Sangailes Vasara (2015)

Summer of Sangaïlé ("met kracht") begint heel rustig tegen de achtergrond van een luchtshow in Litouwen met kleine, tweemotorige vliegtuigen. Fotografie en beelden zijn goed in orde. In eerste instantie bestaat moeite om een aansluiting te vinden en te houden met de belevingswereld van de twee hoofdpersonen. Naarmate de film vordert, met name na een plotwending halverwege rond aerobatics, wordt het verhaal interessanter. Ook verkleint daarbij de afstand tussen de eerst wat teruggetrokken Sangaïle en de creatieve Austé. De resultaten van die creativiteit worden mooi in beeld gebracht.

Een aantal min of meer recente films behandelt dit thema, elk op hun eigen manier. Deze film lijkt daarbij de rustigst voortkabbelende, maar is (mede als kennismaking met het werk van de regisseuse Alanté Kavaïte) per saldo toch wel geslaagd te noemen.

Op het Sundance Festival 2015 is hiervoor een directing award uitgereikt in de categorie "world cinema dramatic".

Ik ben enthousiast gemaakt door de review van TornadoEF5 en heb de film maar gelijk besteld. Ik had ook nog geen film uit Litouwen op mijn cv, dus daarmee kan gelijk weer een land worden afgevinkt. Enfin, prima filmpje verder, maar zo enthousiast als meneer boven mij ben ik dan weer niet.

Dat laatste zal er vooral mee te maken hebben dat ik hier weinig bijzonders in zag. Ik heb al een heel resem aan dit soort films gezien (ook met de lesbische variant) en deze kon daar weinig aan toevoegen. Een La Vie d'Adèle deed dat nog wel, vooral door de passie die eruit kwam (en erin zat), maar Sangailes Vasara is wat rustiger en met minder eigen smoel. De film is ook te kort om echt indruk achter te laten en is daarmee eerder een niemendalletje dan een film die me bijblijft.

Maar dat maakt het niet slecht natuurlijk. De muziek is heerlijk, sommige plaatjes best fraai, de omgeving zo rond die energiefabriek prima gekozen en sfeervol, de relatie tussen de meisjes leuk gespeeld en lekker naturel geacteerd en de film vermaakt ook gewoon de volle 90 minuten. Verder is het vooral dat er enkele losse leuke speels scènes zitten die de film maken. Maar eenmaal afgelopen ben je de film al wel weer snel vergeten. 3,5*.

Film over een meisje met een onderontwikkeld gevoel van eigenwaarde (“Ik word later hoer”), dat door kennismaking met een vlotte meid, die in alles haar tegenpool is, zichzelf ontdekt en leert om haar angsten te overwinnen. Een heel aardige film met een boeiend verhaal en als extra’s spectaculaire opnamen van stuntvliegen.
Hier en daar wordt de vergelijking gemaakt met La Vie d’Adèle. Dan wordt meteen gewezen op de lesbische relatie tussen de twee jonge vrouwen. Maar volgens mij is dat helemaal niet het hoofdthema van deze twee films. Ik zie beide als coming-of-age films, waarin jonge vrouwen met vallen en opstaan zichzelf leren ontdekken. De lesbische relatie is niet meer dan een onderdeel van de moeizame weg die Sagailé, resp. Adèle afleggen op hun pad naar volwassenheid.

Leuk

Filmpje moest het voor mij helemaal hebben van het samenspel van de twee zeker niet onaantrekkelijke Litouwse dames. Die scènes van dat stuntvliegen deden mij niet zo veel. Ik zou er zelf bijna draaierig van worden. Niets voor mij dus. Mooi was wel de scène waarin Sangaile in de elektriciteitsmast klom om haar hoogtevrees te overwinnen. Dit toch vooral poëtische filmpje waarin niet zo veel werd gesproken kende trouwens wel meer mooie scènes.

Ik was trouwens nooit op dit filmpje gekomen als BBarbie niet een fragment hieruit in zijn laatste MM contest had gestopt.

3.5*

En ook ik heb geen slecht woord voor dit stukje cinema.

Gay en Lesbian-genres zijn voor mij altijd wel een beetje afstotelijk. Niet om het feit dat ik tegen homo's of lesbieënes ben, maar wel op het feit dat de nadruk er zodanig op wordt gelegd dat je net zogoed gewoon naar gay-porno zou kunnen kijken en alsof de emancipathie er anno de jaren 10 zogenaamd nog steeds niet zou zijn. Ditzelfde geld echter ook voor romantische films waarbij er zodanig duidelijk gemaakt moet worden hoeveel het stelletje wel niet van elkaar houdt.

