Twin Peaks: Fire Walk with Me (1992)

Voor mij werkt die overdrijving met de grote tegenstelling tussen goed en kwaad juist goed.

Je ziet wel vaker in Lynch zijn werk (On the Air, Douggy in TPTR) het kolderieke erg aanzet, maar dat weer compenseert met een flinke dosis duisternis.

Met speciale agenda’s (van vrij metselarij) heeft dat volgens mij vrij weinig te maken. Privé liet hij zich volgens mij enkel uit over Transedente Meditatie. Die duistere wereld vol droombeelden zat er vanaf het begin van zijn kunstenaarsschap al in. Hij leeft gewoon met veel angsten en projecteert die in zijn kunst.

Alles wat hij toont zijn juist symbolen. Koffie staat voor goede energie, elektriciteit voor het kwaad. Er staat op youtube een fantastische analyse van 4,5 uur over Twin Peaks en hoe het zich pro film, kunst, verdieping (het goede) uit en tegen tv, vluchtigheid en oppervlakkigheid (het kwade) .

Nighttime is my time

David Lynch’s films draaien vaak om de vernietiging van onschuld door het kwaad, en Fire Walk with Me is daar ook weer een variant op.

De film opent met het kapotslaan van een tv—een symbolische bevrijding voor Lynch Het bredere 1:1,85 kader bevalt mij ook beter. Daarnaast is er veel meer aandacht besteeed aan de audio. Eigenlijk gaat alkes level up in deze prequel.

Bij mijn eerste kijkbeurt vond ik de toonverandering teleurstellend. Het duurde ook bijna een half uur voordat bekende personages opduiken. Maar bij herziening viel alles beter op zijn plek. Nu ik de film voor de zoveelste keer zag, behoort hij tot mijn favoriete films van Lynch. Het is een fantastisch en hartverscheurend portret van Laura, de verknipte homecoming queen.

5*

Een soort fatalistische coming of age film, op zijn Lynch natuurlijk. Het is misschien dat ik die kort geleden nog zag, maar ik zag thematische overlapping met Eraserhead. Twin Peaks zelf is meer dan 30 jaar geleden voor me.

Veel werk van Lynch gaat over angst. Over onschuld en schuld. En in dit geval deed het me denken aan een tekstje dat je weleens online tegenkomt: Iets als Don't Grow Up, It's a Trap.

Laura Palmer was kort ervoor een onschuldig meisje en haar lot is iets waaraan niet te ontsnappen is. Ze lijkt dat ook te weten. En daar zit hem voor mij de kern van deze film die veel minder in de serie ziet. De film is explicieter en fatalistischer en heeft meer verbindingen met andere films van Lynch en niet alleen met de serie. Fascinerend en de huidige waardering klopt meer met het niveau van de film dan de slechte ontvangst toen.

Wordt in oktober uitgebracht in 4k door de Criterion Collection

Ik hou er een ambigue gevoel aan over. Enerzijds een zeer sterk portret over de destructieve wandel van Laura Palmer maar anderzijds zat er naar mijn gevoel meer in als het niet met het Twin Peaks concept moest volgen.

Voor alle duidelijkheid : de serie was in zijn geheel briljant met ups en downs in de afleveringen. De creatie van een geïsoleerd Amerikaans dorp in de bossen omhuld met een fifties sfeer qua score en design (locaties, kledij, attributen) was sublieme TV. Zo was de episode Lonely souls in seizoen 2 waarin de moordenaar van Laura Palmer werd ontmaskert het beste dat Lynch heeft geregisseerd. Ook daar was trouwens reeds Sheryl Lee (als de tweeling nicht van Laura Palmer) indrukwekkend. Maar de nieuwe verhaallijn in seizoen 2 met de Nemesis Windom Earle was een stuk minder met als dieptepunt de verhaallijn van James die terecht kwam in een soort goedkope ero thriller van een desperate housewive met rijke echtgenoot. Natuurlijk, Lynch heeft geen enkele van deze afleveringen geregisseerd behalve de laatste (de ontknoping !) wat dan weer een knap stukje Lynch cinema was.

