Das Experiment (2001)

Sterke film en bovendien veel beter dan de remake, die ik eerder zag. Het acteerwerk is fantastisch en de personages zijn realistisch. Hoofdpersoon is ook een onsympathieke klojo, maar of dat een nadeel is weet ik niet zeker. Ik vond het wel bij het verhaal passen.

Schokkend om te zien waar mensen elkaar toe drijven in extreme situaties. Toppertje.

Das experiment

Het zag er lang naar uit dat ik de volle mep ging uitdelen aan deze thriller van duitse makelij.

Helaas lijkt het verhaal na een uurtje op en grijpt de regisseur naar middelen die meer in een standaard hollywoodfilmpje passen. Jammer, want ik vond het experiment heel interessant, maar daar wordt niet echt dieper op ingegaan. Uiteindelijk worden grenzen overschreden, waarna niemand de verantwoording voelt om in te grijpen en de stekker uit het experiment te halen. Dit maakt de film wat minder geloofwaardig.

Toch groeit -naarmate het verhaal vordert- de sympathie en haat voor karakters en ontspint zich een spannende slotfase richting de climax. Helaas heeft dat alles allang niets meer met het experiment zelf te maken en datgene was juist de reden waarvoor ik de film ging kijken.

Had de film het niveau van het eerste uur volgehouden, dan zat er voor mij zelfs een 5 sterren beoordeling in. Nu blijf ik helaas haken op 3,5 sterren.

Eindelijk hebben ze hem eens op tv getoond en eens bekeken. Het is inderdaad een schokkende film, zeker als je weet dat het waar gebeurd is en dat het zich op zo'n korte tijd afspeelt. Geen happy filmpje, maar eentje die zeker eens het bekijken waard is.

Sterke film met een fijn concept en een prima uitwerking.

Ik geef eerlijk toe dat ik wel van films met dit soort concepten houdt. Het is niet moeilijk te voorspellen dat het mis zal gaan, maar de vraag is hoe het mis gaat en wat de uiteindelijke gevolgen zullen zijn. Hirschbiegel heeft er in ieder geval een boeiende film van gemaakt en ook eentje die ik best geloofwaardig vind. Er zitten her en der wel een vergezocht punt in, maar nergens werd het geheel voor mij ongeloofwaardig.

Het acteren is ook een sterk punt van de film. In het zogenaamde spel krijgen de gevangen het op een gegeven moment steeds zwaarder, omdat de bewakers steeds harder en wreder worden en de gevangenen steeds erger aanpakken. De film is daardoor op sommige momenten ook erg rauw en hard en vooral de psychologische verandering van de mensen is boeiend om te zien. Daarnaast heeft de film op sommige momenten gewoon een erg beklemmend sfeertje, waardoor de film ook een behoorlijke spanningsboog kent.

Erg goede film dus, interessant concept, goede uitwerking en bij vlagen zelfs erg spannend.

4,0*

Uitstekende film waarin een 20-tal mannen zich laat onderwerpen aan een psychologisch experiment over rolgedrag. Een origineel en uitermate boeiend uitgangspunt. Alhoewel het allemaal wel erg ver gaat, zijn de ontwikkelingen op zich wel geloofwaardig. Verder goed acteerwerk en een spannende finale. Het experiment is wellicht niet geslaagd, maar deze film wel.

Na The Experiment deze nog eens herzien. Valt op hoe hardere deze wel is tegenover de remake. Veel sterker en veel meer 'experiment'. De remake blijft hollywood natuurlijk en kan enkel visueel compenseren wat het inhoudelijk te kort komt.

De film toont ook steeds een experiment dat geëvolueerd word door bovenaf. Ook groeien de personage in hun rol, zowel bij gevangenen als de cipiers. Elk met hun eigen motivaties en naar gelang het personage nog steeds een eigenheid. Volgers en leiders, maar toch enkelen die op een moment - al was het voor even - toch de vraag stellen of ze niet te ver gaan.

Of het onderzoek zelf relevant is en je hier psychologisch lessen uit moet trekken kan me niet schelen. Het is een goeie film, beter dan de remake zelfs, en dat volstaat.

