Kreuzweg (2014)

Uitstekende maar niet makkelijk te beoordelen film, zeker als je de ketenen van het orthodox Rooms Katholicisme zoals ik niet zelf hebt gevoeld. Ik weet er namelijk alles van. Communie, vormsel, biecht. Voor mij zeer bekende termen en ik moest weer gelijk denken aan de jaren vijftig van de vorige eeuw waarin het instituut van de Rooms Katholieke Kerk nog veel macht had en ik van hun indoctrinatie nog lang last heb gehad. Maar ik ga nu off topic. Laat ik het verder over de film hebben.
Wat maakt deze film voor mij nu zo goed. Dat is behalve het uitstekende acteren - vooral van Franziska Weiss als de harteloze moeder - toch vooral dat de regisseur heel duidelijk laat zien wat nu het verschil is tussen ideologie en geloof. In de eerste scène en vooral de uitstekende laatste scènes kwam dat heel duidelijk naar voren. Het Rooms Katholicisme die de absolute voor iedereen geldende waarheid in acht meent te hebben is niet meer dan een ideologie. Met geloof heeft het niets te maken, omdat het geloof altijd subjectief of privé is zoals de de begrafenisondernemer het in de een na laatste scène heel duidelijk verwoordde. Dat kwam de begrafenisondernemer overigens op genadeloze kritiek te staan van Maria's harteloze moeder die de leer van de RK kerk fel verdedigde tot ze daarna in hevig snikken uitbarstte toen ze blijkbaar ineens tot het besef kwam wat ze had aangericht. Ja, berouw komt na de zonde, laat ik het maar eens in een christelijke term uitdrukken. Het is vooral deze en ook de zeer mooie slotscène die mij deed besluiten deze film een zeer hoge waardering te geven.

4,5*

Knappe productie. De 14 kruiswegstaties - voor de noobs, 14 taferelen (schilderij, houtsnijwerk noem maar op) die de Kruisweg van Jezus illustreren - op celluloid met ditmaal een 14-jarig meisje (genaamd Maria) als Jezus.

De titel van iedere statie kwam gelukkig in beeld (opfriscursus...) waardoor het geen ver-weg-van-mijn-bed-show wordt. De 14 scenes werden afzonderlijk in 1 take opgenomen, met een stilstaande camera (in 3 scenes verandert de camera - terecht - van positie!). Op het celluloid verschijnt dan ook een tableau-vivant dat daadwerkelijk lijkt op een kruiswegstatietafereel die je kunt vinden in menig rk-kerkje.

Qua vorm zit het wel snor, inhoudelijk ook (ook al kon ik de statie 'Jezus troost de wenende vrouwen' echt niet plaatsen, wat dus een half sterretje aftrek heeft gekost). Maar dat niet alleen.

De film is veel, veel meer. Een aanklacht jegens religieus fanatisme? Ja en nee. Een 'loodzware' vertelling over boetedoening en zaligverklaring? Ja en nee.

De film zit boordevol luchtige, komische elementen die het verhaal een bijzondere schwung meegeven. Om nog maar te zwijgen van de aanwezigheid van 'het mystieke', waar naar mijn mening het rooms-katholieke geloof (en andere religies) bestaansrecht heeft.

Al kan ik alle lof voor deze film wel begrijpen, vond ik het acteerwerk zo af en toe ondermaats (scene in gymzaal, scene op het heuvelpad, tafelscene/ tirade moeder). De slotscenes waren beter geacteerd en spannender dan de scenes ervoor. Deze scenes maken de film Het witte "decor"bij de huisarts, het shot van boven van Christian bij het graf.

Het onderwerp is zwaar, het verloop, het tempo van de film is wat traag. Het past wel, maar het greep me niet altijd. Het boeide me minder door het soms wat gemaakte rollenspel/ acteerwerk.
De hoofdrolspeelster zet een prima prestatie neer. De opbouw/ indeling verdient een pluim. Ondanks alle soberheid en triestheid, kan je als toeschouwer lachen om het ironisch "vertelde" verhaal.

Deze film stond al een tijdje op mijn lijstje. Vind het lastig om het te beoordelen.

