63 Up (2019)

63 Up Trailer: Michael Apted's Documentary Series Hits Its 9th Film – /Film - slashfilm.com

Ik moet nog wat inhalen voor ik zover ben (eerste 2 of 3 delen gezien) maar ik krijg van de trailer alweer een brok in de keel. Misschien begin ik toch wel even opnieuw, en dan er rustig doorheen werken. Dit moet juist niet gebinged worden, lijkt me.

Prachtige documentaire reeks waarin een aantal personen om de zeven jaar worden geïnterviewd. De 7-jarige kinderen van 1964 zijn inmiddels 63 en kijken terug op hun leven. Uniek, fascinerend, ontroerend en oprecht. Heel veel dichter bij het leven dan dit zal een film of documentaire niet snel komen. Je kunt deze los bekijken, maar het is more rewarding om ze allemaal te bekijken.

Als je zover bent gekomen zou je verwachten dat iedere deelnemer ondertussen een aparte aflevering krijgt van speelfilmlengte. Kun je proberen om alle levensvragen op een rijtje te zetten en echt de diepte en breedte in te gaan. Sommige vragen eisen nu eenmaal een bepaalde tijd om te landen en te beantwoorden. Geef de mensen de tijd en ruimte - volg ze bijvoorbeeld een paar weken in hun leven. En geef vervolgens de kijker de tijd om alles te plaatsen.

Helaas moet alles nog steeds op TV-lengte gemonteerd worden. De snelheid, de herhaling van shots, de sturende montage, eenzijdigheid van de vragen, et cetera. Er is ook nauwelijks nagedacht over het ritme en tempo van de documentaire. Sommige mensen mogen het met nog geen 10 minuten doen. Wat komen we nu echt van John te weten? Als je niet graaft blijft alles oppervlakkig. Tenzij dat dat de bedoeling is van Michael Apted.

Lynn is helaas gestorven en Suzy heeft zich teruggetrokken van het project. Neil is nog steeds een persoonlijke held. Zijn worstelingen met het leven, en dan met name de diepe dalen in zijn jeugd en adolescentie raakt me iedere keer. Neil is prachtig voorbeeld van Marcus 8:34-35.

Even mooi als altijd, met dit keer wat aanvullend drama omdat één van de deelnemers inmiddels is overleden. Een andere is ernstig ziek. De groep heeft nu de leeftijd bereikt dat ouders overlijden, kleinkinderen zijn geboren en carrieres worden afgebouwd. Jammer dat Suzy dit keer heeft besloten niet mee te doen, maar gelukkig is verder iedereen weer van de partij. Met het recente overlijden van regisseur en interviewer Michael Apted in gedachten is het nog maar de vraag of de reeks doorgaat. Zoniet, dan is dit een waardig slotakkoord. Maar stiekem hoop ik dat we ons in ieder geval nog kunnen verheugen op 70 Up.

Mooie afsluiting van de reeks (voorlopig?)
Het stemt weemoedig, de deelnemers zijn oud geworden, Lynn is helaas jong overleden en Nick ernstig ziek. Toch kun je wel stellen dat de meeste deelnemers redelijk succesvol zijn. Zelfs de "outcast" van de reeks, Neil, heeft dankzij een erfenis een huisje in Frankrijk kunnen kopen en bewijst daarmee ongewild toch een beetje het punt wat de reeks vanaf het begin opzichtig wilde maken: klasse bepaalt voor een niet onaanzienlijk deel je levensloop. Nu valt dat in het geval van Neil nog altijd te betwisten natuurlijk, maar toch.

Gelukkig is dat stramien mbt klasse enigszins losgelaten gedurende de reeks, bovendien zijn de tijden waarin je opgroeit waarschijnlijk van minstens even groot belang. Zoals meerdere deelnemers opmerken heeft hun generatie het goed gehad, en vrezen ze voor de toekomst. Veel volwassen kinderen wonen nog thuis. De Up-serie is daarmee een document van een periode, van een generatie, en voer voor toekomstige sociologen en antropologen.

Ik kan me niet voorstellen dat er nog een 70 Up komt nu Michael Apted is overleden, en ook al twee van de deelnemers (Nick overleed in 2023). Veel deden mee met frisse tegenzin, en het kostte Apted altijd al de nodige moeite om iedereen erbij te houden. Ergens jammer dat het nu stopt, omdat het zo nogal bruusk eindigt, aan de andere kant zal het alleen maar meer over ziekte en dood gaan, en het is ook moeilijk voor te stellen dat deze serie door iemand anders kan worden opgepikt. Als Apted dat echt had gewild had hij al eerder iemand daarin meegenomen om hem op te volgen lijkt me.