Le Procès (1962)

Ik kom direct to the point: 4*, omdat ik, cinematografisch gesproken, weinig betere films ken. Prachtig, zowel de binnenscenes alswel de scenes in Zagreb.

Ik moet daarbij veel over het hoofd zien:

-Het belegen aandoende acteerwerk van nagenoeg alle acteurs.
-De 'vondsten' van Welles die het boek van Kafka geweld aandoen (Waarom een granaat ipv een mes? Waar was die computer voor nodig? Waarom surrealistische stijl ipv een kurkdroog realistische? Waarschijnlijk wilde Welles het boek up-to-date brengen, waarmee hij het tijdloze aspect ervan juist nogal teniet deed)
-Dat de opening en de 'aftiteling' mij nogal geforceerd aandoen.
-Dat de karakterontwikkeling van K. niet echt overtuigend is.
-De warrigheid van het script.

Het eerste halfuur van deze film is een ramp, terwijl dat bij Kafka misschien het beste stuk is. Toen ik dat aan het kijken was dacht ik echt dat de film een mislukking was geworden: Kafka's verhaal komt erg gedateerd over, en als je dan ook zijn virtuoze schrijfstijl moet missen dan valt het helemaal door de mand. Bovendien vond ik Perkins geweldig zwak als K.

Zodra de advocaat op het toneel verschijnt verandert dat echter totaal: dan krijgt de film een waarlijk alternatief voor Kafka's virtuoze pen, en dat zijn de adembenemende decors. Hallucinant en geweldig sfeervol, te vergelijken met Brazil maar eigenlijk nog beter. De scenes in het gerechtsgebouw, op het bureau van de advocaat, bij de schilder: allemaal meesterlijk gefilmd en geconstrueerd. Daarbij komen ook nog een aantal fabelachtig mooie actrices en een steeds chaotischer verloop en montage, die van de film ineens een half meesterwerk maakten. En dan ineens een bizar en nogal misplaatst einde, maar ik kan me het einde bij Kafka gewoon niet meer herinneren dus het zou kunnen dat dat in het boek ook niet zo geslaagd was, dat weet ik niet meer.

In zijn geheel verdient de film eigenlijk maar 3.5, maar omdat me toch enkel de beste stukken gaan bijblijven maak ik er maar 4 sterren van, dat halfje is dan maar een bonus voor de bescheiden maar erg knappe muziek of zo.

Een van de beste slotzinnen uit de wereldliteratuur, en jij kan het je niet meer herinneren? Het einde van het boek is fantastisch, werkelijk fantastisch!

De beste slotzin ooit is die van Das Schloss .

Hoe geniaal moet je zijn als zelfs datgene wat je niet schrijft geniaal is?

"De leugen tot wereldorde verheven" (of anders de "leugen regeert") Voor wie de realiteit zo intens beleeft als Kafka, maar ook voor Welles, krijgt de werkelijkheid iets droomachtigs. Wie pal staat (als een wachter) voor de rechtvaardigheid en in de waarheid blijft geloven, verliest het van de waanzin om zich heen. Je moet je (zeker aan de "buitenkant") aanpassen: of dieper van gedaante veranderen. Het ware is moeilijker te genereren/generaliseren dan de leugen. Films van Welles en boeken van Kafka is voor de enkeling ("elite"). Jozef K symboliseert die enkelng. Welles heeft een knappe prestatie geleverd met deze verfilming: de verbeelding van het verhaal blijft overeind, maar het lezen blijft natuurlijk indringender.... de harde kern.... voor mij bij Kafka representeert niet alleen de juridische politieke maar ook de religieuze wet.....maar uiteindelijk draait het bij hem om (de precieze formulering van het ware met) het WOORD (in welke vorm en context dan ook) en de consequenties (angst, schuld, schaamte...een oordeel...gedrag...etc), die dat kan opleveren. Maar hoe kan je het Proces Van De (innerlijke) Macht (invloed!) Van Het Woord verfilmen? .....citaat: Advokaat tegen cliënt Block: "Die uitlating van de rechter heeft voor jou geen betekenis (...) Schrik toch niet zo van ieder woord. Als dat nog eens gebeurt, zal ik je helemaal niets meer verklappen. Men kan geen zin beginnen zonder dat je iemand aankijkt alsof nu je vonnis kwam. (...) Verlegen streek Block in de diepte met zijn vingers door de beddevacht, zijn angst over de uitspraak van de rechter liet hem somtijds zijn eigen onderdanigheid jegens de advocaat vergeten, hij dacht dan alleen aan zichzelf en draaide de woorden van de rechter om en om .... " (pag. 141, Querido Verz. werk, een vrij accurate vert.)....Filmen met ...een voice-over..!?...alleen het juiste woord (Verwandlung!) past hier in het slot van de poëtische poortdeur.....
Toch zijn de shots van Welles indrukwekkend: het groteske en nachtmerrie-achtige: het perverse waar machtsuitoefening bijna altijd op uitdraait , de misvorming van menselijke verhoudingen....dit alles is in de film terug te vinden. Set en casting zijn ook uitstekend.
Ik heb alleen problemen met de muziekkeuze: Kafka's stijl is zakelijk droog...Wells kiest direct aan het begin voor een zeer emotionele Adagio....dat staat in schril contrast met Kafka's bewonderenswaardige zelfbeheerste toon (die vaak zeker in z'n andere werk zelfs komisch is.....in feite is hij een geniale ouwehoer...als/van...het ware...). In Kafka's tijd, maar ook later werd al moderne muziek gemaakt die beter bij Kafka's toon passen...... Schönberg of Bernard Herrmann misschien....Het einde van de film is ook niet sterk en had trouw de roman moeten volgen. Volgens mij wil Welles met de explosie een verwijzing maken naar de atoombom (zie rookpluim)........koude oorlog was immers op z'n hoogtepunt toen de film uitkwam.
4*