De film lijkt te willen tonen hoe het leven van Jezus op hypothetische wijze in het heden zou kunnen zijn geweest. De conclusie van de film is dat zo leven verschrikkelijke consequenties heeft. In die zin kun je het zien als (terechte) kritiek op de christelijke kijk op het leven als een verplichte lijdensweg die met de dood wordt verlicht. De film gaat daarin ver en toont de absurditeit van religie die mensen als zwakke wezens opsluit die niet om kunnen gaan met de "verleiding" van "verboden muziek". In die zin is de film goed gelukt en heeft een sterk boodschap. Als ongezouten kritiek op religie vind ik het verhaal uit de film wel sterk.

Aan de andere kant vraag ik me af in hoeverre gezinnen zoals die van Maria echt bestaan, ze zijn in ieder geval (gelukkig) een minderheid binnen de religie. De eerste scène bijvoorbeeld (de "bijbelklas"?) voelt voor mij erg ongeloofwaardig aan, het is extreme indoctrinatie wat daar plaatsvindt, waarbij het de leeringen alles wat natuurlijk is wordt verboden. Ook de rol van de moeder in het verhaal voelt nogal ongeloofwaardig aan. Mijn gevoel zegt dat een en ander nogal wordt overdreven, maar wie weet zijn zulke gezinnen en situaties wel te vinden. Al zit er wel een kern van realiteit in, zo zijn (of waren) Jehova's als de dood voor de verschrikkingen en verleidingen van het o zo duivelse "internet" en is/was het gebruik daarvan voor ze verboden. Eng.

Het einde van de film, waarbij het jongetje na de dood van Maria gaat praten, vond ik too much, dan had ik liever op dat punt een open einde gehad waarbij je niet weet of hij daarna wel of niet gaat praten.

Dat de eerste statie, met de titel "Jezus wordt ter dood veroordeeld", wordt afgebeeld middels een Bijbelklas maakt voor me helder wat het doel is van de regisseur, in feite vertelt hij hier dat je ten dode bent opgeschreven als je je in religie mee laat voeren. In de manier waarop de film hier religie toont zit daar natuurlijk een kern van waarheid in, al vind ik het wel hard/respectloos richting mensen die wel voor religie kiezen.

Er zitten ook zaken in die (volgens mij) niet juist zijn wat het christendom betreft, in de film mag Maria gewoon sterven en vindt iedereen dat wel best, terwijl zelfdoding juist een taboe is binnen het christendom. Dat vind ik een zwakte van de film.

Een zeer vergelijkbare film die dat beter oplost is Camino (2008), die film scoort wat mij betreft hoger omdat het religie en atheïsme weet te verbinden, en omdat het een stuk realistischer is, niet in de laatste plaats omdat het uitgaat van een waargebeurd verhaal (dat van een dodelijk ziek 13-jarig meisje dat door de kerk zalig is verklaard). In die film kun je net als bij een optische illusie twee verschillende verhalen met twee verschillende boodschappen herkennen, namelijk zowel het religieuze als het atheïstische verhaal, waardoor zowel gelovigen als ongelovigen door die film in hun (on)geloof gesterkt worden, en dat vind ik daar erg knap gedaan. Beide films hebben veel raakvlakken, waaronder de titel (Camino = Weg), het voelt voor mij een beetje aan alsof de regisseur van Kreuzweg daar de inspiratie voor deze film heeft gevonden. Camino vind ik de betere van de twee, ook omdat het als film veel rijker en veelzijdiger is dan alleen maar religie en zowel christenen als atheïsten in hun waarde laat. Wat Kreuzweg wel heeft is dat het verhaal fraai en origineel gebracht wordt d.m.v. de 14 staties.

3*

Kreuzweg is een imponerende film over godsdienst(waanzin). De boodschap is niet helemaal duidelijk: is de film een kritiek op religie of de (katholieke) kerk die haar gelovigen zo indoctrineert om te offeren voor God dat het resultaat slechts destructie kan zijn of is de film een kritiek op een al te rechtlijnige interpretatie van het geloof waardoor een pubermeisje kan worden vermorzeld onder druk van een dominante en welhaast schizofrene moeder (met religie als vluchtweg) of is de film meer een kritiek op de wereldse samenleving in plaats van religie omdat Maria een wonderverrichtende heilige blijkt (zoals haar moeder achteraf zegt) die nu zeker naast Gods troon zit? Het sterke van de film is denk ik juist dat het ruimte aan alle aspecten van de hedendaagse botsing van religie in een seculiere maatschappij en daarmee evenveel interpretaties van de film geeft.

Satanische ritmes.

