The Man Who Killed Don Quixote (2018)

Gisteren gezien op de opening van het Brussels International Film Festival.

Terry Gilliam was er zelf bij, en hij had 't nog maar eens over de moeilijkheden die hem al achtervolgen sinds hij in 1989 op het idee kwam om een film over Don Quijote te draaien, 'because no one had made it good.' Toen kreeg hij twintig miljoen dollar aangeboden om zijn passieproject te verwezenlijken, puur op basis van zijn naam en het bronmateriaal. Elders kreeg hij echter vijfentwintig miljoen toegestopt, waardoor hij uiteraard voor die productie koos, tot die plots failliet ging. Wie zei ook al weer dat hebzucht goed was? Latere opnames met Jean Rochefort als Quijote en Johnny Depp als Sancho werden dan weer nooit afgewerkt omdat er steeds bommenwerpers op weg naar Kosovo over de set vlogen, en omdat een storm alles onder water zette. Enzovoort. Afijn, dat heeft hij blijkbaar allemaal al uit de doeken gedaan in zijn documentaire Lost in La Mancha, nu was de film er ein-de-lijk.

Adam Driver (die blijkbaar bekend is van één of ander charmant indiefilmpje, War Stars of zoiets) speelt een patserige regisseur die zijn ziel verkocht heeft aan de duivel van de commerce en door een bizar toeval terugdenkt aan de tijd toen hij een hongerige filmstudent was die in de Spaanse bergen bivakkeerde om zíjn passieproject te verwezenlijken: een eigen versie van het eeuwenoude Quijoteverhaal, met de dorpsbevolking als acteurs. In flashbacks zien we die jongeling terug, en ook daar vertolkt Driver zijn personage met verve (zijn film van weleer wordt ook sterk in deze verweven). De show wordt echter gestolen door Jonathan Pryce, een krasse schoenmaker die de rol van de Don kreeg aangemeten en hier zo hard in opging, dat hij nog steeds denkt dat hij een dolende ridder is.

En dan zijn we vertrokken voor een doldwaze rit, met Driver als Quijotes onfortuinlijke schildknaap Sancho Panza, waarin droom en werkelijkheid door elkaar lopen, of misschien wel gewoon hetzelfde zijn. Met een oeverloze visuele bravoure borstelt Gilliam de lotgevallen van dit knotsgekke duo. Net zoals Quijote in de zeventiende eeuw dacht dat hij een ridder was terwijl de riddertijd al lang vervlogen was, zo worden hier de kwalen van onze tijd bekeken door een bril van nobele zwaardvechters, noodlijdende jonkvrouwen, wreedaardige reuzen en vileine tovenaars.

Terry had voor aanvang echter nog een advies voor het publiek: 'People over fifty, go to the toilet NOW. Because the film runs over two hours.' Honderdtweeëndertig minuten zelfs, om precies te zijn, en dat zijn er eigenlijk te veel. In de climax en het slot had duchtig geknipt mogen worden, want daar verdrinkt de film in een overvloed aan ideeën. Tijdens de montage, of eigenlijk al in het scenario, want dan hadden ze zich heel wat moeite kunnen besparen. Gilliams grootste kwaliteit is tegelijk zijn achilleshiel: hij is zo visionair en bruist zo van de creatieve vondsten, dat hij er geen blijf mee weet en ze allemaal tegelijk op het scherm kwakt (zie ook: Jaco Van Dormael in Le tout nouveau testament). Je kan al eens té geniaal zijn, en dan voelt dit wel aan als een héél lange zit, en verlies je tegelijk de voeling met de personages die je zo zorgvuldig had opgebouwd.

Voor de structuur van het verhaal was Gilliam gaan spieken bij Mark Twain, zei hij, die in bijvoorbeeld The Adventures of Huckleberry Finn iets gelijkaardigs deed. Wat hem er prompt toe leidde te zeggen dat hij ook Huckleberry Finn wil verfilmen, 'because no one has made it good.' Laat ons hopen dat hij daar ook geen negenentwintig jaar voor nodig heeft, en dat er dan wel iemand het scenario naleest met een schaar in de hand.