Gelukkig is dat bij Sangailes Vasara wat meer op de achtergrond en richt deze zich meer op de bijzaken. We volgen de zeventienjarige Sangaile, een buitenbeetje die erg gefacineerd is door vliegtuigen, maar ondertussen last heeft van hoogdevrees. Het feit dat ze tijdens een wedstijd wordt verkozen om een ritje te mogen maken met een stuntvlieger neemt ze daarbij ook niet in dank af. De afwijzing wordt al snel opgemerkt door de lootjestrekster zelf, genaamd Auste. Iemand die het leven van Sangaile wel een beetje lijkt te veranderen; ze trekt Sangaili er vaak mee op uit, alleen, of samen met vrienden waarbij ze niet zit weg te kwijnen in het blokhut van haar ouders. Ze wordt erkend, krijgt sjans van de jongens... maar dan toch blijkt ze zich steeds meer aangetrokken te volen tot Auste.

Ja, vrij standaard allemaal, maar toch komt er nog een hoop bij om de hoek kijken en is het, ondanks de vele intieme stukjes met de zonnige achtergronden, niet altijd rozengeur en manenschijn. Voornamelijk dat hele automutilatie-gebeuren weet toch roet in het mooie zomerse gerecht te gooien. Maar toch weet de film ondanks dat wel erg luchtig en feelgood te blijven en zijn de beide meiden gewoon erg lief ten opzichte van de kijker.

Wat de film ook voornamelijk overeind houdt is de uiterst verzorgde zomerse sfeer, die zelfs het ietwat sombere Oost-Blok decoratie met zijn fabrieken en grauwe portiekflatten hoopvol weet in te kleuren. Ook de stukken op de vliegshow waren sfeervol en dan uiteindelijk het feit dat Sangaile haar hoogdevrees overwint is ook een sterk gegeven. En het einde... uiteraard.

Ja, dit was weer een prima stukje cinema uit Litouwen, naast Invisible Waves. Ohja, die actrice die de rol van Sagnaile speelt heeft ook dat rolletje in K is for Knell van The Abc's of Death 2.... ben ik net achtergekomen.

Heerlijke zomerfilm.

4,5*

Gefascineerd kijkt de jonge Sangaile naar de stuntvliegers die hun vliegtuigen met sierlijke pirouettes en indrukwekkende loopings door de lucht laten dansen. De camera laat nu eens de vliegtuigen in de hoge lucht zien en dan weer Sangaile die vanaf de grond toekijkt. De camera suggereert afstand tussen het ene en het andere. En dat blijkt inderdaad zo te zijn. Sangailė heeft hoogtevrees, durft niet te vliegen en zal haar droom om vliegenier te worden waarschijnlijk nooit kunnen verwezenlijken.

Het vliegen en de pogingen om de angst daarvoor te overwinnen vormen niet de hoofdmoot van de film. Ze staan eerder model voor de levenshouding van Sangaile. Een gesloten meisje dat veel meer angsten kent en daarover niet kan praten. Zeker niet met haar ouders die hun eigen problemen voorop stellen en Sangaile aan haar lot overlaten. Dan ontmoet ze het spontane en zelfbewuste meisje Auste en raakt ze verliefd. Het begin van een in poëtische, vaak vrolijk gekleurde en zonovergoten beelden gevat zomersprookje.

Auste en haar extraverte aard vormen een uitdaging voor de introverte Sangaile. Tegelijkertijd vindt ze in Auste een veilig toevluchtsoord waar ze terecht kan met haar angsten en dwangneurosen. De film mengt de dagelijkse realiteit met fantasie en doet dat met poëtische beelden die een magisch realistische sfeer oproepen. Mooie intermezzo’s ontstaan bijvoorbeeld als de twee meiden voor elkaar poseren in kleding die Auste heeft ontworpen of als ze vlak voordat ze elkaar de eerste keer liefhebben in het hoge gras schuchter tegenover elkaar staan in felgekleurde en glinsterende kledij.

De film wisselt de buitenopnamen frequent af met binnenopnamen. De tevens sfeerbepalende binnenscènes spelen zich voornamelijk in het huis van Auste en het huis van Sangaile af. Auste is met haar moeder woonachtig in een grauw flatgebouw. Van buitenaf een onaantrekkelijke woonstee gesitueerd in een onaantrekkelijke woonwijk. In het appartement is van kilte geen sprake, maar ademt een prettige leefsfeer. Het huis waar Sangaile met haar ouders bivakkeert is een prachtige landelijk gelegen villa. Binnenshuis ademt de woonstee echter donkerte, benauwenis en isolement. Het is de plek waar Sangaile zich terugtrekt en zich overgeeft aan haar angstgevoelens en eenzaamheid.

De film is een coming-of-age die over het klassieke verhaal wordt getild. Geen film die simpelweg een meisje toont dat er niet bij hoort maar dat wel heel graag wilt. De film rust zijn protagoniste niet uit met die innige en allesbepalende wens. De film toont haar eerder als vrij volwassen en in acceptatie met haar isolement. In de film gaat het niet zozeer over de levensfase waarin ze verkeert maar gaat het meer over haar pogingen haar angsten te overwinnen en zich in gezelschap van een ander op haar gemak te voelen. Regisseur Alante Kavaïté vertelt het vaak in gevoelige en poëtische en soms in duistere en pijnlijke beelden. Mooi.