Een van de meest dubbelzinnige films die ik ooit heb gezien, waar het kritiek in twijfel wordt genomen.

Voor de rest een klinische film over een hypocriet, fundamentalistisch religieus gezin met en behoorlijk raak einde waar de interpretatie van het geloof behoorlijk uit de hand loopt.

De manier van filmen past heel goed bij het onderwerp en daarnaast spelen alle acteurs en met name Maria en de moeder heel goed.

Toch apart om de ouderwetse manier van geloven in het heden te zien, dat vooral gebruikt wordt om controle te krijgen over je kinderen met het verspreiden van leugens.

Niet de allerbeste film ooit, maar wel een aanrader als je van klinische, kale films houdt.

Een redelijke dramafilm...

Redelijk verhaal...

Redelijk acteerwerk...

Mooi HD kwaliteit breedbeeld...

Prima achtergrond geluid/muziek

(Dolby Digital)...

Niet echt spannend verhaal...

Extreme indoctrinatie... kil, sober, en gevoelloos.

Geen eigen keuzes mogen maken, het is gewoon psychische mishandeling.

Wat ben ik dan tot de duivel gekeerd, ik zal branden.

4 sterren

Qua regie, tempo en acteerwerk vond ik dit echt een hele sterke film. 'Kreuzweg' blijft boeiend tot het einde, al gaat dit soms gepaard met enige ergernis. Een film over het geloof, offers en alles wat daaruit voort komt. Niet veel goeds in dit geval. Als kijker zit je dan ook regelmatig vol (on)geloof te loeren naar het scherm. Hoe help je jezelf en je geliefden de vernieling in? Zo dus, moeke. Wat een vreselijk irritante vrouw, maar eerlijk is eerlijk.. erg sterk gespeeld. 'Kreuzweg' barst dan ook van de sterke scenes; Lea van Acken is briljant. Enige subtiliteit mist zo nu en dan; dat jochie dat ineens begint te praten, nét na de dood van Maria. De scene bij de dokter vond ik erg sterk. Misschien omdat die toch een beetje stond voor de strijd tussen realiteit en geloof. Dokter wil Maria helpen, moeder denkt aan God's wil. De hele film is een strijd. De indoctrinatie in het begin is onvoorstelbaar - de groep mensen die zó gelovig zijn slinkt en misschien is dat ook maar goed als het zo ver gaat. Te ver. Misschien kon ik daarom niet heel veel met de film.

Zoals Richardus en wibro al aangeven zijn de openings- en slotscène van cruciaal belang. Tussen de indoctrinatie en “het berouw komt na de zonde” (zoals wibro het zo treffend verwoordt) komen de 14 panelen voorbij, die de ondergang schetsen van een schuchter meisje in een strenggelovig katholiek gezin. Een autoritaire moeder zwaait daar de scepter en vader doet zijn mond nooit open, allicht omdat zijn fanatieke vrouw geen weerwoord duldt, zoals blijkt tijdens de scène bij de dokter.

De meeste elementen van Maria’s opvoeding komen mij nog steeds overbekend voor, al was het vroeger bij mij thuis niet zo erg als hier. Hoewel ik meen mij volledig aan dit milieu ontworsteld te hebben, kreeg ik het bij deze confronterende film af en toe toch nog benauwd.

Ik verwachtte vooraf zoiets als een katholieke variant van Dorsvloer vol confetti (2014), maar deze film is veel dramatischer. Het acteerwerk van Lea van Acken en Franziska Weisz is zonder meer eerste klas. De steriele cameravoering vergroot de impact. Kortom een bijzonder indringende film, die zeker zal beklijven.

Dit is geen aanklacht tegen religie in het algemeen, maar tegen één bepaalde richting. Hier heet het broederschap St.-Paulus, maar in werkelijkheid is het gebaseerd op het broederschap van St.-Pius X. Zij zijn tegen het Tweede Vaticaans Concilie en beschouwen zichzelf letterlijk als katholieker dan de paus. De schrijvers hadden hier zelf ervaring mee. Elke episode heeft een thematische link met een van de veertien staties van de via dolorosa. Het geïndoctrineerde meisje waant zich een heilige martelaar.

De dialogen zijn goed geschreven, met als hoogtepunt de confrontatie met de dokter. Lea van Acken speelt deze zware rol overtuigend. Het camerawerk is wel heel statisch. Behalve bij de laatste statie krijg je telkens één stilstaand camerabeeld waarbinnen de acteurs bewegen. Het is alsof ze camerabewegingen ook als demonisch beschouwen.

