menu

Kreuzweg (2014)

Alternatieve titel: Stations of the Cross

mijn stem
3,64 (156)
156 stemmen

Duitsland / Frankrijk
Drama
107 minuten

geregisseerd door Dietrich Brüggemann
met Lea van Acken, Franziska Weisz en Florian Stetter

De 14-jarige Maria staat vlak voor haar vormsel en bijhorende plechtige communie. Haar geloof is een belangrijk onderdeel van haar persoonlijkheid en ze wordt beheerst door de beginselen die haar streng katholieke familie en de priester haar hebben bijgebracht. Maar er is een heel sterk contrast tussen het gezinsleven, waarin zij zich aan vaste regels moet houden, en het spontane leven als studente.

TRAILER

https://www.youtube.com/watch?v=va911iJAhS0

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MovieMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MovieMeter met je privacy omgaat.

zoeken in:
4,0
Een aangrijpend verhaal, ik werd er wel erg treurig van.

Overtuigend geacteerd door Lea van Acken en bovenal de moeder (Franziska Weisz). Passend traag en sober in beeld gebracht.

avatar van HarmJanStegenga
3,0
Qua regie, tempo en acteerwerk vond ik dit echt een hele sterke film. 'Kreuzweg' blijft boeiend tot het einde, al gaat dit soms gepaard met enige ergernis. Een film over het geloof, offers en alles wat daaruit voort komt. Niet veel goeds in dit geval. Als kijker zit je dan ook regelmatig vol (on)geloof te loeren naar het scherm. Hoe help je jezelf en je geliefden de vernieling in? Zo dus, moeke. Wat een vreselijk irritante vrouw, maar eerlijk is eerlijk.. erg sterk gespeeld. 'Kreuzweg' barst dan ook van de sterke scenes; Lea van Acken is briljant. Enige subtiliteit mist zo nu en dan; dat jochie dat ineens begint te praten, nét na de dood van Maria. De scene bij de dokter vond ik erg sterk. Misschien omdat die toch een beetje stond voor de strijd tussen realiteit en geloof. Dokter wil Maria helpen, moeder denkt aan God's wil. De hele film is een strijd. De indoctrinatie in het begin is onvoorstelbaar - de groep mensen die zó gelovig zijn slinkt en misschien is dat ook maar goed als het zo ver gaat. Te ver. Misschien kon ik daarom niet heel veel met de film.

avatar van BBarbie
4,5
Zoals Richardus en wibro al aangeven zijn de openings- en slotscène van cruciaal belang. Tussen de indoctrinatie en “het berouw komt na de zonde” (zoals wibro het zo treffend verwoordt) komen de 14 panelen voorbij, die de ondergang schetsen van een schuchter meisje in een strenggelovig katholiek gezin. Een autoritaire moeder zwaait daar de scepter en vader doet zijn mond nooit open, allicht omdat zijn fanatieke vrouw geen weerwoord duldt, zoals blijkt tijdens de scène bij de dokter.

De meeste elementen van Maria’s opvoeding komen mij nog steeds overbekend voor, al was het vroeger bij mij thuis niet zo erg als hier. Hoewel ik meen mij volledig aan dit milieu ontworsteld te hebben, kreeg ik het bij deze confronterende film af en toe toch nog benauwd.

Ik verwachtte vooraf zoiets als een katholieke variant van Dorsvloer vol confetti (2014), maar deze film is veel dramatischer. Het acteerwerk van Lea van Acken en Franziska Weisz is zonder meer eerste klas. De steriele cameravoering vergroot de impact. Kortom een bijzonder indringende film, die zeker zal beklijven.

Zwolle84
Zelden heeft een film me zo aangegrepen als Kreuzweg. Nu brengt het onderwerp m'n bloed al snel aan de kook, maar de nuchtere en cleane manier waarop het hier gebracht is maakt het des te confronterender. Juist doordat Brüggemann je geen mening oplegt, word je gedwongen om gebeurtenis na gebeurtenis zelf op de weegschaal te brengen.

Het allerheftigst vond ik overigens niet de 14 hoofdstukken van het verhaal zelf, maar de doodse stilte tijdens de aftiteling nadat de camera de wolken opzoekt. Tranen in de ogen.

avatar van Dievegge
3,5
Dit is geen aanklacht tegen religie in het algemeen, maar tegen één bepaalde richting. Hier heet het broederschap St.-Paulus, maar in werkelijkheid is het gebaseerd op het broederschap van St.-Pius X. Zij zijn tegen het Tweede Vaticaans Concilie en beschouwen zichzelf letterlijk als katholieker dan de paus. De schrijvers hadden hier zelf ervaring mee. Elke episode heeft een thematische link met een van de veertien staties van de via dolorosa. Het geïndoctrineerde meisje waant zich een heilige martelaar.

De dialogen zijn goed geschreven, met als hoogtepunt de confrontatie met de dokter. Lea van Acken speelt deze zware rol overtuigend. Het camerawerk is wel heel statisch. Behalve bij de laatste statie krijg je telkens één stilstaand camerabeeld waarbinnen de acteurs bewegen. Het is alsof ze camerabewegingen ook als demonisch beschouwen.

avatar van Mr Thee
3,5
Treffende comment! Heb je ook bronnen voor je achtergrondinfo Dievegge (ik doel dan met name op de broederschap)?

avatar van Dievegge
3,5
Ja, de Engelstalige Wikipedia.