Zeker een erg pakkende film en immers ook het filmdebuut van Untergang regisseur Hirschbiegel. Wat ik vernomen had was dat dit ook nog een waargebeurd verhaal was en zich in de jaren 70 af zou spelen, maar het vind toch plaats in het heden. Maar deze is zeker wel knap in elkaar gezet en weet ook erg met gevoelens te spelen. Het thema is simpel, een groep mensen moeten doen alsof ze een gevangenisstraf moeten uitzitten en zowel de bewakers als de gevangenen moeten gespeeld worden (nouja gespeeld) en zo leren ze aan alle kanten een beheersingstraining, en met situaties om te gaan. Houden ze het vol dan worden ze steenrijk. Maar alles word toch op de proef gesteld door Tarek (de hoofdrolspeler, schitterend gespeeld door Bleibtreu) en wat begint met vernederingen en beledigingen loopt uit op een ware ramp.

En zo draait de film grotendeels om het geestelijke kwellen van mekaar, en uiteindelijk ook een portie bruut geweld. Naderhand gaat alles tegen de regels. Das Experiment is wat mij betreft zeer gelukt en het weet je als kijker ook op de proef te stellen. Naast Bleibtrau vond ik die ex-piloot ook erg goed.

Wat ook wel grappig was was dat Zandvoort in deze film voorkwam.

Maar verder een zeer knappe Duitse film waar de Nederlanders destijds nog wel een puntje aan konden zuigen.

4,0*

Zeer vermakelijke film deze 'Das Experiment', met - helaas - wel een aantal ''puntjes'' waardoor ik niet verder kom dan een solide voldoende. Want eigenlijk gaat dit natuurlijk echt helemaal nergens over.

Het concept is buitengewoon interessant, net als de film overigens, maar het bleek voor de makers ook lastig om het op een geloofwaardige en bij vlagen niet stompzinnige manier te brengen. Ik noem een schroevendraaier; hoe komt dat rotding ineens in die zwarte box? Dat kan natuurlijk écht niet, net als de stompzinnigheid van het makkelijke ontsnappen uit dat ding. Jammer, want na zo'n moment kan ik dit niet meer serieus nemen. Maar er gingen ook al wat dingen vooraf (en na dit moment) die gewoon niet kunnen.

Er schijnt één bewaker nogal door te draaien.. en op een paar mompelmomentjes na volgen alle andere bewakers hem als een stel schapen. Niemand lijkt erbij stil te staan dat dit na 14 dagen weer gebeurd is en ze gezellig met z'n allen weer terug zijn in de ''echte'' wereld. Er wordt niet nagedacht over de consequenties blijkbaar, want het wordt een steeds groter wordende teringzooi daar in die cellen, met gewonden, een verkrachting en zelfs een moord. Iedereen doet het voor 't geld.. dus ga gewoon rustig zitten doen totdat je het krijgt, want dit is natuurlijk te onnozel voor woorden. Net als de professor die er op de belangrijkste momenten niet bij is en dat zijplotje met het vrouwtje van Tarek. Tja, en toch blijft het wel leuk om naar dit zootje ongeregeld te kijken.

Op één of andere manier stoort het niet zo erg dat ik me kapot ging ergeren aan de film. Nee, dit bleef vermakelijk tot het einde. Verder best sfeervol, goed geacteerd en mooi geschoten. Voldoende.

Oef, oef, oef wat een geweldige film.

Das Experiment begint zonder dat er een vuiltje aan de lucht is voor de personages. Ze nemen deel aan een experimentje, so what? Zowel de gevangenen als de cipiers nemen het hele gedoe in het begin niet zo serieus. Maar daar komt al snel verandering in. Kleine straffen als opdrukken worden al snel gevaarlijker, extremer en idioter. Langzaamaan veranderen de, in het begin, vriendelijke cipiers in gestoorde concentratiekamp achtige bewakers (anders kan ik het niet uitdrukken). Sommige gevangen gaan er al snel aan onderdoor en worden emotioneel een wrak met paniekaanvallen etc. als gevolg.

De film voelt extreem realistisch aan (af en toe had ik zelfs het idee dat ik een documentaire aan het bekijken was en het allemaal echt was) en daarom leef je ook zo ontzettend mee met de personages. De machteloosheid van de gevangen slaat ook over op de kijker.

Verder bevat de film ijzersterk acteerwerk. Vooral Justus von Dohnanyi als de tiran ''Berus'' speelt zijn rol beangstigend goed maar ook de gevangenen (met misschien wel als hoogtepunt Oliver Stokowski als Gunther) doen het weerzinwekkend goed.

