vaak met een visueel duwtje. De dialogen zijn daarnaast best treffend, alhoewel de film soms terugvalt in wat ouderwets gebrabbel. Dat had er wel uitgelaten mogen worden van mij.

Acteerwerk is eigenlijk nog best prima, iets dat ik niet vaak over Aziatisch acteren zeg. Ik vind het vaak te theatraal vanuit dat gebied, en daarom ligt het me wat minder. Hier is het allemaal wat humaner en rustiger, waardoor er meer ruimte is voor "echt" acteertalent. Dat weet Zhang goed te benutten.

De uitdieping van de karakters vond ik iets minder geslaagd. De switch tussen bitchy en lief ging me vaak wat te onkundig, en bovendien had ik nooit voeling met een personage. Zowel voor de "goede" als de "slechte" kant. En het einde, "The Next Summer", had zeker weggelaten moeten worden.

Voor de rest wel een betere film vanuit het Aziatische continent. Ik heb er niet vaak goede woorden voor, omdat de cinema niet aan mij is besteed, maar de rustigere en humanere vertelstijl in dit geval kon ik erg waarderen.

Schitterende Chinese film over het leven van een feodale heer die er vier vrouwen op nahoudt, eigenlijk een vijfde, als je het dienstmeisje meerekent waarmee hij ook aanpapt. Deze druk bezette man slaapt elke dag bij één van zijn vrouwen en laat dit zien door de woning van de dame te versieren met rode lantaarns.

Wat eerst en vooral opvalt is het prachtige decor en mooie sfeersetting (kostumering, muziek, kader, ...). De gebouwen zien er erg stillistisch uit, maar ook grauw en grijs, net zoals het bestaan van de vrouwen als andere bediendes in de film. Enkel de rode lantaarns brengen wat hoop, belang en letterlijk wat kleur in het leven van de vrouwen. Verder ook een mooie geslaagde invoeging met de seizoenen zodat naast de voortschrijdende tijd ook het landhuis er telkens anders uit zag. Visueel een parel van een film! Opvallend ook dat we nimmer een close-up krijgen van de meester zelf.

Het plotverloop is eveneens erg intrigerend waarbij de wedijver en jaloezie om de aandacht van de meester te trekken groot is. Niemand laat zich onbetuigd en het is geen wonder dat dit vroeg of laat zou escaleren. De film groeit ook duidelijk naar deze climax toe. Toppertje! Echt van genoten en terecht stevig in de top 250 gebeiteld. Enige minpuntje misschien de oudste zoon waarmee niets mee gedaan werd in het plot, zinloos personage, jammer.

Behoorlijk.

VIsueel is Raise the Red Lantern een pareltje. Het contrast tussen blauw en rood pakt goed uit en zorgt voor een pak sfeer - soms warm, soms weer kil. Technisch is dat kleurenspel ook fantastisch uitgevoerd. Met de beperkte omgeving - behalve de binnenkoer, speelt de film zich voornamelijk binnen af - wordt een beklemmende sfeer gecreëerd. Het idee dat de vrouwen gevangen zijn in een gouden kooi kon niet treffender worden vormgegeven.

Helaas ben ik geen fan van het soapgehalte. De cast acteert iets minder statig dan gedacht, maar het is mij nog steeds te stijf en theatraal. Ik hou daar simpelweg niet van. Het zorgt dat een heleboel scènes net niet zijn, waaronder de finale. Daarin acteert Li Gong eigenlijk wél goed, maar met een heleboel tenenkrommend geacteerde scènes die eraan vooraf gaan - zeker ook door de bijrolacteurs -, kan het de film niet ver boven de middelmaat uittrekken.

3

Apart en intrigerend, maar ook nog niet helemaal overtuigd. Raise the red lantern is vanwege zijn hoge waarderingen bijna verplichte kost voor ieder die verstand denkt te hebben, en een mening ventileert, over films. Met enige twijfel zette ik me dan ook aan de film, twijfel die gaande weg nooit helemaal werd weggenomen, tot de ontknoping kwam waarbij mij het gevoel bekroop het overzicht niet helemaal te hebben gehad, maar wel te begrijpen iets aparts te hebben gezien.