Het gaat er natuurlijk over dat een bepaalde religie of sekte zo overtuigd kan zijn van het eigen gelijk dat alle andere opvattingen als zondig worden gezien.

avatar van Mr Thee
3,5
Dievegge schreef:
Ja, de Engelstalige Wikipedia.

Het gaat er natuurlijk over dat een bepaalde religie of sekte zo overtuigd kan zijn van het eigen gelijk dat alle andere opvattingen als zondig worden gezien.


Het gaat mij om de vraag of "St.-Paulus" gewoon een taalkundige vertaling van broederschap van "St.-Pius X" is, dan wel een opzettelijke knipoog van de makers naar de werkelijke broederschap. Afgaande op jouw comment dacht ik dus aan het tweede, nu je verwijst naar de "werkelijke benaming". Vandaar dat ik even dacht dat je meer achtergrondinfo had.

De wiki van de St Pius broederschap (NL) sluit aan bij jouw verhaal.

avatar van Dievegge
3,5
Ja, ik denk ook het tweede, mogelijk om beschuldigingen van laster te vermijden.

avatar van scorsese
4,0
Uitstekende film over een jong meisje dat streng gelovig wordt opgevoed en een groot offer voor god wil maken. De film is opgebouwd uit 14 losse scenes (allemaal 1 take met een vast camerastandpunt). De losse scenes zijn boeiend en vormen samen een sterk en indringend geheel. Geheel zonder humor en wellicht niet overal even subtiel, maar toch zeker 4.0 sterren waard.

avatar van Film Pegasus
4,5
Film Pegasus (moderator)
Misschien wel de beste film over radicalisering. Zonder off topic te willen gaan, kan je het onderwerp religie niet vermijden in een recensie natuurlijk. In deze actuele tijden wordt bij radicalisering vooral gekeken naar bvb Syriëstrijders en IS-aanhangers. Kreuzweg is geen aanval op religie zelf, maar op het ontsporen ervan. Met religie op zich is geen probleem. Verschillende figuren in de film zijn gelovig op verschillende manieren. Als je als gelovige wordt opgegroeid in een gemeenschap als het Broederschap van St. Paulus (gebaseerd op de bestaande Broederschap van St. Pius X) zijn die regels, strenge opvoeding en invloeden veel sterker aanwezig. Op zich kan je dus wel zeggen dat het ietwat een aanklacht is naar religie, maar dan vooral de fanatieke.

De ondergang van het meisje is volgens mij dan ook helemaal toe te wijzen aan dat fanatieke geloof. De invloed van de moeder en de priester die fanatiek de regels blijven herhalen en kwaad worden en dreigen met straffen (wat ze nooit als 'straf' zullen toegeven) is veel groter dan de gematigde invloed van de jongen in de klas, Bernadette of de dokter. De moeder vat het trouwens zelf samen op het einde, waarbij ze zegt dat er maar één juist geloof is en dat geloof geen persoonlijke zaak is. Waarop de vader schijnt door te hebben dat dit wel zeggen dat dat ook het geloof van zijn dochter geen persoonlijke zaak was en misschien wel een gevolg is van dat religieuze fanatisme. De moeder weent vooral omdat ze niet door schijnt te hebben wat zij zelf verkeerd deed en blijft de regels van haar geloof voor haar dochter stellen.

De film volgt mooi de kruisweg, verwijzend naar de weg die Jezus aflegde op weg naar het kruis. Waar hij tot veroordeeld is vanwege zijn geloof en waar hij altijd bleef aan vasthouden tot zelfs na zijn dood. De stilstaande camerabeelden passen hier mooi bij. Elke scène is zo een schilderij dat een verhaal vertelt. Wie niet vertrouwd is met de kruisweg, moet maar eens zien in een katholieke kerk waar meestal de kruisweg in verschillende afbeeldingen wordt weergegeven.

Complimenten voor de actrice die Maria speelde. Niet evident om zo'n rol te spelen waarbij toch wel wat emoties gepaard gaan. En op die moeder word ik als persoon wel kwaad vanwege haar fanatieke houding, maar dat is eenmaal de rol en maakt best wel indruk. Opvallend trouwens dat het veel vanuit de dochter en ietwat de moeder wordt gefilmd en dat de priester zelf niet zoveel schermtijd heeft. Wat te denken geeft over de impact en het aandeel van de radicalisering.

avatar van leatherhead
3,0
Lastige film om te beoordelen vind ik. Lijkt me toch een film die het vooral van de herkenbaarheid moet hebben, en die was bij mij afwezig. Buiten dat valt er helaas ook weinig te beleven. Zo'n beetje elke scene heeft hetzelfde doel en visueel is het oersaai. Camera op een statiefje en de cameraman kan een uiltje gaan knappen.

Sterkste scene uit de film vond ik eigenlijk nog de scene bij de dokter. Vooral omdat die het mooist illustreert in wat voor een zeepbel die mensen eigenlijk leven en hoe ze werkelijk totaal niet mee kunnen met hun tijd.

