Het Beste voor Kees (2014)

Hij moet bij z'n ouders vandaan! altijd zo veel zorgen (stress) over je ouders hebben, is heel slecht voor een autist. Dan krijg je nooit echt rust in je hoofd. Op een paar kilometer afstand begeleid wonen. En omgaan met een groepje mede autisten, praten.. misschien een relatie beginnen.

Even wat anders aan je hoofd. En een goed contact houden met je ouders.

3 1/2 ster

Wat de documentaire goed weet te verbeelden is de paradoxale situatie van een autist die altijd afgeschermd is geweest van de echte wereld. Aan de ene kant heeft hij daardoor een leven kunnen leven dat tegemoetkomt aan zijn eigen wensen en verwachtingen, maar aan de andere kant is hij onvoorbereid voor de grote veranderingen van elk mensenleven. Het schrijnende is dat je aan alles voelt dat de ouders te laat zijn geweest met het zetten van stappen. Ik vraag mij zelf ook af of zij het probleem niet ten dele zelf hebben gecreëerd. Als Kees in een véél vroeger stadium losgelaten was en gedwongen werd om zijn verwachtingen bij te stellen, zou dat wellicht tot een onverwachte bloei leiden.

Ik vind het irritant dat zijn moeder steeds een negatief uitgangspunt blijft aanhouden, alsof haar zoon niets meer is dan zijn beperkingen en de zorgen over zijn toekomst. Zij ontkent daarmee alle mogelijkheden tot groei en zelfontplooiing die haar relatief jonge zoon nog te wachten kunnen staan. Sterker nog, waarom laten zij hem niet los op een moment dat zij zelf nog bij enige gezondheid en welzijn zijn, zodat hij binnen een vertrouwde situatie leert om te wennen aan de grote veranderingen die onvermijdelijk zijn?! De discussie over euthanasie schiet bij mij dan in het verkeerde keelgat en schiet zijn doel mis over de mogelijkheden die Kees nog gaat hebben.

Ik dacht dat ik Kees al 'ns eerder had gezien. Monique Nolte maakte reeds een korte documentaire over hem (Trainman) over zijn treinenpassie, eind jaren 90 alweer... Een impressie staat op youtube voor de liefhebbers: Monique Nolte, Kees Momma, autisme - YouTube

Veel veranderd is Kees dus niet. Probleem: mammie. Zij doet er echt alles aan - tot in den treure aan toe! - om zoonlief Kees te beschermen voor de boze buitenwereld. Overprotectie lijkt me nu echt niet de beste oplossing. En dat wordt schrijnend duidelijk in dit portret. De tunnelvisie waarin mammie leeft is extreem nauw. Tja, wie zal er het stokje overnemen als mammie er niet meer is. Hoogstwaarschijnlijk de boze buitenwereld, want complete hulp van Kees' 2 broers zit er echt niet in.

En eerlijk is eerlijk: ik heb tig keer in een deuk gelegen. Kees, een man zonder emoties, praat als een literair werk van Couperus en benoemt emoties ipv dat hij ze uit. Het mag misschien niet, soit, maar het had ook gewoon een personage kunnen zijn van Arjan Ederveen in 30 minuten.

Maar alles boven alles hoor je mammies stempel door in zijn stem. Treurige pappie kijkt er naar en probeert via een project de boel te redden, zonder resultaat, hoofdzakelijk door, jawel, mammie. Tragisch.

Na Regels van Matthijs en BenX is dit veel goedkopere 'autistentelevisie' waar Nolte garen bij spint: ik was al bang voor dat wat Antonev hierboven beschrijft.

Naarmate de documentaire vordert wordt het steeds meer een freakshow met enkele 'memorabele grappige' scènes. De camera wordt een aantal keer gebruikt als stoorzender die interessante televisie genereert, zoals de momenten waarop Kees zich lekker ergert. Helaas is de ongestructureerde omgeving waarin hij vertoeft zeer pijnlijk om te zien. Door de onvoorwaardelijke moederliefde en de grote inschikkelijkheid van mammie wordt het leven van deze oude autist enkel lastiger.

Kees eist telkens alle aandacht op en de ouders worden in een verdomhoekje geplaatst door Nolte. Waarschijnlijk is Kees door onwetendheid van de ouders (in de jaren '70 waren de verklaringen voor - het tegenwoordige - autistisch gedrag nog niet goed ontwikkeld) veel verwend en langzaam ingewijd in een ongestructureerd leven waar hij zelf een zo hoog mogelijke gestructureerdheid in is blijven zoeken. 606 beschrijft het goed hierboven, begeleid wonen zou denk ik ook oplossing zijn. Jammer dat we hier niets over horen: hoe is het afgelopen?

