Antichrist (2009)

104 minuten die als 300 aanvoelen. Hoe kan een film zo fucked up saai zijn zonder structuur. Geen plot, geen introspectie (blaadje met piramide boehoe), onlogische dingen (stinkdier kan ineens Engels praten). Als het de director's z'n doel was om een film te maken die zo fucked up saai is dat de kijker zich mentaal verlamd voelt dat een besnijdenis van een vrouw niet eens schokkend is maar irriterend, dan is z'n doel echt geslaagd.

Mijn nieuwsgierigheid voor deze film was weken terug al ontstaan toen ik via een andere gebruiker bij deze film uitkwam en me inlas. Verrukt was ik dan ook dat ik deze film gistermiddag tegen kwam in een kringloop grenzend aan een rusthuis en gerund door bejaarden. Ze zullen ongetwijfeld niet geweten hebben wat ze in de kast staan hadden, maar misschien interesseerde ze het ook niet. Ik kon me in ieder geval niet bedwingen tot uitstel ondanks de enorme hoeveelheid films die ik nog liggen heb en zette me aan AntiChrist die van meet af aan weer des Trier is. Ofwel, mysterieus, onnavolgbaar, expliciet en bij tijd en wijlen schokkend.

AntiChrist begint typerend voor een Von Trier, expliciet, maar wel met een ontzettend fraai stuk film qua montage en camerawerk. Die eerste fase is bijna dromerig en poëtisch te noemen in stemmig zwart wit met prachtige muziek. Tevens komt daar ook het ongeluk in beeld om te vervolgen met de nasleep. Saai volgens sommigen, toch wordt er al heel veel gezegd, dingen die van belang kunnen zijn en toch wel op boeiende wijze verdriet en trauma in beeld brengen. Zoals de recensie van de Filmkrant rond deze film ook vermeld zijn de gesprekken toch echt wel van dusdanig hoog niveau die vervolgens aan kracht inboeten door het bloederige en chaotische laatste half uur.

Verdriet, schuld, trauma, verwerkingsproces, leven en dood, natuur, voortplanting, wraak, slechtheid, en vooral iets dierlijks. Het komt allemaal voorbij in dit onnavolgbare geheel, en waar de focus ligt op de inzinking van de vrouw die in een totale psychose ontaardt, is de man niet minder interessant. Waar is zijn verdriet en verwerking? Is de therapie op zijn vrouw de vlucht van eigen problemen? Spiegelwerking misschien? De beschuldiging van arrogantie en afstand tot het gezin is een gegeven dat zowel duidelijk maakt als een katalysator kan zijn voor zaken die in het laatste half uur plaats vinden. Sowieso is daar de betweterigheid dat hij haar zal helpen iets dat mede door zijn drammerigheid snel uit de klauwen begint te lopen. Raar zijn de zinsbegoochelingen met de dieren, de eikels op het dak of de geschiedenis van het woud, niet te vergeten het gedoe met de schoentjes. Het lijkt één grote waanzin waar van het de vraag is hoe het nu precies met elkaar in connectie en staat. De geest lijkt toch een Doos van Pandora waar we niet zelden van begrijpen wat er in schuil noch wat er los komt eenmaal geopend. Net zo ongrijpbaar is het laatste bloederige half uur die de film alleen maar verder vervreemd dan dat het inhoudelijk inzicht geeft.

AntiChrist valt vooral op vanwege zijn ontzettend sterke sfeer waarbij de muziek bijna wel in één adem genoemd moet worden. Daarnaast is het natuurlijk een acteurs film eerste klas met de focus vol op Dafoe en Gainsbourg. Een opzienbarende film waar veel over gepraat kan worden levert Von Trier wel weer af, en een beetje lastige film kan ik best verteren, maar wat VonTrier hier nu precies mee in gedachten had is me nog niet helemaal duidelijk.

Slecht.

De film opent, in mooi zwart-wit, op een bombastische manier. Nadien volgt een vrij onnozel vervolg. Veel saai gezwets met steeds extremer gedrag. Het heeft mij in ieder geval niet kunnen bekoren. De extremere scènes zijn best goor en het expliciet in beeld ervan brengen heeft amper toegevoegde waarde. Zonder zou het immers ook duidelijk (en met impact) geweest zijn. Lars von Trier kan de rest wel stemmig en mystiek houden. De film ziet er best oké uit, maar meer ook niet. Het idee dat ik eindelijk eens Antichrist ging kijken was achteraf spannender dan de film zelf. Spijtig.

1,5

Destijds in de bioscoop gezien en onder de indruk, maar nu ik wat ouder ben, zie ik niet veel meer dan artistieke pretentie en saaie zinledigheid. Twee ouders verliezen hun kind en zijn depressief, waarbij vooral eentje nogal de pedalen verliest. Daarmee is alles gezegd. Een feel-bad-film met een paar erg verknipte scènes en voor de rest veel gehuil, geklets en porno.

Bij deze heb ik nu ook eindelijk de beruchte Antichrist van Lars Von Trier achter de kiezen. Ik wist op voorhand dat ik me aan een ietwat vreemde film kon verwachten, en op zich ben ik daar niet tegen, maar een goede film levert Von Trier hier niet mee af.

De eerste minuten doen nochtans wel hopen op een goede film. De manier waarop de dood van het jongetje wordt gebracht is fantastisch op zowel visueel als muzikaal vlak. Ook het eerste deel wanneer de ouders thuis hun verlies proberen te verwerken, kan er nog mee door. Von Trier weet een bevreemdend sfeertje te creëren, waarbij je het gevoel krijgt dat de ouders alleen op de wereld zijn. Zelfs de mensen die meelopen op de begrafenis lijken met hun geblurde gezichten geen deel uit te maken van het gebeuren.

Eens ze aangekomen zijn in het huisje midden in het bos gaat het bergafwaarts. Er zal wel veel symboliek en diepere betekenissen aanwezig zijn (het kwaad zit in de mens zelf,…) maar dat interesseert me bitter weinig. Het werd me allemaal wat te saai en de gebeurtenissen die zich afspeelden, kon ik onvoldoende plaatsen. Echt choquerend, zoals ik veel heb gelezen, vond ik het niet. Bij mij kwam het eerder over als een paar geforceerde pogingen tot choqueren.

Von Trier is niet echt mijn ding, maar er zijn nog 2 werken die ik wil gezien hebben met Dogville en The House That Jack Built. Ben benieuwd.

2*