Ik ben er denk ik nog niet helemaal uit, maar ik hou het voorlopig bij een ruime 2,5*. Op zich een knap gemaakte film met sterke acteerprestaties van eenieder, maar emotionele impact was er nauwelijks bij en op de momenten waar andere users moeite hadden om het droog te houden zat ik vooral wat gelaten toe te kijken.

Zwolle84
Er is, voor zover ik me kan herinneren, geen film die me zo verslagen achterlaat als Kreuzweg. Bij herziening is dat gevoel zelfs nog meer aanwezig dan de eerste keer, omdat je de afloop kent en de gebeurtenissen die ertoe leiden herkent.

Machteloos zit je toe te kijken hoe de - treffend Maria genaamde - hoofdpersoon bijna letterlijk haar eigen graf graaft en daarbij wordt aangemoedigd door haar moeder en gemeenschap. Maria is namelijk een strenggelovig meisje dat is aangesloten bij een radicale afsplitsing van de katholieke kerk. Als tiener leert ze dat begeerte een zonde is, moderne muziek van de duivel en dat je ruimte voor God in je hart creëert door offers te maken.

Op 14-jarige leeftijd maakt dat diepe indruk op de kwetsbare Maria, uitmuntend gespeeld door de even oude Lea van Acken. Zo diep zelfs dat ze haar eigen leven wil opofferen ten gunste van haar broertje, die om onduidelijke redenen niet kan spreken. In eveneens 14 hoofdstukken, die de lijdensweg en dood van Jezus verbeelden, zie je haar beetje bij beetje sterven. Dat is zo realistisch neergezet dat je daadwerkelijk vreest voor Van Ackens gezondheid.

Normaal gesproken ben ik niet van de statische films, maar in Kreuzweg dienen het nuchtere kleurgebruik en de zeer minimalistische camerabewegingen een doel; alles ademt soberheid. Vaak minutenlang zit je naar een statisch shot te kijken, waardoor je bijvoorbeeld vanzelf de gezichten van de kerkgangers gaat lezen. Daar zit gelijk ook de grootste kracht van deze film - op niet opdringerige wijze word je aangemoedigd zelf de emoties bij de gebeurtenissen te zoeken. Erg verfrissend, tussen al het overdreven emotionele geweld waarin dit soort thema's vaak wordt verpakt.

Het hoogtepunt en tegelijkertijd meest aangrijpende moment is het slotbeeld: de camera die langzaam van het kerkhof naar boven beweegt en stopt bij een bewolkte lucht. Geen regenboog, geen zon, geen regen; gewoon een alledaagse, saaie, bewolkte dag. Want Maria is dood, maar er is niets veranderd.

Bikkelharde film.

4,5
Wat een indrukmakende film. Dit is er ene die je geen seconde loslaat...en zal blijven hangen.
De schitterende openingscène zet de kijker reeds op weg naar wat zal volgen : een kruisweg voor de diepgelovige Maria die dan nog onder de onrechtvaardige beoordelingen van haar tiranieke moeder en de pesterijen die ze ervaart, maar één uitweg ziet die met haar geloof in overeenstemming is...
Meerdere impressionante en betekenisvolle scènes (doorgaans met vastopgestelde of toch weinig bewegende camera) zoals de scène aan tafel en deze in de wagen, de LO-scène, de biechtscène, de scène bij de dokter...
Lea Van Acken is werkelijk verbluffend in haar rol. Een dikke pluim voor de regie, script en montage van deze film.
"Kreuzweg" kan alleen een Zilveren Beer en een nominatie voor een Gouden als adelbrief voorleggen, maar verdient m.i. veel meer dan andere onder prijzen bedolven producties.

avatar van Knisper
4,0
Mochizuki Rokuro schreef:
Zijn de eerdere films van Brüggeman vergelijkbaar of is-ie uit zijn slof geschoten?
Ik heb twee andere films gezien (waarvan een korte film) en die verschillen echt dag en nacht, maar zijn wel consistent in de kwaliteit. Brüggemann is meer een regisseur die in zijn enthousiasme allerlei verschillende richtingen inslaat.

avatar van TornadoEF5
5,0
Er zijn er weinigen, maar ze zijn er. Films die je van begin tot eind met verstomming slaan en die je de gehele speelduur letterlijk in je greep houden en bij de keel grijpen. Ik vind het geen normale film. Extreem maar tegelijkertijd zo realistisch (en actueel). De emoties zijn zo gemeend, in die zin dat je zelf tot bezinning komt. Ik heb nog nooit het gevoel gehad dat tranen van verdriet echt waren in een film. Eigenlijk gaat het zo ver dat je vergeet dat je naar een scherm kijkt, en is dat net het doel van een film uiteindelijk. Het draagt de emoties dan ook over. Het komt heel oprecht over, en dat kan uiteraard enkel door ijzersterke acteerprestaties.