Wat een heerlijk brok onvoorspelbare fantasie. Heb enorm genoten, vrijwel nooit was te voorspellen waar het verhaal de volgende 5 minuten heen ging. Een heerlijke soep zoals enkel Gilliam die kan brouwen. En de Chef was in absolute topvorm!

Een fijne uitstap weg van alle voorspelbaarheid die Hollywood de afgelopen jaren over ons uitgekotst heeft. Een ode aan de fantasie en het verhaal.

Dikke 4,5

Gisteren heb ik deze film gezien tijdens de sneak preview maar ik vraag mij oprecht af voor welk publiek zo'n film wordt gemaakt. Ik kan mijzelf goed door mindere films heen kijken maar dit slaat werkelijk alles. Wat een slechte film.

Er zit totaal geen lijn in, het verhaal slaat nergens op, de humor is flauw en over de top. Ik heb nog nooit de zaal vroegtijdig verlaten maar hier kon ik vrij weinig mee.

Film eveneens in de sneak preview gezien, en bijzonder blij de bios uit gewandeld. Terry Gilliam is in zijn algemeenheid 'an acquired taste', maar zeker een die mij bevalt. De beelden zijn prachtig, de humor geheel de mijne, en de fascinerende geschiedenis achter de productie is minstens zo vermakelijk om je na afloop in te verdrinken.

Gelet op de lage waarderingen waren mijn verwachtingen laag – want Gilliams films neigen altijd wel naar mislukkingen in de zin dat de interessantdoenerij de pretenties niet waarmaakt – maar deze film vind ik uitermate geslaagd. Niet alleen ziet de film er prima uit, zoals je kon verwachten, maar het verhaal is ook echt interessant, leuk, spannend en heeft diepgang althans vele lagen. Bovenal doet de film recht aan de geest van het beroemde boek Don Quichotte van Cervantes uit 1605.

Nu heb ik dat boek nooit gelezen, maar het wordt alom gezien als een mijlpaal die de geboorte van de moderne literatuur markeert en zelfs als het grootste moderne literaire werk. Je hoeft slechts het bekende beeld van de oude, zwakke ridder die ten strijde trekt tegen windmolens te kennen om te begrijpen waar het boek over gaat en waarom het boek zo typisch modern is:

1) Hallucinaties, dromen en idealisme vs. de ontnuchterende werkelijkheid en materialisme (waar Don Quichot het eerste belichaamt, belichaamt z’n helper Sancho het tweede). Don Quichotte ziet bv. reuzen en monsters waar Sancho en anderen windmolens zien en uitdrukkingen als donquichotterie en ‘tegen windmolens vechten’ verwijzen naar dwaze, hopeloze gevechten tegen denkbeeldige vijanden. In feite is bv. de hele moderne politiek hierop gebaseerd, bv. een ziet in klimaatverandering of in de islam of in Rusland de grote vijand terwijl de ander dat een denkbeeldige vijand acht.

2) Anachronisme en de antiheld. Zoals de film het boek citeert heeft de hemel Don Quichotte gezonden om de ridderlijkheid weer terug te brengen in de wereld. Het sneue van Don Quichotte is bovenal dat hij een ridder is in een wereld die geen ridders meer kent. Dat maakt ‘m zo’n dwaas, misplaatst figuur. Aan de ene kant is hij aldus de typische moderne antiheld – de idioot – en zijn avonturen als mislukte ridder zijn ook een bewuste, moderne satire op de middeleeuwse ridderroman, maar aan de andere kant wekt hij sympathie op en doet het verhaal je uiteindelijk afvragen of niet Don Quichotte de juiste prioriteiten heeft – de deugden van de ridder die een christelijke versie zijn van de helden uit de oudheid – en de moderne mens iets wezenlijks is verloren in zijn materialistisch egoïsme. En met terugwerkende kracht kun je je afvragen of niet Don Quichotte de echte of in ieder geval zinvolle en ‘betoverde’ wereld zag – een wereld vol passie en bezieling – en wij juist een onttoverende, zinloze wereld waarnemen met de passie ten onrechte als een vorm van waanzin.

