Z (1969)

Dit kon me ook niet echt bekoren. Sowieso miste ik voorkennis en word je in het diepe gegooid bij deze film met vele karakters. 3*.

Omdat deze film nogal regelmatig wordt vergeleken met The Battle of Algiers wilde ik hem erg graag zien. En dat viel gelukkig niet tegen. Wat me vooral opviel aan Z is het bijzondere gebruik van muziek. Zeer aparte deuntjes die bij tijd en wijle eigenlijk totaal niet bij de film passen maar wel werken. Het opnemen van scenes vanuit verschillende standpunten en visies vond ik bovendien erg sterk gedaan. De acteerprestaties waren over de grote lijn ook nog eens goed te noemen.

Enige minpuntje vond ik dan eigenlijk ook het hoge tempo richting einde. Daar waar de film het eerste uur zichzelf wel de tijd gunt wordt dat in deel twee flink opgeschroefd. Het maakt de binding met het verhaal en de personages kleiner. Het wordt hierdoor iets te zakelijk wat mij betreft.

Toch is Z absoluut de moeite waard. Hij mag dan niet het niveau van The Battle of Algiers halen 4 * verdient hij wel.

Zoals boven aangegeven, een hectische film met vele karakters, die vanaf het begin een aardige inspanning vergt van de kijker.

Dat pakt niet altijd helemaal goed uit vind ik, hoewel het verhaal interessant en inhoudelijk goed uitgevoerd is.

Mooi zijn trouwens de subtiele verwijzingen naar Griekenland: onduidelijke affiches in het Grieks op muren, Griekse kranten die hier en daar liggen, Grieksige namen etc.

Hmm... die vergelijking is me tijdens het kijken ontgaan, ook al heb ik die film onlangs ook gezien en snap ik de overeenkomsten. Maar gevoelsmatig leg ik het verband niet echt.

Fijne politieke thriller.

Z is een film die gelijk midden in een gebeurtenis inspringt. Op zich geen probleem, maar je moet wel even goed opletten wie nu wie is, en wat er allemaal precies gebeurt. Gelukkig speelt de altijd goede Yves Montand mee, die prima acteert evenals overigens de rest van de cast. Toen ik eenmaal echt in de film zat, werd de film steeds boeiender. Het verhaal zit erg goed in elkaar en door scènes uit verschillende standpunten te laten zien wordt het duidelijker en daarnaast is dat gewoon erg goed gedaan. Sowieso is het camerawerk sterk en is het soms ook erg dicht op de huid gefilmd, waardoor je als kijker soms bijna letterlijk in een scène zit.

Het tempo van de film is redelijk hoog en daarnaast heeft de film een fijne aangename soundtrack. Ik kan eigenlijk vrij weinig minpunten bedenken verder, want het is al met al een erg fijne thriller, zonder echt hele memorabele momenten of scènes. Ik vond alleen wel dat je niet echt kunt zien of merken, dat deze film over de Griekse politiek gaat. Gavras heeft hiermee duidelijk een statement willen maken tegen zijn regering, maar zonder enige voorkennis haal je er niet direct uit dat deze film over Griekenland gaat, mede ook omdat de film voornamelijk gevuld is met Franse acteurs. Maar dit is verder geen minpunt.

Verder opvallend om te zien dat het ruim veertig jaar geleden in Griekenland ook al niet altijd even goed liep, iets wat vandaag de dag weer helemaal actueel is, zij het dan op een iets andere manier.

4,0*

Middenin het Kolonelsregime maakte Costa-Gavras deze film over de moord op de Griekse politicus en vredesactivist Grigoris Lambrakis in 1963. De film is gebaseerd op het boek "Z" van Vassilis Vassilikos.

Behalve op de moord zelf richt de film vooral z'n aandacht op het onderzoek van de onderzoeksrechter.

Met Yves Montand en Jean-Louis Trintignant in de hoofdrollen heeft Costa-Gavras er een zeer geëngageerde film van gemaakt, zoals hij dat jaren later nog eens zou doen met "Missing" over de militaire staatsgreep in Chili.

Een must voor liefhebbers van politieke thrillers, een must voor geëngageerde mensen.

Deze gisteren bekeken nadat ik hem ruim twintig jaar geleden ooit op een vrijdagavond op de Belg had zitten kijken.
Film was nog niets van zijn glans verloren en boeide van begin tot eind.