De vormgeving is ook goed. De regisseur had een duidelijk plan, en het verbaast me werkelijk dat het maken van deze film mogelijk was ondanks de rigide en speciale vertelstructuur, waarbij heel veel aandacht aan dialoog en scènevorming uitging. Feitelijk bevat deze film maar veertien scènes. Een waar huzarenstukje dat hier geen kwaliteit aan verloren ging. Integendeel, het is een ware sterkte. Qua dialoog doet het me dan ook denken aan Inglourious Basterds of Kokuhaku, maar dit is eigenlijk nog andere koek terwijl op andere punten deze film zich ook bij de top heest. Deze film houdt die kwaliteit ook een hele film aan. Ik vind ook de cinematografie goed, aan de rustige en eerder statische kant, en ook op dat vlak komt de film boven de middenmoot uit.

Ik ben er eigenlijk niet echt goed van. Op dat vlak doet hij me denken aan Mustang en Respire waar ik een vergelijkbaar gevoel had. Zonder twijfel een 5*. Echt wow!

avatar van IH88
3,5
Kreuzweg

Sterke film. Ik heb zelf helemaal niets met religie en kon me dus moeilijk verplaatsen in Maria, maar Kreuzweg zorgt er wel voor dat je haar keuzes en overtuigingen begrijpt. Je ziet hoe haar moeder haar opvoedt en hoe er op haar wordt ingepraat tijdens die fenomenale beginscene, en je begrijpt dus waarom ze steeds verder radicaliseert. En uiteindelijk zelfs haar eigen leven wil geven aan god.

De regie is klinisch en de camera beweegt nauwelijks, waardoor de film soms wat afstandelijk en emotieloos overkomt. Bij zo'n verhaal zou je tegen het einde wel iets van emotie moeten voelen, maar toen de eindcredits verschenen zat ik met een wat vreemd ambivalent gevoel. Dat ligt niet aan het acteerwerk van Van Acken (wat uitstekend is), maar meer aan de regie van Bruggemann. Jammer, want het had de film nog beter gemaakt.

avatar van DjFrankie
3,5
Deprimerende maar indrukwekkende film over de kruistocht en sterven van Jezus, vertaald naar 14 jarig meisje heden ten dage. Dit in 14 korte scenes die het verloop van deze film bepalen.
Ook de zeer strenge religie in het gezin komt goed naar voren. Geen film om vrolijk van te worden, zit ook totaal geen humor in. Wel de moeite waard.

avatar van tbouwh
3,5
Heb een lang (Engelst.) paper geschreven over de tegenstelling tussen 'religieus' en 'seculier' in de film en over de manier waarop filmstijl en script betekenis creëren en impliceren [klik ].

avatar van McSavah
4,0
Leuk om te lezen! Begrijp alleen de conclusies niet goed en met name jouw kritiek op de dichotomie van religieus-seculier. Aangezien Christian niet geheel seculier is, zelfs gelovig is te noemen (al weet ik dat inmiddels niet meer precies allemaal), en Maria in een zeer speciale richting van het geloof terecht is gekomen. Daarmee benadrukt de film toch niet de onverenigbaarheid van de religieuze wereld met die van de seculiere, maar eerder die van het radicale geloof met die van mensen die wel een beetje zelf kunnen nadenken?

avatar van tbouwh
3,5
McSavah schreef:
Leuk om te lezen! Begrijp alleen de conclusies niet goed en met met name jouw kritiek op de dichotomie van religieus-seculier. Aangezien Christian niet geheel seculier is, zelfs gelovig is te noemen (al weet ik dat inmiddels niet meer precies allemaal), en Maria in een zeer speciale richting van het geloof terecht is gekomen. Daarmee benadrukt de film toch niet de onverenigbaarheid van de religieuze wereld met die van de seculiere, maar eerder die van het radicale geloof met die van mensen die wel een beetje zelf kunnen nadenken?


Leuk dat je 'em gelezen hebt. Waar het eerste stuk vooral theorie-gericht is, is het laatste deel (de conclusies die ik daaraan verbind incluis) hoogst interpretatief. Daar kun je het dus ook rustig mee oneens zijn, omdat ik alleen op die conclusies kom via mijn 'lezing' van de film:)

Ik kreeg heel sterk het idee dat Christian ondanks zijn christelijke achtergrond neergezet wordt als een representant van seculariteit. Hij is de vrijdenker die wel in een kerkkoor zit maar ook van rockmuziek geniet, totdat Maria op een belerend toontje zegt dat dat eigenlijk ook maar slecht is.

Natuurlijk hangt e.e.a. af van hoe je 'seculier' precies interpreteert, ik zie het als een impliciete tegenhanger voor al het religieuze radicalisme dat op alle mogelijke manieren onderstreept wordt in de film. Het was de slotscène die me uiteindelijk tot m'n conclusies en het laatste stuk van m'n argumentatie dreef: waarom zou Brüggemann die jongen daar als enige neerzetten, vlak voor de camera richting hemel zwenkt als een ultiem 'God zwijgt'-stijlgebaar? Ik kon me toen niet meer aan de indruk onttrekken dat Brüggemann Christian als (seculier) alternatief opwerpt voor de weg van Maria. Seculier, omdat aardse liefde centraal staat in de relatie. Er zit niets in de rol van die jongen dat echt transcendent is, het gaat veel meer om de down to earth-relatie die hij te bieden heeft. Tragiek is natuurlijk dat zij die relatie afwijst. Sterke framing w.m.b. in de manier waarop je er als kijker (zo ervaarde ik dat tenminste) haast niet omheen kunt om die afwijzing door Maria te bekritiseren. Wat wil je ook - het wordt haar dood. Ik heb het onderscheid tussen God en Jezus er nog niet eens bijgehaald, dat is hier voor mij nog ondergeschikt. Maar natuurlijk kun je zo ook gaan kijken als je de naam van die jongen ('Christian') op een specifieke manier interpreteert.