Het enige kleine minpuntje aan de hele film is wellicht de wat dubieuze rol van het personage ''Dora'' (de vriendin van Tarik) die eigenlijk bar weinig aan het hele geheel toevoegt.

Dat weerhoudt me er echter niet van de film de volle score en een plekje in m'n top 10 te geven.

Best een onderhoudende en vooral psychologisch spannende film, die op den duur helaas te ver doorslaat in het extreme wat de geloofwaardigheid uiteindelijk de nek omdraait.
Ook hangt de film naar het einde toe iets teveel aan elkaar van erg ongeloofwaardige gebeurtenissen zoals een schroevendraaier in de black box, die blijkbaar ook ooit is gefabriceerd met de schroeven aan de binnenkant en de leiding die tegen het hoogtepunt van het experiment besluit om even een avondje de boel de boel te laten zodat het één en ander op zijn gemak kan escaleren.

Het acteerwerk is best wel te pruimen en de film weet ook wel voor het grootste deel van de speelduur te boeien, maar door het overdreven slotstuk blijft er van mijn kant toch maar een mager zesje over.

3,0*

Een sterke Thriller/Dramafilm...

Spannend verhaal...

Uitstekend acteerwerk...

Bekende acteur Christian Berkel ...

Mooi HD kwaliteit...

Prima achtergrond geluid/muziek

(Dolby Digital)...

Het is heel goede film...

Ik heb eerst The Experiment (2010) gezien en daarna deze. Ik weet eerlijk gezegd niet welke me beter bevalt. Dit Duitse orgineel komt een stuk harder en onsympathieker over. Het pluspunt is dat de bewakers hierdoor een stuk dreigender overkomen maar tegelijkertijd vond ik het jammer om te merken dat er geen enkel personage in de film zat die empathie opriep. Het hoofdpersonage Tarek is in feite net zo onsympathiek als de bewakers die hem treiteren. Wat dat betreft vond ik Adrien Brody toch een stuk sterker en menselijker overkomen.

Verder vond ik de film wat te lang en vond ik ook dat er veel in zat wat geen meerwaarde had. Dat hele gedoe met die bril bijvoorbeeld en ook de vriendin van Tarek waren compleet overbodig en de onderzoekers voegde ook niets toe. Het voornaamste pluspunt van deze film is dat veel als een mokerslag aankomt en daardoor toch wel indruk maakt. Als film vond The Experiment echter beter.

Redelijk.

Twee jaar geleden heb ik 'The Experiment' gezien. Vorige week heb ik voor het eerst Das Experiment gezien, om gisteravond de herziening van The Experiment er weer in te gooien. Ik kan dan ook niet anders dan de twee met elkaar vergelijken.

Tijdens de eerste herziening was ik positief onder de indruk van de remake, maar nu ik het origineel heb gezien kan ik stellen dat ik deze beter vind. De personages worden beter uitgelicht, ik heb ze beter leren kennen (Het hielp misschien ook dat het allemaal onbekenden waren, in plaats van al die bekende gezichten) en de opbouw van het verhaal was beter uitgewerkt in het origineel. Er werd meer tijd genomen, iets waar ik bij de remake tegenaan bleef lopen. Het verloop van de gebeurtenissen was realistischer.

Tarek Fahd is ook duidelijk een betere protagonist. De romance van hem kon me wel gestolen worden, maar gelukkig neemt dat maar een klein deel in. De relaties die hij binnen de gevangenis legt lijken natuurlijker benaderd, juist omdat er meer tijd voor genomen is. Je ziet zijn gedrag veranderen, grenzen opzoeken en bewust de boel saboteren. Ook dit is een stuk geloofwaardiger in beeld gebracht dan bij de hippie in de remake.

De sfeer is donkerder en realistischer. Het Duitse getier werkt verrassend goed, echt een toegevoegde waarde voor de film. Maakt het authentiek.

Tot slot, het einde... en gelukkig dat Das Experiment voor dit einde heeft gekozen. Veel krachtiger en bevredigender dan het einde van de remake, wat tegen het belachelijke aan is.

In alle opzichten beter dan de remake. Blij eindelijk het origineel gezien te hebben.

