Ghost Tropic (2019)

Is gelukkig alsnog te zien (was eerst April, meen ik), en wel vanaf a.s. donderdag 11 Juni.

Hierbij mijn recensie.

(...)

Na het meer eigengereide Hellhole mag de Vlaamse filmmaker Bas Devos de filmhuizen verwarmen met Ghost Tropic, een ingetogen drama over empathie en compassie. In het bescheiden hart van de vertelling wandelt een 58-jarige dame door nachtelijk Brussel, waar ze omkijkt naar het ongeziene.

Khadija (Saadia Bentaïeb) dommelt weg in de metro als ze na een lange dag huiswaarts reist. Wanneer ze bij de laatste halte uitstapt, blijkt de wereld al tot stilstand te zijn gekomen, en een simpel belletje naar een familielid blijkt geen oplossing. Khadija’s berustende houding spreekt boekdelen: dit is een dame die het station van eigenbelang ver gepasseerd is. Haar besluit te gaan lopen, is contra-intuïtief in een stedelijk milieu dat meermaals een pleitbezorger van angst is geweest. Sociale muren scheppen ongeschreven regels. Hier kom je niet, hier houd je je ver van, geef om je veiligheid. Khadija weigert alleen om in de eerste en laatste plaats aan zichzelf te denken.

Lees verder (indebioscoop)

Integere, meditatieve, mooie kleine film.

Die 'kleine' bedoel ik trouwens in de beste zin van het woord, maar laat me beginnen met twee (de enige twee wat mij betreft) minpuntjes: Het begin en het einde. De voice-over in het begin vond ik misschien wat onnodig, en net als het einde pastte het misschien niet helemaal in de rest van de film. Die laatste leek meer nog dan het begin een beetje aan de film 'geplakt'. Dat klinkt nu wat cru maar ik bedoel dat de film een prima (en logischer?) geheel was geweest zonder die twee. Hoewel dat einde op zich ook weer z'n symbolische boodschap heeft natuurlijk.

Voor de rest vind ik dit op een manier een film die in z'n genre de perfectie benadert. Ik zou er zinnen over kunnen volschrijven (wat ik eerst probeerde), maar alle volzinnen die ik gebruikte om dit verder toe te lichten lijken afbreuk te doen aan het punt dat ik wil maken. Laat het me dan bij de volgende woorden houden: De kadrering, de tussenshots, de perfect gedoseerde ruis, het minimalistische acteren, de vreedzame soundtrack, de ruimte, de rust. De rust.

Ik voelde me behoorlijk slaperig toen ik deze film nog begon te kijken (voorbij half 10), al in de veronderstelling dat ik hem in het midden zou onderbreken en de volgende dag de tweede helft zou verder kijken. Dat is niet gebeurd, en ik ben al zeker niet in slaap gevallen. Ik stoor me dan ook aan de mensen die deze film als "saai" bestempelen. Hij is niet saai. Als je een film met veel dialoog, flitsende scènes en een propvolle verhaallijn verwacht, is hij 'saai'. Maar dan zijn je verwachtingen gewoon fout. Je zet toch ook niet Pulp Fiction of Goodfellas op als je zin hebt in een sobere contemplatieve filmtrip? Dan vallen die ook helemaal tegen. En als dat soort genre je niet interesseert, kijk deze dan gewoon niet, in plaats van hem totaal onterecht af te kraken als een evenknie van Paint Drying: The Movie (Video 2009) - IMDb.

Maar als je weet waaraan je je mag verwachten, en je dat niet afschrikt, heb je wat mij betreft met deze Ghost Tropic een bijzonder mooie, ingetogen film.

Ondanks dat het even wennen is aan de lang aangehouden shots gevolgd door een klein verrassende sprongetje in de tijd, duurt het niet lang vooraleer ge gaat meedenken en meeleven met deze eenvoudige vrouw in haar tocht door het nachtelijke, koude en natte Brussel.

Ze interesseert zich in al wat ze ziet en helpt, onbaatzuchtig, wat haar siert, en eigenlijk uitzonderlijk maakt in een maatschappij die druipt van zucht naar eigen belangen.

Merkwaardig is dat ze in haar tussenkomsten zelden echte tegenstand of geweld ontmoet. Zou haar gedrag ontzag en respect hebben ingeboezemd en is deze mooie film ook wel een pleidooi voor empathie onder de mensen.

Knap gestructeerd, deze "Ghost Tropic", waarvan ook ook de eenvoudige soundtrack bij de film mooi aansluit.

Een minimalistische observerende film van Devos. Veelal statisch camerawerk afgewisseld met verticaal uitzoomen wanneer de hoofdprotagoniste haar wandeltocht door het nachtelijke Brussel inzet. Grimmige en vuile straten, weinig uitnodigend. Een plaats waar je zo snel mogelijk weg wil van zijn, zeker als vrouw.

Een stad slaapt nooit. Er valt steeds wel iets te zien. Ondanks haar eigen zorgen, geldgebrek, problemen met haar kinderen, blijft Khadija oog hebben voor anderen die het moeilijk hebben. Opvallend was het wel dat ze wellicht deze details in de stad opmerkt wanneer ze zelf kwetsbaar en alleen is. Alsof ze nu tijd heeft of de tijd neemt die ze anders in de drukke straten niet kan ervaren.

Een film die inderdaad draait rond empathie voor de medemens. Niet alleen van Khadija zelf, maar ook van de andere “nachtbewoners”. Die slotscène was misschien wat vreemd, maar kent zijn oorsprong in de openingsscène met dat reclamebord. Het contrast kan niet groter zijn met het leven dat ze leidt in het kille Brussel.

Ik trek dit soort films moeilijk door het gebrek aan tempo en inhoud. Ergens tussen arthouse en farthouse toch. Een moslima dut in op de metro en komt aan de eindhalte. Bij gebrek aan openbaar vervoer moet ze te voet naar huis wandelen. Onderweg komt ze in situaties die typerend zijn voor het leven in een grootstad, in dit geval Brussel. Meer dan een kleine collectie grootstad-impressies vond ik het niet. Leek me ook niet zo erg over empathie te gaan eerlijk gezegd. Ik zag de film eerder als een wat melancholische kijk op het afstompende effect van het stadsleven, zeker wanneer het contrast op het einde getoond wordt. Hoe kan een stad er zo doods en leeg uitzien terwijl er zoveel mensen in leven? Ghost Tropic is enkel en alleen aan te raden voor wie niet vies is van minimalistische arthouse.

Onconventionele road movie opent met een minutenlang durend statische shot van een appartement dat eindigt met het commentaar van een niet verder geïdentificeerde kinderstem. De bewoner van het appartement is Khadija [Saadia Benatïeb], een vrouw van middelbare leeftijd die aan het einde van haar werkdag als schoonmaker met de laatste bus naar huis gaat. Ze valt daarbij echter in slaap en is gedwongen om door nachtelijk Brussel naar huis te lopen. Dat resulteert in een aantal ontmoetingen, onder anderen met een bewaker [Stefan Gota] en de medewerker van een benzinestation [Maaike Neuville], maar het beeld dat het meest bijblijft is dat van een hond [Mazzel] die trouw waakt bij het lichaam van zijn dakloze baasje. Intrigerend en vol rake momenten, maar het uiterst trage tempo vergt veel van je geduld.