Die Sehnsucht der Veronika Voss (1982)

Dit schijnt toch het tweede deel te zijn uit de BRD-trilogie, Lola (die eerder werd gemaakt) de laatste. Twee panelen in kleur omsluiten dus deze zwart-wit film. Ik zag Die Sehnsucht der Veronika Voss onverhoopt als derde en weg is het effect.

Maar eigenlijk maakt het geen bal uit. Een vrouwelijk hoofdpersonage in het naoorlogse Duitsland, dat is de verbinding tussen deze films. Van de drie vrouwen vind ik Veronika echter het minst overtuigend. Ze is vrijwel alleen slachtoffer en daarbij niet sympathiek. Dat maakte dat het even duurde voor ik werd gegrepen door de film. Ondanks de fraaie zwart-wit fotografie, met perfecte belichting en kadrering.

Het laatste half uur is echter het sterkste. De ongrijpbare personages die Fassbinder kwistig rondstrooit (het oude echtpaar, de Amerikaanse soldaat, de ex-man van Veronika) geven, in combinatie met het onaardse decor van dr. Katz's huis, steeds meer een onwerkelijk sfeertje aan het verhaal. En ook nu slaat de triestheid aan het eind hard toe.

Gewoon weer een sterke film dus. 3,5*

Tsja, lastig te beoordelen film toch. Fassbinder heeft wel een leuk eigen stijltje, die ik kan waarderen, maar is soms ook gewoonweg slordig. De zwart-wit-filmerij, de belichting, camerawerk is origineel en aangenaam. Montage en acteerwerk waren soms erg wisselvallig. Bij de scene dat Veronika Voss voor de zoveelste keer een take moest opnemen, dacht ik: "Was dat maar ook gebeurd met deze film!" Sommige zinnen werden wel heel raar opgedreund bijvoorbeeld. Het plot zelf was ook aan de rommelige kant en gaat te lang door na een prachtige climax. Neemt niet weg dat het geen slechte film is, er had alleen meer ingezeten denk ik.

Mooi deel uit Fassbinders post-oorlogs drieluik. Voss staat mooi synoniem voor het voor-oorlogse Duitsland, maar wat mij het meeste opviel uit Sehnsucht is de af en toe zeer bizarre, maar mooie belichting. De kliniek van Dr. Katz bijvoorbeeld is zo enorm overbelicht dat het op momenten haast doet denken aan een soort van hemel. Niet voor niets lijkt mij, gezien dit de plek is waar Voss zich het prettigste voelt en waar zij dicht bij de dood staat. Zo bevat Sehnsucht nog een hoop meer mooie plaatjes en dito score, plus een zeer sterke casting, wat dit tot één van de betere Fassbinders maakt.
3,5*

Mjah, een beetje Sunset Boulevard, een beetje B-thriller uit de jaren '50 maar dan duidelijk van Fassbinder en in die stijl en met deels zo'n plot dan een verhaal proberen te vertellen over Duitsland. Dat laatste lukt voor mij niet echt. Het doet beurtelings wat geforceerd en oppervlakkig aan.

Wat overblijft is het stijltje. Het spelen met de belichting. De mooie tramscene in het begin. En, vooral in het begin en tegen het einde, een bijzondere sfeer.

3.0*

De vergelijking met Sunset Boulevard is hier natuurlijk niet zo moeilijk te maken. Ook hier gaat het verhaal immers over een filmdiva, wiens hoogtijdagen al lang verleden tijd zijn en die inmiddels behoorlijk in de vergetelheid is geraakt. De strijd met Wilder gaat deze Fassbinder niet winnen, maar Fassbinder geeft hier duidelijk zijn eigen schwung aan, door het verhaal ook echt op het naoorlogse Duitsland te richten.

Die Sehnsucht der Veronika Voss is mooi zwart-wit geschoten en kent een hele opvallende belichting. Een beetje teveel van het goede soms, want soms lijkt alles wel te fonkelen, wat dan wat ten koste gaat van het beeld zelf. Het ziet er wel aprt uit, maar wat Fassbinder zijn bedoel er precies mee was, is me niet helemaal duidelijk. Verder is het wel een aardig verhaal. Het acteerwerk is in orde, maar ik werd verder niet zo in het verhaal gezogen, als gehoopt.

Het is verder allemaal prima kijkbaar en de typisch Fassbinder stijl komt hier ook goed naar voren, maar Veronika Voss behoort wat mij betreft niet tot zijn beste werk.

3,0*

De Duitse regisseur Rainer Werner Fassbinder werd slechts 37 jaar maar liet een oeuvre na van ruim 40 films, 14 theaterstukken en een TV-serie van 15 uur. De gemiddelde kwaliteit van zijn films ligt bijzonder hoog, maar uitschieters aan de bovenkant zijn beperkt. Een van de betere werken is 'Die Sehnsucht der Veronika Voss', een flamboyant eebetoon aan de film noir en met name 'Sunset Boulevard'. Net als dat meesterwerk van Billy Wilder gaat het verhaal over een voormalig filmster die aan lager wal is geraakt. Het ogenschijnlijke plezier dat de makers hadden tijdens de opnames bleek aan Fassbinder niet echt besteed. Twee maanden na de release zocht hij een zelfverkozen dood middels een methode die ook de titelfiguur gebruikt: een overdosis aan pillen. De aanwijzingen dat Fassbinder op deze manier vaarwel zou zeggen zijn ook te vinden in gelijksoortige eindes in 'Faustrecht der Freiheit' en 'Die Ehe der Maria Braun'. Achteraf is het mooi wonen.

Zoals hier al eerder beschreven heeft deze film sterke gelijkenissen met Sunset Blvd van Billy Wilder. Deze Veronika Voss daarentegen pakte me toch minder dan diens voorganger. Interessant thema wel waarbij eenzaamheid, narcisme en radeloosheid centraal stonden. Tragisch bij momenten, maar sympathie kon ze nauwelijks opwekken.

Technisch prima verzorgde film met de zwart-wit-beelden, de belichting, camerawerk en cinematografie.

Ik werd er somber van. Hoe goed ik Angst essen Seele auf vond van Fassbinder, hoe onleuk ik Veronika Voss vond. Niet kwalitatief slecht maar onleuk in de zin van een slecht gevoel bezorgen.

Een vroegere actrice uit de Nazi jaren, Veronika Voss, kan niet omgaan met de vergetelheid waarin ze is beland, is zwaar depressief en wordt gegijzeld door haar psychologe, die haar morfineverslaving onderhoudt. Tussendoor leert ze nog Robert kennen, een journalist die oprechte gevoelens voor haar heeft en haar uit medelijden wil helpen. De zwart-wit regie werkt goed en geeft aan actrice Rosel Zech een aura van Marlene Dietrich, dat mooi past bij een personage die in haar glorieuze verleden leeft waar ze zich niet van kan losmaken. Gelukkig ook Mueller-Stahl die het saaie spel van acteur Thate eventjes doorbreekt. Het einde is absoluut niet om happy van te worden. Fassbinder schetst hier dan ook deels het psychologische trauma van het post-nazi tijdperk... een Duitsland in verval met mensen die uit een roes moeten ontwaken om weer hun leven in eigen handen te leren nemen. Soms wat aan de saaie kant wat acteerwerk betreft en geen film waar ik met veel motivatie aan het bekijken was. Enkele recensies hierboven bieden enkele interessante inzichten.