Traditioneel 12de eeuws beeld rond een welgestelde heer en zijn 'dames' wordt stijlvol en vooral met veel gevoel voor de oude cultuur gebracht. Wat een hele poespas lijkt, met die dames qua omgang en dat gedoe met de lantaarns, omvat zeker een bepaalde charme en wekt de interesse. Net als de beginnende strijd tussen de dames die vooral lijkt te spelen tussen drie en vier.
Ondanks de bovengenoemde goede elementen is er dan toch een fase dat ik me afvraag of het hier bij blijft. Het heerschap vind ik maar een onnozelaar, een riante hofhouding heeft hij wel maar aansturen en de dames in het gareel houden doet ie of kan hij niet. Het verhaal lijkt wat te slepen rond het gekibbel van de dames, is het allemaal wat te afstandelijk om mee te leven, en doet de drukke terugkerende Aziatische muziek me bijna pijn aan de oren.

Met het lot van meesters drie krijgt Raise the red lantern toch wel een erg wrede wending die andermaal benadrukt wie de kwade genius van de vier is. Dat mevrouw twee een wolf in schaapskleren blijkt, sijpelde al eerder subtiel door maar krijgt in de definitieve afloop van de film wel een hele wrange lading en tevens einde die nog wel even in het hoofd blijft hangen. Vooral dat einde, wat heb ik net gezien? Was de hele film een aanloop naar dat einde waar uit blijkt; vrees degene die poeslief doet?

Afijn, het moge duidelijk zijn, deze film heb ik niet voor het laatst gezien nog mijn laatste woord gezegd.

Polygamie werd in 1949 verboden in China, maar een kwarteeuw eerder was het nog normaal. Vrouwen moesten hun eigen verlangens opzij zetten voor het familiebelang en voor de willekeur van de patriarch. Om de zoveel tijd nam deze een nieuwe concubine, die als voornaamste taak had hem een mannelijke nazaat te schenken. Dit leidde tot rivaliteit tussen de vrouwen. Vrouw Twee is de enige die Songlian vriendelijk ontvangt, maar ironisch genoeg blijkt zij de giftigste van allemaal. De nieuwkomer reageert zich af door op haar beurt neerbuigend te doen tegen haar jaloerse dienstmeid Yan’er.

Zhang Yimou gebruikt stilstaande camerabeelden, die vaak symmetrisch zijn. Seizoenen en tijdstippen zijn zichtbaar via regen, sneeuw en een zonsondergang. Het grootste deel speelt zich echter af in de huizen en op de binnenplaats. De dominante kleuren zijn rood en wit. De kamer van Songlian krijgt een rode lichtgloed van de lantaarns, als een romantisch plekje waar ze haar knuffelcontact ontvangt. In de kamer van Vrouw Drie hangen maskers uit de Pekingopera. De lantaarns, de fluit en de maskers hebben een symbolische betekenis.

In het confucianisme wordt veel belang gehecht aan fatsoen, traditie, strakke familieverhoudingen en voorouderverering, In de eetkamer hangen portretten van de voorouders, die streng toekijken op het gedrag van de aardlingen. In de citang worden ze aanbeden. Bijgeloof komt dan weer uit de volkse overlevering.

Li Gong ziet er gracieus uit, maar kan ook venijnig zijn. Haar gelaatsuitdrukking lijkt soms emotieloos, maar dan breekt er plots een traan of een glimlach door. Mooie nevenpersonages zijn de andere vrouwen en de dienstmeid, maar ook de plichtsbewuste huishouder die telkens declameert welke lantaarn aan moet. Het gezicht van de echtgenoot komt nooit scherp in beeld.

Een leuk detail is het geluid van die hamertjes tijdens de voetmassage. De muziek met zang, fluit, cimbalen en houten zweepjes kan bevreemdend klinken voor westerse oren, maar past perfect bij de Chinese traditie.

Ik kan me met menig uitleg in interpretatie hier wel vinden.

Wat ik mis (of heb 't niet gelezen) is de "selectieprocedure" van 'n concubine, een jongedame met een dergelijke achtergrond (geschoold, moeder al lang uit beeld, vader gestorven) kan in zo'n isolement een verkeerde of zelfs desastreuse uitwerking hebben. Uiteindelijk blijkt deze vierde dame met haar keiharde opstelling de gevaarlijkste van allemaal. Triestig verhaal, erg mooie beelden.