Sterke thriller. Hoewel het verhaal niet echt bijster interessant is wordt dat gaandeweg de film, toch meer dan goed gemaakt. De manier waarop het experiment begint en uiteindelijk volledig uit de hand loopt, is intrigerend. De sfeer is duister en wordt eigenlijk alsmaar beter.

Cast speelde het vrij goed.

De film is heel losjes gebaseerd op het Stanford experiment, en toont een mogelijke ontwikkeling van zo'n experiment, waarbij men wel ongeloofwaardig ver gaat (onderzoekers aanvallen en opsluiten, doodslaan, etc.). Op zich is het een aardige film, die wel behoorlijk ver af staat van een realiteit dat op zich al bizar genoeg was.

Net het stukje over het werkelijke experiment op wikipedia gelezen, en volgens mij zat aan de professor die het experiment leidde ook een draadje los. Het is niet echt een spoiler omdat de film een andere kant op gaat, maar ik gebruik toch maar spoiler tags: De onderzoeker deed zelf mee als bewaarder en liet zelfs de "gevangenis" ontmantelen en verplaatsen toen er geruchten waren dat een deelnemer die het opgegeven had terug zou komen met vrienden om de "gevangenen te bevrijden" . Behoorlijk paranoïde als je als onderzoeker zoiets over je eigen experiment denkt... en fictie en werkelijkheid kon hij dan ook niet bepaald onderscheiden. Het was zijn vriendin die hem aanspoorde om ermee te stoppen toen ze zag hoe het er aan toe ging. Die realiteit lijkt me overigens het verfilmen waard, met zulk waargebeurd materiaal was helemaal niet nodig geweest om met zoveel fictie aan te komen om een goede film te maken.

Los ervan dat het weinig met de realiteit te maken heeft is het wel een interessante en boeiende film. 3,5*

"Zware film", over een ongelooflijk onderwerp. De film toont dat solidariteit en respect onder mensen al ras verdwijnt als het om geld en macht gaat. Eigenlijk op psychologisch vlak boeiend om volgen, maar spijtig dat de film moet eindigen met scènes van het avontuurlijke genre en onvermijdelijk doet denken aan de klassieke ontsnappingen uit gevangenissen, reeds ontelbare keren gezien. Ook de vrijscènes, die over de gehele film opduiken, hebben niet de minste zin. Het karakter van het lief van de hoofdpersoon wordt absoluut niet uitgewerkt.

De makers hebben zich duidelijk nogal wat 'dichterlijke vrijheden' veroorloofd. En daar gaan ze wat mij betreft ook wel een beetje de mist in. Het unieke en fascinerende van het Stanford experiment zit em al in het verloop van het experiment zelf. Dat had helemaal uitgebuit kunnen worden,vooral op psychologisch vlak, en een werkelijk uniek filmpje kunnen opleveren, wat dat betreft een gemiste kans.

Ze kozen voor een wel heel vergezochte uitvoering. Wat op zich best leuk kan zijn, maar gezien de bekende voorgeschiedenis is het wel een beetje op het verkeerde been zetten.

Toch pretendeert de film ook niet veel meer dan te entertainen, wat op zich dan wel weer respect afdwingt.

Naar Das Experiment was ik al langere tijd nieuwsgierig. Voornamelijk omdat ik Oliver Hirschbiegel's latere Der Untergang zo goed vind.

De film is gebaseerd op het Sociaal-Psychologische Standfort experiment en het Duitse boek Black Box. 20 mannen melden zich aan voor een experiment. De ene helft is bewaker, de ander gevangenen. Als de gevangenen ongehoorzaam blijken gaan de bewakers steeds harder optreden...

Het acteerwerk was zeer in orde. De Duitse acteurs komen vrijwel allemaal erg natuurgetrouw over (iets wat van de meeste Nederlandse acteurs niet gezegd kan worden). Veel bekende gezichten uit Der Untergang.

De film is erg degelijk opgenomen en heeft goede cinematografie. Veel dingen waren goed in beeld gebracht, alleen was dat met die bril niet nodig. Het tempo en de editing van de film zijn ook ruim in orde, zeker gezien het feit dat de film helemaal chronologisch is opgenomen. De muziek vond ik vaak niet erg goed passen bij de film. Beetje te typisch jaren '90 / '00. Gelukkig kwam er verderop in de film wat passendere muziek.