Uitstekende film over een jong meisje dat streng gelovig wordt opgevoed en een groot offer voor god wil maken. De film is opgebouwd uit 14 losse scenes (allemaal 1 take met een vast camerastandpunt). De losse scenes zijn boeiend en vormen samen een sterk en indringend geheel. Geheel zonder humor en wellicht niet overal even subtiel, maar toch zeker 4.0 sterren waard.

Misschien wel de beste film over radicalisering. Zonder off topic te willen gaan, kan je het onderwerp religie niet vermijden in een recensie natuurlijk. In deze actuele tijden wordt bij radicalisering vooral gekeken naar bvb Syriëstrijders en IS-aanhangers. Kreuzweg is geen aanval op religie zelf, maar op het ontsporen ervan. Met religie op zich is geen probleem. Verschillende figuren in de film zijn gelovig op verschillende manieren. Als je als gelovige wordt opgegroeid in een gemeenschap als het Broederschap van St. Paulus (gebaseerd op de bestaande Broederschap van St. Pius X) zijn die regels, strenge opvoeding en invloeden veel sterker aanwezig. Op zich kan je dus wel zeggen dat het ietwat een aanklacht is naar religie, maar dan vooral de fanatieke.

De ondergang van het meisje is volgens mij dan ook helemaal toe te wijzen aan dat fanatieke geloof. De invloed van de moeder en de priester die fanatiek de regels blijven herhalen en kwaad worden en dreigen met straffen (wat ze nooit als 'straf' zullen toegeven) is veel groter dan de gematigde invloed van de jongen in de klas, Bernadette of de dokter. De moeder vat het trouwens zelf samen op het einde, waarbij ze zegt dat er maar één juist geloof is en dat geloof geen persoonlijke zaak is. Waarop de vader schijnt door te hebben dat dit wel zeggen dat dat ook het geloof van zijn dochter geen persoonlijke zaak was en misschien wel een gevolg is van dat religieuze fanatisme. De moeder weent vooral omdat ze niet door schijnt te hebben wat zij zelf verkeerd deed en blijft de regels van haar geloof voor haar dochter stellen.

De film volgt mooi de kruisweg, verwijzend naar de weg die Jezus aflegde op weg naar het kruis. Waar hij tot veroordeeld is vanwege zijn geloof en waar hij altijd bleef aan vasthouden tot zelfs na zijn dood. De stilstaande camerabeelden passen hier mooi bij. Elke scène is zo een schilderij dat een verhaal vertelt. Wie niet vertrouwd is met de kruisweg, moet maar eens zien in een katholieke kerk waar meestal de kruisweg in verschillende afbeeldingen wordt weergegeven.

Complimenten voor de actrice die Maria speelde. Niet evident om zo'n rol te spelen waarbij toch wel wat emoties gepaard gaan. En op die moeder word ik als persoon wel kwaad vanwege haar fanatieke houding, maar dat is eenmaal de rol en maakt best wel indruk. Opvallend trouwens dat het veel vanuit de dochter en ietwat de moeder wordt gefilmd en dat de priester zelf niet zoveel schermtijd heeft. Wat te denken geeft over de impact en het aandeel van de radicalisering.

Lastige film om te beoordelen vind ik. Lijkt me toch een film die het vooral van de herkenbaarheid moet hebben, en die was bij mij afwezig. Buiten dat valt er helaas ook weinig te beleven. Zo'n beetje elke scene heeft hetzelfde doel en visueel is het oersaai. Camera op een statiefje en de cameraman kan een uiltje gaan knappen.

Sterkste scene uit de film vond ik eigenlijk nog de scene bij de dokter. Vooral omdat die het mooist illustreert in wat voor een zeepbel die mensen eigenlijk leven en hoe ze werkelijk totaal niet mee kunnen met hun tijd.

Ik ben er denk ik nog niet helemaal uit, maar ik hou het voorlopig bij een ruime 2,5*. Op zich een knap gemaakte film met sterke acteerprestaties van eenieder, maar emotionele impact was er nauwelijks bij en op de momenten waar andere users moeite hadden om het droog te houden zat ik vooral wat gelaten toe te kijken.

