Simindis Kundzuli (2014)

Bekeek ik eergisteren het oh zo mooie Belye Nochi Pochtalona Alekseya Tryapitsyna (2014) dat zich afspeelde in het hoge noorden van Rusland, vandaag was het de beurt aan deze film die zich afspeelde in het uiterste zuiden van de voormalige Sovjet Unie, in Georgië wel te verstaan. Beide films hebben gemeen dat ze een prachtig natuurlandschap laten zien, maar verder zijn ze elkaars tegenovergestelde. Ik moest bij dit filmpje uit Georgië vooral denken aan de films van Kim-Ki Duk, dit vanwege de aanvankelijke rust die dit filmpje uitstraalde. Er werd nagenoeg ook bijna niets gezegd en er werden bovendien als maar door dezelfde soort handelingen verricht als of het om een ritueel ging. Mooi was het allemaal wel. Wat je af en toe wel hoorde waren geweerschoten in het bos die duidelijk maakten dat dit toch niet de minst gevaarlijke plek was die de oude man had uitgekozen voor het verbouwen van zijn maïs. Die dochter van die oude man - dat moet gezegd worden - had trouwens een best mooie en ook enigszins mysterieuze uitstraling.

Al met al een mooi filmpje dus dit Corn Island, dat voor mij trouwens ook de eerste Georgische film is die ik ooit gezien heb. Oh ja, voor ik het vergeet, het einde was werkelijk schitterend, ondanks dat het misschien enigszins voorspelbaar was.

4,0*

De film heeft me bijzonder aangegrepen. Het is zo’n film die nergens over lijkt te gaan en waarbij je in het begin denkt ‘waar zit ik in hemelsnaam naar te kijken?’, maar gaandeweg word je de film in gezogen en uiteindelijk zit je zelfs de hele aftiteling nog in een roes af te kijken. De film gaat in wezen over een oude man die nog traditioneel leeft en die dus zelf nog uit wat hij vindt maakt wat hij nodig heeft (terwijl wij als modernen alles in de winkel kopen en geen idee meer hebben waar alles vandaan komt) en daarmee nog in de natuur maar zo ook afhankelijk van (de grillen van) de natuur leeft - 'de natuur geeft en neemt'.

Hierboven wordt gesproken van een politiek drama, maar dat zie ik niet zo: de militairen zie ik meer als de aanwezigheid van de naderende moderne wereld (in dat opzicht zit de man ook figuurlijk op ‘een eiland’) en laten het karakter van de oude man zien hetgeen het einde ontroerender maakt. Ook zie ik geen ‘coming-of-age’-aspect: het meisje is gewoon een meisje en benadrukt voor mij in de film het belang van familie voor het traditionele leven. De oude man geeft ook zijn traditioneel leven, dat zo dicht bij de natuur zit, door aan zijn (klein)dochter opdat de traditie bewaard blijft. Als kijker kon ik niet anders dan me vaak af te vragen hoe het met het meisje zal vergaan: zal ze de traditie, die ze nog leert, kunnen bewaren of zal zij niet meer aan de moderne wereld kunnen ontsnappen? Ze lijkt gedoemd tot gespletenheid.

Overigens, over de opkomst van de moderniteit en dus het verlies van binding aan – wat de nazi’s noemden – ‘Blut und Boden’, ben ik momenteel een groot stuk aan het schrijven: Geband van Joop: Tegen de linkse geschiedvervalsing (met een filosofie van het antisemitisme) - gebandvanjoop.blogspot.nl. Misschien dat dat hielp om de film boeiend te vinden, maar sowieso is de film ‘verpletterend’ in zijn ongekende rust en stilte: de film stelt je bijna in staat om zelfs als moderne mens even weer contact te maken met de natuur waarvan we zo vervreemd zijn geraakt, hetgeen bijna een mystieke ervaring geeft. De film maakte aldus diepe indruk op me; het is beslist één van de mooiste films van het jaar.

Mooie film, vooral heerlijk wegkijkend met dat constant kabbelend water dat voor de nodige rust zorgt. Je kan hier van alles in zien natuurlijk, maar buiten dat weet de film op het moment van kijken gewoon goed te vermaken. Er gebeurt niet veel, er is nauwelijks dialoog (na 20 minuten pas de eerste tekst), we zien een man en zijn kleindochter een houten hut bouwen en wat maïs verbouwen dan dat is het zo ongeveer. Ja, in het tweede deel komt wat meer plot, maar dat zorgt vooral voor een wat duistere sfeer in plaats van echt een verhaal. De laatste scène is zelfs aangrijpend en het meisje Buturishvili is mooi om te zien met haar sproetenkop en heeft een fijne passende mysterieuze uitstraling. Ik ben het wel eens dat de montage niet altijd even lekker loopt, vaak is deze net te snel (en gewoon slecht getimed steeds) en dat haalt wat ritme uit de film. Maar verder een bijzonder fijne filmervaring. 4,0*.

Na het indrukwekkende Mandariinid (2013) is het mijn tweede film, die zich afspeelt tijdens de oorlog in Abchazië, zij het dat deze film heel anders van karakter is.

Het is een haast klinische film over de onderdanigheid van de mens ten opzichte van de natuur. De natuur geeft, de natuur neemt. Regisseur Ovashvili heeft de essentie daarvan verpakt in een filmisch gedicht, dat —zoals anderen al eerder opmerkten¬— doet denken aan Ki-duk Kim’s Bom Yeoreum Gaeul Gyeoul Geurigo Bom (2003). Door zijn eenvoud een meditatieve, louterende film dankzij de prachtige cinematografie en het passende, ingetogen acteerwerk van de twee protagonisten. Erg mooi, erg rustgevend.

Heel wat moois in deze film, nagenoeg zonder dialoog. De blik in de ogen van het jonge meisje die duidelijk een verlangen naar een beter bestaan uitstraalt waneer ze haar vader aan de werkzaamheden ziet beginnen en het voldane gelaat van de oude man als hij ziet dat zijn dochter hem volgt en hem aldus getrouw blijft aan zijn tradities en doen en laten.

Daarnaast natuurlijk de eenvoud, de keurige opbouw van het gebeuren, de prachtige natuurbeelden, het schitterend verfilmd slot, maar toch vooral de innemende indruk die beide hoofdpersonages nalaten.

Impressionant zonder ophef.

Erg mooie serene Georgische film over een opa en kleindochter die een kunstmatig eilandje op een rivier beplant met mais. Een film die vrij niche is, voor art house liefhebbers sowieso. Erg veel gebeurt er niet, ook dialogen zijn vrijwel onbestaande. De eerste woorden worden geuit na 19 minuten en zelfs dat verliep vrij stroef.

De verbouwing van het eiland is levensnoodzakelijk en is de reden van hun bestaan om te leven en te overleven. Het is een lotsbestemming waarin ook het meisje zich schikt. Filmisch erg mooi weergegeven met de vloeiende camerabewegingen langsheen het water. Het landschap en water wordt vanuit verschillende composities erg mooi weergegeven.

Ook het einde is prachtig waarbij de vergankelijkheid wordt gesymboliseerd. Het leven en de natuur is een gift, maar kan tegelijk verraderlijk zijn. Mooi!