Hoewel als hoofdrolspeler aangeduid en de hele film om zijn personage draait, is feitelijke aanwezigheid van Montand in deze film relatief klein (misschien tien minuten) te noemen.
Trintignant zet sterke en uitermate cool vertolkte rol neer als onderzoeksrechter.

Enig minpuntje vond ik persoonlijk dat de scene, waarbij iedere keer de hoofdverantwoordelijken afdruipen nadat ze te horen hebben gekregen wat de eis tegen hun zal zijn, iets te veel een komische noot wordt gekozen, wat ik niet bij de rest van de film vond passen.

Sterke, nergens gedateerde, politieke thriller.

Een acht, ofwel vier sterren.

Uitstekende film waarin een ogenschijnlijk ongeval, waarbij een linkse politicus om het leven komt, in de doofpot wordt gestopt. Een politieke thriller met een boeiend verhaal dat goed in elkaar zit en zich vooral concentreert op het politieke gedeelte, maar daardoor niet minder spannend is. Onderhoudend van begin tot eind, ook vanwege de vlotte montage.

Allereerst moet ik erg veel lof betuigen aan het eerste half uur. Toen die voorbij was zat ik op vijf sterren. Zelden het ontstaan van een rel en de verdere uitloop tot extreem geweld zo krachtig verbeeld zien worden. Alsof de onrust mijn woonkamer binnenkroop. Deze lange opening behoort tot de spannendste sequenties die ik ooit op film gezien heb. Geweldig gemonteerd ook vooral.

De rest van de film is niet zo buitenaards goed, maar nog altijd erg sterk. Het blijft spannend en altijd boeiend, waardoor ik helemaal geen moeite had met het late tijdstip dat bij Zomergasten hoort: Z hield me constant bij de les. Het zijn vooral de montage en het script die het echt bijzonder maken. De film heeft niet echt een hoofdfiguur (Jean-Louis Trintignant komt hier het dichtst bij in de buurt en die zit niet in het eerste uur!), maar volgt vele personages op een wijze die wellicht een inspiratie is geweest voor Robert Altman. Op deze manier wordt de hele intrige van iedere kant belicht. Knap is hoe ieder segment met het grootste gemak, bijna onmerkbaar, in het volgende overvloeit. Met zoveel namen en zo'n complex gebeurtenis was het makkelijk geweest het overzicht kwijt te raken, maar ik wist altijd wie, wat, waar, wanneer en waarom. Het kan nooit een gemakkelijke taak zijn geweest om dat zo te krijgen en mijn complimenten aan de editor en de schijvers. Ook aan de casting director, want ze hebben erg diverse gezichten gecast, wat ook erg veel helpt.

Het enige wat enigszins jammer is is dat na het eerste half uur het wat draait om een onderzoek waarvan de uitslag ons als kijker al enigszins duidelijk is en waarvan je de onduidelijkheden makkelijk kan raden als je beseft dat het draait om fascisme en corruptie. Het politieke statement hier klinkt me wat al te bekend in de oren, al durf ik verder niet goed te zeggen of men in 1969 datzelfde gevoel gehad zullen hebben. Politieke boodschappen in films lijken vaak nogal op elkaar. Costa-Gavras kiest ook wel duidelijk partij, al belicht hij ook opportunisme aan zijn eigen kant en is "held" Trintignant een politiek neutraal personage. Dat vind ik wel fijn. Z geeft een krachtig beeld van een rel, een politieke moord en de nasleep daarvan en doet dat met veel complexiteit, maar het is vooral het filmische karakter en de spanning die indruk maken. Die maken de politieke agenda invoelbaar, maar veel stof tot nadenken gaf het niet (meer). Wel voelt het erg actueel aan allemaal, vooral dankzij die opstanden in het Midden-Oosten de laatste jaren.

4*, neigend naar 4,5*.

Film die op zijn tijd kwam, in een periode van strijd om overtuigingen en vrijheden, studentenbetogingen, revoltes...

Ondertusen zijn er al heel wat werken over politieke intrige, corruptie en doofpotoperaties de revue gepasseerd.

"Z" vind ik een goede film, zonder meer. Toch wel meerdere al te lange scènes, die soms niet erg significant zijn voor de verhaallijn.