Wat een indrukmakende film. Dit is er ene die je geen seconde loslaat...en zal blijven hangen.

De schitterende openingscène zet de kijker reeds op weg naar wat zal volgen : een kruisweg voor de diepgelovige Maria die dan nog onder de onrechtvaardige beoordelingen van haar tiranieke moeder en de pesterijen die ze ervaart, maar één uitweg ziet die met haar geloof in overeenstemming is...

Meerdere impressionante en betekenisvolle scènes (doorgaans met vastopgestelde of toch weinig bewegende camera) zoals de scène aan tafel en deze in de wagen, de LO-scène, de biechtscène, de scène bij de dokter...

Lea Van Acken is werkelijk verbluffend in haar rol. Een dikke pluim voor de regie, script en montage van deze film.

"Kreuzweg" kan alleen een Zilveren Beer en een nominatie voor een Gouden als adelbrief voorleggen, maar verdient m.i. veel meer dan andere onder prijzen bedolven producties.

Kreuzweg

Sterke film. Ik heb zelf helemaal niets met religie en kon me dus moeilijk verplaatsen in Maria, maar Kreuzweg zorgt er wel voor dat je haar keuzes en overtuigingen begrijpt. Je ziet hoe haar moeder haar opvoedt en hoe er op haar wordt ingepraat tijdens die fenomenale beginscene, en je begrijpt dus waarom ze steeds verder radicaliseert. En uiteindelijk zelfs haar eigen leven wil geven aan god.

De regie is klinisch en de camera beweegt nauwelijks, waardoor de film soms wat afstandelijk en emotieloos overkomt. Bij zo'n verhaal zou je tegen het einde wel iets van emotie moeten voelen, maar toen de eindcredits verschenen zat ik met een wat vreemd ambivalent gevoel. Dat ligt niet aan het acteerwerk van Van Acken (wat uitstekend is), maar meer aan de regie van Bruggemann. Jammer, want het had de film nog beter gemaakt.

Aan de hand van 14 eigentijdse kruiswegstaties toont regisseur Dietrich Brüggemann de lijdensweg van de 14-jarige scholiere Maria in de aanloop naar haar vormsel. Maria en haar ouders zijn onderdeel van de orthodox traditionalistische Broederschap van St. Paulus en Maria legt zichzelf steeds grotere offers op en raakt steeds vaker in conflict met haar moeder. Maria wil haar leven aan God geven en een heilige worden.

Een punt van kritiek op de film is dat het beeld dat wordt geschetst van Katholieke geloof niet representatief is (maar het is natuurlijk de vraag of dat zo moet zijn). De Broederschap van St. Paulus is fictief en gebaseerd op de Priesterbroederschap St. Pius X die is opgericht door zeer conservatieve geestelijken als reactie op de progressieve hervormingen van het Tweede Vaticaanse Concilie. Dit is een vrij kleine gemeenschap die voornamelijk in Frankrijk, de VS en Duitsland actief is en tot voor kort zelfs was geëxcommuniceerd. De toon in het debat is behoorlijk vel en de broederschap is reactionair te noemen, desondanks zijn er onder Paus Franciscus toenaderingspogingen geweest om de broederschap opnieuw bij de kerk te betrekken.

Het punt dat ik probeer te maken is dat het Katholieke geloof over het algemeen veel minder dogmatisch is dan in deze specifieke gemeenschap. Het niet mogen luisteren naar bepaalde muziek is bijvoorbeeld iets dat ik persoonlijk eerder met het calvinisme zou associëren (wat natuurlijk ook een vooroordeel is). Ook de hele toon van de priester en de ouders, het idee dat hun geloofsgemeenschap het laatste restje beschaving is en de nadruk op het maken van offers zijn dingen die ik persoonlijk niet in het Katholicisme herken. Maar dat terzijde laat de film wel goed zien wat het effect kan zijn op kinderen/mensen in een gemeenschap die zo is volhard in bepaalde dogma’s.

Jammer aan de film vind ik persoonlijk dat opnieuw religie wordt verbeeld als een beperking in het leven en een destructieve invloed op jonge mensen zoals we zo vaak zien in film en literatuur. Dat is natuurlijk ook zo in het geval van dogmatisch fundamentalisme zoals hier is te zien, maar de scheiding tussen religie en seculariteit hoeft niet altijd zo regide te zijn. De film maakt dat eigenlijk ook al duidelijk in de persoon van Christian, die het reguliere Katholicisme aanhangt en op een veel ‘aardsere’ en minder fatalistische manier met zijn geloof omgaat dan Maria dat doet.