3) Het boek was de eerste in moderne stijl, d.w.z. geschreven in een moderne taal en met opvallende meta-narratieven zodat het zelfbewustzijn toont: het boek verwijst naar zichzelf (sommige mensen in het boek hebben het boek gelezen en kennen dus de avonturen van Don Quichotte!) en spreekt ook soms direct de lezer aan. En omdat mensen in het boek het boek kennen gaan ze ook zelf avonturen ensceneren, waardoor er een nieuwe metalaag komt (verhalen in een verhaal) en de wereld letterlijk een podium wordt.

Deze elementen zitten alle ook in film en het heeft me verbaasd hoe dicht de hele film bij het verhaal van Cervantes blijft. Bv. het anachronisme van een Don Quichotte die anno nu weer ‘tot leven komt’ doordat hij eerder Don Quichotte in een korte film speelde is een leuke, moderne variant op Cervantes’ premisse dat Don Quichotte zich ridder waant door het lezen van ridderromans. Gilliam heeft er ook zijn eigen metalaag in gestopt doordat de film ernaar verwijst hoe het een worsteling is geweest om deze film te maken met de regisseur van de film in de film die zelf de nieuwe Don Quichotte wordt (nadat hij de heldenrol op zich nam om een schone jonkvrouw te redden die vervallen was tot hoer; ook Cervantes beschrijft heel modern alle vormen van liefde en niet alleen de hoofse waarbij Don Quichotte in zijn hallucinaties eveneens een hoer aanziet voor prinses). Om te voorkomen dat er nieuwe (literaire) Don Quichottes ontstaan, liet Cervantes zijn Don Quichotte op het eind bij zinnen komen en sterven. Dat gebeurt in de film ook, maar Gilliam laat de waanzin voortleven in de helper van Don Quichotte die immers de fantasiewereld van Don Quichotte heeft meegemaakt en dus weet dat die wereld nobeler en mooier is dan onze wereld.

De film is een prachtige ode aan de fantasie – sowieso Gilliams sterkste kant – en ik heb er erg van genoten. Ik zie nu dat alle recensies de film laag waarderen omdat het een rommeltje zou zijn: nu vind ik dat nog wel meevallen maar voor zover de film inderdaad een rommeltje is is het bovenal vrolijke waanzin en een schitterende hommage aan Don Quichotte met wie de regisseur zich immers identificeerde tijdens het maken van de film. Ik verklaar deze film tot mijn favoriete film van Gilliam.

Don Quichot is dood, lang leve Don Quichot

Het was heuglijk nieuws toen begin juni bekend geraakte dat Terry Gilliam eindelijk zijn epos over Don Quichot had kunnen afwerken. Zoals wel vaker bij het werk van Gilliam was het een project van lange adem dat op veel tegenslag kon rekenen maar eindelijk waren de opnames klaar. Een jaar laten waren de verwachtingen waren hoog gespannen, de kritieken waren echter niet mals en dan begin je je af te vragen: was het het allemaal wel waard?

Kort gezegd: ja! The Man Who Killed Don Quixote is misschien wel één van de meest toegankelijke films die Gilliam heeft gemaakt. De voormalige Monty Python ster slaagt er in om een geweldige combinatie te maken van absurde humor en toch geloofwaardig te blijven. Het spreekwoord 'Van de regen in de drup' is nog nooit zo toepasselijk geweest en het is heerlijk om te zien hoe Toby ongewild meer en meer verwikkeld geraakt in de fantasiewereld van Javier en zich daar ook meer en meer begint thuis te voelen. Met zijn speelduur van meer dan 2 uur is dit echter wel een lange zit en dan is het des te knapper hoe Gilliam zijn film in gang houdt. Naar het einde kan hij zich als vanouds laten gaan in een wervelwind van creativiteit en goede ideeën maar daar verslikt hij zich wat in zijn eigen kunnen. Het ziet er geweldig uit (het 'ritje' naar de maan is trouwens erg leuk, inclusief verwijzing naar de bekende maan van Georges Méliès) maar het is wel erg veel dat opeens op je afkomt. Lijkt me zo'n stuk waar je een tweede (of zelfs derde of zelfs vierde) keer nog details in ziet die je daarvoor nooit zijn opgevallen.