TOPPERTJE verdiend: 4,0*

Ik heb het boek niet gelezen. Hierdoor (denk ik) snapte ik maar weinig van de film. Kan iemand me het kort uitleggen?

Wordt nu de ontoegankelijkheid van de wet of justitie gesymboliseerd?

Zojuist gezien en wat een enorme tegenvaller. De film ziet er prachtig uit en de muziek is ook erg goed. Dat wat betreft de positieve punten. Verder echt zo ongeloofelijk saai. Na het eerste uur ook maar een pauze ingelast omdat ik het niet meer kon opbrengen. Verder moet ik zeggen dat ik ook erg weinig begreep van de film wat mijn beleving ook niet ten goede kwam. Een film dus van uitersten. Ongeloofelijk mooi gemaakt maar daar heb je dan ook alles mee gehad.

2 *

Welles reisde de wereld rond om uitzonderlijke, groteske lokaties te zoeken voor zijn film, waaronder Gare d'Orsay in Parijs een fabiekshal in Zagreb en lokaties in Rome. De surrealistoische expressionistische decors en het zwart/wit assen uitstekend bij de eenzaamheid die bij Joseph K. past te symboliseren. Waarin zijn hypermoderne flat de massaliteit van de kantoren en de labyrintische gangen en kamers van de rechtsstaat een mooi contrast vormen. De afwisselend hoge en lage camerastandpunten en lange en korte opnamen elimineren verder alle ontsnappingsmogelijkheden van Jospeh K. De ultieme nachtmerrie gevat in een superieure film.

Toch wel een heel lekkere film hoor. Het is natuurlijk zeer risicovol om Het proces te verfilmen (voor mij toch één van de beste romans ooit), en ja...het boek is volgens mij beter dan de film, maar... als er één regisseur gepast was om de donkere, absurde sfeer van Kafka te verfilmen, dan toch wel Welles. De locaties waren meestal zéér goed gekozen en ademden echt wel de sfeer van het boek. De beelden zijn vaak van een zeer grote kracht en er zitten enkele zeer sterke scenes in. Het boek: 5, De film: 4

Visueel op veel punten heel interessant en de moeite waard. Een aantal fraaie vondsten en goede scenes. Echter is de constante ratel aan dialoog zeer storend, evenals de klungelige hoofdpersoon. Krappe 2,5*

Een bijzonder sterke film.

Hoewel ik Citizen Kane geen hoogstandje vond in regiewerk maakte Orson Welles met deze film toch bijzonder veel indruk op me. Zijn regiewerk is in deze film simpelweg magisch deze film maakt alle commotie rond de man het waard. Na de hoogstorgineele opener en de ontwakenings-scéne was ik verbluft. Perkins speelde zowaar nog beter dan in Psycho, de dialogen waren zeer bijzonder, scherp en raak en de sfeer... Het gevoel word gecreeerd alsof je in je eigen wereld ontvreemd bent, mensen reageren anders, appart. Het decor is ook perfect gekozen om het geheel claustrofobisch en vreemd te maken, terwijl het juist dodelijk normaal is. Ook verbaasde mij het dat er in Orson Welles een cameragenie schuilde. hoe houterig Citizen Kane gefilmd was, zo vloeiend en bijzonder was Le Procès. Schitterend plaatje na schitterend plaatje, afwisselingen tussen lange bewegende shots en snelle montage. Geweldig, absoluut geweldig. Ik maakte me maar om één ding druk; hoe kan een man dit de gehele twee vol houden? ik vreesde dat de film na zo'n bijzonder begin haast wel moest inzakken.