Zoals anderen voor mij al hebben opgemerkt behandeld de film naast een scheiding tussen religieus en seculier ook wat je ‘seculiere bekering’ zou kunnen noemen, iets dat in nog extremere mate in de Noorse film Thelma is behandeld, waar een streng christelijk meisje gaat studeren in de grote stad en ontdekt dat ze lesbisch is. Hier is de “duivelse” muziek die voor de buitenstaanders vanzelfsprekend is geworden een goed voorbeeld. Als je zoiets gaat normaliseren (als fundamentalist zijnde). hoelang voordat je ‘bekeert’ bent tot het ‘seculiere’ leven?

Uiteindelijk vond ik het – ondanks enkele punten van commentaar die ik heb genoemd – toch een erg interessante film. Met name door de sterke manier waarop Brüggemann erin is geslaagd om religieuze symboliek te gebruiken, zoals de moderne vertaling van kruiswegstaties naar een film met 14 long takes, was erg geslaagd. Daarnaast moet worden vermeld dat het acteerwerk bijzonder goed uit de verf kwam in de lange scènes zonder muziek. Met name de jonge Lea van Acken heeft echt goed gepresteerd. Uiteindelijk houd de film zelfs een ambiguïteit waarin elementen open zijn voor interpretatie; is Maria nu werkelijk een heilige die haar broertje zijn spraak heeft teruggegeven?

Geen makkelijk kijkvoer, maar stilistisch en inhoudelijk wel intrigerend en uiteindelijk behoorlijk aangrijpend. De statische cameravoering en het opdelen in veertien losse scenes, allemaal bestaande uit één take, zal niet iedereen kunnen bekoren, maar voor mij werkte deze aanpak prima, bijna hypnotiserend. Het sterke akteerwerk van de hoofdzakelijk jonge cast helpt ook flink mee. De thematiek zet tot nadenken aan en de film blijft na het schrijnende einde nog lang in de gedachten rondspoken.

Kreuzweg is een sterk symbolische film zoals ik ze graag zie. Opgedeeld in 14 hoofdstukken naar analogie van de lijdensweg van Christus beleeft Maria haar persoonlijke lijdensweg. Nogmaals wordt duidelijk waartoe godsdienstfundamentalisme kan leiden en individuen ten gronde kan richten. Nogmaals wordt duidelijk hoe gevaarlijk (valse) profeten in de naam van hun invloed kunnen laten gelden op goedgelovige personen. Het is een vorm van psychische terreur dat nauwelijks nog voor te stellen is, zeker als het over het katholicisme gaat in West-Europa. In de Verenigde Staten zou je dergelijke praktijken nog wel eens kunnen tegenkomen, al dan niet in een iets mildere vorm, maar daarom niet minder fanatiek, maar dit terzijde.

Duidelijk wordt het ook dat dergelijke opvattingen nog nauwelijks te combineren vallen met de huidige hedendaagse samenleving. Plezier maken, relaties aanknopen, dansen of luisteren naar popmuziek is zowat de belangrijkste tijdverdrijf van de huidige jongeren waardoor dit niet te rijmen valt met deze religieuze indoctrinatie. En dat ondervindt Maria dan ook al snel. Want het belangrijkste dat ze ontbeert is de zorg en echte liefde van haar naasten. Controle en wantrouwen nemen de plaats in van deze liefde binnen het gezin waarin Maria opgroeit.

Kreuzweg is een beklemmende ervaring met een traag, maar alsnog boeiende ontwikkeling van het verhaal. Ook het statische camerastandpunt lijkt loom, maar is uiterst geslaagd. Je voelt dat de film naar een climax gaat en je kijkt daar ook naar uit. Aangrijpend, zonder meer!

Sober drama met uitstekend acteerwerk van vooral de jonge van Acken. De eerste scène zet meteen de toon. In een lang shot (ik heb niet geklokt maar volgens mij ruim over de tien minuten) geeft een jonge priester Bijbelles aan een groepje pubers. Aangezien mijn eigen katholieke carrière bij mijn doop al stokte en ik de communie alleen ken van jaloersmakende (want cadeaus) feestjes van klasgenootjes en buurkinderen bracht het geen nare herinneringen naar boven, toch zat ik hoofdschuddend op de bank de indoctrinatie te aanschouwen. Vroeger was ik behoorlijk anti-religie, tegenwoordig bezig ik een vorm van leven en laten leven, maar een film als deze maakt toch wel weer boos. En dat lijkt ook de bedoeling van de makers te zijn. Alhoewel?