Tijdens de lange speelduur van de docu worden de noodzakelijke vragen gesteld (over de toekomst, de band met zijn ouders, het 'loslaten' en euthanasie). Over dit laatste geeft Kees duidelijk aan dat hij hier niets voor voelt "omdat hij genoeg leuke dingen heeft in dit leven...". Nolte weet vervolgens desondanks de nodige heftige zinnen uit Kees te persen die hier wél over gaan, alles begeleid met de nodige treurige, onheilspellende piano-riedeltjes. Zoals gezegd: goedkope 'autistentelevisie'.

Wat zijn er veel documentaires over autisme gemaakt de laatste jaren. Of lijkt dat maar zo? Aan aandacht in ieder geval geen gebrek. Dat is bij andere aandoeningen wel anders.

Laten we eens kijken wat deze toevoegd aan de anderen.

In ieder geval is Kees een amusant figuur om naar te kijken. Of je dat nu wil of niet, op een gegeven moment zal je toch in ieder geval zitten te glimlachen. Kees houdt stevig de touwtjes in handen. Het is een echte 'controlfreak'. Het lijkt me erg druk in zijn hoofd en ik zou daardoor niet met hem willen ruilen.

Dat hij van controle houdt heeft hij in ieder geval niet van vreemden. Ook zijn ouders hebben dat. In ieder geval was dat te merken toen ze hem niet los wilden laten op het moment dat ze merkten dat er iets anders aan hem was. Maar ze doen het uit liefde en dat is te zien. Wat hier in de docu te zien is, ziet er uit als ouders die veel voor hun kind overhebben.

De docu wisselt tussen vele interviews met Kees en zijn ouders. Maar ook foto's en film uit de oude doos van het gezin. En verschillende bezoeken buitenhuis. Die variatie doet de docu goed en hij loopt ook fijn door. Je krijgt zo een goed beeld van het leven van Kees. Maar ook wat dit allemaal betekent voor zijn ouders, die hun keuze overigens nog steeds heel bewust maken.

Het grootste aandachtspunt van de docu is de toekomst van Kees. Kees heeft daar een heel duidelijk beeld over en heeft moeite met alles wat niet past in dat beeld (goh, verrassend) . Alle derden proberen met hem in gesprek te blijven. En het klinkt eigenlijk behoorlijk goed wat ze doen. Ik had ook erg medelijden met de vader die tijdens een soort 'vergadering' met zijn gezin een traan liet lopen. Hij had het er zichtbaar erg moeilijk mee. Ik vond het wel een mooi moment in de docu.

Deze docu combineert een vriendelijk beeld van een gezin met prima beeldmateriaal en de aandacht op de toekomst.

3,5*

Nogal wrange documentaire. Het heeft een wat nare bijsmaak over zich, maar omdat het eigenlijk puur beschouwend is moet je als kijker zelf uitmaken of die bijsmaak terecht is of niet. Is die zorg van zijn ouders nou een goede zet geweest of niet? In ieder geval kreeg ik een niet helemaal zuiver gevoel bij de situatie, en lijkt ook het plan voor zelfstandige woningen van meet af aan al niet realistisch. Je merkt toch een beetje dat deze (duidelijk welvarende) mensen altijd in een bubbel geleefd hebben, waarschijnlijk niet of nauwelijks met hulpverleningsland in aanraking zijn geweest, en nu ze ouder worden tegen de onmogelijkheden en het realisme van de hulp aan Kees aanlopen.

Exemplarisch daarvoor is de laatste scène waarin de moeder wat naief met een geknutseld huisje aan komt zetten, waarvan het duidelijk is dat dat allesbehalve een reeël plan gaat zijn. In die zin komen ze toch wat wereldvreemd en verwend over. Er zijn legio autisten die het minder getroffen hebben, en ook in de gewone reguliere hulpverleningsmolen terechtkomen. Het probleem van de toekomst van Kees en zijn welzijn probeer ik niet te bagatelliseren, alleen afgezet tegenover andere ziektebeelden en patiënten is het wel een beetje lastig om hiervan de echte ernst in te zien zolang hij zich in dat welvarende kakmilieu bevindt. Euthanasie vind ik dan ook bijna een 'verwende' oplossing. Ik weet dat ik me op glad ijs begeef met deze oordelen aan de hand van anderhalf uur documentaire, maar ik kan me niet voorstellen dat de dood echt het enige bevredigende eindstation voor Kees zou zijn. Zoals anderen hier ook al aangeven; had hem eerder losgelaten en je zou nu niet of minder met dit toekomstprobleem zitten.