Overigens denk ik ook niet dat de film religie en seculariteit als onverenigbaar beschouwt in ruime zin. Gaat inderdaad om specifieke invullingen van religie:)

Hoop dat de argumentatie van mijn zijde zo nog wat helderder is.

avatar van McSavah
4,0
Dank voor de verheldering. Nadat ik de paper las moest ik eigenlijk weg, dus mijn reactie/vraag was nog niet helemaal doordacht.

Op zich ben ik het overal met je eens, het is een heldere analyse, alleen deel ik niet het waardeoordeel dat je (in de allerlaatste zin) aan de conclusie verbindt. Ik heb mij verder niet in deze materie verdiept, maar wat zou de dichotomie bijvoorbeeld kunnen doorbreken in een film als deze (als dat al wenselijk is)? Ik ben het eens met de notie van Asad dat (in mijn eigen woorden) secularisme over het algemeen onterecht wordt beschouwd als een manier van leven waarbij de vrije wil van de mens prevaleert, net zoals er binnen de religieuze wereld ook genoeg zelfbeschikking kan zijn. Zowel conservatieve (religieuze) als moderne (seculiere/atheïstische) levenswijzen (en alles daartussen en -omheen) worden inderdaad gedreven door een ideologie. Ik heb alleen moeite met te zien hoe dergelijke noties zich verhouden tot een kritiek op de film. Volgens mij stelt de film een (meer) seculiere levenswijze niet als ideaalbeeld voor. Een bekering naar secularisme is voor mij nog altijd te prefereren boven een bekering naar religie (zeker in de vorm zoals we die hier zien). Daar zie ik niet echt de ironie van in. Hoewel de puurheid van secularisme wordt overschat, is (orthodoxe) religie toch iets dat strenger wordt opgelegd in vergelijking met de meer verborgen mechanismen die achter een seculiere maatschappij schuilgaan. Ik ben van mening dat een atheïstische of vrije religieuze opvoeding een neutraler startpunt biedt dan een (streng) religieuze opvoeding, waardoor je een seculiere bekering niet op gelijke voet kan zetten met een religieuze bekering. Hierdoor kan ik niet het verwijt maken dat de film een vorm van hypocrisie in zich heeft, of milder gezegd die ironie dus niet erkent.

Wel vind ik mijn cijfer aan de hoge kant, dus ik doe er een halfje af.

avatar van tbouwh
3,5
McSavah terecht punt hoor, ik zit bij m'n conclusie op het raakvlak van waardeoordeel en analyse en ben daar bewust ook geëindigd. Ben vertrokken vanuit het idee om de meer theoretische kant van het verhaal en de framing in de film naast elkaar te behandelen, maar uiteindelijk merkte ik dat ik m'n eigen kritische noten niet helemaal wilde neutraliseren. Dat geeft e.e.a. een net wat scherper randje mee dat discussie op kan roepen, zoals nu:)

Ik wil heel voorzichtig zijn met opmerkingen over het 'gewenste' doorbreken van de dichotomie of 'binary'. Heb vooral willen constateren dat (en vooral hoe) de film die 'binary' handhaaft, en daarnaast met hulp van het 'conversion'-kader willen ingaan op de manier waarop sommige auteurs naar het religieuze en seculiere gekeken hebben. Ik vind de framing in Kreuzweg rigoureus, maar dat is kritiek op de film die zich niet noodzakelijk verhoudt tot de morele uitgangspunten waar jij op ingaat. Maar natuurlijk is dat wel precies het soort discussie dat Brüggemann oproept.

Los van m'n paper geloof ik in een zo open mogelijke opvoeding waarin verschillende wereldbeelden door een kind al op jonge leeftijd gekend en later op eigen kracht bevraagd kunnen worden. Ben alleen niet van de school die denkt dat religieuze opvoeding gelijk staat aan indoctrinatie, want dan moet ik m'n eigen opvoeding ook op die manier gaan framen en dat zie ik (ook terugkijkend) absoluut niet zo.

Goed dat je in je laatste reactie ingaat op het 'verborgen' karakter van ideologie in een seculiere maatschappij. Dat is ook exact wat ik bedoel als ik spreek over 'impliciet seculier', omdat wat ik voor seculier houd in de film nooit zo expliciet wordt uitgedrukt. Het is iets dat mensen kennen en voor normaal aannemen. Ik heb zelf geen enkele moeite met het gegeven van seculariteit, wel van mensen die van daaruit op een ivoren toren gaan zitten en zonder nuance op andere overtuigingen neerkijken. Het geval 'Kreuzweg' is schrijnend maar ook wel zodanig geframed en aangedikt dat je echt geen kant meer op kunt in je oordeel. Zie bijvoorbeeld de moeder in de film - geen bioscoopganger die hier haar kant kiest, stel ik voorzichtig. Ken genoeg 'religieuze' mensen die dit ook verschrikkelijk zouden vinden maar geen seculier wereldbeeld hebben.