De reden waarom het ook zo lang heeft geduurd vooraleer de film eindelijk af was, was voor een groot stuk geld maar ook de cast zorgde voor problemen. Zo was het een komen van gaan van acteurs vanwege planningsredenen - Johnny Depp en Michael Palin haakten af - maar ook de dood stak er hier en daar een stukje voor - John Hurt onder andere - waardoor de hoofdrollen uiteindelijk naar Jonathan Pryce (een Gilliam-regular) en Adam Driver (van Star Wars faam) zijn gegaan. Een geweldige combinatie en zeker Driver laat hier zich van zijn beste kant zien. Verder nog erg geslaagde bijrollen van wat meer vertrouwde rotten in het vak (Stellan Skarsgård kan nooit iets verkeerd doen) maar ook een aantal leuke nieuwe namen. Zo is Joana Ribeiro een geweldig klankbord voor Driver en dat zorgt voor een handvol geslaagde scènes. De twee tillen elkaar echt op naar een hoger niveau.

Erg blij dat dit er dan uiteindelijk toch nog van is gekomen. Gilliam zijn vastberadenheid levert (gelukkig!) een uitstekende film af en dit zou wel eens één van zijn beste films tout court kunnen zijn. Een perfecte samenloop van cast, verhaal en visuele spielereien. Hopelijk laat de volgende Gilliam film zich niet zo lang op zich wachten, de man is toch ook een tikkeltje ouder aan het worden en zo'n strijd als deze zal hij niet meer al te vaak kunnen maken.

Dikke 4*

Terry Gilliam is er glorieus in geslaagd om een film over Terry Gilliam te maken. De fictie moet weer het echte verhaal worden – in de fantasierijke werelden van de Amerikaan geldt dat de droom moeiteloos in de werkelijkheid mag overgaan. Het verloop van The Man Who Killed Don Quixote doet dan ook vermoeden dat Gilliam met Adam Driver uiteindelijk vooral zichzelf castte. Langzaamaan zien we hoe het verhaal voor Toby weer gaat leven. Hoe het dystopische reclamewereldje moet buigen voor de kinderlijke verbeelding. De fantasie neemt de regie over; de derde akte is een wonderlijke potpourri van extravagant set design en raadselachtige kostuumkeuzes. Niemand geeft nog om narratieve samenhang als er mensen in paarse Ku Klux Klaneske toga’s rondlopen. Zeker niet als er ondertussen om de haverklap Russische bodyguards in maatpakken passeren.

Het is tekenend voor het idiote productieproces dat The Man Who Killed Don Quixote inhoudelijk zo kan ontsporen. De film weigert zich in een mal te laten proppen, en zoekt de metafictie zo duidelijk op dat we niet om de ideeënwereld van de maker heen kunnen. Gilliams gelaagde bekentenissen zijn direct ook zijn grootste zwakte. Los van de context mist de film richting en bezieling, en het lome tempo is vooral funest voor de voortslepende tweede akte. De personages zijn dromen en ideeën, geen mensen van vlees en bloed – of en hoe Toby en Javier hun queeste zullen voltooien is voor de dramatische afwikkeling volstrekt onbelangrijk. Als de waanzin van de fictie zijn tol gaat eisen, treedt ook het besef in: dit megalomane project is zichzelf zodanig ontstegen dat het verhaal nooit meer alleen het verhaal kan zijn. Uiteindelijk zet de fictie ons toch weer met beide benen in de werkelijkheid.