Maria Göttler (what's in a name) is een zachtaardig, onzeker en beïnvloedbaar meisje die door haar moeder voortdurend wordt afgesnauwd en gecorrigeerd, terwijl de ruggengraatloze vader alleen een oorverdovende stilte laat horen. De enige die Maria enige support geeft is de Franse au pair, die ook het menselijke gezicht van de religie vertegenwoordigt. Maria is waarschijnlijk zo'n beetje de braafste puber die je kan voorstellen en zij offert zichzelf ook nog eens op om haar broertje te laten praten. Dat lijkt me een erg groot offer voor spreekvaardigheid maar dat terzijde. Dat het broertje ook gaat praten op het moment dat ze sterft is natuurlijk erg dubbelzinnig, het doet denken aan het wonder in Ordet, en ook het laatste shot van de uiterst onceremoniële teraardebestelling is voor meerdere uitleg vatbaar- eindelijk beweegt de camera, naar boven, als de hemelvaart van de Heilige Geest.

Erg indrukwekkend.

Niet meteen verwacht. Begon in ieder geval in het eerste hoofdstuk te vrezen voor de zoveelste arthouse-achtige film die geen indruk zou gaan maken. Maar de uitwerking is bij Kreuzweg werkelijk zo sterk dat ik geen ander cijfer dan een 4,5* kan gaan uitdelen. Beklemmende cinema als deze zie je tegenwoordig niet vaak meer.

Het is niet meteen het kritiek op de religie die ik in deze film zo sterk vind, in tegendeel, ik betwijfel of alles wel waarheidsgetrouw is. Het blijft een film, en die dramatiseert de feiten. Al is de aanpak hier erg rauw en realistisch, dus die gedachte kwam me tijdens de film totaal niet onder de ogen.

Van Acken is heel, heel goed. Kinderen die zo acteren zie je eigenlijk niet vaak meer. Tegenwoordig moet ik er hard naar zoeken in ieder geval. Opvallend dat ze eigenlijk nog steeds niet internationaal is ontploft. Zal wellicht haar eigen keuze wel geweest zijn geloof ik.

Het voornaamste punt dat ik waanzinnig vind aan Kreuzweg is hoe er met de druk gespeeld wordt door Brüggemann. In de eerste scene lijkt het nog gewoon een goed geacteerde scene, maar uiteindelijk begint de film langzaam bij de naar binnen te kruipen, waardoor het gevoel van ongemak en druk wel heel erg sterk begint aan te voelen.

Uiteindelijk let je bijna niet meer op fouten bij de film. Het indringende verhaal trekt je er echt in. Normaal totaal geen fan van statisch cameragebruik, maar hier werkt het beslist wel. En de laatste shot, die boven het kerkhof zweeft, is net zo sterk. De regie heeft toch wel opvallend veel meerwaarde zo.

De dialogen zijn erg scherp, de scenes indringend en het acteerwerk uitmuntend. Maar ik geef toch niet de volle mep, omdat sommige scenes iets te gemaakt zijn. Vooral in de gymzaal vond ik net wat te gemaakt waardoor de druk even begint weg te slippen, al keert deze ruimschoots terug in de dokterszaal. Wellicht de allersterkste scene van allemaal naar mijn mening.

Erg sterke cinema dit. Geweldige druk die op de kijker gelegd wordt. Het gebeurd beslist niet vaak dat arthouse hoog bij mij scoort, maar hier kan ik er eigenlijk gewoon niet omheen. Bravo.

Een film die de schaduwkanten (zijn er andere?) van fanatisme blootlegt en een stevig pleidooi is voor de principes van het Humanisme dat kritisch denken boven dogmatisch denken plaatst. Het tendentieuze beeld van het dogmatische kerkgenootschap waar hoofdpersonage Maria bij is aangesloten kan eigenlijk alleen maar afschuw en onbegrip oproepen. In die zin maakt de film het de kijker wel erg gemakkelijk. De antipathieke gevoelens die de meeste kijkers ongetwijfeld hebben tegenover een bekrompen en starre uitvoering van een geloof, worden hier heftig bevestigd.

