Tagebuch einer Verlorenen (1929)

Wat een superbe stomme film!

We volgen de moeizame jaren richting volwassenheid van Thymiane, een meisje dat op jonge leeftijd wordt verkracht en het huis wordt uitgesmeten. Na een vernederende tocht door de krochten van de maatschappij worstelt ze en komt boven. Een eenvoudig verhaal, maar schitterend geschoten en gespeeld, door Brooks maar zeker ook de karakters zoals genoemd door pippo il buffone.

De tijd ver vooruit in beschrijving van de zelfkanten van de samenleving, dit is een klein, nee groot, meesterwerk. 4,5*!

Pabst heeft het voor elkaar gekregen om in 1929 een tijdloze film te maken. Op mij komt ie in ieder geval niet gedateerd over, met name door fantastisch acteerwerk (en karakteristieke koppen), script/scenario, regie en (een beklemmende) sfeer. En natuurlijk een tijdloos onderwerp.
Visueel vond ik de film ook aantrekkelijk om te zien. Echt geweldig mooi.
Ik kan mij zo voorstellen dat een aantal hedendaagse regisseurs mede door deze film geïnspireerd zijn geraakt.
Ik kwam zelf bij deze film terecht via "L'Atlantide" en "Die Büchse der Pandora" en ik kan nog steeds niet genoeg krijgen van Georg Wilhelm Pabst

Enkele persoonlijke 'notities' betreffende het verhaal:
Vanwege de types en de locaties in het verhaal (en sommige teksten) kreeg ik het idee dat een aantal dingen ingebeeld zijn door de hoofdpersoon. En de hoofdpersoon is m.i. niet het karakter van Louise Brooks, zij is een mooie, 'in control' versie van de werkelijkheid. Zij noemt zich Thymiane (tijm).
Net als bij een film van Snyder, van Lynch en ook van Refn, zelfs van Nolan is hier m.i. sprake van een fantasie om de (nare) werkelijkheid te kunnen behappen, te kunnen overleven of deze mooier te maken dan 't is.
In deze film gaat het om een dochter van een apotheker, een vader, een moeder en nog wat personen. Net als bij de film van Snyder staat hier het dansen m.i. voor iets anders, wat verdrongen is. Ook het bordeel is in Snyder's film een metafoor, zo ook hier.
De locaties betreffen m.i. het herbeleven van ervaringen in een 'mooiere' of aangepaste versie om het draaglijk te maken. Het tuchthuis vond ik een dwangmatig karakter hebben, zoals het meisje dingen wellicht beleeft of zichzelf oplegt. En wederom een 'vader' en een 'moeder' aldaar.
Het woordje 'huis' of 'thuis', wat regelmatig voorbij komt, heeft voor mij 'de (onbewuste) psyche van de hoofdpersoon' als betekenis.

Echt een heel bijzondere film, die ik zal koesteren.

Niet zo veel toe te voegen op de geplaatste reacties. Een sterk staaltje Duits expressionisme. Deze film loopt 'n jaar of 70 voor op de gedramatiseerde vrouwenfilms van Von Trier. Poëtisch mooie ellende. De kunstvorm van de stomme cinema is wel geschikt voor een dergelijk verhaal. Bijna 4 sterren.

Aardige en aparte film over een meisje die werkelijk alles zwaar tegenzit. Behoorlijk deprimerend en uitzichtloos eigenlijk, en dat had ik niet verwacht, misschien dat mede daardoor het voor mij ook naar het einde toe langdradig aanvoelde. Pluspunt is wel dat de film lekker onvoorspelbaar verloopt, ook de begeleidende muziek is hier goed uitgekozen, en het acteerwerk is prima. 3*

Een absoluut meesterwerk. Nog beter dan Pabst’s ook al magistrale Die Büchse der Pandora (1929). Prachtig, al die markante koppen, waarbij je je niet hoeft af te vragen wie tot de slechteriken behoort en wie niet. Maar afgezien daarvan en zelfs afgezien van het dramatische verhaal, is het hoe je het ook bekijkt dé film van een fascinerende Louise Brooks. Klein van gestalte, maar wat een vrouw! Wat een actrice! Geweldig! Haast betoverend hoe alles om haar heen in het niets lijkt te verdwijnen, wanneer zij in beeld komt. Ik heb nu twee van haar films gezien en ik kan niet anders zeggen dan dat ik enorm onder de indruk ben. wibro had mij al gewaarschuwd, maar dit overtreft mijn stoutste verwachtingen. Deze film gaat linea recta naar mijn top-10.