volledige recensie

Gelet op de vele positieve en enthousiaste reacties hierboven, is het misschien vloeken in de kerk: Terry Gilliam had er naar mijn bescheiden mening beter aan gedaan om het eindeloze project 'The Man who killed Don Quichote' nooit te vervolmaken. Nu is het misschien niet helemaal eerlijk dat ik deze film met slechts twee sterren waardeer, omdat ik sowieso niet veel op heb met Don Quichot (heb het boek niet gelezen en ben dan ook niet van plan). Toch had de film op basis van de trailer een zekere aantrekkingskracht en ja, dan moet ik zo'n film toch zien. En dat viel, helaas, tegen. De film lijkt één grote kolderieke klucht en kenmerkt zich door een aaneenschakeling van drukke scenes, bijna op het hysterische af. Dat zit 'm niet alleen in de kostuums en rommelige omgeving, maar ook in de vele kleine verhaallijnen en het acteerwerk, dat soms neigt naar overacting, wat ook vaak in musicals te zien is (hetgeen veelal niet mijn kopje thee is). Daarbij lopen heden en verleden en droom en werkelijkheid kris kras door elkaar, wat het er niet beter op maakt, eerder verwarrend. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat Gilliam op een gegeven moment zelf ook niet meer wist wat hij nu met de bewerking van Cervantes' literaire werk aan moest. Toch kent de film ook enkele bijzondere scenes, zoals een scene waarin de hoofdpersoon de Spaanstalige ondertitel rigoureus wegschuift uit het beeld. Dat soort spitsvondigheden hadden rijkelijker mogen worden opgediend wat mij betreft.

Vervelende film.

Gilliam is zo een regisseur die toch wel baat heeft bij een producent die een oogje in het zeil houdt. Geef hem card blanche en hij begint een oude man te worden die een alle kanten opgaat en na verloop van tijd vervelend begint te worden.

Helaas is deze film dat geworden. Als hij begint met brallen denk je nog even wie weet, maar dan bralt het maar door en word het vervelender en vooral saaier. Je ziet wat hij poogt te doen. Maar Gillian weet er geen geheel van te maken. De personages zijn te karton. De setting vermoeiend en dat einde zo mogelijk nog lelijker. Geniaal stukje dat iedereen lacht en Pryce weg loopt en 1 zo een extra nog lacht en de camera in kijkt. Zo van "waarom lachen we eigenlijk?" Zo is de film wel vaker slordig.

Visueel ook zelden mijn stijl.

1.5* Hopelijk laatste film van Gilliam.

Een typische Gilliam film. Weer gaat het over mensen die zichzelf buiten de maatschappij plaatsen omdat ze fantasie verkiezen boven de realiteit. Dat is zo in Brazil, Fisher King, maar is ook vaak een thema in zijn andere films. Dat trek ik vaak goed ( m.u.v. Imaginerium). Don Quixote is redelijk toegankelijk voor Gilliams doen.

Ik heb wel sterk het vermoeden dat dit zijn laatste film is. Het einde van deze film is een statement dat waarschijnlijk goed op Gilliams eigen levenshouding toepasbaar is. Alleen of Don Quixote door mag gaan als zijn magnum opus... dat lijkt me niet. Daarvoor is, imho, het bij vlagen toch iets teveel herhalingen van eerder werk (inclusief het scheefhouden van de camera enzo).

Al met al goed vermaakt. En loont zich om nog wel een paar keer te kijken voor de detaildingetjes.

Een cynicus wiens leven op zijn kop wordt gezet door een ontmoeting met een man die gelooft dat hij een middeleeuwse held is en het opneemt tegen denkbeeldige vijanden? Dat klinkt heel erg als The Fisher King, maar het is ook het basisplot van de film die Terry Gilliam jaren geleden al probeerde te maken met Jean Rochefort al Don Quixote en Johnny Depp als Sancho Panza. Terry Gilliam heeft de klassieke roman van Cervantes met co-scenarist Tony Grisoni omgewerkt naar een verhaal dat speelt met realiteit en fantasie, maar ook met tijd, zonder ooit de samenhang of de draad kwijt te raken.

