Vanavond op tv: Matt Damon laat zich krimpen voor luxe in 'Downsizing'

De satirische komedie-dramafilm Downsizing van regisseur Alexander Payne wordt vandaag, dinsdag 3 november, uitgezonden op televisie bij Paramount Network. De film met sciencefiction-elementen, met hoofdrollen voor onder meer Matt Damon, Christoph Waltz en Hong Chau, verscheen in 2017 op het witte doek en vertelt een verhaal waarin wetenschappers een manier ontdekken om mensen te laten krimpen. De uitzending op Paramount Network staat gepland om 20:00 uur en wordt op zaterdag om 14:55 uur herhaald. .

In Downsizing kijken we mee hoe Noorse wetenschappers onder leiding van Dr. Jorgen Asbjørnsen, gespeeld door Rolf Lassgård, een radicaal proces ontwikkelen waarmee ze organisch materiaal kunnen laten krimpen tot een fractie van het oorspronkelijke formaat. Deze uitvinding wordt gepresenteerd als een structurele oplossing voor de wereldwijde overbevolking en klimaatverandering, aangezien verkleinde mensen aanzienlijk minder grondstoffen verbruiken en nauwelijks afval achterlaten. Naast deze ecologische voordelen blijkt de ingreep echter vooral op financieel vlak erg aantrekkelijk te zijn. In de miniatuurwereld is het spaargeld van een gemiddeld huishouden namelijk ineens een fortuin waard. We volgen Paul Safranek (Damon) en zijn echtgenote Audrey (Kristen Wiig), een echtpaar uit de lagere middenklasse dat besluit deze onomkeerbare stap te zetten om in de verkleinde gemeenschap Leisureland een luxueus bestaan op te bouwen.

Downsizing

Downsizing is het werk van de Amerikaanse regisseur Payne, die het scenario van de 135 minuten durende speelfilm schreef in samenwerking met Jim Taylor. Nadat filmstudio Fox het project in 2009 naast zich neerlegde, kwam de financiering later alsnog rond via Annapurna Pictures en mede-financier Paramount Pictures. De opnamen gingen op 1 april 2016 van start in de Canadese provincie Ontario. Voor de hoofdrol liet Damon destijds overigens nog de hoofdrol in het drama Manchester by the Sea aan zich voorbijgaan. Na de wereldpremière op het Filmfestival van Venetië op 30 augustus 2017 en een vertoning tijdens het BFI London Film Festival, verscheen de rolprent op 25 januari 2018 in de Nederlandse bioscopen.

Naast het Amerikaanse koppel bestaat de cast uit een breed internationaal gezelschap, wat ervoor zorgt dat er in de film zowel Engels, Noors, Spaans als IJslands wordt gesproken. Chau neemt de rol van de Vietnamese dissidente Ngoc Lan Tran voor haar rekening. Deze vertolking leverde haar een Golden Globe-nominatie voor beste vrouwelijke bijrol op, waarna de actrice vier jaar later eveneens een Oscarnominatie ontving voor haar werk in The Whale uit 2022. Waltz is in de film te zien als de flamboyante bovenbuurman Dusan Mirkovic. Samen met zijn kennis Konrad, een rol van de in november 2025 op 81-jarige leeftijd overleden Duitse acteur Udo Kier, maakt hij de pas gekrompen Safranek wegwijs in zijn nieuwe omgeving. Daarnaast zijn er rollen weggelegd voor onder anderen Jason Sudeikis, Maribeth Monroe, Ingjerd Egeberg en Søren Pilmark.

