Mononoke-Hime (1997)

Mononoke-Hime

Geweldig. Miyazaki heeft met Mononoke-Hime een inventieve, originele en fantasierijke animatiefilm gemaakt met ook nog een maatschappijkritische (ecologische) boodschap. Ik ben een fan van dit soort animatie, en het oog voor detail is weergaloos en verbluffend.

Het verhaal is ook intrigerend, en vooral wanneer Ashitaka terecht komt in de oorlog tussen de bosgoden en de inwoners van Tatara, en Prinses Mononoke en de wolven geïntroduceerd worden, komt het verhaal echt tot leven. De speelduur is lang en vooral tegen het einde gaat het iets te lang door, maar dat is maar een klein minpunt. Mononoke-Hime is pure filmmagie.

Net als in Kaze no Tani no Naushika (1984) staat ook in dit sprookje van meester Hayao Miyazaki de natuur centraal waarbij de mens een spilfiguur is om deze natuur in verval of in balans te houden.

Wederom vallen de verbluffende en fantasierijke animaties op waarmee Miyazaki aan het werk gaat. Het plot is erg sterk en zit knap in elkaar. De ecologische boodschap van de film komt aan bod, maar Miyazaki legt nuancering aan de dag bij de verschillende partijen door haat, egocentrisme en angst te introduceren waardoor menig blind blijft voor hun acties en daaruit voortvloeiende gevolgen. Good versus bad is niet zo eenduidig en dat zet de kijker aan tot denken. Het zorgt voor de nodige karakterschetsen van de personages.

De sfeer en soundtrack is prachtig. Af en toe wordt het wat grimmiger tijdens enkele gevechten, iets wat ik minder terug zag in Miyazaki’s andere films al blijft dit gelukkig erg beperkt. De openingsscène alleen al was een sterke binnenkomer. Sterke scène waarop je getriggerd werd om verder te kijken. De kleurrijke personages, het avontuur en de mooie sfeer zorgen ervoor dat dit in mijn top drie van beste Ghibli’s valt. Dikke 4,0* alvast!

Oh ja, deze zag ik ooit in de preview op Lowlands festival in een of andere tent. Wat een vettte film, de beste van ghibli samen met spirited away. Veel fantasie en meesterlijke animatie maar door een a twee scènes helaas toch ook weer niet geschikt voor heel jeugdig publiek. Dat stuk dat met dat hert wat niet praat enwaarvan zijn kop wordt afgeschoten waaruit een of ander wezen uit voort komt , schitterend.

Ghibli.

Tja. Ik blijf het proberen, maar anime zal nooit een favoriet worden. Toch moet ik toegeven dat Studio Ghibli met genoeg fantasie en ideeën weet te komen dat de films die ze maken meestal nog wel te pruimen zijn. Spirited Away was bijvoorbeeld wel erg gaaf. Maar Princess Mononoke was het niet helemaal.

Wel natuurlijk complimenten voor de sterke animatie. Hele gave beelden soms en overweldigende animatiewezens die rondkruipen soms. De opening met het spinzwijn is er al eentje om niet snel te vergeten. Maar ook de finale met Ultra Sleepy Hollow is best gaaf om zo te zien.

Maar zoals vaker bij Ghibli films ontbreekt het allemaal wat aan goede karakters. Kunnen ze dan echt geen leuke karakters vinden? De hoofdkarakters zijn saai en ongeïnspireerd. Enkele karakters zijn wederom weer als zeepbellen geanimeerd en de pogingen tot humor slaan volledig de mist in.

Bij vlagen is het zelfs ongemakkelijk. De dialogen zijn regelmatig van bedenkelijk niveau. Alsof Soeteman aan het script heeft lopen rammelen. Maar ook als het duo met de dieven van het hoofd gaan vechten ziet dat er zo melig uit dat het ten koste gaat van de finale zelf. De finale zelf was trouwens helaas ook een beetje een afknapper. Zo'n gaaf design en zo groots opgezet, maar zo relatief simpel voorbij.

Animatie en fantasie hebben echter wel de vrije loop, duidelijk. En dat maakt het resultaat nog wel verdienstelijk. Voor mij blijven echter de bijbehorende elementen bij Ghibli ontbreken. Spirited Away was een uitzondering. Maar ze blijven toch allemaal met een beetje dezelfde problemen zitten.

Niet mijn ding.