Adam Driver speelt de rol van Toby, een regisseur die op locatie in Spanje gefrustreerd raakt door de tegenslagen bij een verfilming van Don Quixote. Hij besluit in zijn ééntje een bezoek te brengen aan het dorp waar hij 10 jaar geleden als filmstudent zijn examenfilm (ook over Don Quixote) maakte met een cast bestaande uit dorpsbewoners. Hij ontdekt dat Javier [Jonathan Pryce], de man die de titelrol speelde, sinds het maken van die film door het leven gaat als Don Quixote en dat zijn dorpsgenoten zoveel mogelijk meegaan in zijn fantasieën om te voorkomen dat de oude man zichzelf in gevaar brengt. Wanneer Javier Toby aanziet voor Sancho Panza, raakt Toby zelf verstrikt in een fantasiewereld waarin het ook voor hem steeds moeilijker wordt om fantasie en realiteit van elkaar te scheiden.

De cameravoering is in het begin verrassend ingetogen. Gilliam speelt zijn visuele troef op effectieve wijze uit in de zowel visueel als dramatisch prachtige finale. Nicola Pecorini weet desondanks gedurende de film regelmatig prachtige beelden te vangen, zonder de aandacht op de camera te vestigen. Het geeft de ruimte aan de cast om te schitteren en Pryce (die voor de vierde keer met Gilliam werkte) is ronduit sensationeel en Adam Driver toont nog maar eens zijn veelzijdigheid in een complexe rol. Een film waar je de aandacht bij moet houden om de wendingen te kunnen volgen, maar het is het 19 jaar wachten zeker waard geweest.

Aan de hand van de trailer had ik niet verwacht dat deze film in mijn straatje zou passen, maar ik las hierboven enkele berichten van lieden met wie ik het over het algemeen wel ongeveer eens ben, dus ik ging toch. Nou. Het was mij wat. Een lange zit vooral. Het is in feite een avonturenfilm met een literair-historische basis vol absurde humor en surrealisme. Nu hou ik niet echt van avonturenfilms (ik lig liever een dag met koorts in bed dan dat ik de LOTR-trilogie moet binge-watchen), maar had het vermoeden dat dit wel eens een uitzondering kon zijn.

Helaas. Het is een lange queeste (met een onduidelijk/abstract doel, maar dat vond ik niet zo'n probleem), de humor was voorspelbaar en niet grappig, het absurdisme was mij niet absurd genoeg, de overdadige slapstick werd opgediend zonder de noodzakelijke over-de-top-knipoog, de personages vond ik totaal onsympahtiek (zodat het mij geen bal kon schelen of ze zouden vinden wat ze zochten) en dan voelt 132 minuten als een eeuwigheid. Vervelendste film die ik dit jaar zag op Call Me By Your Name na.

Een zeer intelligent iemand, die voor zijn eveneens zeer intelligente en zeer onderbouwde stelling voor 't gemak maar even vergeet dat jongeren verreweg het meest frequent de bioscoop bezoeken en vooraf echt niet eerst alle oude Marvel films gaan zitten bekijken, maar gewoon lekker instappen bij infinity war.

Buiten dat is een paar keer per jaar een film in een bepaald genre bezoeken praktisch gezien natuurlijk niet heel vaak. Of dat nu een Tarantino (dat vind ik dan weer blegh) , Marvel, Bond, Statham, horror, thriller, of wat je verder maar leuk vindt is.

Op zich snap ik best waar je op doelt, hoor: er zijn inderdaad films die in de bioscoop niet de aandacht krijgen die ze eigenlijk verdienen. Zo zaten wij een tijd geleden bij hidden figures in de kleinste zaal van de bioscoop, die voor de helft gevuld was met -gemiddeld gezien- veel ouder publiek. En dat terwijl deze film destijds net uit was. Ergens is dat zonde. Maar het is zoals het is, en om vervolgens zo zuur over het filmaanbod te zijn... dan heb je allicht teveel films gezien in korte tijd en kun je misschien beter een time out nemen vwb de filmhobby.