Wisselend ontvangen

Hoewel de National Board of Review Downsizing in 2017 opnam in de lijst van de tien beste films van het jaar en ook criticus Todd McCarthy van The Hollywood Reporter de titel tot zijn jaarfavorieten rekende, bleef het grote commerciële succes uit. Tegenover een fors productiebudget van 68 tot 76 miljoen dollar bracht de film wereldwijd slechts 55 miljoen dollar in het laatje, na een Amerikaans openingsweekend van 4,9 miljoen dollar in 2.668 bioscopen. De critici waren bij zijn release dan ook verdeeld over de titel. Op Rotten Tomatoes komt de film niet hoger dan een 47%-score op basis van 301 recensies en op Metacritic staat het gemiddelde op een 63 op 100. Criticus Richard Brody van The New Yorker omschreef het werk destijds als 'three movies in one' en merkte op dat het grote concept tegelijkertijd de voornaamste zwakte van de film vormde.

Ook bij het grote publiek lopen de meningen over de film sterk uiteen. Op IMDb wordt de titel beoordeeld met een 5,8 uit 139.592 stemmen, terwijl het Nederlandse publiek op MovieMeter uit 725 stemmen tot een 2,68 uit 5 komt. In de 136 geplaatste berichten op de reactiepagina spreken sommige kijkers vol lof over de originaliteit en het acteerwerk in de bijrollen, maar klinkt er ook teleurstelling over het verloop na het eerste uur. Zo noemt gebruiker teigertje het "een orginele en best bijzondere film" en schrijft mcdaktari: "Toch vind ik dit een leuke film, en wat is Christoph Waltz toch een heerlijke acteur om te zien." Ook nijkerkbert zag "een verrassend leuke film die maatschappelijke thema's als uitgangspunt heeft", al plaatst hij daarbij wel een kanttekening: "Jammer wel dat het aan het eind uitdooft als een kaars." Andere MovieMeter-gebruikers zijn echter absoluut niet over de uitwerking te spreken. Zo stelt wezli: "Maar in de tweede helft zakt de film in elkaar als een plumpudding." Gebruiker JessicaD laat zich kritisch uit over de promotiecampagne: "Wauw, de trailers van deze film zijn echt de meest misleidende ooit. Voor mij was deze film drie keer niks en ik was bereid de film tussendoor uit te zetten." Kijker macrobody houdt het kort maar krachtig: "Wat een misbaksel was dit. Het was oer- en oersaai."

Nieuwe projecten

Voor regisseur Payne en zijn hoofdrolspelers staan er dit jaar weer allerlei nieuwe ontwikkelingen op de planning. De filmmaker werkt momenteel voor Searchlight Pictures aan zijn eerste Europese productie: de Deenstalige dramakomedie Somewhere Out There, waarin Renate Reinsve de hoofdrol speelt. Daarnaast werd Payne eind oktober bij een federale rechtbank in Californië door scenarist Simon Stephenson aangeklaagd wegens vermeend plagiaat rond het script van zijn film The Holdovers uit 2023, een beschuldiging die door de regisseur eerder al stellig werd ontkend. Hoofdrolspeler Damon was dit jaar te zien naast Ben Affleck in de Netflix-misdaadthriller The Rip en kroop in juli in de huid van Odysseus voor The Odyssey van Christopher Nolan. Waltz leende deze zomer zijn stem aan Minions & Monsters en vertolkt de rol van Van Helsing in Dracula van Luc Besson, terwijl Chau dit jaar haar opwachting maakte in Wuthering Heights van Emerald Fennell en de komedie The Sheep Detectives.

Waar en wanneer te zien?

Downsizing wordt vandaag, dinsdag 3 november, om 20:00 uur uitgezonden op televisie bij Paramount Network en is aankomende zaterdag 7 november om 14:55 uur nogmaals op dezelfde zender te bekijken. Wie de film liever op een eigen gekozen moment opzet, is aangewezen op digitale verhuur of koop. De titel maakt op dit moment namelijk geen deel uit van het vaste abonnementsaanbod van Nederlandse streamingdiensten als Netflix, Videoland, Prime Video, Disney+, Google Play of meJane. Wel is de film los digitaal te vinden bij Pathé Thuis, waar je deze kunt huren voor 3,99 euro of kunt aanschaffen vanaf 8,99 euro.