De kijker wordt met idealistische onbarmhartigheid met de lijdensweg van de 14-jarige Maria geconfronteerd, die zich in een religieuze dwangbuis door het dagelijkse bestaan moet manoeuvreren. Een verlammende situatie die aan de ene kant natuurlijk medelijden met Maria oproept en aan de andere kant natuurlijk afschuw over het kerkgenootschap opwekt. De introductie van Maria‘s moeder die op een maniakale liefdeloze manier een verstikkende invloed op Maria heeft, verhevigt medelijden en afschuw. Zij is de godsdienstige kenau aan wie elke kijker meteen een hekel heeft. Ja, regisseur Brüggeman maakt het met zijn gekleurde kijk gemakkelijk om een mening te vormen dan wel te bevestigen. Ik ben het met overigens hem eens, maar miste gewoon wat nuance. Het kan natuurlijk zo zijn dat die nuance er niet is. Ik heb geen ervaring met streng dogmatische geloofsbeleving.

Hoofdpersonage Maria heeft die ervaring wel. Zij groeit op in een fundamentalistich Kattholiek gezin. Haar leven staat in dienst van God. En dat gaat ver. De film volgt in 14 hoofdstukken, die in betiteling zijn afgeleid van de 14 kruiswegstaties die de lijdensweg van Christus nabootsen, gebeurtemissen in Maria’s leven die haar er toe aanzetten zich als het ware volledig te offeren aan God.

De filmhoofdstukken die bijna allemaal statisch vanuit één camerainstelling zijn gefilmd en uiteraard de vergelijking met een statiebeeld oproepen, begeleiden de kijker stapsgewijs op haar lijdensweg. De scènes zijn tot in detail gecomponeerd en voelen zeer beklemmend. De benauwende fundamentalistische kijk op het leven wordt er perfect door overgebracht. De ideologische kleingeestigheid voelt trouwens niet alleen verstikkend maar is ook nog eens doodeng.

De strakke cnematografie doet zijn beklemmende werk. Toch voelde ik me niet nader komen tot Maria‘s gevoelsleven. Laat staan tot de keuzes die zij maakt. Met zijn prachtige compositionele vormgeving verwekt Briggemann absolute afschuw en onfrisse fascinatie voor de enge geloofsgemeenschap maar schept hij ook afstand tot de personages.

Maria‘s teloorgang registreerde ik tamelijk klinisch. Naar mijn zin deed ik dat veel te ongevoelig. Wat meer fijngevoelige aandacht voor de personages als balans voor de met gif geladen aandacht die de extreme geloofsbeleving wordt toegedragen, had me met dat gevoel geholpen. Een gemis.

Aan het einde van de film was mijn (immer sluimerende) woede over maatschappelijke en godsdienstige uitwassen weer flink aangewakkerd maar vond ik tijdens dat proces in de film geen emotionele uitlaatklep bij de personages en met name niet bij Maria. Na afloop voelde dat onbevredigend.

Sterke film, toen ik m opzette had ik zoiets van dit zal misschien gaan over een adolescent die worstelt met haar geloof. Dit is niet echt het geval Maria worstelt vooral met haar omgeving, innerlijk lijkt zij amper strijd te voeren.
Wat de film voor mij heftig maakt is dat ik geloof dat mensen met dergelijke rotsvaste overtuigingen echt bestaan en dat hoewel dit nu in een drama vorm is gegoten dit een realistisch verhaal is. Dit geldt niet alleen voor religieuze mensen maar voor een ieder die geen kritiek of twijfel duldt van eigen opvattingen.Dit geeft mij een unheimisch gevoel.
De aftakeling van Maria heb ik eigenlijk niet zo aan zien komen, er wordt regelmatig aan haar gevraagd of ze zich wel goed voelt omdat ze er slecht uitziet, maar de link met een ernstig gezondheidsprobleem heb ik niet gelegd.
Wat mij verder opvalt is dat de meest barmhartigen steeds de minder strenggelovigen zijn, of zelfs ongelovigen maar wellicht is dit projectie mijnerzijds.
Het acteerwerk is sterk, zowel van de jonge Van Acken als van Franziska Weisz. De stijlvorm van vertellen is goed gekozen, sober, degelijk een haast objectiveve registratie. De opvatting van Maria is onwrikbaar, net als de camera.