Los daarvan is het wel gewoon vermakelijk en interessant om te zien wat voor persoon Kees is. Zijn bloemrijke taalgebruik is leuk, en het is een markant figuur voor een documentaire. Jammer dat de focus meer ligt op de onzekerheid over de toekomst en het huizenplan, en wat minder op zijn ziektebeeld en waar hij precies allemaal tegenaan loopt. De inkijkjes in zijn (on)mogelijkheden vond ik persoonlijk interessanter dan de vruchteloze zoektocht naar een geschikte woonruimte.

3,5*

En na "De Regels van Matthijs" door met de volgende docu over autisme en ook deze geeft weer een helder beeld, al gaat het hier iets minder grimmig dan bij Matthijs (knappe zelfdestructieve Leo Blokhuis die je af en toe dreigt van de galerijflat af te gooien). Kees (Wim T. Schippers die qua taalgebruik, intonatie, enthousiasme precies praat als Boudewijn Büch) heeft een iets hogere knuffelfactor, al is de uiteindelijke situatie bijna net zo hopeloos.

Toegegeven bij Matthijs viel weinig te lachen en bij Kees z'n anti-Duitse rant hebben we vreselijk moeten lachen.

Mooie relatie met zijn moeder en af toe lijkt zijn vader nog degene die het meeste te lijden heeft.

Heerlijk ook weer die totaal niet inlevende medewerkers van de woningbouwvereniging.

Een film waarbij maar weer blijkt dat casting voor documentaires vele malen belangrijker is dan voor fictie. Het feit dat filmmaakster Nolte Kees Momma en zijn twee ouders heeft gevonden en besloot te portretteren was een slimme zet, de man is zeer spraakmakend. Zijn manier van spreken en doen lijkt het bijna een typetje van Kees van Kooten en geen moment worden hij of zijn ouders opzettelijk zielig of zwak neergezet. En dat is prettig, want nu krijg je een mooi portret van een bijzondere en zeer oprechte persoonlijkheid en de mooie band met zijn ouders. Je merkt enkel dat de film geen anderhalf uur had moeten duren, op den duur is het verhaal verteld en begint het allemaal wat te slepen. Een documentaire van 50 á maximaal 60 minuten was hoogstwaarschijnlijk sterker geweest.

3,5 sterren.

Het Beste voor Kees

Opzich kijk ik niet veel naar Docu's.. Maar ik wou deze toch wel even zien! Ik ken namelijk ook een paar mensen met autisme... Niet zo zwaar als Kees heeft maar toch..

Deze docu laat dus het leven van Kees zien voor een klein deel.... Ik kom erg herkenbare dingen tegen die ik ook zie bij de jongens die ik ken.. Ik weet ook hoe zwaar het soms kan zijn.. Maar dat wat Kees heeft heb ik opzich niet zo zwaar gezien dan dat die jongens hebben! Echter vindt ik het altijd maar beter dat mensen een Docu als deze maken (Uiteraard ook voor andere dingen).. Zo kunnen ze laten zien wat er nou eigenlijk allemaal gebeurd! Kijk maar naar Kees hij komt al even melden als je ietsjes te hard, de deur hebt dicht gedaan! Zo zit dat meestal bij die mensen!

Alle respect naar die ouders! Om toch zo'n iemand te kunnen opvoeden! Echt knap!

Erg interessant om te zien. Kees had er natuurlijk best beter voor kunnen staan nu, maarja dan had hij wel eerst 40 jaar door een hoop drama moeten gaan. Ouders inclusief, of misschien wel in de eerste plaats. Bovendien is het een overweging die je niet eens echt maakt.

Ook intrigerend wat dit met ouders doet. Moeder die denkt dat Kees wel zo'n beetje genezen is. Nu niet letterlijk natuurlijk, maar binnen zijn comfortzone kan hij prima functioneren, en dan lijkt het al snel heel wat. Die vader was een stuk meer ontnuchterd en had er een hele goede kijk op.