Het is de eerste keer dat ik de film zag. Moest ik hem destijds hebben kunnen bekijken dan zou ik hem mogelijks hoger hebben ingeschat.

Wat de acts betreft : Irene Papas is nergens, Yves Montand, één der beste Franse acteurs van de laatste 50 jaar, daarentegen overtuigt des te meer, een jonge Jean-Louis Trintignant, kort na zijn "Un Homme et une Femme", bewijst alweer zijn heel apart talent en Jean Bouise, zoals zo dikwijls in een belangrijke bijrol, is uitstekend.

Eens met mijn voorganger. Het begin kon vlotter en korter, al is het duidelijk dat de regisseur de gespannen politieke sfeer waarin dit verhaal zich afspeelt (met succes) probeert neer te zetten. Eenmaal dat dat is gebeurd geraakt het in een stroomversnelling, met meer intrige en spanning. Na Missing is dit mijn tweede Costa-Gavras. Degelijk. 3,5*

Een van de beste samenzweringsfilms die ik ken. Eigenlijk een soort ABC van dit genre.
Heel inventief gefilmd door Costa-Gavras. De camera registreert cruciale scènes steeds vanuit goed gekozen perspectieven. Het is daarom alsof je als kijker een belangrijke getuige bent van de misdaad op plaats delict.
Heel minutieus volgt het verhaal de machinaties van machthebbers, corrupte politie en dubieuze lieden die zich voor hun zaak laten gebruiken.
Jean-Louis Trintignant is hier goed op zijn plaats als onderzoeksrechter die niets voor zoete koek slikt.
De afloop is cynisch en weinig bemoedigend.

Het duurde echt wel een tijdje voordat ik enigszins in deze film zat. Je wordt best snel in een verhaal getrokken waarvan de achtergronden niet meteen duidelijk zijn. Daarbij helpt het niet echt dat er behoorlijk veel personages zijn en diverse personage niet bij naam worden genoemd. Gaandeweg valt alles echter wel goed op zijn plek en de film valt uiteindelijk goed te volgen. Vond het alleen allemaal erg afstandelijk, het deed mij niks. Kan het qua plot en acteerwerk niet slecht noemen, maar het greep mij nergens en deze film ben ik echt zo weer vergeten.

Aardig.

Film die zijn sterkere en zwakkere punten heeft. Hoopte met deze film op een soort The Battle of Algiers maar dat kreeg ik helaas niet. Denk ook dat ik me erbij neer moet leggen dat TBOA een one-of-a-kind film is, eentje die je binnen de 60s niet meer gaat tegenkomen. Ook deze Z valt moeilijk te vergelijken met een TBOA, ondanks dat het wel raakvlakken kent.

Z is in ieder geval een heel stuk sentimenteler en kent genoeg overacterende personages die het allemaal wat minder realistisch laten aanvoelen. Daarnaast zijn de conversaties die het centrale stuk van de film invullen volstrekt oninteressant omdat de personages geen ziel of hart lijken te hebben. Het voelt allemaal te veel aan als een theaterstuk die de realistischere en rauwere scenes van de film onderdrukken.

En dat is jammer want die scenes zijn erg goed. Sterke opbouw, soms indrukwekkende scenes van geweldpleging die ondanks de oude charme die ze hebben best goed in beeld worden gebracht. Lekker nonchalant gebracht die het wat extra's mee weet te geven. Perfecte regie is het uiteraard niet, maar onderscheidend absoluut wel.

Verder kabbelt de film wat voort en snijdt ondertussen wat maatschappelijke ontwerpen aan die het een diepere laag geven. Herhaald zijn ze zeker maar nog altijd van groot belang. Het is alleen jammer dat Z er niet altijd in slaagt om ze ook interessant te presenteren. Had een wereld van verschil gemaakt, maar verder helpt de redelijk directe regie waar de film op kan steunen aardig mee.

Z is geen slechte film zoals ik eerder heb benoemd, maar ook niet een speciale op z'n beurt. Voor de tijd waarin het is gemaakt best indrukwekkend, maar het mist dat realistische sfeertje waar soortgelijke films erg van kunnen profiteren. Dat mist in deze film, maar ik kwam er vlot doorheen en de 127 minuten zijn alleen in het middenstuk een opgave. Onderhoudend gebeuren.