Het beste boek dat ik in die context van religieus en seculier (de lange geschiedenis daarvan en de overgang van het een naar het ander) heb gelezen is A Secular Age van Charles Taylor, maar dat is wel een flinke pil.

Oh, en ik zie zelf ironie, niet per se hypocrisie. Dat gaat nog een stap verder en die heb ik niet willen zetten

4,0
tbouwh schreef:

Het beste boek dat ik in die context van religieus en seculier (de lange geschiedenis daarvan en de overgang van het een naar het ander) heb gelezen is A Secular Age van Charles Taylor, maar dat is wel een flinke pil.


Ik moet ook aan Charles Taylor denken bij deze discussie. Even uit mijn geheugen en in mijn eigen woorden:

De eerste fase van secularisering is het besef dat jouw religie niet de enige religie is. Religie verbindt een gemeenschap door gemeenschappelijke waarden, normen en rituelen te geven. Die religie is zo de waarheid. Bij polytheïsme kun je nog de goden van een ander volk er bij nemen, maar bij monotheïstische religies ontstaat er een conflict: de vreedzame oplossing is dan dat religie niet meer de waarheid is maar een geloof wordt. Zeker in het protestantisme dat de kerk als bemiddelaar tussen God en burger heeft geëlimineerd en waarin elke burger z'n eigen priester wordt, wordt dat geloof bovendien een privékwestie. Dat verklaart bv. dat de VS zeer religieus maar toch ook zeer seculier is: iedereen gelooft maar dat geloof is een privézaak zodat religie geen rol speelt in het publieke domein. Dat is de 'echte' of uiteindelijke secularisering.

Een andere insteek is dat religie kan worden gedefinieerd als het geloof in het transcendente - 'er is meer tussen hemel en Aarde' - dat iets kan verruimd als het geloof dat er iets groter is dan jezelf dat richting (zin, leefregels) aan je leven geeft. De moderne maatschappij is echter individualistisch (liberaal): je bent je eigen baas en je moet zelf zin en richting aan je leven geven. Mensen zijn echter religieuze wezens en in een geseculariseerde samenleving zien we dat bv. nationalisme en heldenverering de plaats innemen van religie en heiligenverering. Mensen zijn dan niet meer bereid te sterven voor God maar wel voor bv. het vaderland. In wezen is praktisch alles wat atheïsten doen of in geloven simpelweg de geseculariseerde versie van de oude religie, zoals nota bene het individualisme en de mensenrechten van het liberalisme zelf omdat die uit het christendom voortkomen.

Ikzelf zie dus de secularisering in het verlengde van de religie en zeker niet als een dichotomie (al geloof ik wel dat het christendom in dat opzicht bijzonder is want een soort 'einde van de religie' is omdat het zowel atheïsme - de dood/kruisiging van God - als secularisering (individualisme) in bredere zin reeds in zich bevat). Ik heb de film Kreuzweg echter niet meer scherp op het netvlies zodat ik er niet veel over kan zeggen in relatie tot die film; wel heb ik de film blijkens mijn recensie als ambivalent of onpartijdig ervaren in de zin dat de film geen partij lijkt te kiezen voor het religieuze of seculiere leven.

avatar van tbouwh
3,5
De filosoof Taylor is voor mij inmiddels ook even terug maar ik ga stukken herlezen voor een aanstaande tutorial. Belangrijkste is dat Taylor keer op keer terugkomt in discussies rond het zogeheten 'subtraction story'. Hier gaat het om het populaire (Verlichtings)idee dat de mens zich via de ratio ontworsteld heeft aan religie. Het één gaat stante pede over in het ander, waarbij de middeleeuwse mens wordt gezien als een product van haar eigen onwetendheid. Kennis is evolutionair.
Je vindt deze houding terug bij tal van wetenschappers, met name ook bij diegenen die zich scherp tegen religie afzetten.

Taylor betoogt in zijn boek uitgebreid hoe we ons in het seculiere tijdperk 'bufferen' tegen de zaken die de sfeer van de ratio ontstijgen. Seculariteit is het product van transformatie en constant veranderende attitudes, eerder dan een simpele tegenstelling tussen 'religie' en 'wetenschap', toen en nu, irrationeel en rationeel.

Jouw laatste stuk (in je reactie) sluit hier perfect bij aan. Mijn betoog met betrekking tot de film is geweest dat Kreuzweg impliciet een dichotomie lijkt te handhaven, maar dat betoog ik puur op het vlak van de film. Er zijn veel wetenschappers die de zwart-wittegenstelling tussen 'seculier' en 'religieus' hebben bevraagd of teniet hebben willen doen. Daar zie je dus een kloof tussen hoe er academisch en maatschappelijk wordt nagedacht over de kwestie en hoe films de kwestie framen. In discussie met McSavah kwamen al de nodige nuances naar voren m.b.t. mijn conclusies over de framing van 'religieus' vs 'seculier', maar in feite zijn er films die hierin nog stukken onsubtieler te werk gaan dan Kreuzweg. Neem een Disobedience dit jaar bijvoorbeeld, en zo zijn er nog wel meer case studies te vinden.

avatar van baspls
3,5
Aan de hand van 14 eigentijdse kruiswegstaties toont regisseur Dietrich Brüggemann de lijdensweg van de 14-jarige scholiere Maria in de aanloop naar haar vormsel. Maria en haar ouders zijn onderdeel van de orthodox traditionalistische Broederschap van St. Paulus en Maria legt zichzelf steeds grotere offers op en raakt steeds vaker in conflict met haar moeder. Maria wil haar leven aan God geven en een heilige worden.