Animatie voor volwassenen (of toch iets oudere kinderen, lijkt me). Er vliegt immers wel eens een hoofd of ledemaat in het rond. Helaas zijn dergelijke scènes te lomp gemaakt. De film mist finesse op cruciale momenten. Tel daarbij nog de veel te lange speelduur op, en het is maar dat er nog een gezond sprookjesgehalte en wat toffe en fantasierijke elementen inzitten, dat er nog een voldoende inzit. Maar wel een nipte.

2,5

Deze film duurt ruim 130 minuten, en hoewel tegen het einde de film wat begint te slepen is het tempo toch wel goed genoeg om niet te vervelen. Omgekeerd wordt het begin nogal afgeraffeld, de hoofdpersoon moet snel naar de plek van het verhaal komen om daar verder te gaan met de film, en eigenlijk is dat de hele film, echt meeslepend wordt het zo nergens. De film is vrij afstandelijk, de hoofdpersoon nit altijd even volgbaar in zijn gedachten (alsof het vooral bedoeld is de plot vooruit te helpen) en de personages gaan ook niet echt leven. Ik kijk dus uiteindelijk naar een film die niet verveelt maar me ook niet raakt. De mooie tekeningen af en toe helpen de film dan nog wel aan een voldoende. 3,0*.

De 'menselijke beschaving versus natuur' thematiek biedt weinig nieuws en eigenlijk viel het hele verhaal mij redelijk tegen. Behalve dat het (te) lang aanvoelde, miste ik ook wat meer emotie en binding tussen de personages, die redelijk vlak overkwamen. Inhoudelijk geen groot feest, maar visueel is het dan weer echt een geslaagde realisatie uit de Ghibli stal

Niet helemaal mijn ding dit. Dat had ik al wel verwacht en daarom heb ik jaren tegen deze film aangehikt, en eerst veel andere bekende Ghibli’s gekeken.

Er zitten wel wat toffe scènes in, zeker alles rondom de dieren en wezens in het bos (die kodama waren wel leuk vooral), maar voor de rest is het voor mij toch net allemaal wat te lang en te serieus van toon. Ook personages die je totaal niet leert kennen en dus ook niet echt om gaat geven. Vrij afstandelijk allemaal.

Meestal als een Japanse animatie me qua inhoud niet zo weet te boeien weet de animatie zelf nog wel wat goed te maken, maar dat vond ik in deze film ook regelmatig wat aan de basic kant, in veel Ghibli’s is dat toch wel een stukje meer betoverend. De soundtrack en sounddesign sprongen er overigens nog wel uit, maar voor mij de minste Miyazaki die ik gezien heb. Doe mij maar de luchtige vrolijke onschuld van een Kiki’s Delivery Service of Totoro.

3*

Gebed zonder end

Princess Mononoke vond ik qua niveau vergelijkbaar met The Boy and the Heron, al was de nieuwste Ghibli verhaaltechnisch een stuk complexer.

Hoewel de clash tussen mens en natuur behoorlijk uitgekauwd aanvoelde waren de animaties prachtig en werd er verder een geloofwaardige wereld gecreëerd waar ik helemaal in opgezogen werd. Wat ik erg gaaf vind is dat de animaties zo tijdloos zijn. De release was in 1997 maar dit had ook gewoon afgelopen jaar kunnen zijn. Het makkelijk te volgen verhaal was fijn en het voelde haast weer als verfrissend aan dat geweld hier niet geschuwd werd.

Het genieten werd helaas minder naarmate de speelduur vorderde, want net zoals The Boy and the Heron duurt deze animatie veel te lang. Wat hieraan naar mijn idee ook bij kan dragen is een gebrek aan spanning die met name in de finale ontbreekt. Het overlijden van de bosgod die uiteenviel in een soort gigantische bubbels voelde simpelweg te afstandelijk en vaag voor mij aan. Ik merkte dat ik op dit moment de verbinding met deze aanvankelijk prachtige wereld verloren was, en was zelfs opgelucht toen de afiteling over het scherm rolde. En dit zou toch niet de bedoeling mogen zijn.

Ik vond het erg jammer dat deze beleving richting het slot toe steeds sterker werd, want er waren zoveel elementen aanwezig om dit tot tussen een 4 en 5 sterren beoordeling te laten komen. Wellicht ga ik de volgende Ghibli die rond de 2 uur duurt in twee delen bekijken om te ervaren of het verhaal dan minder langdradig voor mij aanvoelt. Hoewel ik verwacht hier niet alle nadelen mee te omzeilen zoals een gebrek aan spanning, verwacht ik dan in ieder geval maximaal van de animaties te kunnen blijven genieten. Want deze zijn simpelweg niet te missen.