Verder bij vlagen ook gewoon grappig, dat moet je ook niet ontkennen. Mooiste was dat Kees als een van de redenen had om verder te leven 'het dragen van mooie spijkerkleding'.

3.5*

Respect voor de ouders? Mooie relatie met z'n moeder? Als er één iemand aan de basis staat van Kees' z'n ''onvermogen'' om op zijn eigen benen te staan, is dat die beschermende moeder wel. ''Al mijn andere zonen kon ik loslaten, Kees niet''. Ze is enorm egoïstisch - een typische moeder.

Anyhow; de docu is even hilarisch als tragisch en Monique weet érg goed hoe ze de essentie van Kees' probleem eruit kan persen. Meeste sympathie gaat toch uit naar de vader, die zich tegen een tag-team op moet vechten. Kees is niet zielig, Kees heeft het wel goed voor elkaar. En na het uitkomen van de docu bleek dat wel.

Aan Büch moest ik ook als eerste denken. Werkelijk prachtig hoe Kees met de Nederlandse taal omgaat, mijn favoriet was: "Een fatale ouderdomskwaal kan ineens raak toeslaan!" Het geheel is gegoten in een veelal schrijnend maar soms toch ook erg grappig portret van deze bijzondere kerel. Ik waag me er niet aan om de rol van de ouders te bekritiseren of aan te moedigen, daarvoor ben ik te weinig (lees: geen) expert. Desondanks spat de liefde voor hun zoon en het geduld met hem er duidelijk vanaf. Weer een mooie docu van Nederlandse bodem.

Toevallig was deze docu net op NPO 2 in herhaling te zien, een mooi moment voor mij om 'm eens volledig te bekijken. Ik had er al wel stukken van gezien en bepaalde uitspraken van Kees zijn online ook wel een hitje geworden, dus het is goed het hele verhaal eens te horen.

Puur als docu is het ondanks dat het boeiend en intrigerend is, ook een tikje te langdradig en misschien te weinig kritisch. Zo mag de moeder van Kees het allemaal goed bedoelen, maar ze heeft hem wel zo extreem beschermd dat Kees er misschien slechter van is geworden. Misschien had ze Kees wel meer mogelijkheden aan moeten reiken en hem meer los moeten laten. Nu zal het voor haar zoon nog veel moeilijker worden om na de dood van zijn ouders nog een leven te hebben. Maar goed, het valt ook wel te snappen dat ze hem niet jong uit huis wilde laten plaatsen. Dat zou geen ouder fijn vinden, ook al is het misschien beter. Maar nu zijn ze beiden hoogbejaard en komen ze wel wat laat met het vinden van een oplossing. Monique Nolte had misschien kritischer richting de ouders kunnen zijn met waarom ze dit niet eerder en beter aan hebben gepakt. Al moet natuurlijk voorop staan hoeveel ze voor hun zoon hebben gedaan en hoeveel liefde ze voor hem hebben.

Kees zelf is wel een vrij hilarische persoonlijkheid. Hij doet zich enorm intelligent voor, maar is tegelijk enorm beperkt op een hoop vlakken. Sociaal is hij als zware autist een vreemde kerel en dat levert wel weer mooie beelden op. Schelden op die ''rot moffen'' of oprecht geïrriteerd raken van een kuch, harde stem of gebrek aan rustmoment. Hij komt oprecht en eerlijk over.

Behoorlijke docu.

3,5*

Vermakelijke film over Kees en vaardig gemaakt. Het is aangenaam luisteren naar de hoofdrolspeler en zijn situatie en hoe het gezin daarmee omgaat is voer voor discussie.

"Waterstofbom op Mofrika!"

Een van de beste documentaires die ik ooit gezien heb. Ik ben zelf Autistisch (Asperger) maar veel minder als Kees en deze film laat mooi zien hoe die wat meer Autistische mensen zijn. Ik moest trouwens wel steeds denken aan mijzelf van toen ik jong was.

Kees is een geweldig persoon vind ik. En door zijn karakter blijft deze docu niet alleen interessant maar ook nog eens erg vermakelijk. Helaas zijn de filmpjes waarin hij Duitsers uitscheld erg populair onder jongeren geworden en lachen mensen hem uit, daar word ik een beetje boos van eerlijk gezegd. "Kut Autist" wat veel mensen in de reacties op die filmpjes zeggen, is hoe wij op het speciaal onderwijs elkaar noemen... Maar als een 'Kut non-autist' het zegt klink het een beetje beledigend.