Een punt van kritiek op de film is dat het beeld dat wordt geschetst van Katholieke geloof niet representatief is (maar het is natuurlijk de vraag of dat zo moet zijn). De Broederschap van St. Paulus is fictief en gebaseerd op de Priesterbroederschap St. Pius X die is opgericht door zeer conservatieve geestelijken als reactie op de progressieve hervormingen van het Tweede Vaticaanse Concilie. Dit is een vrij kleine gemeenschap die voornamelijk in Frankrijk, de VS en Duitsland actief is en tot voor kort zelfs was geëxcommuniceerd. De toon in het debat is behoorlijk vel en de broederschap is reactionair te noemen, desondanks zijn er onder Paus Franciscus toenaderingspogingen geweest om de broederschap opnieuw bij de kerk te betrekken.

Het punt dat ik probeer te maken is dat het Katholieke geloof over het algemeen veel minder dogmatisch is dan in deze specifieke gemeenschap. Het niet mogen luisteren naar bepaalde muziek is bijvoorbeeld iets dat ik persoonlijk eerder met het calvinisme zou associëren (wat natuurlijk ook een vooroordeel is). Ook de hele toon van de priester en de ouders, het idee dat hun geloofsgemeenschap het laatste restje beschaving is en de nadruk op het maken van offers zijn dingen die ik persoonlijk niet in het Katholicisme herken. Maar dat terzijde laat de film wel goed zien wat het effect kan zijn op kinderen/mensen in een gemeenschap die zo is volhard in bepaalde dogma’s.

Jammer aan de film vind ik persoonlijk dat opnieuw religie wordt verbeeld als een beperking in het leven en een destructieve invloed op jonge mensen zoals we zo vaak zien in film en literatuur. Dat is natuurlijk ook zo in het geval van dogmatisch fundamentalisme zoals hier is te zien, maar de scheiding tussen religie en seculariteit hoeft niet altijd zo regide te zijn. De film maakt dat eigenlijk ook al duidelijk in de persoon van Christian, die het reguliere Katholicisme aanhangt en op een veel ‘aardsere’ en minder fatalistische manier met zijn geloof omgaat dan Maria dat doet.

Zoals anderen voor mij al hebben opgemerkt behandeld de film naast een scheiding tussen religieus en seculier ook wat je ‘seculiere bekering’ zou kunnen noemen, iets dat in nog extremere mate in de Noorse film Thelma is behandeld, waar een streng christelijk meisje gaat studeren in de grote stad en ontdekt dat ze lesbisch is. Hier is de “duivelse” muziek die voor de buitenstaanders vanzelfsprekend is geworden een goed voorbeeld. Als je zoiets gaat normaliseren (als fundamentalist zijnde). hoelang voordat je ‘bekeert’ bent tot het ‘seculiere’ leven?

Uiteindelijk vond ik het – ondanks enkele punten van commentaar die ik heb genoemd – toch een erg interessante film. Met name door de sterke manier waarop Brüggemann erin is geslaagd om religieuze symboliek te gebruiken, zoals de moderne vertaling van kruiswegstaties naar een film met 14 long takes, was erg geslaagd. Daarnaast moet worden vermeld dat het acteerwerk bijzonder goed uit de verf kwam in de lange scènes zonder muziek. Met name de jonge Lea van Acken heeft echt goed gepresteerd. Uiteindelijk houd de film zelfs een ambiguïteit waarin elementen open zijn voor interpretatie; is Maria nu werkelijk een heilige die haar broertje zijn spraak heeft teruggegeven?

avatar van james_cameron
4,0
geplaatst:
Geen makkelijk kijkvoer, maar stilistisch en inhoudelijk wel intrigerend en uiteindelijk behoorlijk aangrijpend. De statische cameravoering en het opdelen in veertien losse scenes, allemaal bestaande uit één take, zal niet iedereen kunnen bekoren, maar voor mij werkte deze aanpak prima, bijna hypnotiserend. Het sterke akteerwerk van de hoofdzakelijk jonge cast helpt ook flink mee. De thematiek zet tot nadenken aan en de film blijft na het schrijnende einde nog lang in de gedachten rondspoken.

avatar van Fisico
3,5
Kreuzweg is een sterk symbolische film zoals ik ze graag zie. Opgedeeld in 14 hoofdstukken naar analogie van de lijdensweg van Christus beleeft Maria haar persoonlijke lijdensweg. Nogmaals wordt duidelijk waartoe godsdienstfundamentalisme kan leiden en individuen ten gronde kan richten. Nogmaals wordt duidelijk hoe gevaarlijk (valse) profeten in de naam van hun invloed kunnen laten gelden op goedgelovige personen. Het is een vorm van psychische terreur dat nauwelijks nog voor te stellen is, zeker als het over het katholicisme gaat in West-Europa. In de Verenigde Staten zou je dergelijke praktijken nog wel eens kunnen tegenkomen, al dan niet in een iets mildere vorm, maar daarom niet minder fanatiek, maar dit terzijde.