3,5*

En met vijf Top250ers op de teller dit weekend besloten maandag, vandaag dus, nog even door te zetten met nog eens twee films uit de grote lijst. En dus besloot ik vanmiddag af te trappen met de laatste animatie in de vorm Mononoko-Hime om vooral van dat genre af te zijn. Want mijn ding is het niet en zal het ook nooit worden, ook al kan het best leuk zijn in de vorm van Spirited Away of beladen in de vorm van Grave of the Fireflies.

En ach, heel slecht gaat Mononoke niet van start. Het is mooi gemaakt zoals altijd, de soundtrack is sterk, en het eerste gevecht met de demon mag er zijn en sluit ik andermaal de conclusie dat dit toch niet echt voor kleintjes is met monsters, dreiging en slagvelden. Het zal wel een erg onbuigzame gedachten zijn van mijn kant dat animatie voor kinderen is. Duidelijk is dat er hier uit een ander vaatje getapt wordt met afgehakte armen, een stervende held, monsters en geesten en bij aanvang een behoorlijke indruk maakt ook al is het Fantasy. Samen met de muziek en enkele prachtig gemaakt/geschetste momenten heeft de film toch zeker een bepaalde allure.

Maar richting de helft heb ik kennelijk toch te vroeg gejuicht en verlies ik op hopeloze wijze mijn interesse en concentratie en verandert de film voor mij in een pulp van karakters, wezens, een beetje humor en een wirwar van gebeurtenissen waar ik al snel geen enkele lijn meer in kan ontdekken. Wat? Hoe? Wie? Waarom? Met welk belang? En het zal me dan ook rond een film die naar het schijnt de strijd tussen mens en natuur uitbeeldt maar naar mijn smaak ook eens hopeloos lang is. En zo eindigt ook de laatste animatie in mineur en met de bevestiging dat dit genre mijn deur het beste voorbij kan gaan een uitzondering daar gelaten.

Deze Ghibli stond al heel lange tijd op m'n lijstje en leek ook helemaal in m'n straatje te liggen. En dat is achteraf ook zeker zo, al had ik er iets te torenhoge verwachtingen van op voorhand, vrees ik. Ik vond het na een eerste kijkbeurt geen onmiddellijke all-timer zoals Spirited Away, bijvoorbeeld. Naar mijn gevoel zit er iets teveel plot in Princess Mononoke, en iets teveel verschillende facties en 'spelers' op het speelveld. Het is daardoor eigenlijk, ook al klinkt dat misschien raar, een iets meer 'rechtlijnige' zit, die wat minder inzet op puur gevoel en ambiguïteit. Spirited Away, om het maar opnieuw als vergelijkingspunt te nemen, blijft veel meer hangen en fascineren omdat het zo'n onverklaarbare rollercoaster is. Mononoke heb je na één kijkbeurt wel 'door'.

Maar goed, nu klink ik negatief, en dat ben ik helemaal niet. Gewoon een 4* ook, zonder twijfel. Ook in deze Ghibli zit heel veel goeds en moois. De animatie is prachtig, dat spreekt welhaast voor zich, maar ook weer die heerlijk Japanse folkloristische elementen en fantasie; ik kan daar echt van genieten. Het zijn toch altijd, zonder uitzondering, enorm unieke werelden om in te vertoeven, en ook de uitgestrekte wouden van Princess Mononoke, met al haar boswezens, geesten en goden, spreekt tot de verbeelding. Het hoofdpersonage - of toch in ieder geval het personage dat je vanaf het begin volgt - is niet de tofste Ghibli-protagonist, maar dat wordt wel gecompenseerd door een hele grote resem aan interessante bijfiguren, waaronder met name Lady Eboshi.

Dat deze Mononoke niet bij mijn Ghibli-toppers hoort, zegt natuurlijk ook veel meer over de kwaliteit van die andere films, dan over deze. En nogmaals; ook deze belandt makkelijk op 4*. Goh, wat vind ik deze films toch leuk.

Dit was nog een lange animatiefilm. De film heeft eerder een volwassen uitstraling en moet het minder hebben van schattige diertjes. De film schuwde ook bloed of afgehakte ledematen niet. De film had ook een duidelijke boodschap.

De animaties waren mooi, net als de muziek.