Moeilijk te beoordelen film. Het ziet er allemaal mooi uit met name vooral de Spaanse oude dorpjes en landschappen én natuurlijk niet te vergeten de Spaanse schoonheid Angelina. Ik ga er vanuit dat de film ook in in Spanje is opgenomen. Maar dan het verhaal. Ik moest nog al eens denken aan de film Monty Python and the Holy Grail. Ook daar was het surrealisme ten top. Heb ik niets op tegen overigens maar het moet ook weer niet te rommelig worden. Het ging bij deze film wel behoorlijk van de hak op de tak. Te veel vind ik zelf. Film kende wel enkele zeer mooie scènes waarbij ik nog steeds de mooiste vind die in het begin waar Don Quichotte de strijd aanging met de windmolen. Hoe dat afliep dat ga ik niet verklappen want dan is de lol voor diegenen die deze film nog willen gaan zien er af.

3.5*

Komisch collectief.

Na maar liefst 8 pogingen sinds 1989 maakte Terry Gilliam eindelijk zijn inmiddels beruchte film over Don Quixote af. Het mocht even duren dus. Zonder Robert Duvall, Johnny Depp en John Hurt en helaas zonder Michael Palin, die andere ex-Python. De bewierookte regisseur van Monty Python and the Holy Grail en Monty Python's The Meaning of Life begon al met zijn plannen enkele jaren nadat de groep de allerlaatste film had afgeleverd. Een link naar het meest grappige Engelse collectief is daarom snel gelegd.

Zo gaat dat wel vaker bij de films van Gilliam, die eveneens verantwoordelijk is voor klassiekers als Brazil, 12 Monkeys en Fear and Loathing in Las Vegas. Maar ook hier loopt die vergelijking met zijn oudere Python-werk spaak, ondanks de aanwezigheid van ridders, humor en surrealisme. De clou ontbreekt hier eveneens, of ligt er misschien wel erg dik bovenop. Het is in ieder geval duidelijk dat de regisseur niet gecharmeerd is van Trump, het hedendaagse egoïsme en de vreemdelingenhaat et cetera.

Maar wat zo ontzettend jammer is, is dat de film eigenlijk nergens risico's neemt. Het blijft allemaal ontzettend braaf. Ondanks dat er soms geen touw aan vast te knopen is. Er valt amper iets te lachen en tegen het einde lijkt de regisseur zelfs allerlei steekjes te laten vallen, hetgeen een rommelig geheel oplevert. Waar vlees nog vis in de jaren zeventig en tachtig nog wel wist te werken, mits die andere komische crew ook aanwezig was, is het hier vooral de geest ontwaren van iets wat had kúnnen zijn.

**½

Met dank aan The Searchers voor het recensie-exemplaar.

Zeker niet perfect en eigen een dik half uur te lang, maar er valt genoeg te genieten. Zeker in het toch ietwat chaotische einde weet de film uiteindelijk wel te ontroeren. Al blijft Lost in La Mancha uiteraard altijd verlangen naar de film die Gilliam op de toppen van zijn kunnen had kunnen maken.

Tragisch.

Niet zozeer het feit dat Gilliam zo lang nodig heeft gehad om de film uiteindelijk finaal af te krijgen, wel de buzzloze release van The Man Who Killed Don Quixote, kwam er deze week pas achter dat hij zowaar ook te bekijken was. Da's in deze tijd toch een hele prestatie, een film met zo'n geschiedenis zo mager lanceren.

Of de film zelf het waard was? Twijfelachtig. Vond de aanloop echt véél te lang. Het duurde pas tot ze bij de eindlocatie (het kasteel) aankwamen alvorens ik het een beetje interessant begon te vinden. Daarvoor is het veel te minnetjes. Deels omdat Driver iets té gretig de rol van irritante Amerikaan speelt, deels omdat het fantasierijke van Gilliam niet zo geweldig goed naar voren komt. Het is allemaal wat makjes.

Wanneer er om het einde dan een versnelling hoger geschakeld wordt is het beter te verteren, maar dan zit er toch al goed 90 minuten film op en heeft Gilliam even nodig om het vertrouwen terug te winnen. Uteindelijk heb je dan 20 leuke minuutjes, toch wat te weinig voor een film die vlot over de twee uur gaat.

