Bakumatsu Taiyôden (1957)

Een mij onbekende titel, ook nog van een onbekende regisseur. De titel bleek op het 'beroemde' Kinema Junpo lijstje te staan en wel wel op nummer 5 (!). Een kijken of hier aan te komen is.

Ook nog nooit van gehoord. Die vijfde plaats schept wel verwachtingen. Er stonden trouwens wel meer verrassende titels wel en niet op. Maar de lijst is natuurlijk ook van 1999 en we zijn inmiddels 11 jaar verder....

Ik weet in ieder geval dat er een kopie met Engelse ondertiteling is, dus misschien verschijnt deze film nog een keer in de openbaarheid.

edit: Hij draait dit jaar ook op de Berlinale: http://www.berlinale.de/external/de/filmarchiv/doku_pdf/20127209.pdf

verwacht een release van Eureka volgend jaar april

Koddig, maar soms té. En doordat de humor af en toe zo flauw en oubollig is, gaat de overacting op die momenten ook tegenstaan. Die kerel met zijn grote voorhoofd maakt zich daar ook schuldig aan, maar steelt alsnog gemakkelijk de show. Geweldig personage. Het is dus een komedie, maar deze meneer met een iets te groot voorhoofd krijgt aan het einde wel een enigszins tragische lading over zich. Het is jammer dat bij het eindshot wordt besloten er toch een vrolijk deuntje tegenaan te gooien, terwijl het mijn inziens mooier was geweest als het zou sluiten op een serieuzere noot. Dan was die vijfde plaats voor mij logischer geweest, want buiten de minpunten die ik noem heb ik erg genoten.

De film begint chaotisch met vele personages die je niet uit elkaar kan houden. Geleidelijk leren we iedereen (een beetje) kennen, met name doordat het voorhoofd bij iedereen langsgaat. Er is niet echt een hoofdplot aanwezig, het is meer een sfeerschets uit die tijd aan de hand van een gigantisch voorhoofd die in eerste instantie zijn schulden moet afbetalen, maar op een gegeven moment alle touwtjes in handen heeft en iedereen in het bordeel opeens van hem afhankelijk is. De cinematografie is daarnaast prachtig, vooral de glanzende houten vloeren in het bordeel worden sterk in beeld gevangen. Ook knap hoe Kawashima al die personages die door het beeld denderen zonder chaos, maar wel met een enorme levendigheid weet te regisseren. Het camerawerk valt hierin positief op. Leek nog het meest op een uptempo komedie van Mizoguchi (heeft hij die weleens gemaakt?).

De humor maakt het een lastige inderdaad. De film die deze regisseur hiervoor maakte, Suzaki Paradaisu: Akashingô (1956) , doet het zelfde op een veel mooiere en indringendere manier. Toch wel een film die je makkelijk kan genieten, want er wordt nergens té overdreven geacteerd en het zijn allemaal wel aantrekkelijke personages. Maar voor een Westers publiek in deze tijd is het toch niet veel meer dan een curiosum denk ik. Wil je vat krijgen op alle satirische subtiliteiten dat raad ik wel aan eerst eens wat suntribe films te zien en werk in het melodramatische (bordeel) genre van bijvoorbeeld Mizoguchi inderdaad, of beter nog Naruse.

Zo'n volbloed komedie uit deze tijd is toch wel zeldzaam. Ik ken komedies van Ozu en Shimizu, maar daarmee is het onvergelijkbaar. De noties bij de Eureka!-release verschaffen nog enige duiding, die wij Westerse stervelingen uit de 21e Eeuw nooit zelf hadden kunnen achterhalen (en die ik tot nu toe ook nog nergens gelezen had).

De titel in het Japans is dubbelzinnig en is beter te vertalen als "A Sun-Tribe Myth from the Bakumatsu Era". En daar zit een deel van de kneep. In 1956, het jaar voorafgaande aan deze release begon de Japanse new-wave onder meer met de film Kurutta Kajitsu (1956). Een deel van die nieuwe golf (namelijk de films die gaan over opstandige jeugd en hun excessen) zou bekend worden als Sun Tribe-films. Deze film knipoogt daarnaar, omdat een zelfde soort jeugdige excessen, maar dan 100 jaar eerder wordt geportretteerd. Daarnaast speelt nota bene een deel van de 'eerste' Sun Tribe film mee in deze film. Een dubbele knipoog dus.

Eerder schreef ik bij een andere Kawashima film dat hij een ontbrekende schakel lijkt tussen de Japanse klassieken en de new wave. Dat wordt met dit verhaal bevestigd. Neemt niet weg dat die andere film, die beavis ook al aanhaalt, inhoudelijk en visueel indrukwekkender is. Deze film bleek toch eerder een gedateerd curiosum, die interessant is vanwege de aangehaalde connotatie en vanwege het feit dat het zo'n volbloed komedie is. Toch door het tempo onderhoudend, maar wel deels onverteerbaar druk en ongrappig. Dus leuk om gezien te hebben, bij Camera Japan haal ik volgende week een iets oudere Kawashima in, benieuwd hoe die dan te plaatsen is.

De filmtitel wordt op de meeste sites ook vertaald met A Sun-Tribe Myth from the Bakumatsu Era. Zou hier nog even als alternatieve titel toegevoegd kunnen worden. Wel grappig wat je in je tweede alinea aanhaalt, een context die bij mij ontbrak tijdens het kijken. Crazed Fruit vond ik trouwens technisch gezien nogal oubollig en knullig, new-wave onwaardig wat mij betreft Dat doet deze film dan toch beter.

Dat is dan denk ik van recente datum. De twee titels die hier genoemd worden waren altijd het meest gangbaar.

Deze klucht schijnt in Japan razend populair te zijn, maar ik kan er niet echt enthousiast over worden. Wellicht komt dat omdat de soms slapstickachtige humor mij niet aanspreekt. Film gaat vooral qua acteerwerk regelmatig over de top. Matig.

De film is nu op MUBI te bewonderen. Al moet ik zeggen, ik word er ook niet echt warm van. Ongetwijfeld mis ik allerlei culturele referenties die misschien wel duidelijk zijn voor iemand die bekender is met het Japan uit zowel de jaren '50 als ook de periode waarin de film zich afspeelt. Wat er voor mij overblijft is een kluchtige film met behoorlijk overdreven acteerwerk en wat slapstick-achtige humor waar ik niet zoveel mee kan. Niet vervelend, maar ook zeker niet mijn film.