Maynila sa mga Kuko ng Liwanag (1975)

Er is nog wel meer aan de hand dan wat hier is aangegeven. Al is het inderdaad niet de eerste fillm losjes gebaseed op Orpheus en Eurydice en klopt het ook zeker dat Scorsese en Schrader deze film hebben gezien voor ze Taxi Driver maakten. En ook Schraders Hardcore is niet ver weg. Dankzij de World Cinema Foundation van de eerste is het allemaal gerestaureerd. Zelfs al had Scorsese nooit een film gemaakt dan is de wereld hem voor die foundation allee al eeuwige dank verschuldigd, En is neorealisme inderdaad een invloed hierop. Ook is deze film een duidelijke invloed op op zijn minst een half dozijn Filipijnse films van latere datum die ik ook zag.

Wat niet genoemd wordt door mijn voorgangers is het bij vlagen erg bijzondere geluidsbeeld waarbij omgevingsgeluiden en bijvoorbeeld ook de werkgeluiden enorm benadrukt worden en chaotisch aanvoelen. Verder is het aanstippen van zaken als religie, racisme en communisme interessant. Al is de film op dat gebied ingehouden (zo blijkt ook duidelijk uit de in 1975 gemaake making of. Logisch, de Filipijnen waren in 1975 nog volop een dictatuur onder Ferdinand Marcos. Wiens zoon er onlangs de presidentsverkiezingen won. Gaat de geschiedenis zich wederom herhalen?

We mogen de World Cinema Foundation inderdaad dankbaar zijn, de print zou in kritieke toestand hebben verkeerd op het moment dat de lastige restauratie aanving. De conservatoren wonnen voor hun werk de prijs voor beste restauratie, en wij kunnen deze gelauwerde Filipijnse film in prachtige beeldkwaliteit zien. Hij stond al even op de lijst, dus toen ik hem op Mubi langs zag komen was de keuze vanmorgen snel gemaakt. Orpheus en Euridice werd terechts reeds aangehaald, en het armoedige Manilla van de jaren ’70 is een interessante setting voor een eigentijdse interpretatie van deze mythe.

Hebben Schrader en Scorsese ooit bevestigd in hoeverre dit werk een inspiratie voor Taxi Driver was?

4*

Ik vond vooral het eerste uur erg goed, als de grotestadsellende in al haar vormen op Julio wordt uitgestort. Uitbuiting, mensenhandel, prostitutie, dakloosheid, eenzaamheid, het kan niet op. Maar ook kameraadschap, waarbij collega's elkaar hun laatste peso's geven als het nodig is, of je een slaapplaats aanbieden. Later wordt Maynila wat meer plotdriven en zakt het even iets in, om sterk te eindigen.

De stad is zelf prominent aanwezig, zoals het hoort in dergelijke films. Krioelende markten, sloppenwijken, prestigieuze nieuwbouw. Omdat de personages alles te voet lijken te doen wordt de indruk gewekt dat alles zich in een en dezelfde wijk afspeelt- wat me overigens niet onlogisch lijkt. Overigens is Manilla niet zo'n grote stad als ik dacht, met nog geen 2 miljoen inwoners is het, zeker voor Aziatische begrippen, een vrij kleine hoofdstad.

Fijne kennismaking met Brocka. Met name Insiang en Orapronobis komen op de kijklijst.