De film is erg interessant wat het experiment betreft, op dat gebied komt de film ook erg geloofwaardig over. Alleen hadden ze mischien enkele dingen eerder kunnen zien aankomen, het zijn immers psychologen. Verder is de film ook nog best spannend. Het romantische-sub-plot voegde mischien niet heel veel toe, maar zorgde wel voor wat rust hier en daar.

Alles bij elkaar een erg goede Duitse film die het bekijken meer dan waard is.

Wat gebeurt er als je een twintigtal proefpersonen bewakers en gevangen laat spelen in een afgesloten omgeving? Das Experiment geeft het verwachte, en daarmee benauwende antwoord.

Oliver Hirschbiegel, de man achter der Untergang, schetst in zijn film een haast dystopisch beeld van de menselijke aard, door middel van een narratief concept dat in de basis wel iets weg heeft van wat ik al zag in Experimenter (2015). Een psychologisch experiment dus, met een uitspraak die door de film heen steeds extremer bewaarheid wordt: mensen zijn in staat elkaar verschrikkelijke dingen aan te doen.

Niet alleen op narratief vlak is das Experiment sterk, filmtechnisch is dit werk ook zeer de moeite. De strakke montage en continuity editing (de imaginaire connectie tussen Tarek Fahd en zijn love interest) vallen op, en het grauwe kleurgebruik (met name die continue groene belichting) zetten de rauwe, donkere sfeer kracht bij. Ook zo'n prachtig tracking shot (in de grote open ruimte ondergronds aan het einde, waarbij de eyeline matches vermeden worden, doet het altijd goed bij mij. De muziek mag niet vergeten worden: ik hoorde een mix van the Matrix, Trainspotting en Pi (verre van origineel, wel effectief w.m.b.), en het ironische gebruik van Wouldn't it be Nice (the Beach Boys) had niet beter ingepast kunnen worden.

Zijn er dan ook minpunten? Jazeker, ik was graag iets meer verrast in de verloop van het verhaal. Ook vond ik de rol van Maren Eggert (Dora) in retrospectief wat nodeloos, en had ik in plaats daarvan nog wat meer uitdieping van de characters gezien. Zo'n Berus was nogal eendimensionaal, Hirschbiegel had zich kunnen buigen over de vraag wat zo iemand nu brengt tot zijn gewelddadige uitspattingen, en waarom zijn character radicaler evolueert dan de andere bewakers.

Over het geheel gezien echter een uitstekende psychologische thriller. Ruim 4*.

Het moet ongeveer 10 jaar geleden zijn dat ik deze film nog eens zag. Ik wou deze absoluut nog eens terugzien, maar Das Experiment beviel me iets minder goed dan dat ik al jaren in mijn gedachten had. De film is uiteraard gebaseerd op het beroemde experiment uit de jaren 70 al zijn er in de film zaken die fundamenteel anders waren in Stanford.

Eerst enkele sterke punten benoemen. Het concept en idee is super interessant. Het idee om 20 willekeurige mensen op te sluiten met een diverse machtspositie is sociaal en psychologisch gezien uitermate boeiend. Alleen denk ik is het moeilijk conclusies te trekken omdat er zoveel (toevallige) factoren een rol spelen waardoor je geen algehele conclusies kan trekken. Het staat wellicht vast dat mensen best gewelddadiger worden maar moordlustig?

Het experiment begon goed. Al vanaf de eerste momenten werd het "wij-zijgevoel" op natuurlijke wijze gecreëerd. Dat zag je bij de basketbalwedstrijd waar de ene bewaker wou meespelen met de gevangenen. Bij het eetmoment kwam dat terug. Bij het melkincident drukte iedereen uit solidariteit mee of later toen nr 77 de cipiers opsloot in de cel De bewakers ervoeren geen gezag en ze wisten dat er een probleem ging ontstaan als ze niet au sérieux gingen genomen worden. Trouwens de ontmenselijking werd al in den beginne ingevoerd door de gevangenen aan te spreken met nummers in plaats met een naam. Psychologisch niet te onderschatten.