Verwachtingen voor deze film (na de serie) waren hoog gespannen. Men verwachte dat deze film alle losse eindjes van de serie zouden aan elkaar knopen. Maar dat bleek een brug te ver. Initieel wou Lynch met deze film een soort spin off serie maken over de mythologie van de black lodge waarin de speurders (David Bowie, Chris Isaak, Kyle MacLachlan en Don Davis) centraal stonden maar door de commerciële flop van deze film werden er geen verdere projecten opgestart.

Fire walks with me was dus niet een prequel persé maar een zijdelings verkenning van het Twin Peaks concept. Toch moest Lynch de chronologie min of meer respecteren en dat betekent personages en gebeurtenissen die in de serie waren geïntroduceerd, volgen. Niet alle personages keerden terug. Anderen zeer kort. Dan was er nog de jammerlijke situatie dat Laura Flyn Boyle niet kon meespelen (haar omvorming van good girl naar bad girl in de serie was magnifiek. Die zonnebril, die sigaret, die intonatie) wegens andere verplichtingen en dat voel je. En Kyle MacLachlan had geen zin meer en deed als compromis een paar scenes. Zijn afwezigheid wordt gevoeld. Bovenop dit alles haakte mede bedenker Mark Frost af voor deze film wegens ruzie. Daardoor heeft de film min of meer één verhaallijn en één hoofdpersonage (Laura Palmer) terwijl de serie verschillende verhaallijnen met verschillende personages door elkaar klutste. Die ommekeer voel je.

Fire walks with me wedt dan ook (uit noodzaak doordat de oorspronkelijke visie werd veranderd) op 2 paarden. Een Lynch film (cf de opening met de exploderende TV) als een nachtmerrie zoals hij er wel meer heeft gefilmd. Een aanvulling van de Twin Peaks serie over hoe de dood van Laura Palmer een onderdeel was van het grote kwaad dat in de omgeving heerste. Deze dualiteit voel ik. Sommige scenes grenzen voor mij aan het allerbeste van Lynch (die volledige sequentie in de nachtclub) maar het verplichte plot (oa de gespeten persoonlijkheid van de vader maar ook die korte intermezzo's van andere personages en locaties) zitten in de weg. Daar door zakt de film te veel weg in de TV formule waardoor de donkere exploratie van een destructieve geest steeds geleid wordt naar wat wij als kijker van de tv serie reeds weten. De dood van Laura Pamer, de rol van de vader én de moeder, de aanwezigheid van Bob).

Maar Fire walks with me heeft bij mij vooral indruk gemaakt door de acteer prestatie van Sheryl Lee. Een uiterst intense, fysische en mentale uitputtingsslag om toch die achtbaan naar noodlot en zelfvernietiging te laten tonen. Dat deze prestatie door de meeste award uitreikingen werd genegeerd, is een schande. Nota : Oscar voor beste actrice in 1993 (voor films in 1992) ging naar Emma Thompson in Howards end. Tja.

Ik kan nog zo veel meer schrijven over Twin Peaks én over Lynch (beiden verdienen het ook, beiden zijn mijlpalen in de filmgeschiedenis) maar ik houd het hierbij. Ik krijg weer zin om iets van Lynch te zien. Het mag zelfs Fire walks with me zijn.

Grotendeels eens met bovenstaande reactie, maar wel met de kanttekening dat Lynch nooit van plan was om in de TV-serie de moordenaar te onthullen; hij werd gedwongen. Het lijkt me niet onlogisch dat Lynch juist deze bioscoopversie achter de hand hield om de kijker naar de bios te lokken.

Vorig jaar zag ik 'm eindelijk in de bioscoop. Mijn sokken stonden regelmatig in de fik en waren aan 't eind drijfnat.