The Desert Rats (1953)

In 1941 hadden Britse en Australische troepen de havenplaats Tobroek in Libië onder controle. Maar als het Afrikakorps onder het bevel van Erwin Rommel komt te staan, wordt de stad weer omsingeld, omdat de As-mogendheden proberen Egypte en het Suezkanaal in te nemen. Het Britse opperbevel geeft de Australische generaal Leslie Morshead opdracht om Tobruk 2 maanden vast te houden om de Duitse aanvoerlijnen te verstoren, ten koste van alles. De Duitse tanks worden in de val gelokte en onbruikbaar gemaakt en de troepen voeren een harde guerrillacampagne. De belangrijkste focus van de film ligt op de jonge, maar ervaren Britse kapitein 'Tammy' MacRoberts (Richard Burton) die het bevel krijgt over een nieuwe lichting onervaren Aussies. Hij moet zijn troepen voorbereiden voor de uitzichtloze strijd om deze havenplaats. De film zit vol met strategieën, veldslagen, en actiescènes. Er is voor de actiescènes soms gebruik gemaakt van wat stock-beelden... maar gelukkig was het beperkt en werd het redelijk goed erin gepast. Wonderbaarlijk was het ook wel dat...de Duitsers in hun eigen taal praten! James Mason speelde opnieuw Rommel, nadat hij hem twee jaar eerder net speelde in The Desert Fox: The Story of Rommel (Film, 1951) Waardoor je deze film een beetje kan beschouwen als een vervolg. Alleen Euh... Desert Rats...voor een titel die dus verwijst naar een pantserdivisie van het Britse leger zijn er maar weinig Britse tanks te zien! Rommel noemde de verdedigers; "de ratten van Tobruk" Ondanks dat er veel duisternis in de woestijn was, was het geen slechte film!

Knappe oorlogsfilm die z'n tijd gelijkelijk verdeelt tussen actie en psychologie. Het eerste komt wat mij betreft nog het best tot uiting bij het werkelijk spannende deel met de overval op de Duitse munitie-opslagplaats, maar helaas is dat (te) snel voorbij. In feite zijn de onderlinge relaties interessanter: ik was eerst bang dat ik me (zoals wel vaker) aan Robert Newtons uitbundige spel inclusief dronkenschap zou gaan storen, maar toen hij MacRoberts vroeg om de ongehoorzame Carstairs niet voor de krijgsraad te slepen was ik werkelijk ontroerd, en uiteindelijk is de film opmerkelijk openhartig over en sympathiek tegenover lafheid, toch een eigenschap die in dit macho-wereldje bepaald niet hoog in aanzien staat. De jonge Richard Burton (hier gewoon een acteur en nog geen ster) is eveneens overtuigend als begripvolle maar strenge officier, een rol die me deed denken aan Gregory Pecks generaal Savage in het geweldige 12 o'clock high van vier jaar eerder. Ook de ontmoeting tussen Rommel en MacRoberts is sterk, zodat ik eigenlijk als enige minpunt kan noemen dat ik de aanvalsbewegingen van het begin niet helemaal goed kon volgen, maar daarbij laat ik in het midden of dat aan de film lag of aan mijn hersenen die mij al kunnen laten verdwalen wanneer ik twee straten van mijn huis verwijderd ben. The desert fox heb ik te lang geleden gezien om daar nog mee te kunnen vergelijken, maar deze officieuze sequel heeft in ieder geval wel degelijk indruk gemaakt.

        Grappig: in de rol van Carstairs zien we Charles Tingwell, in de eerste helft van de jaren 60 vier maal inspecteur Craddock in de Miss Marple-films met Margaret Rutherford (waarin hij steeds met een superieur lachje haar vergezochte theorieën over de dader wegwuift om aan het einde natuurlijk toch het onderspit te delven).

Een uitstekende weergave van het 242 dagen durende beleg van Tobroek, met Richard Burton als de Britse kapitein Tommy MacRoberts, die standhoudt tegen golf na golf van Duitse en Italiaanse aanvallen op de Libische havenstad Tobroek. Ook zien we opnieuw James Mason, in de rol van de Duitse generaal Erwin Rommel, die de aanval leidt op de havenstad die hij nodig heeft om zijn troepen te bevoorraden voor zijn geplande verovering van Egypte en het Suezkanaal – een zet die Groot-Brittannië uit de oorlog zou kunnen slaan.

Aangezien bijna 90% van de troepen onder zijn bevel uit Australiërs bestaat, moet de Britse kapitein MacRoberts eerst hun respect winnen voordat zij bereid zijn hun leven voor hem te wagen. Een van die Australiërs is MacRoberts' voormalige leraar Tom Bartlett (gespeeld door Robert Newton); hij is inmiddels een hulpeloze dronkaard, maar vraagt ​​MacRoberts om hem aan het front in te zetten, in de hoop zo zowel zijn drankprobleem te overwinnen als zijn moed te hervinden.

In opdracht van de bevelvoerende generaal – Leslie Morshead, in de aftiteling aan het einde van de film gespeeld door Robert Douglas – moet MacRoberts Tobroek tot elke prijs verdedigen

Hij wordt bevorderd tot luitenant-kolonel, maar ontsnapt ternauwernood aan de dood en wordt uiteindelijk door de Duitsers krijgsgevangen gemaakt; in gevangenschap heeft hij een gesprek met de Duitse generaal Rommel over de uitzichtloosheid van zijn situatie. Dit gebeurt nog voordat hij – samen met zijn mede-krijgsgevangene, de Britse sergeant Blue Smith (Chips Rafferty) – weet te ontsnappen, wanneer de vrachtwagen waarin hij wordt vervoerd, op de terugweg naar het door de Duitsers bezette Benghazi, onder vuur wordt genomen door de RAF. Terug achter de Britse linies wacht luitenant-kolonel MacRoberts nu op de laatste aanval van de Duits-Italiaanse strijdkrachten op "Vesting Tobroek", in de wetenschap dat als hij en zijn mannen – van wie hij inmiddels het respect heeft gewonnen – de opmars van de vijand niet kunnen stuiten, Groot-Brittannië, zijn koloniën én het Gemenebest ten onder zullen gaan.

P.S. De Britse en Australische troepen wisten Rommel's aanvallen op Tobroek daadwerkelijk af te slaan en werden uiteindelijk op 27 november 1941 afgelost tijdens "Operatie Crusader", onder leiding van de Britse generaal Auchinleck – bijgenaamd "The Auk" – nadat zij tijdens het 242 dagen durende beleg zo'n 6.000 slachtoffers (voornamelijk Australiërs) hadden geleden. Het Afrika Korps verloor tijdens de gevechten in de woestijn bijna twee keer zoveel manschappen.

Een mooie 7 voor deze film, ruim 82 jaar oud.

Voor de liefhebbers: The Desert Fox: The Story of Rommel (Film, 1951)