De volgende stap was: "hoe dwing je gezag (en respect) af?" Hoewel slaan en marteling niet toegelaten werden, gingen de bewakers hiermee creatief om: brandblusapparaat leegspuiten, naakte gevangenen de volgende dag nr 77 vernederen door hem kaal te scheren en te bepissen. Frappant om ook vast te stellen welke power een groep kan uitoefenen op één enkel individu: doe je mee of doe je niet mee (ongeacht je ermee akkoord bent)? Toch was ik de gehele film vrij verbaasd om de zeer apathische houding van alle gevangenen, al van in den beginne Tarek en die militair buiten beschouwing gelaten, maar die hadden een verborgen agenda.

Nr 77 daagde graag uit, uiteindelijk vrij extreem naar Bezus. Je stinkt, .... Vraag is natuurlijk "wat als je als bewaker wél gezag had, iedereen het niét als een spelletje zag en geen enkele bewaker werd uitgedaagd: zou het dan ook zo ontaard zijn?" Vandaar mijn bedenkingen in de tweede alinea...
De vernederingen gingen later over tot de gehele groep Nr 77 creëert daarbij niet veel sympathie van zijn collega-gevangenen (behalve dan bij de eenzame Gunter (Nr 82)

Het einde daarentegen vond ik niet goed, eerder slecht. Dat Bosch die Eckert de kop inslaat uit pure angst, dan kon ik nog volgen en vond ik zeer goed. Alles wat zich erna afspeelde is slappe B-filmkost. Het geweld was niet realistisch en volledig uit de context gerukt met de verwonding met het mes als dieptepunt. Ook de gijzelneming van Lars en Jutta vond ik flink bij de haren getrokken. Overigens: als prof Thon het zo'n baanbrekend wetenschappelijk experiment vond dat hem beroemd zou maken(al na 36 uur!) waarom verdwijnt hij dan enkele dagen? Het heldendom van Tarek's vriendin was er ook wat over, de razernij van the bad guy dan weer ook. De haat tussen Tarek en die pipo ging eigenlijk het experiment voorbij. Tot slot vond ik het ook een vreemde kronkel dat Jutta Thon steeds probeerde af te remmen, maar toen één van de gevangenen naar huis wou, kon dat niet en reageerde ze koeltjes.
De tussenpozen met een intieme relatie tussen Tarek en zijn vriendin waren een luchtige welgekomen afwisseling tussen de grauwe gevangenis en het leven erbuiten. Dat stoorde me zeker niet.

Al bij al een 3,5*, het potentieel voor meer zat erin, maar onder meer het einde maakte dat teniet.

Sterke film.

Ofwel, sterk plot. Wat dat is eigenlijk het enige wat de film te bieden heeft. Op Bleibtreu na is het acteerwerk matig, visueel valt er niets te beleven, en ook de muziek past totaal niet bij een film als deze. Bij een Lola Rennt was dat veel makkelijker te verteren.

De scènes in de gevangenis zijn gelukkig ijzersterk. Bij momenten val je van de ene verbazing in de andere, zeker wanneer je bedenkt dat het gebaseerd is op waargebeurde feiten. Al zal het niet verbazen als het wat geschikter gemaakt is voor tv. Iets meer goed-slecht, en ook dat romantische verhaaltje zal wel aangedikt zijn, zo niet compleet verzonnen. Vond ik overigens ook totaal niet in een film als deze passen, maar dat terzijde.

3,5*

Ik had, afgaande op de omschrijving en gelet op het feit dat een dergelijk experiment daadwerkelijk heeft plaatsgevonden, iets anders verwacht. Iets serieuzer en realistischer dan dit. De film begint nog wel best behoorlijk, maar al snel gaan alle remmen los. Compleet ongeloofwaardig. Binnen de kortste keren beginnen mensen sadistische neigingen te krijgen. Fatsoenlijk toezicht tijdens het experiment is 'toevallig' niet aanwezig, zodat zelfs doden vallen. Matig uitgewerkte film, met enkele heel overdreven personages en een flauwe romance.

Das Experiment

Sterke film. Ik heb de laatste jaren veel films gezien die dit experiment (gewone mensen als bewakers en gevangenen) als uitgangspunt hadden, maar deze Duitse klassieker is nog steeds ongeëvenaard. De anarchie en het geweld slaan wel heel snel toe en of het allemaal geloofwaardig is weet ik niet, maar het is fascinerend om naar deze "gewone mensen" te kijken die steeds een stap verder gaan in hun strijd en psychologische oorlogsvoering.