Duidelijk wordt het ook dat dergelijke opvattingen nog nauwelijks te combineren vallen met de huidige hedendaagse samenleving. Plezier maken, relaties aanknopen, dansen of luisteren naar popmuziek is zowat de belangrijkste tijdverdrijf van de huidige jongeren waardoor dit niet te rijmen valt met deze religieuze indoctrinatie. En dat ondervindt Maria dan ook al snel. Want het belangrijkste dat ze ontbeert is de zorg en echte liefde van haar naasten. Controle en wantrouwen nemen de plaats in van deze liefde binnen het gezin waarin Maria opgroeit.

Kreuzweg is een beklemmende ervaring met een traag, maar alsnog boeiende ontwikkeling van het verhaal. Ook het statische camerastandpunt lijkt loom, maar is uiterst geslaagd. Je voelt dat de film naar een climax gaat en je kijkt daar ook naar uit. Aangrijpend, zonder meer!

4,0
Richardus schreef:
Ai, wat moet ik hier voor sterren aan geven.
...
Ik zit vooral met wat de regisseur, Brüggeman, ons nu eigenlijk wil zeggen. Is het een //spoiler// ? Soms lijkt dat zo, maar daarentegen is de //spoiler//? Of misschien is juist die verwarring de bedoeling, dat we erover gaan nadenken? Daarmee kom ik echter niet tot een conclusie
...
Voor de objectieve kenmerken, de indringende kracht en tergendheid van de film (en de muziekloze aftiteling, heerlijk) geloof ik dat ik toch wel naar 4 sterren neig.


Heel erg herkenbaar dit ,haha, zit met precies hetzelfde. Ik geef nu 3,5 omdat ik de impact ook niet helemaal helder vind. Andersom begrijp ik je laatste zin ook wel, het is op zichzelf al een heel mooi intense en indringende film. Lijkt me ook erg geschikt voor toneel.

wibro schreef:
toch vooral dat de regisseur heel duidelijk laat zien wat nu het verschil is tussen ideologie en geloof.


Mooi gevonden, daar ben ik het ook wel mee eens.

Okee, ik ga toch maar voor de 4*

Mug schreef:

De film zit boordevol luchtige, komische elementen die het verhaal een bijzondere schwung meegeven.


Zoals de moeder die het afwisselend over 'funk' en 'jazz' heeft als ze 'soul' bedoelt ? Op serieuze momenten moet je daar ineens om lachen

avatar van notsub
3,0
Kreuzweg is een erg sobere en statische film die in 14 hoofdstukjes voorbij komt en de het verhaal vertelt over een streng gelovig meisje, dat haar leven aan god wil wijden. Mede door de invloed van een fanatieke priester en haar dominante moeder komt ze in flinke lichamelijke en mentale problemen. Het acteerwerk overtuigt prima, al is de rol van Maria haar vader wel erg mager. Het eindigt wel erg discutabel, zeker als na de dood van Maria haar broertje ineens begint te praten. Daar kon ik dus niet in geloven.

avatar van Flavio
3,5
Flavio (moderator)
Sober drama met uitstekend acteerwerk van vooral de jonge van Acken. De eerste scène zet meteen de toon. In een lang shot (ik heb niet geklokt maar volgens mij ruim over de tien minuten) geeft een jonge priester Bijbelles aan een groepje pubers. Aangezien mijn eigen katholieke carrière bij mijn doop al stokte en ik de communie alleen ken van jaloersmakende (want cadeaus) feestjes van klasgenootjes en buurkinderen bracht het geen nare herinneringen naar boven, toch zat ik hoofdschuddend op de bank de indoctrinatie te aanschouwen. Vroeger was ik behoorlijk anti-religie, tegenwoordig bezig ik een vorm van leven en laten leven, maar een film als deze maakt toch wel weer boos. En dat lijkt ook de bedoeling van de makers te zijn. Alhoewel?

Maria Göttler (what's in a name) is een zachtaardig, onzeker en beïnvloedbaar meisje die door haar moeder voortdurend wordt afgesnauwd en gecorrigeerd, terwijl de ruggengraatloze vader alleen een oorverdovende stilte laat horen. De enige die Maria enige support geeft is de Franse au pair, die ook het menselijke gezicht van de religie vertegenwoordigt. Maria is waarschijnlijk zo'n beetje de braafste puber die je kan voorstellen en zij offert zichzelf ook nog eens op om haar broertje te laten praten. Dat lijkt me een erg groot offer voor spreekvaardigheid maar dat terzijde. Dat het broertje ook gaat praten op het moment dat ze sterft is natuurlijk erg dubbelzinnig, het doet denken aan het wonder in Ordet, en ook het laatste shot van de uiterst onceremoniële teraardebestelling is voor meerdere uitleg vatbaar- eindelijk beweegt de camera, naar boven, als de hemelvaart van de Heilige Geest.

Gast
geplaatst: vandaag om 13:43 uur

geplaatst: vandaag om 13:43 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.