De documentaire is goed gemaakt en ik vind het ook wel grappig dat ze niet wegknippen op momenten dat je dat zou verwachten. Cinematografisch is het niet zo bar veel maar daar is het ook een documentaire voor.

Het beste voor Kees?

Dat is nog maar de vraag. En wat mij betreft ook erg moeilijk te beantwoorden. Hoewel ik bij deze man kan zien dat er ongetwijfeld sprake is van een vrij ernstige stoornis in het autistisch spectrum, sluit ik niet uit dat deze slachtofferrol hem door de jaren heen ook deels is aangepraat. De beste man is namelijk toch alweer 44 jaar, wat natuurlijk geen gebruikelijke leeftijd is om nog thuis te wonen. Wellicht lijkt mijn opmerking uit de lucht gegrepen, maar ik spreek uit persoonlijke ervaring als ik zeg dat een stoornis iemand ook deels aangepraat kan worden. Nu zeg ik niet dat dit ook het geval is in de situatie van Kees, maar mocht dit het geval zijn dan geeft dit de docu toch een wat wrange nasmaak.Er is dan namelijk sprake van aangeleerde hulpeloosheid en dus ook aangeleerd gedrag waardoor kees nu nog steeds niet volledig zelfstandig kan leven, puur omdat hij te beschermend is opgegroeid en nooit is losgelaten. In hoeverre is er in het verleden namelijk ooit geprobeerd Kees echt zelfstandig te laten worden? Naast het nu hebben van een eigen chalet geeft de docu hier geen antwoord op, en naar mijn mening is dit wel een hele interessante vraag.

Terug naar de docu zelf; in het begin zijn er veel komische momenten die gemakkelijk als leedvermaak kunnen worden gezien, maar ik vind het goed dat het verhaal van Kees naar verloop van tijd ook wat serieuzer word zodat de kijker ook een andere kant van hem te zien krijgt. Toch moet ik hierover wel eerlijk toegeven dat dit deel een stuk saaier en wat meer uitgerekt aanvoelt, ook al bedraagt de speelduur in zijn totaliteit slechts 88 minuten. Talloze keren wordt namelijk dezelfde vraag gesteld; hoe kan Kees zich staande houden als zijn ouders er straks niet meer zijn? Hier wordt veel over vergaderd en over gepraat, en hoe lullig dit ook klinkt, op een gegeven moment weet je het wel en wil je gewoon meer van de persoon Kees zien. Niet om hem uit te kunnen lachen maar om meer te zien van de dagelijkse obsessieve patronen die zijn leven beheersen.

Een ding is duidelijk; het verhaal is nog niet afgelopen en er komt een dag dat zal moeten blijken hoe Kees zich staande zal moeten kunnen houden zonder zijn ouders. Hier kan dan ook met gemak een vervolgdocumentaire over worden gemaakt. Hopelijk voor Kees is die dag echter nog ver weg. Want aangeleerde hopeloosheid of niet, een ding is zeker; op dit punt in zijn leven zal het een hele opgaaf worden voor Kees om zich zonder zijn ouders te redden.

3,0*

Gedurende enkele jaren volgde Monique Nolte de familie Momma uit Velp. Henriëtte en Willem zijn late zeventigers en hebben leren leven met de gevoeligheden waar hun zoon Kees, een veertiger, mee kampt. Kees is verbaal buitengewoon intelligent en kan daardoor precies duidelijk maken wat hij denkt en voelt, maar vanwege zijn autisme is hij buitengewoon gevoelig voor bepaalde gedragingen of handelingen die alledaags zijn. Driftige reacties zijn dan ook aan de orde van de dag, maar omdat Kees nu een eigen bungalow naast zijn ouderlijk huis heeft (waar hij zich onder meer kan laven aan zijn passie voor modeltreinen) is het voor Kees en zijn ouders nog uit te houden. Hoe moet het verder als Willem en (vooral) Henriëtte komen te overlijden of niet meer in staat zijn om voor Kees te zorgen? Een mogelijke oplossing is het stichten van een woongemeenschap voor autisten. Onderhoudende documentaire over de onvoorwaardelijke wederzijdse liefde tussen ouders en een kind dat door een speling van het lot niet volledig los van zijn ouders kan komen, hoe graag hij dat ook zou willen.