Het blijft een regisseur die wel intrigeert, maar toch zelden echt een goeie film weet te maken. Dit is ook maar half geslaagd. Je mag toch meer verwachten van een film waar 30 jaar aan gewerkt is.

2.5*

Niet echt wat nee.
De eerste helft van de film is prima te doen. Beetje vreemd/mysterieus sfeertje en houdt je aandacht vast, Absurd komisch soms. Het eerste stuk van de reis was ook nog wel aardig. Het leukste was wel de oude man die denkt dat hij Don Quixote is. Na een tijdje was ik hier wel klaar mee en begon het te vervelen. Ik wist ook niet waar het verhaal nu heen wou gaan. En vervolgens het einde in het kasteel vond ik al helemaal niks. Een paar vreemde scènes en alleemaal vreemde kostuums. Rare climax ook.
Nee dit vond ik niks.
2*

Een typische Terry Gilliam film waarbij realiteit en droom door elkaar lopen. Het verhaal van de vertraging bij het maken van de film zijn misschien wel boeiender dan de film zelf. Ik was niet helemaal vertrouwd met het verhaal achter Don Quixote, buiten het beeld van de ridder met z'n schildknaap vechtend tegen de windmolens. Het script maakt een soort inception verhaal van Don Quixote in een Don Quixote verhaal of toch weer niet (of toch weer wel...). Ondanks alle problemen is het verhaal niet slecht en kon Gilliam rekenen op een hoop bekende acteurs. Maar het geheel werkt niet en de film lijkt wel een rommeltje. Om hier zoveel jaren aan te werken, had het toch wat meer finesse mogen krijgen. Langs de andere kant is het ondanks alle problemen beter geworden dan je zou denken.

Zestien jaar na de eerste poging Gilliam's droomproject van de grond te krijgen, zo mooi vastgelegd in de documentaire Lost In La Mancha, is hier nu eindelijk het resultaat van al die moeite. En het is een flinke tegenvaller. Gilliam is al heel wat jaren over zijn hoogtepunt heen, dat blijkt helaas ook hier. Met de cast is niets mis, Adam Driver is uitstekend in de hoofdrol en de rest is ook prima, maar het flauwe script zwalkt alle kanten uit en de rommelige film weet slechts sporadisch de juiste toon te treffen. Het sfeervolle camerawerk en de mooie production design ten spijt- dit had beter een mythisch onverfilmd script kunnen blijven.

Gilliam verzwakt.

Zat ooit tijdens de jaren '80 perfect op z'n stoeltje binnen de regiewereld, ondertussen is hij nog steeds fantasierijk en creatief maar komen zijn projecten niet meer echt op die lekkere toonzettingen terecht. The Man Who Killed Don Quixote voelt eigenlijk aan als regisseur die zichzelf eventjes kwijt is.

Wel moet ik zeggen dat het desondanks geen slechte film is geworden, maar het is wel een film waarvan ik veel meer had verwacht. Zeker gezien de tijd die het Gilliam heeft gekost om de film te maken. Denk dat hij sommige dromen maar gewoon kan opgeven, want ik zag deze film een stuk beter werken als hij het 30 jaar geleden had gemaakt.

Acteerwerk is redelijk, zeker de locatiekeuze slaat verder aan, verder zit vooral het komische aspect van de film het eindresultaat in de weg. De focus op flauwe grapjes is behoorlijk aanwezig, maar voor de film zelf is het weinig voordelig. Het zorgt namelijk nergens echt voor de luchtige toon, en aangezien de wat grotere sequenties met intentie tot humor nogal lang doorgaan is de film al snel relatief vermoeiend te noemen.

Ik kan het waarderen in termen van schaal en rollen, verder duurt het vooral enorm lang zonder dat het ergens echt een hoogtepunt bereikt. Gilliam brengt in principe niets over. Geen warmte, geen sympathie en al helemaal geen komedie. De film ziet er goed uit als je hem ziet, maar laat je vervolgens met zo'n koud gevoel achter dat je niet veel anders kan dan je een beetje bedrogen voelen.