Ik kan niet anders dan het enthousiasme voor Louise Brooks delen met BBarbie, zij spat van het scherm af, een bijzonder talent. Jammer dat ze maar relatief weinig films heeft gemaakt. Tagebuch einer Verlorenen dankt zijn legendarische status voor een niet onbelangrijk deel aan haar performance, maar heeft ook meer te bieden. Zo zijn de scenes in de kostschool fantastisch in hun waanzin, oogt de film over de hele duur mooi en verzorgd, en werd ik oprecht vrolijk van de scene op het strand: een fraai staaltje nostalgische zomerpret.

In de loop van de jaren 1920 moesten de buitenissige fantasieën van het Duitse expressionisme geleidelijk aan plaats maken voor de Neue Sachlichkeit of een terugkeer naar de harde realiteit. Armoede, ongewenste zwangerschappen en prostitutie werden onverbloemd getoond.

De dramatische opbouw kent enkele kantelmomenten, zoals een plotse verandering van fortuin en momenten van herkenning. Het is straf dat personages zoveel sympathie of antipathie op kunnen wekken zonder gesproken dialoog. Geen moment wordt het saai. Louise Brooks had een gezicht dat alle aandacht naar zich toe zoog, geholpen door een felle belichting, make-up en haar modieuze bobkapsel - dat ze tijdelijk inruilt voor een kostschoolkapsel. We didn't need dialogue. We had faces! Een montage met close-ups en tracking shots dient om te vertellen in beelden.

De Amerikaanse actrice speelt een ondubbelzinnig goed personage. Thymian is altruïstisch en gelooft in liefde en vriendschap. Daartegenover staat de schurk Meinert. Hij is egoïstisch en laat zich drijven door hebzucht en wellust. In een vroege scène staat hij naar pornografische plaatjes te kijken. Andere personages zijn dubbelzinniger. De vader is een zwakkeling die spijt heeft, maar niks onderneemt om z'n fouten recht te zetten. De jonge graaf is een nietsnut die slechts oppervlakkig genot zoekt. Meta is eerst de sluwe verleidster, dan de boze stiefmoeder, maar ten slotte wekt ze medelijden op in haar armoede.

Op moreel vlak komt Thymian in twee slechte omgevingen terecht. Enerzijds is er het bordeel met z'n zedeloosheid; anderzijds de tuchtschool met z'n overdreven strengheid. Zelfs het gebruik van lippenstift wordt daar als zondig beschouwd. Degenen die zich als moreel hoogstaand voordoen, zijn echter schijnheilig. Het instituut biedt de meisjes weinig uitzicht op reïntegratie in de maatschappij. De directeur en de directrice vertonen sadistische trekjes bij het tuchtigen van de jongeren. Het was een maatschappij met een dubbele moraal. Een meisje dat ongewenst zwanger was, was voor de rest van haar leven "verloren". De verantwoordelijke mannen kwamen er echter mee weg. Na negentig jaar heeft dit portret van een gevallen vrouw nog niks aan zeggingskracht ingeboet.

Mooie film uit het Duitse expressionisme in de jaren 20 van vorige eeuw. Thymiane lijkt wel voor het ongeluk geboren en de tegenslagen die ze kent, volgen elkaar op. En zoals het elk sprookje belieft, komt er na regen zonneschijn en veert ze weer op. De personages die de revue passeren kan je vrij makkelijk typeren, beetje clichématig zelfs, maar niet onlogisch in een stomme film waarbij beelden en vooral expressies alles zeggen.

De film heeft een duidelijke boodschap en moraal. Louise Brooks draagt de film met verve. Maatschappelijke moraliteit komt sterk naar voren en het hoeft geen betoog dat vooral vrouwen daarvan de dupe waren. Tagebuch einer Verlorenen is een tijdeloze film die vandaag ook nog heel wat te bieden heeft!