Het acteerwerk van vooral Bleibtrue, Berkel, Von Dohnányi en Eggert is fantastisch, en het romantisch subplot tussen Dora en Tarek vond ik geen hinderlijke onderbreking (wat ik wel wat verwacht). Het laatste gedeelte had verschillende kanten op kunnen gaan, maar ik kan wel leven met dit bitterzoete einde.

Enorme tegenvaller.

Het de Amerikaanse film een aantal jaar terug ook gezien en die vond ik behoorlijk onrealistisch voor een gegeven die juist realistisch bedoeld was. De Duitse film zou dat wel oplossen, dacht ik toen. Twee jaar later kreeg ik deze versie eindelijk in handen en besloot hem ook op te zetten, maar helaas blijft dezelfde kritiek eigenlijk staan.

De film voelt aan als een geheel waarin incapabele acteurs de hoofdrol vertolken, die meteen al een duidelijk typetje innemen waardoor ik het snel minder serieus kon nemen. Opvallend aan de film is dat het wel realistisch bedoelt is (mens is een kuddedier) maar niet echt als iets overkomt dat echt kan gebeuren / gebeurd is. Vooral door de nogal vreemde beslissingen en het complete gebrek aan intern conflict van de personages.

Niettemin is de film best vermakelijk al zijn de interrupties bestaande uit romantische flashbacks zeer storend. Halen je compleet uit het verhaal. Wanneer ik eindelijk in de flow zat werd ik er weer uitgehaald door beelden die ik 100x eerder heb zien verschijnen in films. Deze film past ze niet veel beter toe en halen vooral de impact weg die de film had kunnen hebben.

Gruwelijk is het zeker, naar het einde toe zelfs spannend en gemeen. De look van de film werkt. De nightcam-achtige beelden zijn griezelig en de gebeurtenissen wreed. Je voelt wel degelijk sympathie voor de personages omdat ze duidelijk in een benarde situatie terecht zijn gekomen die wordt uitgevoerd door de mensheid zelf. Het probleem ermee was alleen dat ik zoals eerdergenoemd nooit de indruk kreeg dat ik hier zelf in kon belanden.

Enkele keuzes zijn ook erg dubieus te noemen. Baas die eventjes een paar dagen weg is, de eerste conflicten die zeer vroeg ontstaan maar aanvoelen alsof ze pas veel later moeten komen etc. Ergens zit nog wel een goede film verscholen, maar daarvoor geloofde ik het simpelweg niet. Niettemin is de finale goed uit te kijken en de tweede helft onheilspellend genoeg. Daar niks mis mee, maar toch viel Das Experiment me sterk tegen.

Je enkele dagen op laten sluiten door een stel experimenteel psychologen lijkt een makkelijke manier om een extraatje te verdienen, maar in de praktijk valt het tegen. Het boek van Mario Giordano was losjes gebaseerd op het Stanfordexperiment van de jaren ‘70. Voor het dramatische effect gaan de fictieve gebeurtenissen nog wat verder dan de realiteit.

Door hun uniform en hun nummer verliezen de gevangenen hun individualiteit. Wanneer één iemand iets fout doet, wordt de hele groep gestraft. Ook de bewakers dragen een uniform. Zij zetten elkaar aan tot wreedheden en verschuilen zich achter het principe van gedeelde verantwoordelijkheid. Een derde groep zijn de wetenschappers, die observeren in de controlekamer. Geen van hen wil de spelbreker zijn die het experiment stopzet.

Een gevoel van claustrofobie wordt opgewekt door duisternis, tralies, muren en plafonds. ‘s Nachts wordt groen licht gebruikt; overdag wit licht. Subjectieve camerastandpunten worden afgewisseld met beelden van de camera’s aan het plafond, en met de zwart-witbeelden die Tarek met een verborgen cameraatje in z’n bril maakt. Voor beweging zorgt een camera die vóór de acteurs uit rijdt in de gang. Tijdens de climax wordt de montage sneller.

De verhaallijn rond Tareks vriendin Dora, beginnend met een flashback, heeft een rustiger tempo en herinnert eraan dat er ook nog een wereld buiten de gevangenis bestaat. Moritz Bleibtreu speelt een geweldige rol als de undercoverjournalist die niet wil conformeren maar rebelleren. Het experiment doet nadenken over hoe groepsdynamiek functioneert in hachelijke situaties in het echte leven.