Maar nee, de film houd het niveau vol en is één bijzondere ervaring, de rit brengt je langs een vreemde en akelig aandoende wereld waarin niks veilig voelt en waarin je een haast constante angst voelt om dingen fout te doen. Met schitterende symbolen en perfect gekozen karakters weet Le Procès een bijzondere trip neer te zetten vol orgineele maatschappij kritiek en met een voorspelling.

één van de beste films ooit gemaakt en heel erg bijzonder. In ieder opzicht is deze film kunst.

5,0*

Citizen Kane houterig gefilmd? Denk niet dat veel critici en filmliefhebbers het met je eens zijn. Wordt gezien door velen als (een van) de belangrijkste films ooit, vooral door de manier waarop het gefilmd werd. Ben het er mee eens, trouwens. Vond het heel bijzonder om naar te kijken.

Begrijp me niet verkeerd. Ik ben een groot fan van Citizen Kane en de techniek die Gregg Toland ontwikkelde voor Citizen Kane is ook van groot belang. Tevens heeft de film mooie plaatjes. Maar de camera beweegt haast niet, shots duren te lang, en bijvoorbeeld bij dialogen word hij totaal niet strategisch neergezet (zo zie je pas aan het einde van de dialoog tussen Kane en (ik kan niet op z'n naam komen) die vriend van de krant (wanneer hij dronken is na de nederlaad bij de verkiezingen) een close-up van de beste man, terwijl zijn reactie toch zeker eerder en duidelijker qua gezichtsuitdrukking op het scherm had gemogen) dit soort fouten maakt hij vaker. Mij schiet nu ook de verkiezingsspeach te binnen, het camerawerk voelt ongemakkelijk en statisch aan.

I weep.

Ik vind ook wel dat er interresante perspectiefen bij zitten, neemt niet weg dat het camerawerk houterig is. Meer beweging had de film voor mij een stuk prettiger en vloeiender gemaakt.

Anyway, de discussie over Citizen Kane's camerawerk is al vaak gevoerd en zal ook nog wel een hele tijd door gaan.

Back to Le Procès.

Wie, wat, waar? Heb er nog nooit discussie over gehoord. Jij bent zo'n beetje de enige van wie ik hoor dat je het houterig vond. Maar goed, over deze film idd.

Wist niet dat dit naar het boek van Kafka was en had the Trial (zoals ik de dvd thuis heb liggen) ook daar nog niet mee geassocieerd.

Had een bloedserieus rechtbankdrama verwacht. Geen surrealistische aanklacht tegen de bureaucratie. Maar het was wel prachtig.Had moeite de aandacht erbij te houden, maar dat kwam door de matige kwaliteit van de dvd. Vooral door het geluid. Kon maar slecht verstaan wat er gezegd werd zo nu en dan.

Maar dat mag de pret nauwelijks drukken. Duidelijk hoeveel invloed deze film en het werk van Kafka (wiens boeken mij toch altijd redelijk onverfilmbaar leken op de e.o.a. manier, weet niet waarom) op de cinema heeft gehad. Herkende veel van deze film, in bijv. After Hours en Brazil. Het schitterende verhaal, gecombineerd met het duizelingwekkende camerawerk en de prachtige decors (wat cruciaal was), maken dit tot een heel bijzondere film. 4 sterren, maar dat kan meer worden, als ik een betere dvd uitgave te pakken heb.

Prachtige verfilming van het meesterlijke boek van Kafka. Leek me vrijwel onmogelijk te verfilmen, maar hier lukt het wonderbaarlijk goed. Het ziet er allemaal perfect uit en veel types en scènes komen nadeloos overeen met wat ik me erbij voorstelde. Prachtig. 4,5*

Vanaf 5 juli te zien in Amsterdam, Den Haag, Eindhoven, Rotterdam en Utrecht in het Romy Scheider retrospectief. Check daarvoor de filmladders.

Persoonlijke aanval verwijderd.

Komt goedkoop bij bol.com

Le Procès (The Trial)

wel in kleur, zo te zien.

Waar zijn ze toch weer mee bezig? In kleur???

Kan ook een fout zijn.

De Franse uitgave (eveneens van Studio Canal/Universal) heeft volgens de 'captures' nochthans de oorspronkelijke zwart/wit kleuren. Het lijkt me dan logisch dat die uitgave hier (enigszins) hetzelfde is en het dus een fout betreft. Of niet?!

Ik heb ze even gemaild en gevraagd of 'ie zwart-wit is, of in kleur. Hopelijk zwart-wit natuurlijk.

Die Studio Canal uitgave op DVDBeaver is wel veruit de mooiste trouwens, maar is dat dezelfde dan? Zie bij bol.com wel dat het de Universal betreft.

Nederlandse Studio Canal titels zijn vrijwel altijd gelijk aan de Franse.

Volgens bol.com is het gewoon een zwart-wit film. Foute vermelding dus. Heb ik al eerder gezien daar, waarschijnlijk vergeten ze dat dan aan te passen ofzo.